Γεννήθηκα το 1957 στην οδό Πατησίων, πέρασα τα παιδικά μου χρόνια στη Φωκίωνος Νέγρη κι αργότερα στο Πολύγωνο, μια καταθλιπτική συνοικία. Η Αθήνα των παιδικών μου χρόνων ήταν υπέροχη, γεμάτη μουσικές. Την περιγράφω σ' ένα βιβλιαράκι με τίτλο Αύριο, μια άλλη χώρα. Μετά το 1974 έγινε μια φρικτή πόλη, όπου ακούγονταν αντάρτικα. Φυσικά, έχω γράψει κι άλλες φορές γι' αυτήν.
Υπάρχουν ελπίδες, υπάρχουν κι απογοητεύσεις. Κυρίως υπάρχουν ιδέες για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής στην πόλη. Πιστεύω στο έργο που έχει ξεκινήσει η Δημοτική Αρχή, όμως χρειάζεται τη στήριξη όλων. Όχι, δεν ξέρω να σου πω αν η Αθήνα είναι, παρ' όλα αυτά, μια πόλη «συναρπαστική»: όλα είναι συναρπαστικά, αν είσαι έτοιμος γι' αυτά. Συχνά ο συναρπαστικός χαρακτήρας μιας πόλης συνδέεται με τον τρόπο ζωής της νεολαίας: εγώ είμαι 56 ετών, δεν ζω όπως οι 20άρηδες.
Εννοείται πως έχω κάνει χιλιάδες λάθη, όπως κάνουν όλοι οι άνθρωποι. Και όπως όλοι οι άνθρωποι, δεν θα μπορούσα να ζήσω τη ζωή μου διαφορετικά: δεν υπάρχει ένας και μοναδικός δρόμος. Υπάρχουν πολλές επιλογές και μία μονάχα ζωή. Αυτό είναι το πρόβλημα. Αλλά δεν μπορούμε να ζούμε με «αν» και «αν δεν»... Αναλαμβάνουμε τις ευθύνες μας για τα σφάλματά μας και προχωρούμε.
• Η Φαρμακευτική Αθηνών –κι όλο το πανεπιστήμιο– ήταν, για μένα, μια αρνητική εμπειρία. Ήθελα να μπω στο πανεπιστήμιο για να σπουδάσω, όχι για να χάνω τον χρόνο μου σε αδιέξοδες κι ανόητες συζητήσεις. Ούτε για να παίζω τάβλι σε ντουμανιασμένα «φοιτητικά στέκια» (γκρρρρρ!). Όχι, δεν συμμετείχα καθόλου στο φοιτητικό κίνημα. Μου φαινόταν ασυνάρτητο, οι συνδικαλιστές μού φαίνονταν μικρομέγαλα και οι πρακτικές του βάρβαρες. Εξάλλου, εργαζόμουν ήδη σε φροντιστήρια ξένων γλωσσών, δεν είχα καιρό για χάσιμο.
Το κλίμα γενικά ήταν «τιμημένο ΚΚΕ», μαοϊκοί και άλλα τέτοια τρελά πράγματα. Πήγα για μερικούς μήνες στην ΚΝΕ επειδή είχε πάει ο φίλος μου, με τον οποίο βρισκόμασταν τότε πάρα πολύ κοντά, κι έφυγα τρέχοντας. Χωρίσαμε και με τον φίλο μου κακήν κακώς... Ευτυχώς, αργότερα, όταν έφυγε κι εκείνος από την ΚΝΕ, γίναμε πάλι κολλητοί. Ύστερα, το 1980, πήγα στο Παρίσι, όπου χρειάστηκε να κάνω σκληρή προσπάθεια σε όλα τα επίπεδα. Στο πανεπιστήμιο στάθηκα τυχερή: βρήκα έναν καθηγητή που λάτρευα και στον οποίον αφιέρωσα το βιβλίο Σπάνιες Γαίες.
• Ναι, αυτό ήθελα να κάνω πάντα, να γίνω συγγραφέας. Αλλά χρειαζόμουν μακρά μαθητεία και το ήξερα, γι' αυτό και δεν βάλθηκα να δημοσιεύω από πολύ νεαρή ηλικία. Ήμουν και είμαι μεγάλη αναγνώστρια, άρα χρειάζομαι πολλές σελίδες για να αραδιάσω τους αγαπημένους μου συγγραφείς (Φίλιπ Ροθ, Τόμας Μπέρνχαρντ, Τζ. Μ. Κούτσι...). Άρχισα να γράφω βιβλιαράκια για τον κινηματογράφο και στη συνέχεια σύντομα κείμενα γύρω από τις περιπλανήσεις μου και το ροκ εν ρολ.
