WEEKEND

Ο «Καφέ Παράδεισος» του Παύλου Σάμιου Facebook Twitter

Ο «Καφέ Παράδεισος» του Παύλου Σάμιου

0

Στο αγαπημένο του θέμα των καφενείων επιστρέφει ο ο Παύλος Σάμιος με μια νέα ενότητα έργων που παρουσιάζονται στην γκαλερί Σκουφά από τις 17 Σεπτεμβρίου 2020 με τίτλο «Καφέ Παράδεισος».


Σε μια περίοδο κοινωνικής αποστασιοποίησης, ο καταξιωμένος ζωγράφος σκύβει με νέο πνεύμα στο θέμα των καφενείων, που τον απασχόλησε για πρώτη φορά τη δεκαετία του '80 στο Παρίσι.


«Όταν πρωτοπήγα στο Παρίσι (1978) και γνώρισα τα καφέ, επηρεάστηκα τόσο, που ζωγράφισα μια μεγάλη σειρά. Τα "Γαλλικά Καφενεία" παρουσιάστηκαν στην γκαλερί Samy Kinge το 1982, αλλά όλη αυτή η δουλειά καταστράφηκε μετά από μια πυρκαγιά που ξέσπασε στο εργαστήριο (1985). Τώρα ξαναγυρνώ στις πρώτες μου αγάπες με όλη την αίσθηση του καφέ» αφηγείται.


Για να δημιουργήσει τα νέα του έργα, ο Παύλος Σάμιος άντλησε έμπνευση από το καφέ «Ο Παράδεισος», που μέχρι πριν από περίπου μία δεκαετία λειτουργούσε κοντά στο ατελιέ του, στην πλατεία Αττικής: «Ήταν το στέκι μιας γειτονιάς όπου μαζεύονταν οι πάντες, μεροκαματιάρηδες, γεροντάκια, νταβατζήδες. Ένας κόσμος που εκτός του καφενείου μπορεί να μην είχε πολλά κοινά, αλλά εκεί ερχόμασταν όλοι σε "κοινωνία". Ο γέρος που το κρατούσε πέθανε και στη θέση του σήμερα βρίσκεται ένα φαρμακείο» λέει ο δημιουργός.

Στα «γαλλικά» καφενεία κυκλοφορούν οι γόβες και η τσάντα –σήμα κατατεθέν και ζωγραφικό φετίχ του Σάμιου–, ο οποίος, χωρίς να ενδιαφέρεται για το φυσικό τους μέγεθος, τα μεγεθύνει δίπλα στις καρέκλες. Στα ελληνικά καφενεία, αντιθέτως, υπάρχει συνήθως ένα ανοιχτό παράθυρο σ' ένα κομμάτι θάλασσας.


«Το ελληνικό καφέ "Ο Παράδεισος" έκλεινε όλη την ομορφιά της μετανεοκλασικής παράδοσης, τη χαρά και την κακομοιριά μαζί της Ελλάδας ολόκληρης. Στιγμές ερωτισμού, χαράς, ένα φως που έβγαινε από τα πρόσωπα των ίδιων των ανθρώπων∙ και το απόγευμα, με τα γερόντια που πίνανε καφέ χωρίς να λένε τίποτα, ένα πέρασμα. Έχω πάρει πολλά από τα καφενεία και ήθελα να τους εξασφαλίσω την αιωνιότητα» εξομολογείται ο Σάμιος.

Ο «Καφέ Παράδεισος» του Παύλου Σάμιου Facebook Twitter
Το Φιλί


«Ο Σάμιος βλέπει και μας έχει δείξει τους τρόπους επιβολής μιας επιθετικής αποξένωσης του ανθρώπου από την οικειότητά του, από τον χώρο και τις κινήσεις του» αναφέρει στο Lifo.gr ο ιστορικός τέχνης Γιώργης Μυλωνάς.

