Tα άγνωστα έργα του καλλιτέχνη Γιώργου Λάππα έρχονται στο φως στην νέα έκθεση του Μουσείου Μπενάκη

Tα άγνωστα έργα του καλλιτέχνη Γιώργου Λάππα έρχονται στο φως στην νέα έκθεση του Μουσείου Μπενάκη Facebook Twitter
Γιώργος Λάππας, Πλατεία Ελευθερίας, 2013 (λεπτομέρεια)Φωτογράφος: Φάνης Βλασταράς & Ρεβέκκα Κωνσταντοπούλου
0

Στις 22 Σεπτεμβρίου το Μουσείο Μπενάκη, σε συνεργασία με το ΔΕΣΤΕ, εγκαινιάζει στο κτίριο της οδού Κουμπάρη την έκθεση του Γιώργου Λάππα «Happy Birthday». Ο τίτλος ίσως ακούγεται παράδοξος για έναν καλλιτέχνη που πολύ πρόσφατα έφυγε από τη ζωή. Ωστόσο, συνδέεται με μια ενδιαφέρουσα ιστορία: όταν ο Δάκης Ιωάννου, ο καλλιτεχνικός σύμβουλος του Ιδρύματος ΔΕΣΤΕ Γιώργος Τζιρτζιλάκης και η επιμελήτρια του Τμήματος Ζωγραφικής, Χαρακτικών και Σχεδίων του Μουσείου Μπενάκη Πολύνα Κοσμαδάκη κατέβηκαν στο υπόγειο του στούντιο του Λάππα στον Περισσό, μαζί με τη σύζυγό του, επίσης γλύπτρια, Αφροδίτη Λίτη, έμειναν εμβρόντητοι με αυτό που αντίκρισαν. Στον χώρο υπήρχαν περί τα τριακόσια κουτιά, σε μέγεθος κουτιών υποδημάτων, ταξινομημένα με ιδιαίτερη φροντίδα από τον καλλιτέχνη. Περιείχαν σχεδόν ισάριθμα χυτά γλυπτά μικρού μεγέθους από αλουμίνιο, κυρίως ανθρωπόμορφα, πολλά με τη μορφή του ίδιου του Λάππα, άλλα ζωόμορφα, άλλοτε όρθια κι άλλοτε ξαπλωμένα. Πολλά δε από αυτά έφεραν την επιγραφή: Happy Birthday! Σε κάποιες περιπτώσεις η ευχή αναγραφόταν επάνω στο κουτί.

Μα, τι ήταν αυτά τα αντικείμενα; Μήπως έτοιμα δώρα του γλύπτη προς φίλους του; Θα μπορούσε να το σκεφτεί κανείς. Όμως, υπήρχε μια ιδιότυπη λεπτομέρεια που ακύρωνε αυτή την εκδοχή. Η ταξινόμηση όχι μόνο ήταν προσεγμένη αλλά, μέσα από μια συνεχή δομή αριθμών, εμπεριείχε την έννοια ενός αφηγήματος. Από αριστερά προς τα δεξιά και από πάνω προς τα κάτω αποτελούσε μια κωδικοποιημένη συνθήκη της οποίας αγνοούσαν τον κωδικό για να την ξεκλειδώσουν.

Οι τρεις επιμελητές της έκθεσης που θα δούμε στο Μπενάκη, ο Τζιρτζιλάκης, η Κοσμαδάκη και η Λίτη, κατέληξαν να ακολουθήσουν την τακτική των αρχαιολόγων και να συνθέσουν την έκθεση με μια κατά προσέγγιση εκδοχή.

Ήταν φανερό στην ομήγυρη ότι αυτή η ομαδοποιημένη «συλλογή» αγαλματιδίων δεν μπορούσε παρά να είναι μια εργασία εν εξελίξει. Αλλά τι μπορεί να σηματοδοτούσε, τι μορφή θα είχε; Αυτό το ερώτημα τους απασχόλησε και όταν αποφάσισαν να στήσουν την έκθεση με βάση τα ευρήματα που θα δούμε σε λίγες μέρες.

