Κατά τη μέθοδο KonMari, οργανώνεις πρώτα τα ρούχα σου, έπειτα τα βιβλία σου, τα χαρτιά, τα κομόνο (διάφορα μικροπράγματα) και τέλος τα πράγματα με συναισθηματική αξία. Πώς όρισες αυτή τη σειρά; Ακολούθησες μία συγκεκριμένη λογική ή το αποφάσισες τυχαία;
Η σειρά τακτοποίησης είναι ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία της μεθόδου μου. Η σειρά αυτή έχει μια αυξανόμενη δυσκολία: σε σύγκριση με τις άλλες κατηγορίες, είναι πιο εύκολο για κάποιον να καταλάβει τα συναισθήματά του για τα ρούχα του – σε σχέση με τα αντικείμενα με συναισθηματική αξία, για παράδειγμα.
Γι' αυτό επέλεξα τα ρούχα ως την πρώτη κατηγορία για να ξεκινήσει κάποιος τη μέθοδο. Όσο κάποιος προχωρά στις κατηγορίες των αντικειμένων, αυξάνει τις «δεξιότητες» και την ευαισθησία του σε ό,τι «του δίνει χαρά», όπως ακριβώς οι αθλητές βελτιώνουν την απόδοσή τους κατά τη διάρκεια της προπόνησης.
Δεν όρισα αυτές τις κατηγορίες κατά τύχη. Είναι αποτέλεσμα σκέψης καθώς διαμόρφωνα τη μέθοδό μου. Πέρα από το γεγονός ότι τα ρούχα είναι γενικά ο ευκολότερος και σίγουρα ο καλύτερος τρόπος για να ξεκινήσεις την "εκπαίδευσή" σου, το να συγκεντρώσεις όλα σου τα ρούχα σε ένα μέρος και να αρχίσεις με αυτά είναι κάτι που όλοι οι άνθρωποι μπορούν να κάνουν.
Η ολοκλήρωση της μεθόδου KonMari από την αρχή μέχρι το τέλος δεν είναι μια εύκολη διαδικασία και δεν συμβαίνει το ίδιο γρήγορα για όλους τους ανθρώπους. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η αρχή της μεθόδου θα πρέπει να είναι δύσκολη.
Αυτό ήταν το σημαντικό για μένα, να ξεκινήσω δηλαδή τη μέθοδο με κάτι που οι περισσότεροι άνθρωποι θα μπορούσαν να κάνουν, κάτι που μεταφράζεται στη συγκέντρωση όλων των ειδών ρουχισμού σε ένα μέρος του σπιτιού.
Η μέθοδός μου απαιτεί να ολοκληρώσεις τη διαδικασία τακτοποίησης με τη μία και όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Δεν είναι λοιπόν κάτι που μπορείς να κάνεις λίγο τώρα και λίγο αργότερα ή όταν το πρόγραμμά σου το επιτρέπει. Πρόκειται για μια δέσμευση.
— Μπορείς να δώσεις μια εκτίμηση για το πόσο καιρό χρειάζεσαι, κατά μέσο όρο, να τακτοποιήσεις ένα σπίτι, ίσως ανά τετραγωνικό μέτρο ή ανά άτομο;
Γενικά δεν υπάρχει μέσος όρος – υπάρχουν τόσες πολλές μεταβλητές. Εάν έπρεπε ωστόσο να επιλέξω έναν μέσο χρόνο, θα έλεγα ότι οι άνθρωποι θα πρέπει να υπολογίζουν ότι η διαδικασία θα διαρκέσει 4-6 μήνες συνολικά.
Αλλά μόλις τελειώσουν, θα έχουν αποκτήσει τις δεξιότητες που είναι απαραίτητες για να μην επιτρέψουν στο σπίτι τους να γίνει ποτέ ξανά ακατάστατο.
Σίγουρα θα έλεγα ότι οι περισσότεροι άνθρωποι που εφαρμόζουν τη μέθοδο μου και τη μαθαίνουν καλά, συνειδητοποιούν ότι είναι μια πολύ καλή επένδυση του χρόνου τους.