«Γι' αυτό τολμώ να πω ότι ο ζωγράφος, μέσα στην γκαλερί Σκουφά, σκηνογραφεί έναν χώρο οικειότητας, όπως αυτός που γνώρισε μέσα στα αθηναϊκά και παριζιάνικα καφέ. Η ζωγραφική του είναι η αποθέωση της καθημερινότητας, ιδωμένη όμως με τρόπο μεταφυσικό. "Λες και κάθε στιγμή που ζω είναι αιώνια"» λέει ο ίδιος.


Δεν είναι πια πολιτική η στάση αυτή, όπως διατείνονταν Έλληνες νεοπαραστατικοί ζωγράφοι για να μιλήσουν για την αξία της, ούτε παραπέμπει σε παιχνίδι της φαντασίας. Είναι η μεταμόρφωση του μηδενός σε κάτι που χρειαζόμαστε επιτακτικά.


Είναι ζωγραφική, έργα ενός αναμφισβήτητου μάστορα που μέσα του λειτουργεί και η παλιά τέχνη της εικόνας, στην οποία έχει θητεύσει στο Άγιο Όρος. Γιατί η τέχνη μπορεί να σε φέρνει κοντά στον πόνο, στην έντασή του, στην ικανότητά του να σε καταλαμβάνει, αλλά σου παρέχει συγχρόνως τη δυνατότητα να τον ξορκίζεις» τονίζει ο κ. Μυλωνάς.

Ο «Καφέ Παράδεισος» του Παύλου Σάμιου Facebook Twitter
Cafe Aigina


Στην έκθεση υπάρχουν δύο διακριτές ενότητες: η μία περιλαμβάνει τα παριζιάνικα καφέ και η άλλη τα ελληνικά. «Και οι δυο παρέχουν τη δυνατότητα στον ζωγράφο να αλλάζει ατμόσφαιρα, ενίοτε και την ένταση στο χρώμα, χωρίς όμως ποτέ να βγαίνει από το θέμα» σημειώνει ο Γιώργης Μυλωνάς.


«Στα γαλλικά καφενεία κυκλοφορούν οι γόβες και η τσάντα –σήμα κατατεθέν και ζωγραφικό φετίχ του Σάμιου–, ο οποίος, χωρίς να ενδιαφέρεται για το φυσικό τους μέγεθος, τα μεγεθύνει δίπλα στις καρέκλες. Εκεί και οι βαλίτσες, ενώ τα νυχτερινά φώτα υποβάλλουν τον θεατή σε μια κατάσταση που παραπέμπει στους Αμερικανούς δημιουργούς που θήτευσαν στο Παρίσι.


Στα ελληνικά καφενεία, αντιθέτως, υπάρχει συνήθως ένα παράθυρο ανοιχτό σ' ένα κομμάτι θάλασσας. Ο Σάμιος εντάσσεται στη χορεία των ζωγράφων που αποτύπωσαν τη μαγεία των καφενείων (Σ. Βασιλείου, Γ. Μόραλης, Μ. Μανουσάκης), εισάγοντας το υδάτινο στοιχείο. Δεν είναι ότι ζωγραφίζει τη θάλασσα αλλά ότι δεν μπορεί να μην τη ζωγραφίσει, δίνοντάς της χώρο στην έμπνευσή του. Το θαλασσινό στοιχείο, περασμένο στο βλέμμα του, λειτουργεί ως η απαραίτητη ανάσα στο κύριο θέμα της δουλειάς του» συμπληρώνει ο ιστορικός τέχνης.

Ο «Καφέ Παράδεισος» του Παύλου Σάμιου Facebook Twitter
Cafe Athens Port


Ανατρέχοντας στη λογοτεχνία, εύκολα διαπιστώνουμε ότι την ατμόσφαιρα που αναδύεται μέσα από τα έργα του ζωγράφου την έχουν περιγράψει γλαφυρά και οι αγαπημένοι του ποιητές, όπως ο ίδιος μας φανέρωσε:


Κ. Π. Καβάφης, «Ένας γέρος»

 

Στου καφενείου του βοερού το μέσα μέρος
σκυμμένος στο τραπέζι κάθετ' ένας γέρος·
με μιαν εφημερίδα εμπρός του, χωρίς συντροφιά.