Tα άγνωστα έργα του καλλιτέχνη Γιώργου Λάππα έρχονται στο φως στην νέα έκθεση του Μουσείου Μπενάκη Facebook Twitter
Έργα από τη σειρά Προσκλήσεις, Εξορκισμοί και Ζαχαρωτά Γλυπτά, 1989-1991, 1998-2016Φωτογράφος: Φάνης Βλασταράς & Ρεβέκκα Κωνσταντοπούλου

«Πώς θα τα έστηνε ο καλλιτέχνης και πώς θα μπορούσαμε να τα στήσουμε εμείς; Μήπως αλλοιώσουμε, μήπως προδώσουμε το έργο του;» αναρωτιέται έως σήμερα ο Τζιρτζιλάκης. «Το σύνολο εμπεριείχε το αίνιγμα, όπως συνήθως και τα υπόλοιπα έργα του Λάππα, ή ακόμα καλύτερα τη συνθήκη της εκκρεμότητας» συμπληρώνει.

Έτσι, οι τρεις επιμελητές της έκθεσης που θα δούμε στο Μπενάκη, ο Τζιρτζιλάκης, η Κοσμαδάκη και η Λίτη, κατέληξαν να ακολουθήσουν την τακτική των αρχαιολόγων και να συνθέσουν την έκθεση με μια κατά προσέγγιση εκδοχή.


Ίσως κάποιος αναρωτηθεί πώς είναι δυνατόν να μην ήξερε ούτε η σύζυγος τον στόχο του έργου αυτού. Όμως σαφή απάντηση δεν είχε ούτε εκείνη, παρότι γνώριζε την ύπαρξη των μικρών αυτών γλυπτών. Πάντως, ήταν φανερό ότι κάτι ετοίμαζε ο σημαντικός γλύπτης, του οποίου η δουλειά συχνά παρέπεμπε στην ψυχανάλυση, καθώς στα νιάτα του είχε περάσει και από σπουδές κλινικής ψυχολογίας στις ΗΠΑ και είχε εργαστεί σε ανάλογο ίδρυμα. Όπως επίσης είχε σχέση με την κινηματογραφική γλώσσα, που συχνά τη χρησιμοποιούσε στις δικές του αφηγήσεις.

Αυτό, λοιπόν, το παράξενο μικροσύμπαν αγαλματιδίων, που δεν θυμίζει τα κόκκινα γλυπτά μεγάλου μεγέθους που ταυτίζουμε με τον Λάππα, θα παρουσιαστεί σαν εύρημα της αρχαιολογικής σκαπάνης, σε μια «νέα» έκθεση εν απουσία του δημιουργού. Συμπληρωματικά θα υπάρχει η γιγάντια «Καμήλα» του, αναφορά στη γενέθλια γη της Αιγύπτου, όπως και δύο ξαπλωμένες φιγούρες του Λάππα ντυμένες με ριγέ φόρμες, σαν άντρες που ξεκουράζονται στις όχθες του Νείλου, οι «Παπαγάλοι» του και, τέλος, η «Πλατεία Ελευθερίας», το τραπέζι από την έκθεση documenta και γλυπτικά τοπία στο Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης που παρουσίασε το 2014. Επρόκειτο για αναφορά στην τραγική μέρα που οι κατοχικές δυνάμεις της Θεσσαλονίκης συγκέντρωσαν όλους τους άρρενες εβραϊκής καταγωγής στο κέντρο της πόλης για να τους εξευτελίσουν – μια ακόμα μελέτη του Λάππα στο αιώνιο ζήτημα που τον απασχολούσε, την «υπακοή» των ανθρώπων στην εξουσία μέσα από το «Πείραμα Μίλγκραμ».

