CULTURE
Culture /

Το ναζιστικό παρελθόν της Φιλαρμονικής της Βιέννης αποκαλύπτεται

Μια νέα έρευνα ρίχνει φως στο σκοτεινό παρελθόν της παγκοσμίου φήμης ορχήστρας

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΑΚΡΗΣ
ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΑΚΡΗΣ
9

Μια νέα έρευνα για το ναζιστικό παρελθόν της Φιλαρμονικής της Βιέννης αποκαλύπτει ότι εξήντα από τους 123 μουσικούς της ορχήστρας ήταν μέλη του ναζιστικού κόμματος, στη διάρκεια του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου.Μετά από πολιτική πίεση η παγκοσμίου φήμης ορχήστρα, επέτρεψε σε τρεις ιστορικούς την πρόσβαση στα αρχεία της.

Πριν λίγες μέρες, δόθηκαν στη δημοσιότητα λεπτομέρειες για τις κινήσεις της Φιλαρμονικής κατά τη διάρκεια της ναζιστικής εποχής, συμπεριλαμβανομένων των βιογραφιών 13 μουσικών που εκδιώχθηκαν από την ορχήστρα εξαιτίας της εβραϊκής τους καταγωγής –πέντε εκ των οποίων έχασαν τη ζωή τους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης.

«Η ορχήστρα ήταν οπωσδήποτε πολύ κοντά στην πολιτική τάξη της εποχής. Αυτά συνέβαιναν το 1942 και τώρα με αφορμή τον εορτασμό για τη συμπλήρωση των 100 χρόνων της φιλαρμονικής διαφαίνεται ότι συνεργαζόντουσαν στενά με το καθεστώς. Ήταν τελείως περιττά τα όργια των τιμητικών διακρίσεων και δώρων που ελάμβαναν. Τίποτε από όλα αυτά δεν θα συνέβαινε αν δεν είχαν αυτές τις πεποιθήσεις" δηλώνει ο ιστορικός Όλιβερ Ράτκολμπ.

Στην ιστοσελίδα της φιλαρμονικής αναφέρεται ότι ο μαέστρος της ορχήστρας πιθανώς να απένειμε βραβείο σε έναν ναζί εγκληματία πολέμου, δύο δεκαετίες μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

9

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΤΩΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

12 φωτογραφίες σαν μικρές Μεγάλες Εβδομάδες της δημόσιας ζωής

ΟΑΣΗ / 12 φωτογραφίες σαν μικρές Μεγάλες Εβδομάδες της δημόσιας ζωής

Από την Christine Keeler και τη Monica Lewinsky μέχρι τη Lee Miller, τον George Michael και τη Janet Jackson, αυτές οι εικόνες δεν έμειναν επειδή ήταν «σκανδαλώδεις», αλλά επειδή συμπύκνωσαν ολόκληρες εποχές: εξουσία, έκθεση, επιθυμία, ντροπή και τη βία του δημόσιου βλέμματος.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Η Αντιγόνη δεν γερνάει ποτέ γιατί ο κόσμος δεν σταμάτησε ποτέ να της μοιάζει

Πολιτισμός / Η Αντιγόνη δεν γερνάει ποτέ γιατί ο κόσμος δεν σταμάτησε ποτέ να της μοιάζει

Με αφορμή τέσσερις νέες σκηνικές εκδοχές της μόνο στη Νέα Υόρκη μέσα στο 2026, η Αντιγόνη επιστρέφει ξανά στο τώρα ως το έργο που ξέρει καλύτερα από κάθε άλλο τι συμβαίνει όταν η εξουσία χάνει το όριό της και ο κόσμος βγαίνει από τη θέση του.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Ο φωτογράφος που δείχνει τι μένει από το σινεμά όταν πέφτει η φασαρία των Οσκαρ

Culture / Ο φωτογράφος που δείχνει τι μένει από το σινεμά όταν κοπάζει η φασαρία των Οσκαρ

Μετά την οσκαρική σεζόν, οι φωτογραφίες του Atsushi Nishijima από τα σετ του Marty Supreme, του Bugonia και άλλων ταινιών στρέφουν το βλέμμα όχι στη λάμψη της έτοιμης εικόνας αλλά στον κόσμο που τη χτίζει.
THE LIFO TEAM
Γιώργος Μαρίνος: η πιο άγρια ντροπή της πίστας

Γιώργος Μαρίνος / Γιώργος Μαρίνος: Είσαι μεγάλος σταρ, αγάπη μου!

