Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη

Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Titian, Venus with organ player and Cupid, περ. 1555, Μαδρίτη. Museo Nacional del Prado. © Archivo Fotográfico. Museo Nacional del Prado, Μαδρίτη
0

Το Μουσείο Ιστορίας της Τέχνης (Kunsthistorisches Museum) της Βιέννης είναι το μεγαλύτερο μουσείο της Αυστρίας και περιέχει ανεκτίμητους καλλιτεχνικούς θησαυρούς.

Με πίνακες κυρίως σπουδαίων Ιταλών δασκάλων του 15ου και 16ου αιώνα και έργα φλαμανδικής ζωγραφικής του 15ου-17ου αιώνα, ανάμεσα στα σημαντικότερα εκθέματα, μόλις ανήγγειλε την μεγάλη του έκθεση για το 2021, «Ομορφιά - αγάπη – ποίηση» που εστιάζει στη μορφή των γυναικών όπως τις απεικόνισε ο Τιτσιάνο, ένας από τους σπουδαιότερους ζωγράφους της ανεγέννησης και της σχολής της Βενετίας.

 Λίγο μετά το 1500, ο Τιτσιάνο άρχισε να δημιουργεί αριστουργήματα στη Βενετία που αφήνουν τις γυναίκες να εμφανιστούν σε ένα νέο φως. Η ομορφιά των γυναικών της Βενετίας ήταν θρυλική. Εμπνευσμένοι από την ποίηση και τη λογοτεχνία της εποχής, ο Τιτσιάνο και οι σύγχρονοί του - όπως ο Πάλμα Βέκιο, ο Λορέντζο Λότο, ο Παρίσι Μπορντόνε, ο Τζάκοπο Τιντορέτο και ο Πάολο Βερονέζε - δημιούργησαν ποιητικά -ερωτικά, εξιδανικευμένα πορτρέτα γυναικών, έργα  πρωτοποριακά για την ευρωπαϊκή ζωγραφική στους αιώνες που ακολούθησαν.

Η μεγάλη έκθεση φωτίζει την εικόνα των γυναικών στη Βενετία, με φόντο τα ιδανικά και τις κοινωνικές συνθήκες του 16ου αιώνα. Οι εικόνες των γυναικών όπως τις απεικόνισε ο Τιτσιάνο μέσα σε μεγάλα και πολύπλευρα θέματα εκτός από τα πορτρέτα του γιορτάζουν την αγάπη και την τέχνη.

Μετά την ανακάλυψη των γυναικών ως αντικείμενο στη ζωγραφική πορτρέτου, ο ρεαλισμός της εικόνας υποχωρεί μπροστά στο ιδανικό της γυναικείας ομορφιάς στη Βενετία. Το ζήτημα της ομοιότητας δεν είναι κυρίαρχο, επικρατεί η αντίληψη ότι ο πίνακας πρέπει να εκπέμπει ερωτισμό, ερωτική έλξη.  

Μετά την ανακάλυψη των γυναικών ως αντικείμενο στη ζωγραφική πορτρέτου, ο ρεαλισμός της εικόνας υποχωρεί μπροστά στο ιδανικό της γυναικείας ομορφιάς στη Βενετία. Το ζήτημα της ομοιότητας δεν είναι κυρίαρχο, επικρατεί η αντίληψη ότι ο πίνακας πρέπει να εκπέμπει ερωτισμό, ερωτική έλξη.  

Η έκθεση έχει συγκροτηθεί με δάνεια από τα πιο διάσημα μουσεία και συλλογές στον κόσμο, όπως: από το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης στη Νέα Υόρκη, το Λούβρο στο Παρίσι, το Prado στη Μαδρίτη, το Uffizi στη Φλωρεντία, την Εθνική Πινακοθήκη στο Λονδίνο, το Ερμιτάζ στην Αγία Πετρούπολη, την Gallerie dell'Accademia στη Βενετία, τα Κρατικά Μουσεία στο Βερολίνο , το Bayerische Staatsgemäldesammlung, το Alte Pinakothek στο Μόναχο, το Kunstmuseum Basel και ιδιώτες δανειστές. Μαζί με επιλεγμένα έργα από το Μουσείο Kunsthistorisches, δείχνουν την πολύπλευρη φύση του θέματος και τη θέση αλλά και τις απόψεις που επικρατούσαν για τη γυναικεία ομορφιά.

Ο Τιτσιάνο σφράγισε με την τέχνη του τη ζωγραφική της Αναγέννησης. Πρωταγωνιστική καλλιτεχνική φυσιογνωμία της Βενετίας, επιβλήθηκε ως επίσημος προσωπογράφος των πιο μεγάλων αυλών της βόρειας Ιταλίας και έγινε ο ευνοούμενος ζωγράφος του Κάρολου Ε`. Χαρακτηρίστηκε σαν ο «μεγαλύτερος τεχνίτης της ζωγραφικής», «ποιητής που εκφράζεται με το χρώμα και το φως».

Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Tizian, Violante (La Bella Gatta), περ. 1514. Kunsthistorisches Museum, Βιέννη
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Titian, Flora, περ. 1517. Φλωρεντία, Galleria degli Uffizi © Galleria delle Statue e delle Pitture degli Uffizi.