Tα άγνωστα έργα του καλλιτέχνη Γιώργου Λάππα έρχονται στο φως στην νέα έκθεση του Μουσείου Μπενάκη Facebook Twitter
Γιώργος Λάππας, Πλατεία Ελευθερίας, 2013 (λεπτομέρεια)Φωτογράφος: Φάνης Βλασταράς & Ρεβέκκα Κωνσταντοπούλου
Tα άγνωστα έργα του καλλιτέχνη Γιώργου Λάππα έρχονται στο φως στην νέα έκθεση του Μουσείου Μπενάκη Facebook Twitter
Γιώργος Λάππας, Πλατεία Ελευθερίας, 2013 (λεπτομέρεια)Φωτογράφος: Φάνης Βλασταράς & Ρεβέκκα Κωνσταντοπούλου
Tα άγνωστα έργα του καλλιτέχνη Γιώργου Λάππα έρχονται στο φως στην νέα έκθεση του Μουσείου Μπενάκη Facebook Twitter
Γιώργος Λάππας, Πλατεία Ελευθερίας, 2013Άποψη εγκατάστασης από την έκθεση Ντοκουμέντα και Γλυπτικά Τοπία, Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονικής (27 Νοεμβρίου 2013 έως 31 Ιανουαρίου 2014)Φωτογράφος: Γιάννης Κόκκαλης
Tα άγνωστα έργα του καλλιτέχνη Γιώργου Λάππα έρχονται στο φως στην νέα έκθεση του Μουσείου Μπενάκη Facebook Twitter
Έργα από τη σειρά Προσκλήσεις, Εξορκισμοί και Ζαχαρωτά Γλυπτά, 1989-1991, 1998-2016Φωτογράφος: Φάνης Βλασταράς & Ρεβέκκα Κωνσταντοπούλου
Tα άγνωστα έργα του καλλιτέχνη Γιώργου Λάππα έρχονται στο φως στην νέα έκθεση του Μουσείου Μπενάκη Facebook Twitter
Έργα από τη σειρά Προσκλήσεις, Εξορκισμοί και Ζαχαρωτά Γλυπτά, 1989-1991, 1998-2016Φωτογράφος: Φάνης Βλασταράς & Ρεβέκκα Κωνσταντοπούλου
Tα άγνωστα έργα του καλλιτέχνη Γιώργου Λάππα έρχονται στο φως στην νέα έκθεση του Μουσείου Μπενάκη Facebook Twitter
Γιώργος Λάππας, Γεύμα στη Xλόη / πικ-νικ, 2006Φωτογράφος: Γιάννης Κόκκαλης
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Προσφέροντας μία εμπειρία πολιτισμού στους κατοίκους της Ελευσίνας

LiFO X 2023 ΕΛΕVΣΙΣ / Προσφέροντας μία εμπειρία πολιτισμού στους κατοίκους της Ελευσίνας

Η Εύα Μανιδάκη και ο Ανδρέας Λόλης συζητούν με τον Χρήστο Παρίδη για όλα όσα προηγήθηκαν της δημιουργίας των in situ εγκαταστάσεων που σχεδίασαν στο πλαίσιο της 2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Το αμερικανικό «πραξικόπημα» στη Μπιενάλε της Βενετίας και οι θεωρίες συνωμοσίες που εξακολουθούν 60 χρόνια μετά

Εικαστικά / Το αμερικανικό «πραξικόπημα» στην Μπιενάλε της Βενετίας και οι θεωρίες συνωμοσίες 60 χρόνια μετά

Ένα νέο ντοκιμαντέρ εστιάζει στις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσε η «σκανδαλώδης» βράβευση του αρχιερέα της ποπ αρτ Ρόμπερτ Ράουσενμπεργκ στην Μπιενάλε του 1964, με τη χορηγία της αμερικανικής κυβέρνησης.
THE LIFO TEAM
Οι ζωές και τα έργα της Lorenza Böttner

Εικαστικά / Οι ζωές και τα έργα της Lorenza Böttner

Η Lorenza Böttner (1959-1994) ήταν μια καλλιτέχνις που είχε έντονα βιωματική, σωματική σχέση με τη μεταμόρφωση. Μεταμόρφωσε μια ζωγραφική πρακτική σε εικαστική περφόρμανς που «βγήκε» στον δρόμο και έκανε τον δημόσιο χώρο θεατρική σκηνή για μια πολιτικοποιημένη σωματική διαφορετικότητα.
PAUL B. PRECIADO
Ένας Μάιος γεμάτος με σύγχρονη τέχνη στην Αθήνα