— Πόσες ώρες την εβδομάδα χρειάζεται κάποιος να αφιερώσει στην τακτοποίηση;
Η μέθοδός μου απαιτεί να ολοκληρώσεις τη διαδικασία τακτοποίησης με τη μία και όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Δεν είναι λοιπόν κάτι που μπορείς να κάνεις λίγο τώρα και λίγο αργότερα ή όταν το πρόγραμμά σου το επιτρέπει. Πρόκειται για μια δέσμευση.
Φυσικά οι περισσότεροι άνθρωποι εργάζονται, έχουν οικογένειες και άλλα πράγματα που κάνουν στη ζωή τους, αλλά θα σας πω ότι αν δεν μπορείτε να βρείτε τουλάχιστον δέκα ώρες την εβδομάδα, τότε ίσως να μην ικανοποιηθείτε από τα αποτελέσματα.
— Και όλο αυτό το διάστημα, θα ζούμε μες στο χάος;
Ειλικρινά, ναι. Συγκεντρώνεις όλα τα υπάρχοντά σου σε ένα μέρος τη φορά, έτσι, ναι θα επικρατεί ένα χάος. Αλλά μάντεψε τι; Καθώς ολοκληρώνεις τη διαδικασία, θα δεις το χάος να εξαφανίζεται!
Και καθώς θα περπατάς στο πεζοδρόμιο με σακούλες σκουπιδιών ή με τσάντες για φιλανθρωπικές οργανώσεις, θα διαπιστώσεις ότι αυτό είναι ένα τόσο δυνατό συναίσθημα που θα σου δώσει ενέργεια και κίνητρο για να συνεχίσεις τη διαδικασία.
Ξέρω ότι αυτό για τους ανθρώπους με παιδιά, συντρόφους, συζύγους ή συγκάτοικους θα μπορούσε να είναι ένα πρόβλημα, αλλά, προσέξτε, δεν σας προτείνω να σκορπίσετε όλα τα πράγματά σας στο σπίτι, αλλά να διαλέξετε ένα δωμάτιο με κάποιο ελεύθερο χώρο στο πάτωμα και να προχωρήσετε.
Πραγματικά συνιστώ να είναι όλα τα πράγματα μιας συγκεκριμένης κατηγορίας (ρούχα, έγγραφα, βιβλία κλπ.) μαζεμένα. Να είναι όλα σε ένα μέρος, οπότε δεν θα επεκταθείτε σε διαφορετικά δωμάτια του σπιτιού. Μπορούν όλα να γίνουν σε ένα δωμάτιο.
— Το κριτήριό σου για να κρατήσουμε κάτι είναι: «Μου δίνει χαρά;». Δεν πιστεύεις ότι διαφορετικά πράγματα μπορούν να δώσουν χαρά σε διαφορετικούς χρόνους στη ζωή σου –ή ακόμα και σε έναν χρόνο ή μήνα– και άρα έτσι μπορεί να πετάξεις κάτι που θα θελήσεις αργότερα;
Σίγουρα ναι, τα αντικείμενα που θα σου δώσουν χαρά φέτος δεν θα κάνουν το ίδιο σε λίγα χρόνια. Αλλά σας εγγυώμαι το εξής: όσο ζείτε σε ένα ασφυκτικά γεμάτο σπίτι, δεν θα ζείτε τη ζωή που ονειρεύεστε.
Δεδομένου ότι δεν μπορούμε να προβλέψουμε τι θα μας δώσει χαρά στο μέλλον, σας συνιστώ να ακολουθήσετε μια λογική όπου θα αποφασίζετε τι πρέπει να κρατήσετε με βάση το τι σας δίνει χαρά τώρα.
Είναι πιθανό να πετάξετε κάτι που θα μπορούσε να σας δώσει χαρά στο μέλλον, αλλά επενδύοντας στο να κάνουμε τα σπίτια μας πιο άνετα και τακτοποιημένα τώρα αντισταθμίζει μία πιθανή απογοήτευση στο μέλλον.