Και μες στων άθλιων γηρατειών την καταφρόνια
σκέπτεται πόσο λίγο χάρηκε τα χρόνια
που είχε και δύναμι, και λόγο, κι εμορφιά. [...]

... Μα απ' το πολύ να σκέπτεται και να θυμάται ο γέρος εζαλίσθηκε.
Κι αποκοιμάται στου καφενείου ακουμπισμένος το τραπέζι

Μίλτος Σαχτούρης, «Η μικρή ιστορία»

 

Το καφενείο που πίνω τον καφέ μου
είναι άδειο
μόνο εγώ υπάρχω
έτσι το καφενείο είναι τελείως άδειο
γιατί ούτε εγώ υπάρχω.

Ο «Καφέ Παράδεισος» του Παύλου Σάμιου Facebook Twitter
Cafe Paris I
Ο «Καφέ Παράδεισος» του Παύλου Σάμιου Facebook Twitter
Salle a la etage

Τάσος Λειβαδίτης, «Πρώτες Βοήθειες»

 

Αργά.
Το καφενείο άδειασε.
Οι φίλοι έφυγαν.
Κι εγώ ρεμβάζω ολομόναχος,
κάνοντας τάχα πως παίζω με τις τρίχες του στήθους μου,
ενώ βγάζω προσεχτικά μια μια
τις σφαίρες της συνομιλίας.

Θωμάς Γκόρπας, «Η ποίηση»

 

Πατάρι

Ανάμεσα από καφέ εσπρέσο και ντουμάνια
Οι νέοι ποιητές σκαλίζουν στην καρδιά του κόσμου
Για φρέσκους δρόμους για φρέσκα λιμάνια

Ο «Καφέ Παράδεισος» του Παύλου Σάμιου Facebook Twitter
Cafe Athens

Ο «Καφέ Παράδεισος» του Παύλου Σάμιου Facebook Twitter

Ο «Καφέ Παράδεισος» του Παύλου Σάμιου Facebook Twitter


Παύλος Σάμιος, «Καφέ Παράδεισος»

Γκαλερί Σκουφά, Σκουφά 4, Κολωνάκι, 210 3603541

Διάρκεια έκθεσης: 17 Σεπτεμβρίου - 17 Οκτωβρίου 2020

Ημέρες & ώρες λειτουργίας: Δευτ. 11:00-15:30, Τρ. & Πέμ. 10:00-21:00, Τετ. 10:00-15:30, Παρ. 10:00-20:00

Σάβ. 10:30-15:30

Εικαστικά
0
Κορίνα Φαρμακόρη

Κορίνα Φαρμακόρη

Γεννήθηκε, μεγάλωσε και ζει στη Σαλαμίνα. Σπούδασε Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και εργάζεται ως εκπαιδευτικός.
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΗ

WEEKEND

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πώς θα αντιμετωπίσουν μουσεία και γκαλερί το φθινόπωρο της πανδημίας; Ρωτήσαμε μερικούς εκπροσώπους τους

Γιάννης Κωνσταντινίδης / Πώς θα αντιμετωπίσουν μουσεία και γκαλερί το φθινόπωρο της πανδημίας; Ρωτήσαμε μερικούς εκπροσώπους τους

Στην τωρινή αναζωπύρωση της πανδημίας είναι πια ξεκάθαρο ότι χρειάζεται να υπερασπιστούν όλοι τη συνετή φυσική παρουσία στους εκθεσιακούς χώρους.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ
Chioma Ebinama: Γνωριμία με την Αμερικανο-νιγηριανή ζωγράφο που εκθέτει στην Αθήνα

Εικαστικά / Chioma Ebinama: Γνωριμία με την Αμερικανο-νιγηριανή ζωγράφο που εκθέτει στην Αθήνα