Πολιτισμός / Ένας Μάιος γεμάτος με σύγχρονη τέχνη στην Αθήνα

Το τρίτο μέρος του αφιερώματος του ΕΜΣΤ στις γυναίκες εικαστικούς, Jonathan Meese στην Bernier/Eliades, Θανάσης Τότσικας στη Rodeo, Ιωάννα Λημνιού στην Breeder και ό,τι άλλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι γκαλερί και οι χώροι τέχνης τον Μάιο.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Σεξ, ερωτισμός, χλιδή και λάμψη: Ο πολυτάραχος κόσμος της Tamara de Lempicka

Εικαστικά / Ερωτισμός, χλιδή και λάμψη: Ο πολυτάραχος κόσμος της Tamara de Lempicka

Εκθέσεις, ένα μιούζικαλ στο Μπρόντγουεϊ και τιμές-ρεκόρ σε δημοπρασίες φέρνουν στο προσκήνιο μία από τις γυναίκες με τη μεγαλύτερη καλλιτεχνική επιρροή στις αρχές του 20ού αιώνα
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η Μαντάμ ντε Πομπαντούρ δεν ήταν μόνο η ερωμένη του βασιλιά

Εικαστικά / Η Μαντάμ ντε Πομπαντούρ δεν ήταν μόνο η ερωμένη του βασιλιά

Μια γυναίκα με εξουσία στην Αυλή των Βερσαλλιών, η οποία ήταν υπέρ των μεταρρυθμίσεων και του «φιλοσοφικού» κόμματος που υποστήριζε τον Διαφωτισμό, υπήρξε καλλιτέχνιδα και προστάτιδα των τεχνών. Ήταν όμως και λαομίσητη.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ο ζωηρόχρωμος, μυστηριώδης, πνευματικός κήπος της Ιωάννας Λημνιού

Εικαστικά / Η Ιωάννα Λημνιού μεταμορφώνει την γκαλερί The Breeder σε ιδεώδη κήπο

Στην πρώτη της ατομική έκθεση της που συζητιέται, μέσα από την πυκνή βλάστηση των έργων της αχνοφαίνεται και μια ελπίδα ότι αξίζουμε μια καλύτερη πραγματικότητα από αυτή που ζούμε στις ασφυκτικά φτιαγμένες πόλεις.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Για τους αγρότες δεν έχει προτεραιότητα η “οικολογική ευαισθησία” της πόλης, αλλά η πραγματικότητά τους»

Εικαστικά / «Για τους αγρότες δεν έχει προτεραιότητα η “οικολογική ευαισθησία” της πόλης, αλλά η πραγματικότητά τους»

Ανάμεσα σε εκατοντάδες έργα που υπαγορεύονται από τα «επείγοντα» της εποχής, το «Ξηρόμερο», η ελληνική συμμετοχή στην 60ή Μπιενάλε της Βενετίας, εστιάζει στην εντοπιότητα και λειτουργεί ως φόρος τιμής στα πανηγύρια της επαρχίας.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΙΑΚΟΣΑΒΒΑΣ
Η Βενετία γιορτάζει τη εικονογραφία και τον συμβολισμό του στήθους

Εικαστικά / Μια μεγάλη εικαστική έκθεση αφιερωμένη στο γυναικείο στήθος

Στη Βενετία και στο Palazzo Franchetti μια έκθεση αφηγείται την «περιπέτεια» ενός σημείου της γυναικείας ανατομίας που έχει κατανοηθεί και αναπαρασταθεί στην τέχνη, τη διαφήμιση, τη μόδα, σε όλους τους πολιτισμούς και τις παραδόσεις με πολλούς διαφορετικούς τρόπους.
NEWSROOM
Το λεπτεπίλεπτο έργο του Στρατή Ταυλαρίδη που το κατέστρεψε μια γάτα στη Σμύρνη 

Εικαστικά / Το λεπτεπίλεπτο έργο του Στρατή Ταυλαρίδη που το κατέστρεψε μια γάτα στη Σμύρνη 

Ο νεαρός εικαστικός εκπροσώπησε την Ελλάδα στη Μεσογειακή Μπιενάλε της Σμύρνης με ένα έργο για την ιστορία ενός παιδιού που έχει υποστεί ενδοοικογενειακή κακοποίηση, το οποίο καταστράφηκε από μια γάτα. Και δεν βρέθηκε κανείς να τη σταματήσει! 
M. HULOT