ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΗΚΕ ΣΗΜΕΡΑ ότι την ερχόμενη Τρίτη ο καθηγητής Σωτήρης Τσιόδρας θα συνοδεύσει τον υπουργό Υγείας Βασίλη Κικίλια στην Ιερά Σύνοδο, στο πλαίσιο της προσπάθειας που γίνεται να πειστούν οι πολίτες να εμβολιαστούν. Άλλη μια αποστολή για τον δημοφιλή καθηγητή Λοιμωξιολογίας, που εδώ και πολλούς μήνες αποφεύγει κάθε δημοσιότητα, αλλά εξακολουθεί να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της μάχης κατά της πανδημίας.
Ο κ. Τσιόδρας δεν θα πάει στην Ιερά Σύνοδο για να κουνήσει το δάχτυλο σε κανέναν, ούτε για να πιέσει τους ιερείς να αναγκάσουν τους πιστούς να εμβολιαστούν, αναφέρουν όσοι είναι σε θέση να γνωρίζουν. «Θα πάει για να τους εξηγήσει και να τους παρακαλέσει να μεταφέρουν άτυπα στα κηρύγματα ή τυπικά με εγκυκλίους που διαβάζονται κάθε Κυριακή στις εκκλησίες τα οφέλη από τον εμβολιασμό».
Αυτό είναι, άλλωστε, το στυλ του κ. Τσιόδρα και αυτή ήταν πάντα η προσπάθειά του: να δώσει πληροφόρηση και γνώση, να πείσει, αλλά ποτέ να πιέσει και να αναγκάσει. Το είχαμε δει και σε άλλες δύσκολες αποστολές που του είχαν αναθέσει, σε χωριά με Ρομά και δομές προσφύγων που αρνούνταν να κάνουν τεστ για τον κορωνοϊό και έδιωχναν τα κλιμάκια του ΕΟΔΥ.
Είναι γεγονός, ωστόσο, ότι η κυβέρνηση, μετά το πρώτο κύμα, δεν ακολούθησε τη «γραμμή Τσιόδρα», που ήταν η στρατηγική του στόχου της μηδενικής απώλειας σε ζωές.
Η απουσία του Σωτήρη Τσιόδρα από την ενημέρωση για την πανδημία ήταν παραπάνω από αισθητή όλον αυτό τον καιρό κατά τη διάρκεια του δεύτερου και του τρίτου κύματος της πανδημίας, η αντιμετώπιση των οποίων διέφερε πολύ από εκείνη του πρώτου, που έφερε τη δική του σφραγίδα.
Ήταν πέρσι τον Μάιο, όταν μετά από εβδομήντα δύο ημέρες καθημερινής σχεδόν ενημέρωσης ως ad hoc εκπρόσωπος του υπουργείου Υγείας για τον νέο κορωνοϊό, αποφάσισε να μας χαιρετήσει και να επιστρέψει στα καθήκοντά του, στους ασθενείς και στους φοιτητές του, όπως είχε πει.
«Προσπάθησα επί τέσσερις μήνες να δίνω χρήσιμες πληροφορίες. Να απαντώ σε ερωτήματα και κάποιες φορές να εμψυχώνω από τη δική μου πλευρά μια κοινωνία που αγωνιούσε. Επανέλαβα πολλές φορές αυτό που είναι το μοναδικό δεδομένο στην επιστήμη. Η αβεβαιότητα, η εντιμότητα του να πει κανείς δεν γνωρίζω». Αυτές ήταν οι τελευταίες του φράσεις, με τις οποίες έκλεισε εκείνον τον κύκλο. Έκτοτε τον είδαμε ελάχιστες φορές και πλέον τον βλέπουμε όλο και πιο σπάνια. Η ενημέρωση, όμως, για την πανδημία δεν απέκτησε ποτέ ξανά την αμεσότητα που είχε με τον Σωτήρη Τσιόδρα, ούτε ο κόσμος ένιωσε την ίδια εμπιστοσύνη και οικειότητα με κανέναν απ’ όσους τον διαδέχτηκαν.
Τα αιτήματα που έχει δεχτεί για να δώσει συνεντεύξεις όλους αυτούς τους μήνες είναι αμέτρητα, αλλά εξακολουθεί να αποφεύγει τα ΜΜΕ και αρνείται να μιλήσει. Οι πληροφορίες του ρεπορτάζ λένε ότι πέρασε πολύ δύσκολα το διάστημα που ήταν καθημερινά εκτεθειμένος στη δημοσιότητα, ειδικά όταν στοχοποιήθηκε για πολιτικούς και μικροκομματικούς λόγους.
«Δεν έχει πάψει να ανησυχεί καθημερινά για όσα συμβαίνουν, αλλά ήταν πολύ δύσκολο να κρατά την ισορροπία που χρειαζόταν στη θέση αυτή, του εκπροσώπου του υπουργείου με την ιδιότητα του λοιμωξιολόγου» μας λέει πηγή από τον πολιτικό χώρο που τον γνωρίζει καλά και έχει συνεργαστεί μαζί του στο παρελθόν. Άλλες πληροφορίες αναφέρουν ότι κατά καιρούς πιέζεται «διακριτικά» να βγει μπροστά, καθώς όλοι γνωρίζουν το κύρος και το ειδικό βάρος που προσθέτει στην ενημέρωση. Εκείνος όμως δεν αλλάζει γνώμη. «Δουλεύει στο παρασκήνιο και πολύ σκληρά. Συγκεντρώνει καθημερινά τα στοιχεία για την πανδημία. Αυτός στέλνει την ενημέρωση στο Μαξίμου».