— Τι μπορείς να κάνεις όταν έχεις περισσότερα μικρά αντικείμενα που σου δίνουν χαρά από όσα μπορείς να χωρέσεις στο σπίτι σου;
Μπορούμε να βρούμε ένα κουτί ή μια θήκη και να τα αποθηκεύσουμε τακτοποιημένα σε μια ντουλάπα, κάπου όπου μπορούμε εύκολα να τα βρούμε. Μπορούμε λοιπόν να εναλλάσσουμε στον χώρο μας τα πράγματα που μας δίνουν τη μεγαλύτερη χαρά.
Δεν θα πρότεινα να αποθηκεύσετε αυτά τα αντικείμενα σε ένα μέρος όπου δεν μπορείτε εύκολα να τα βρείτε ή να θυμάστε πού βρίσκονται γιατί αυτό θα σας προκαλέσει άγχος και θα μειώσει την ηρεμία που αισθάνεστε στο σπίτι σας.
— Τι κάνεις με τα δώρα που δεν σου δίνουν χαρά, αλλά αισθάνεσαι υποχρεωμένος να κρατήσεις;
Καταλαβαίνω ότι αυτή είναι μια δύσκολη κατάσταση για πολλούς ανθρώπους, και για πολλούς λόγους.
Πρώτον, επειδή υπάρχει ενοχή. Είναι συνηθισμένο να αισθάνεσαι ένοχος αν πετάξεις κάτι που σου έχει δοθεί από κάποιον που αγαπάς. Αλλά όταν μας δίνεται κάτι από κάποιον που αγαπάμε, η αληθινή χαρά γίνεται αισθητή εκείνη τη στιγμή που παίρνουμε το δώρο για πρώτη φορά.
Η χαρά αφορά τόσο το πρόσωπο που μας δίνει το δώρο όσο και την εκτίμηση που νιώθουμε όταν το λαμβάνουμε. Αφού λάβουμε το δώρο, η χαρά μπορεί να μειωθεί και ίσως ακόμη και να εξαφανιστεί.
Μόλις συμβεί αυτό, πιστεύω ότι πρέπει να εκφράσετε την εκτίμησή σας στο αντικείμενο ευχαριστώντας το για τα συναισθήματα που έφερε στη ζωή σας και αυτό θα μειώσει την ενοχή σας (δοκιμάστε το – λειτουργεί!).
Τότε μπορείτε να το δωρίσετε σε κάποια φιλανθρωπική οργάνωση ή σε έναν φίλο. Με αυτό τον τρόπο, προσφέρετε σε κάποιον άλλο την ευκαιρία να βρει χαρά στο αντικείμενο.
Αν δεν είναι το είδος του αντικειμένου που μπορείτε να δωρίσετε σε κάποιον, μπορείτε να το πετάξετε και να πιστέψετε ότι ο άνθρωπος που σας το έδωσε θα καταλάβει ότι δεν θα θέλατε να έχετε στη ζωή σας κάτι που δεν σας φέρνει χαρά. (Παρεμπιπτόντως, δεν θα μειωθεί η χαρά που νιώσατε όταν λάβατε το δώρο).
Καταλαβαίνω ότι αυτή είναι μια δύσκολη κατάσταση για πολλούς ανθρώπους, αλλά δεν νομίζω ότι είναι σκόπιμο να κρατηθεί κάτι απλώς από υποχρέωση σε κάποιο πρόσωπο. Το να κρατάμε τέτοια αντικείμενα, δημιουργεί ένα πρόσθετο άγχος, κάτι που είναι το αντίθετο της χαράς.
— Η μέθοδός σου αφορά μόνο πλούσιους ανθρώπους; Οι άνθρωποι που δεν έχουν πολλά χρήματα μπορεί να αναγκάζονται να κρατούν πράγματα που δεν τους κάνουν ευτυχισμένους γιατί δεν έχουν τα χρήματα για να τα αντικαταστήσουν.
Όλοι, ανεξαρτήτως εισοδήματος, πρέπει να αισθάνονται όμορφα στα σπίτια τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν ότι δεν είναι το κόστος ή η χρηματική αξία ενός αντικειμένου που καθορίζει το εάν τους δίνει χαρά ή όχι.