Η νεαρή καλλιτέχνις δημιούργησε κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού στο ανοιχτό στούντιο της γκαλερί The Breeder μια σειρά από ακουαρέλες με θέμα μια γυναίκα που ζει σε μια γυάλα στην Αθήνα.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΙΑΚΟΣΑΒΒΑΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Αλέκος Φασιανός: έργα 1960-1980

Εικαστικά / Αλέκος Φασιανός: Νέα έκθεση-φόρος τιμής, έναν χρόνο μετά τον θάνατο του ζωγράφου

Μια μεγάλη συλλογή έργων από τη δεκαετία του ‘60 έως και το 1980 εκτίθενται για πρώτη φορά στο Μουσείο Μπουζιάνη ιχνηλατώντας την πορεία του ζωγράφου στα πιο δημιουργικά του χρόνια.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Βούλκος

Εικαστικά / Πίτερ Βούλκος: Ο γίγαντας της μεταπολεμικής αμερικανικής κεραμικής

Με αφορμή την επέτειο 99 χρόνων από τη γέννησή του, μια αναδρομή στη ζωή του ελληνικής καταγωγής καλλιτέχνη που γεφύρωσε με τα έργα του τους κόσμους της χειροτεχνίας και της καλής τέχνης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Nique: Η Ελληνίδα που μπλέκει τους Simpsons και τη Χιονάτη με το graffiti και τη street art

Street Art / Nique: Η Ελληνίδα που μπλέκει τους Simpsons με τη street art

«Θεωρώ ότι το graffiti λειτουργεί ως μια μορφή ψυχοθεραπείας». Η Nique μιλάει στη LiFO για το graffiti και τη street art και εξηγεί πώς καταφέρνει να απεικονίσει αγαπημένους ήρωες από καρτούν σε πιο ενήλικες στιγμές, έτσι όπως δεν τους έχουμε ξαναδεί.
ΜΑΝΟΣ ΝΟΜΙΚΟΣ
Μιχαήλ Μαρμαρινός: «Συστήνουμε την πόλη που για πολλούς αιώνες έμεινε στην αφάνεια»

2023 Ελευσίς / Μιχαήλ Μαρμαρινός: «Συστήνουμε την πόλη που για πολλούς αιώνες έμεινε στην αφάνεια»

Μια διεξοδική συζήτηση με τον γενικό καλλιτεχνικό διευθυντή της διοργάνωσης «2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» για την ιδέα, τους θεματικούς άξονες, το καλλιτεχνικό πρόγραμμα και όλα εκείνα τα στοιχεία που υπόσχονται να μεταμορφώσουν την πόλη της Αττικής την τρέχουσα χρονιά.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Δέσποινα Γερουλάνου

Οι Αθηναίοι / H Δέσποινα Γερουλάνου από την Αθήνα ως την Ελευσίνα: μια ζωή

Η πρόεδρος του Δ.Σ. της διοργάνωσης «2023 Ελευσίς Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» και μέλος της Διοικητικής Επιτροπής του Μουσείου Μπενάκη μοιράζεται ιστορίες από τους σταθμούς της ζωής της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ελευσίνα: Τα πάντα για την Τελετή Έναρξης της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας

Πολιτισμός / Ελευσίνα: Τα πάντα για την Τελετή Έναρξης της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας

Είκοσι ένα χιλιόμετρα δυτικά της Αθήνας ξεκινά στις 4 και 5/2 το σημαντικότερο πολιτιστικό γεγονός του 2023. Ο Μιχαήλ Μαρμαρινός μας ξεναγεί βήμα βήμα σε ένα συναρπαστικό διήμερο.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Καμπακόφ

Εικαστικά / ΕΜΣΤ: Τον δρόμο για τις αποθήκες παίρνει το «Καράβι» του Καμπακόφ - Ποιες εκθέσεις το αντικαθιστούν

Το πιο ακριβό έργο του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης βρίσκεται στον τέταρτο όροφο, ο οποίος αδειάζει για να φιλοξενηθούν νέες περιοδικές εκθέσεις.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