Με αφορμή το ντοκιμαντέρ που βγαίνει στους βρετανικούς κινηματογράφους για τη ζωή της Grace Jones αυτή την εβδομάδα, έπεσα πάνω στα λόγια του συγγραφέα Paul Morley, που είχε αναλάβει να γράψει την αυτοβιογραφία της πριν από μερικά χρόνια. Έλεγε, λοιπόν, ότι για να αντιμετωπίσει ο κόσμος της βιομηχανίας του θεάματος την απειλή λόγω του απρόβλεπτου του χαρακτήρα της και την άρνησή της να παίξει το παιχνίδι της δημοσιότητας την έβαλε στο κουτάκι των «τρελών γυναικών» εντελώς πατροναριστικά.
Είναι ενδιαφέρουσα αυτή η παρατήρηση του Morley. Πάντοτε οι «ατίθασες» γυναίκες ή οι γυναίκες που εξέφραζαν ανοιχτά τις απόψεις τους ή τη δυσαρέσκειά τους χαρακτηρίζονταν κάπως. Αν και η μουσική βιομηχανία έχει αλλάξει αρκετά από την εποχή της Jones και σήμερα περισσότερες γυναίκες έχουν τον έλεγχο της καριέρας τους και της εικόνας τους (ή έτσι θέλουμε να νομίζουμε), αυτά τα λόγια δεν γίνεται να μη σου φέρουν στο μυαλό την περίπτωση της Nicki Minaj. Η συμπεριφορά της είναι απρόβλεπτη. Συχνά μπλέκει σε καβγάδες με συναδέλφους της μουσικούς επειδή λέει ελεύθερα τη γνώμη της χωρίς να σκέφτεται τις συμβάσεις ή την πολιτική ορθότητα.
Η Minaj είναι συνέχεια στην επικαιρότητα. Δεν μπορώ να σκεφτώ μια στιγμή όλα αυτά τα χρόνια που το όνομά της να μην απασχολεί τα μέσα. Η υπερπροβολή, όμως, δεν έχει να κάνει μόνο με τις φιλονικίες της αλλά και με τη μουσική της. Προκαλεί εντύπωση που όταν η Cardi B, που επίσης κατάγεται από το Τρίνινταντ, ανέβηκε στο No1 του Billboard, όλοι περίμεναν να δουν την αντίδραση της Minaj.
Σε ένα κατεξοχήν ανδροκρατούμενο είδος, είναι ίσως η μοναδική περίπτωση που κατάφερε να μεταπηδήσει με απόλυτη επιτυχία σε ένα ποπ κοινό. Και το έκανε αυτή πρώτη παρά ένας άντρας ράπερ. Είναι η μόνη γυναίκα από αυτόν το χώρο που γεμίζει στάδια.
Φέτος μπορεί να μην κυκλοφόρησε νέο άλμπουμ –αν και μπορεί να σκάσει από το πουθενά χωρίς να το περιμένει κανείς–, κατάφερε ωστόσο να σπάσει το ρεκόρ που είχε η Aretha Franklin εδώ και 40 χρόνια ως η γυναίκα με τα περισσότερα hits στο Billboard με 76 καταχωρίσεις. Η Franklin είχε 73. Κι αυτό συνέβη επειδή τον Μάρτιο κυκλοφόρησε τρία κομμάτια για να απαντήσει σε ένα τραγούδι που έγραψε εναντίον της η Remy Ma, μιας παλαίμαχης ράπερ από το Μπρονξ που επανήλθε στην επικαιρότητα πρόσφατα με το συγκεκριμένο κομμάτι. Επίσης, η Νίcki είναι τόσο περιζήτητη, που σχεδόν όλοι τη θέλουν ως γκεστ στα κομμάτια τους, για να τα «χρωματίσει». Μέχρι τον Αύγουστο, φέτος, συμμετείχε σε 16 κομμάτια καλλιτεχνών όπως οι Drake, Wayne, Calvin Harris, Katy Perry, Future, Jason Derulo, Gucci Mane, Yo Gotti and Major Lazer. Το άγγιγμα της είναι χρυσός.