Ναι, προφανώς για μερικούς ανθρώπους ένα ακριβό αντικείμενο μπορεί να είναι πιο επιθυμητό, αλλά είναι επίσης αλήθεια ότι όλοι μπορούν να μάθουν να εκτιμούν την αξία που φέρνουν τα καθημερινά αντικείμενα στη ζωή μας.
Δεν προτείνω σε κανέναν να πετάξει βασικά αντικείμενα, αλλά ζητώ από τους ανθρώπους να εκτιμήσουν καθένα από τα απαραίτητα αντικείμενα και να αναγνωρίσουν την αξία που φέρνουν στη ζωή μας.
— Τι γίνεται αν μας ενοχλεί η συγκέντρωση αντικειμένων του συντρόφου μας; Ή εάν εξακολουθεί να μας ενοχλεί παρότι έχουμε τακτοποιήσει το σπίτι μας σύμφωνα με όσα μας συμβουλεύεις;
Σε όλα αυτά τα χρόνια ως σύμβουλος τακτοποίησης, έχω διαπιστώσει ότι οι περισσότεροι άνθρωποι που θέτουν αυτή την ερώτηση δεν έχουν τελειώσει τη δική τους διαδικασία τακτοποίησης.
Πολλοί λένε ότι «δεν μπορώ να τελειώσω μέχρι ο σύντροφός μου να ξεφορτωθεί τα δικά του αντικείμενα», αλλά αυτό μπορεί να μην ισχύει πάντοτε. Μπορεί να το χρησιμοποιείτε ως δικαιολογία για να καθυστερήσετε τη δική σας διαδικασία τακτοποίησης.
Αυτό φυσικά δεν ισχύει για όλους, αλλά βάσει της εμπειρίας μου ισχύει για πολλούς ανθρώπους που διαμαρτύρονται για τα πράγματα του συντρόφου τους (ή των μελών της οικογένειάς τους).
Εντάξει, τώρα που σας είπα αυτό, θα συμπληρώσω επίσης ότι: εάν μπορείτε να συμφωνήσετε με τον σύντροφό σας ή το μέλος της οικογένειάς σας για το πού θα βάλει τα πράγματα του, αυτό μπορεί να είναι ένα μεγάλο βήμα προς το να ζείτε μαζί αρμονικά.
Κάθε άτομο σε ένα σπίτι πρέπει να έχει τη δική του «ζώνη» και έχω διαπιστώσει ότι ένας τέτοιος γενικός κανόνας συμβάλλει καθοριστικά στην οικιακή γαλήνη.
Επίσης, ενώ δεν συμβουλεύω ποτέ ένα άτομο να «πιέσει» ένα άλλο, όσον αφορά την τακτοποίηση, μπορείτε να βοηθήσετε ή να καθοδηγήσετε τον άλλο να ξεκινήσει το δικό του ταξίδι στον κόσμο της τακτοποίησης και να καταλάβει καλύτερα τόσο τα βήματα όσο και το τι να περιμένει από τη διαδικασία αυτή.
— Είναι η ψηφιακή ακαταστασία (φωτογραφίες, μηνύματα, έγγραφα) ένα ψυχολογικό πρόβλημα για τους ανθρώπους;
Ενώ δεν μπορώ να προσδιορίσω τι αποτελεί ψυχολογικό πρόβλημα για τους ανθρώπους, είναι σίγουρα μια ανησυχία για τους περισσότερους, παρόμοια με το να ζεις σε ένα γεμάτο σπίτι.
Ακούω τους ανθρώπους να λένε «Ζω στον υπολογιστή μου» ή «Δεν μπορώ να ζήσω χωρίς το smartphone μου», οπότε ναι, ο ψηφιακός χώρος έχει γίνει ένα πολύ πραγματικό κομμάτι της ζωής μας. Πιστεύω πάρα πολύ ότι η λογική του «μου δίνει χαρά» μπορεί και πρέπει να εφαρμοστεί στα αρχεία και τα προγράμματα που έχουμε στις ψηφιακές συσκευές μας.
Το κείμενο αποτελεί απόδοση στα ελληνικά της συνέντευξης που έδωσε η Marie Kondo στην Ellen de Bruin και δημοσιεύτηκε στην ολλανδική εφημερίδα NRC Handelsblad.