Ο Πάνος Μιχαήλ γράφει για τον Γιώργο Μαρίνο ως τον άνθρωπο που ξεστόμισε «εγώ κύριε είμαι ομοφυλόφιλος» όταν η λέξη μπορούσε να σε τελειώσει. Η Ελλάδα τον έκανε θέαμα για να τον αντέξει. Εκείνος όμως ανέβηκε στην πίστα και δεν μίκρυνε.
THE LIFO TEAM
Η μποέμ ζωή της πρώτης Νύφης του Φρανκενστάιν

Culture / Η μποέμ ζωή της πρώτης Νύφης του Φρανκενστάιν

Παρότι εμφανίστηκε στην οθόνη για λιγότερο από τρία λεπτά, η ερμηνεία της Elsa Lanchester άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία του κινηματογραφικού τρόμου, ενώ η ίδια έζησε μια αντισυμβατική, μποέμ ζωή στο Λονδίνο και το Χόλιγουντ του 20ού αιώνα.
THE LIFO TEAM
Σαν φίδι πάνω στο δέρμα σου/ Ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Σαν φίδι πάνω στο δέρμα σου/ Ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

Η Robyn ανεβαίνει στη σκηνή σαν high priestess του heartbreak και μετατρέπει το τραύμα σε ρυθμό. Η Rosalía στήνει λειτουργία techno–φλαμένκο και χρησιμοποιεί τη μουσική σαν τελετουργία μετάβασης. Ο Rob Rausch ποζάρει σαν pin-up snake boy και αφήνει το reality φίδι να σχεδιάσει τα όρια της queer οικειότητας. Και ο Gus Van Sant, σαν ήσυχος collector αγγέλων, συλλέγει αγόρια σαν να φυλάσσει την πρώτη τους ανάσα.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
*Tι μένει όταν τελειώσει το ωραίο;/ ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Tι μένει όταν τελειώσει το ωραίο;/ ένα πολυπόστ του Πάνου Μιχαήλ

Η Lana Del Rey κοιτάζει για πρώτη φορά το πρόσωπο πίσω από τη μελαγχολία, το All of Us Stars μοιάζει με queer séance από εποχή που κάηκε, και η Zendaya με τον Pattinson επιπλέουν μέσα σε μια εικόνα που δεν τους υπηρετεί πια.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
*Δεν περάσαμε και λίγες καταστροφές/ από τον Πάνο Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Δεν περάσαμε και λίγες καταστροφές/από τον Πάνο Μιχαήλ

Από το vertical ψηφιακό ορφανοτροφείο μέχρι το μεγάλο θέατρο του feed, από την εξάντληση των σωμάτων μέχρι την υπόγεια τέχνη που αρνείται να γίνει κεφάλαιο, το νέο πολυποστ της ΟΑΣΗΣ χαρτογραφεί το νέο queer τοπίο της μετα-πανδημικής ύπαρξης. Η ζωή δεν ζητά πια αφήγημα, ζητά αντοχή.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
*Ακόμη και το πιο σφοδρό ξυράφι υπήρξε κάποτε λουλούδι/ από τον Πάνο Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Ακόμη και το πιο σφοδρό ξυράφι υπήρξε κάποτε λουλούδι/ από τον Πάνο Μιχαήλ