Δεν ξέρω ποιος είναι ο φίλος και ο εχθρός του συγγραφέα – δεν σκέφτομαι έτσι. Προσπαθώ να γίνομαι καλύτερη σ' αυτό που κάνω, αυτό είναι όλο. Διαβάζω, ξέρεις, κυρίως ηλεκτρονικά βιβλία πλέον. Όλα εξάλλου τα δικά μου κυκλοφορούν επίσης σε ηλεκτρονική μορφή. Τι γράφω αυτό τον καιρό; Ένα δοκίμιο για την αμερικανική εξωτερική πολιτική και τον Ψυχρό Πόλεμο.
• Πήγα στις ΗΠΑ σε τέσσερις δόσεις για να ολοκληρώσω κάποιες διδακτορικές σπουδές. Πηγαίνω κάθε χρόνο από το 1982. Γιατί τόση Αμερική; Διότι θαυμάζω τον αμερικανικό πολιτισμό και την αμερικανική παράδοση. Γι' αυτό έγινα ιστορικός των ΗΠΑ και όχι κάτι άλλο. Ταξίδεψα πολύ εκεί, έκανα σταθερές φιλίες, είδα τις καλύτερες ροκ συναυλίες της ζωής μου. Αυτό δεν σημαίνει πως έχω μια ρομαντική εικόνα για τη χώρα – κάθε άλλο. Δεν είναι τυχαίο το ότι απέφυγα να παραμείνω στη Νέα Υόρκη, να βρω εκεί δουλειά και τα λοιπά.
Ο επαγγελματικός ανταγωνισμός στην Αμερική είναι συντριπτικός για το άτομο. Αν κάτι με ανησυχεί σήμερα εκεί, είναι το χαοτικό οικονομικό κλίμα και το μίσος που καλλιεργείται εναντίον του Ομπάμα. Στη Γαλλία έχω μείνει περισσότερο – 33 χρόνια με διαλείμματα. Έχω, ωστόσο, πολλές διαφορές με το γαλλικό κατεστημένο, που μοιάζει με το ελληνικό. Δεν θα μπορούσα, ξέρεις, να ζήσω πουθενά μονίμως – η επιλογή που έχω κάνει είναι ακριβώς αυτή: να μη μένω πουθενά μόνιμα.
• Δεν προκαλώ επίτηδες. Ούτε είμαι πνεύμα αντιλογίας. Έχω όμως μακρά πείρα στη διαφωνία και τη σύγκρουση. Ποτέ δεν θα κάτσω να συμφωνήσω με πράγματα που μου φαίνονται ανόητα ή παράλογα. Δεν πρόκειται να υποχωρήσω μπροστά σε οποιαδήποτε πίεση και μισαλλοδοξία. Αν έχω ευτυχήσει; Βεβαίως, και εξακολουθώ να ευτυχώ. Είμαι απολύτως γαλήνια και αντιμετωπίζω την κάθε φάση της ζωής, την κάθε ηλικία, με περιέργεια και προσμονή. Η επιθυμία μου είναι να παραμείνω υγιής – όλα τα άλλα θα τα δημιουργήσω μόνη μου.
• Εννοείται πως έχω κάνει χιλιάδες λάθη, όπως κάνουν όλοι οι άνθρωποι. Και όπως όλοι οι άνθρωποι, δεν θα μπορούσα να ζήσω τη ζωή μου διαφορετικά: δεν υπάρχει ένας και μοναδικός δρόμος. Υπάρχουν πολλές επιλογές και μία μονάχα ζωή. Αυτό είναι το πρόβλημα. Αλλά δεν μπορούμε να ζούμε με «αν» και «αν δεν»... Αναλαμβάνουμε τις ευθύνες μας για τα σφάλματά μας και προχωρούμε.
• Αν μετάνιωσα ποτέ πραγματικά για κάτι; Φυσικά και ναι. Θα μπορούσα, π.χ., να έχω αποφύγει το ελληνικό πανεπιστήμιο. Έχασα πέντε χρόνια από τη ζωή μου ανάμεσα σε ανθρώπους που συνθηματολογούσαν καπνίζοντας και φυσώντας τον καπνό επάνω μου. Θα μπορούσα, επίσης, να έχω αποφύγει ανθρώπους που δεν άξιζαν τόσο τον κόπο. Φαντάζομαι ότι αυτό ισχύει για όλους μας. Αλλιώς βλέπουμε τα πράγματα εκ των υστέρων. Αυτό είναι, εξάλλου, και από ιστορικής πλευράς το στοίχημα της ζωής του ανθρώπου: να μαθαίνει από τα λάθη του και να μην τα επαναλαμβάνει μέχρι την τελική καταστροφή.