Τελευταία η καριέρα των γυναικών μουσικών μετριέται στα πόσα ρεκόρ σπάνε. Η Minaj, όμως, έχει προ πολλού ξεπεράσει αυτό το στάδιο. Δεν είναι τυχαίο που θεωρείται η πιο πετυχημένη χιπ χοπ μουσικός όλων των εποχών. Ήδη λένε ότι είναι κάτι σαν τον Tupac Shakur και τον Notorious B.I.G. του 21ου αιώνα. Σε ένα κατεξοχήν ανδροκρατούμενο είδος, είναι ίσως η μοναδική περίπτωση που κατάφερε να μεταπηδήσει με απόλυτη επιτυχία σε ένα ποπ κοινό. Και το έκανε αυτή πρώτη παρά ένας άντρας ράπερ. Είναι η μόνη γυναίκα από αυτόν το χώρο που γεμίζει στάδια. Το 2012 κατάφερε να κλέψει την παράσταση δίπλα σε μεγαθήρια όπως ο Kanye West και ο Jay-Z. Οι ρίμες της για το κομμάτι «Monster» του πρώτου ανακηρύχθηκαν οι καλύτεροι στίχοι σε χιπ χοπ κομμάτι των τελευταίων χρόνων. Αν κάνει κάποιος μια μικρή έρευνα στο YouTube, θα δει ότι τις ραπάρουν οι πάντες μέχρι σήμερα, από την Adele μέχρι την πιτσιρίκα που παίζει την Eleven στο «Stranger Things».
H Nicki Minaj στο Monster του Κanye West
Αναρωτιούνταν στους «New York Times» τότε αν έχει την καλλιτεχνική δύναμη που απαιτείται για να ανοίξει τον δρόμο και σε άλλες γυναίκες που κάνουν ραπ. Το 2017, νομίζω, δεν υπάρχει πλέον αμφιβολία γι' αυτό.
Η Nicki Minaj γεννήθηκε το 1982 στο Τρίνινταντ και Τομπάγκο και οι γονείς της ήταν και οι δύο γκόσπελ τραγουδιστές. Μετανάστευσε στην Αμερική σε ηλικία 5 χρονών. Μεγάλωσε στο Μπρονξ της Νέας Υόρκης. Είχε δύσκολη παιδική ηλικία. Ο πατέρας της ήταν αλκοολικός και χρήστης ουσιών και συχνά γινόταν βίαιος. Σε ένα ξέσπασμά του έκαψε το σπίτι τους.
Αυτή η εμμονή της να υιοθετεί προφορές και παιχνιδιάρικες περσόνες στη μουσική της αλλά και στην καθημερινή της ζωή καλλιεργήθηκε από το παιδικό της όνειρο να γίνει ηθοποιός. Κατάφερε μάλιστα να μπει σε ένα ειδικό λύκειο του Μανχάταν που αφορούσε τις εικαστικές και παραστατικές τέχνες. Στην αρχή κυνήγησε την καριέρα της ηθοποιού και για να τα βγάλει πέρα δούλευε σαν σερβιτόρα. Εκείνα τα πρώτα χρόνια την έδιωξαν από αρκετές δουλειές λόγω της ασυμβίβαστης συμπεριφοράς της, η ίδια όμως πιστεύει ότι η συμπεριφορά της ήταν που τη βοήθησε να ανέβει τόσο ψηλά. Τουλάχιστον εκεί το αποδίδει. Σε πρόσφατη συνέντευξή της είπε: «Μπήκα σε αυτήν τη βιομηχανία λέγοντας ότι δεν θα κοιμηθώ με κανέναν άντρα για να πάρω αυτό που θέλω και πάντοτε θα γράφω τους δικούς μου στίχους, επειδή είμαι τόσο έξυπνη, που μπορώ να το κάνω. Και τα κατάφερα. Έμεινα πιστή σε όσα υποσχέθηκα στον εαυτό μου. Δεν μπορεί να το πει αυτό οποιοσδήποτε. Έτσι, τα ίδια πράγματα που μπορεί να φαίνονταν άσχημα στην αρχή της καριέρας μου ή στην αρχή της ζωής μου –ίσως τα αφεντικά μου τότε να σκέφτηκαν ότι ήμουν υπερβολική– είναι που με έκαναν να ανοίξω τις πόρτες σε άλλες γυναίκες ράπερ, να βγάλουν δηλαδή λεφτά, να αποκτήσουν επιρροή και να δουν τη δουλειά τους να αποδίδει στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς. Γνωρίζω πολλά κορίτσια που θα αποκομίσουν τα οφέλη αυτής της "συμπεριφοράς". Και δεν με απέλυσαν επειδή φέρθηκα άσχημα, αντίθετα, πιστεύω, απολύθηκα επειδή εξέφρασα τις απόψεις μου. Ακόμη και σήμερα ο κόσμος αισθάνεται άβολα όταν οι γυναίκες εκφράζουν αυτά που πιστεύουν. Όλοι θέλουν από σένα μόνο να χαμογελάς στην κάμερα και να είσαι ήσυχη κι έτσι να πάρεις αυτό που θέλεις. Δεν είμαι τέτοιου είδους κορίτσι».