Από το σοκ της Peaches μέχρι τη σιωπηρή δύναμη σωμάτων που άντεξαν χωρίς να εξηγηθούν, ο Πάνος Μιχαήλ εξερευνά τι σημαίνει να κατοικείς το σώμα σου χωρίς διαπραγμάτευση. Ένα πολυποστ της ΟΑΣΗΣ για την επιθυμία ως πολιτισμό και την αντοχή ως μορφή αλήθειας.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
*Το δέρμα που κατοικώ/από τον Πάνο Μιχαήλ

ΟΑΣΗ / Το δέρμα που κατοικώ/ από τον Πάνο Μιχαήλ

Σε αυτό το πολυποστ, ο Πάνος Μιχαήλ κοιτάζει τη σύγχρονη κουλτούρα μέσα από εκείνο το μικρό σκοτεινό διάκενο όπου κάτι λείπει και ακριβώς γι’ αυτό γίνεται ορατό. Από τη Charli XCX που παλεύει να ξαναβρεί το σώμα της μέσα στο ίδιο της το είδωλο, μέχρι τη Cindy Sherman που αποκάλυψε νωρίς τη βία της μίμησης· από τη σωματική ένταση του HYACYN μέχρι τη λαϊκή, ανθρώπινη ματιά του Martin Parr. Ένα queer πολυποστ για την επιμονή της παρουσίας σε μια εποχή που δεν αντέχει την ατέλεια.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Πόσο κοστίζει να βγαίνεις στην Αθήνα;

Culture / Πόσο κοστίζει να βγαίνεις στην Αθήνα;

Από τις θεατρικές σκηνές και τις σκοτεινές αίθουσες μέχρι τα μεγάλα dance events και τα πιο περιζήτητα τραπέζια της Αθήνας, πόσο κοστίζει πραγματικά η επαφή με όσα συμβαίνουν στην πόλη; Πού βρισκόμαστε σε σχέση με λίγα χρόνια πριν και πού σε σχέση με το εξωτερικό;
THE LIFO TEAM
Τα πρόσωπα που άλλαξαν κάτι στον πολιτισμό και υπόσχονται πολλά ακόμα για το μέλλον

Portraits 2025 / Τα πρόσωπα που άλλαξαν κάτι στον πολιτισμό και υπόσχονται πολλά ακόμα για το μέλλον

Kάποιοι το κάνουν για χρόνια, άλλοι εμφανίζονται πρώτη φορά ή είναι ακόμα στην αρχή της θαυμαστής τους πορείας. Το μόνο σίγουρο είναι ότι το 2024 έκαναν τη διαφορά και απ' ό,τι φαίνεται το 2025 θα συνεχίσουν ακάθεκτοι. Η ομάδα της LifΟ μίλησε μαζί τους.
THE LIFO TEAM
«Μυστήριο 188 ΤΟ ΦΩΣ»: Μια έκθεση για τον «Μορφωτικό και Εκπολιτιστικό Σύλλογο Ελευσίνος»

LiFO X 2023 ΕΛΕVΣΙΣ / «Μυστήριο 188 - ΤΟ ΦΩΣ»: Μια έκθεση για τον «Μορφωτικό και Εκπολιτιστικό Σύλλογο Ελευσίνος»

Ο Χρήστος Παρίδης συνομιλεί με έναν εκ των ιδρυτικών μελών της, τον Θανάση Λεβέντη, μια ξεχωριστή και πολύπλευρη προσωπικότητα, άρρηκτα συνδεδεμένη με την πόλη.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Γιατί παραιτήθηκε ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου

Culture / Γιατί παραιτήθηκε ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου;

Μια συνταρακτική υπόθεση συστηματικής κλοπής αρχαιοτήτων βρίσκεται μονάχα στην αρχή των αποκαλύψεων. Πώς έφτασαν να λείπουν μέχρι και 1,500 αντικείμενα από την συλλογή του Βρετανικού Μουσείου, πώς μερικά από αυτά κατέληξαν στο eBay, και το παρασκήνιο μιας παραίτησης που κρύβει πολλά.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ

σχόλια

Συνδεθείτε για να σχολιάσετε
3 σχόλια
Παύλος
Παύλος
Δεν με εκπλήσσει καθόλου η είδηση αυτή, οι λεπτομέρειες μόνο λείπουν. Όσοι έχουμε ασχοληθεί λίγο παραπάνω με την μουσική, γνωρίζουμε πως αυτή η ορχήστρα και φυσικά η Φιλαρμονική του Βερολίνου υπήρξαν με το έργο τους βασικοί πυλώνες της Ναζιστικής προπαγάνδας και το γεγονός πως και οι 2 συνέχισαν μόνον αυτές απρόσκοπτα το έργο τους έως και την ύστατη στιγμή του 3ου Ράιχ, σε σχέση με τις υπόλοιπες που σίγησαν όταν ξεκίνησε η τελική φάση του πολέμου, επιβεβαιώνει τη σχέση τους με το Ναζιστικό καθεστώς. Όντας δε εγγονός αυστριακού που φοίτησε πριν από τον 1ο Παγκόσμιο σε Γερμανόφωνο οικοτροφείο και μάλιστα ελεγχόμενο από τις αρχές της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας, μπορώ να επιβεβαιώσω πως οι γενιές αυτές, στις οποίες οπωσδήποτε ανήκαν και οι μουσικοί που μας απασχολούν, ήταν εμποτισμένες με αρχές και αντιλήψεις που έδωσαν ισχυρή βάση στην ανάπτυξη της Ναζιστικής γάγγραινας.
ein Steppenwolf
ein Steppenwolf
Ο όρος managing director υπάρχει, π.χ. [Kathryn McDowell awarded CBE](http://bit.ly/11aJZdA):> Managing Director of the London Symphony Orchestra, Kathryn McDowell, has been awarded a CBE for services to music in the Queen's Birthday Honours list 2011.Άλλο πράγμα ο orchestra leader, δηλαδή ο μαέστρος (conductor).
scissor_me_timbers
scissor_me_timbers
Ο orchestra leader δεν ειναι ο μαεστρος. Ο orchestra leader ειναι ακριβως ο αρχηγος της ορχηστρας. Συνηθως το πρωτο βιολι.Ο Managing director ΔΕΝ ειναι μερος της ορχηστρας. Ειναι αυτος που κανονιζει συναυλιες κλπ.Οσο για τον Helmut Wobisch...http://www.theaustralian.com.au/news/world/vienna-orchestra-leader-helmut-wobisch-hid-nazi-past/story-fnb64oi6-1226595009126Αφου ειναι προφανες οτι εισαι ασχετος με το θεμα, γιατι επιμενεις?
Παύλος
Παύλος
Η Φιλαρμονική της Βιέννης είναι αυτοδιοικούμενος οργανισμός μουσικών και υπάρχει η θέση του εκλεγμένου διευθυντή, θέση άσχετη με αυτή του εξάρχοντος που συνήθως είναι και το πρώτο βιολί. Επειδή υποπτεύομαι πως έχουμε χαθεί στη μετάφραση και στα κακά αγγλικά του συντάκτη - δεν είναι πλέον μονό οι Έλληνες δημοσιογράφοι κακοί γνώστες της γλώσσας τους, αλλά και οι ξένοι - μην κολλάτε σε λεπτομέρειες σαν αυτές. Ναι υπάρχει μανατζερ της ορχήστρας που οι αρμοδιότητες έχουν να κάνουν με την οργάνωση της συναυλιών: κάποιος πρέπει να φροντίσει να κλείσει το σολίστα της βραδιάς, να φροντίσει να πάρει τα λεφτά του, το ξενοδοχείο του, να υπάρχουν στα αναλόγια οι παρτιτούρες είτε με αγορά είτε με ενοικίαση (μεγάλο παλούκι αυτή η ιστορία), να καταρτίζει το ετήσιο πρόγραμμα μοιράζοντας έργα σε διευθυντές ορχήστρας και σολίστες, να οργανώνει τις περιοδίες κλπ κλπ κλπ.