Σε ερώτησή μας προς το υπουργείο Υγείας, μας απάντησαν ότι ο καθηγητής κ. Τσιόδρας «είναι στην πρώτη γραμμή και δουλεύει επιστημονικά», ενώ συνεργάζεται καθημερινά με τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Υγείας Βασίλη Κικίλια. «Επεξεργάζεται όλα τα στοιχεία, συνεργάζεται κάθε πρωί με τον υπουργό Υγείας, κάνει την παρουσίαση της επιδημιολογικής εικόνας στον πρωθυπουργό, συμμετέχει στις επιτροπές εμβολιασμού και στην Επιτροπή Λοιμωξιολόγων» λένε στο υπουργείο Υγείας.
Όταν πριν από μερικούς μήνες ο πρωθυπουργός ρωτήθηκε εάν θεωρεί ότι ο Σωτήρης Τσιόδρας λείπει, απάντησε πως πιστεύει ότι λείπει, αλλά ο ίδιος πήρε την απόφαση να συμβουλεύει την κυβέρνηση και εκείνον, χωρίς να εκτίθεται στα φώτα της δημοσιότητας. κι εκείνος σέβεται αυτή την απόφαση. «Αν θέλετε την άποψή μου», πρόσθεσε, «πιστεύω ότι ένας από τους λόγους που έγινε αυτό είναι γιατί και ο ίδιος στοχοποιήθηκε χυδαία όταν είχε πολύ μεγάλη επικοινωνιακή έκθεση».
Είναι γεγονός, ωστόσο, ότι η κυβέρνηση, μετά το πρώτο κύμα, δεν ακολούθησε τη «γραμμή Τσιόδρα», που ήταν η στρατηγική του στόχου της μηδενικής απώλειας σε ζωές. «Να προσπαθήσουμε να μη χαθεί ούτε ένας ηλικιωμένος» έλεγε ο Σωτήρης Τσιόδρας από την αρχή της πανδημίας. Το φθινόπωρο του 2020, όμως, όταν ξεκίνησε το δεύτερο κύμα, οι καταστηματάρχες ήταν αντίθετοι σε νέο lockdown, οι νέοι το ίδιο, η αντιπολίτευση σιγοντάριζε και το Μαξίμου προσπαθούσε να αποφύγει να γίνει «δυσάρεστο» στις κατηγορίες αυτές.
Η νέα κυβερνητική γραμμή άφησε πίσω της τη γραμμή Τσιόδρα και άλλαξε σε «μένουμε ανοιχτοί με κριτήριο τις αντοχές του συστήματος». Μια στρατηγική κυνική ‒ρεαλισμού γι’ αυτούς που την επέλεξαν‒, την οποία ακολούθησε σε γενικές γραμμές όλη η Ε.Ε. για να μην πληγεί περισσότερο η οικονομία και να περιοριστούν οι αντιδράσεις. Αυτή η στρατηγική, όμως, είχε τίμημα τη ζωή χιλιάδων ανθρώπων σε όλη την Ευρώπη.
Ο Σωτήρης Τσιόδρας, από τον Μάιο και μετά, ενημερώνει την πολιτική ηγεσία για τα επιστημονικά δεδομένα, προειδοποιεί, ενίοτε προτείνει, αλλά δεν αποφασίζει. Άλλωστε, αρκετοί, παρά την εκτίμηση που του έχουν, τον θεωρούν «υπερβολικό» ή τον χαρακτηρίζουν, μαζί με δυο-τρεις ακόμα επιστήμονες που λένε τα ίδια, ως Κασσάνδρα. Οι προφητείες της Κασσάνδρας, όμως, ήταν σωστές, άλλο αν δεν την πίστευαν.
Ο ίδιος, για παράδειγμα, είχε μιλήσει από πέρσι για τα μεταλλαγμένα στελέχη του ιού που θα εμφανίζονταν και, όπως είχε πει, θα έπρεπε να οδηγήσουν τις χώρες σε επαναπροσδιορισμό της στρατηγικής αντιμετώπισης της πανδημίας. Στην τελευταία του ομιλία στο Πανελλήνιο Συνέδριο Λοιμώξεων προειδοποίησε για άλλη μια φορά ότι δεν έχουμε ξεμπερδέψει με τον κορωνοϊό και τις μεταλλάξεις του.
Ο Σωτήρης Τσιόδρας είναι ένας αφοσιωμένος επιστήμονας με τη δική του χριστιανική, και για πολλούς παράξενη ηθική, αποδίδοντας, μεταξύ άλλων, «τα του Καίσαρος Καίσαρι», σεβόμενος δηλαδή τις αρχές της πολιτείας, όπως το εννοεί η ορθόδοξη πίστη του. Κάνει πάντα αυτό που θεωρεί καθήκον, χωρίς συμβιβασμούς, προσφέρει όπου του ζητηθεί, αλλά, ακόμα κι αν δεν τον ακούνε ή τον παραμερίσουν, ποτέ δεν θα διαμαρτυρηθεί, ούτε θα αντιπαρατεθεί με την (εκάστοτε) κυβερνητική εξουσία. Είναι, άλλωστε, γνωστό ότι εξίσου καλά είχε συνεργαστεί και με τον πρώην υπουργό του ΣΥΡΙΖΑ, Ανδρέα Ξανθό ‒μεταξύ τους υπάρχει αμοιβαία εκτίμηση‒, όπως και με τους Κικίλια και Κοντοζαμάνη.
Ένα μικρό, αλλά χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι όταν μετά τον περσινό Μάιο πολλοί πολιτικοί πέταξαν τις μάσκες τους, εκείνος τους συναντούσε φορώντας τη δική του. Ποτέ δεν τους έκανε υπόδειξη ή παρατήρηση. Προσπάθησε ευγενικά και διά του παραδείγματος να υπενθυμίζει το σωστό, χωρίς να κουνάει το δάχτυλο.