Βέβαια τα πρώτα βήματά της στη μουσική ξεκίνησαν τελείως διαφορετικά: ως μέλος του ανδρικού γκρουπ Full Force το 2004. Ήταν μια σκοτεινή περίοδος για την ίδια και δεν μιλάει συχνά γι' αυτήν. Γρήγορα όμως αποχώρησε από το συγκρότημα για να επιδιώξει σόλο κατεύθυνση. Κυκλοφόρησε το πρώτο της mixtape, το «Playtime is over», ακριβώς πριν από δέκα χρόνια. Ήταν τυχερή επειδή την ανακάλυψε ο Lil Wayne. Σε αυτόν ισχυρίζεται ότι οφείλει εν μέρει την καριέρα της και είναι από τους μουσικούς που την επηρεάζουν ακόμη, μαζί με τη Foxy Brown και τον Jay-Z. Από τότε έχει κυκλοφορήσει τρία άλμπουμ με κοινό σημείο το ροζ χρώμα, τα «Pink Friday» (2010), «Pink Friday: Roman Reload» (2012) και «The pink print» (2014). Αν και έχει συνεργαστεί με τους πάντες, θα ήθελε να κάνει κάτι μαζί με τη Sia και, όσο περίεργο κι αν ακούγεται, με την Enya.
H Minaj μπορεί να έχει την ίδια αυθάδεια με τη Madonna, αλλά ταυτόχρονα έχει τη σπάνια ικανότητα να λέει αλήθειες. Δεν μπορείς ωστόσο παρά να της δώσεις δίκιο για το γεγονός ότι το 2013 ξεμπρόστιασε την περιοριστική φεμινιστική οπτική της Miley Cyrus, που δεν συμπεριλάμβανε τις Αφροαμερικανές γυναίκες, παρ' ότι τις κόπιαρε ασύστολα.
Θυμάμαι την πρώτη φορά που είδα τα ηδονοβλεπτικά βίντεό της για τα «Stupid Hoe» και «Beez in the trap». Δεν ήξερα αν έπρεπε να σοκαριστώ ή να ενθουσιαστώ από τις υπερσεξουαλικές εικόνες του γυναικείου κορμιού. Σου δημιουργούσαν μια εξάρτηση και δύσκολα μπορούσες να σταματήσεις να τα βλέπεις. Δεν ήξερες καν με τι διάθεση να τα προσεγγίσεις. Δεν κυκλοφορούσε τίποτα παρόμοιο εκείνη την εποχή. Με το θρυλικό πια «Anaconda» το τερμάτισε και τα πολλαπλά εγκεφαλικά αυξήθηκαν. Το μυστικό με τη Nicki είναι ότι αυτές οι εικόνες δεν λειτουργούν απαραίτητα για να ικανοποιήσουν το ανδρικό βλέμμα. Όταν τραγουδάει για τον μεγάλο της πισινό, δείχνει ότι έχει απόλυτη επίγνωση του τι μπορεί να προκαλέσει. Έχει να κάνει με τον απόλυτο έλεγχο που λέγαμε στην αρχή. Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και σκληροπυρηνικές φεμινίστριες, παρά τις ενστάσεις τους, τελικά την παραδέχτηκαν. Περισσότερο, δε, έχει σχέση με το πόσο συντηρητικά αντιμετωπίζουμε ακόμα περιπτώσεις σαν της Minaj και πόσο εύκολα τις απορρίπτουμε ως στερεοτυπικές.
Nicki Minaj - Stupid Hoe
Είναι συναρπαστικό πώς χρησιμοποιεί τον πισινό της και τη σεξουαλικότητα ως τόσο δυνατά χαρτιά γυναικείας ενδυνάμωσης. Σε πάρτι, φίλες μου προσπαθούσαν να βρουν κενούς χώρους για να κάνουν twerking με τη μουσική της.
Αντέχεις ή δεν αντέχεις τα τραγούδια της, δεν μπορείς να παραβλέψεις το πόσο σπουδαία είναι. Ίσως η πιο σημαντική ποπ σταρ την εποχή που διανύουμε.