Έζησε μέχρι τα 88 του χρόνια και διέτρεξε  όλες τις φάσεις της ζωγραφικής του 16ου αιώνα, από την Αναγέννηση στο Μανιερισμό, αλλά έμεινε πιστός σε έναν «παλλόμενο νατουραλισμό, που αναπήδησε από τη νέα σχέση ανάμεσα στη μορφή και το περιβάλλον».

Μαθητής του Τζιοβάνι Μπελίνι συνεργάστηκε με τον Τζορτζόνε, έναν από τους σύγχρονους ζωγράφους που δραστηριοποιούνταν τότε στη Βενετία. Τα πρώτα του έργα είναι ποτισμένα από την τέχνη του Τζορτζόνε, για να ακολουθήσει, αργότερα, ένα δικό του αναγνωρίσιμο καλλιτεχνικό ιδίωμα, με μια εικαστική γλώσσα που είναι τόσο περιεκτική ώστε να συνδέει έναν λυρικό κόσμο με την ωμή και επιτηδευμένη τεχνοτροπία. Ο Τιτσιάνο βρήκε την αρμονία, μέσα από την κίνηση και την ένταση, την εσωτερική δύναμη, το χαρούμενο οπτιμισμό και τον αισθησιασμό.

Στους πίνακές του, δεν αποδίδει μόνο τα σωματικά χαρακτηριστικά, ή τις ψυχολογικές ιδιαιτερότητες των διαφόρων μορφών. Οι προσωπογραφίες του αποτελούν, επίσης, ιστορικές μαρτυρίες, καθώς ο ζωγράφος δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στα αντικείμενα της περιβολής – ενδυμασία, κοσμήματα, πανοπλίες – που αποκαλύπτουν άμεσα το κοινωνικό επίπεδο των εικονιζόμενων, τον πολιτικό τους ρόλο ή την πολιτική τους σημασία.

Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Titian, Venus and Adonis, 1555. Αγγλία, ιδιωτική συλλογή. © Ιδιωτική Συλλογή.

Στους πίνακές του, δεν αποδίδει μόνο τα σωματικά χαρακτηριστικά, ή τις ψυχολογικές ιδιαιτερότητες των διαφόρων μορφών. Οι προσωπογραφίες του αποτελούν, επίσης, ιστορικές μαρτυρίες, καθώς ο ζωγράφος δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στα αντικείμενα της περιβολής – ενδυμασία, κοσμήματα, πανοπλίες – που αποκαλύπτουν άμεσα το κοινωνικό επίπεδο των εικονιζόμενων, τον πολιτικό τους ρόλο ή την πολιτική τους σημασία.

Στους πίνακές του, δεν αποδίδει μόνο τα σωματικά χαρακτηριστικά, ή τις ψυχολογικές ιδιαιτερότητες των διαφόρων μορφών. Οι προσωπογραφίες του αποτελούν, επίσης, ιστορικές μαρτυρίες, καθώς ο ζωγράφος δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στα αντικείμενα της περιβολής – ενδυμασία, κοσμήματα, πανοπλίες – που αποκαλύπτουν άμεσα το κοινωνικό επίπεδο των εικονιζόμενων, τον πολιτικό τους ρόλο ή την πολιτική τους σημασία.

Αγαπημένος πορτρετίστας ευγενών της εποχής του, ο Τιτσιάνο ασχολήθηκε και με τη «μυθολογική ζωγραφική», με πίνακες που προέρχονται, ως προς το θέμα τους, από τα κλασικά ποιήματα, εικονογραφώντας τα ποιητικά και μη διστάζοντας να πειραματίζεται με κάθε μέσο, μέχρι το τέλος της ζωής του με μια τεχνική που χαρακτηρίστηκε πρωτοϊμπρεσιονιστική και επηρέασε κορυφαίες προσωπικότητες της τέχνης από τον Θεοτοκόπουλο και τον Τιντορέντο μέχρι τον Ρενουάρ και τον Μπονάρ.

Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Titian, Danae, περ. 1545. Νάπολι, Museo di Capodimonte © bpk | Scala - courtesy of the Ministero Beni e Att. Culturali
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Tizian, Lucretia and her husband, περ. 1515. Βιέννη, Kunsthistorisches Museum, Gemäldegalerie. © KHM-Museumsverband
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Tizian, Young woman at the toilet, 1515, Παρίσι, Musée du Louvre. Φωτο: © RMN-Grand Palais (musée du Louvre)
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Tizian, Tarquinius and Lucretia, 1570 -1576. Βιέννη, Academy of Fine Arts © Gemäldegalerie of the Academy of Fine Arts Vienna
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Tizian, La Schiavona, 1510/12. Λονδίνο, The National Gallery © The National Gallery, London
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Tizian, Vanitas (Vanity of the World), περ. 1520. Μόναχο, Alte Pinakothek © bpk I Bayerische Staatsgemäldesammlungen
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Tizian, Isabella d'Este, Margravine of Mantua (1474-1539), περ. 1534/36 Βιέννη, Kunsthistorisches Museum, Gemäldegalerie © KHM-Museumsverband
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Tizian, Young woman in fur, περ. 1535. Βιέννη, Kunsthistorisches Museum, © KHM-Museumsverband.
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Titian, Young Woman with Feather Hat, 1536-1538. Αγία Πετρούπολη, Hermitage. © The State Hermitage Museum, 2021. Φωτο: Dmitri Sirotkin
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Titian, Venus punishes Cupid, περ. 1565. Ρώμη, Galleria Borghese. © Ministero per i beni e le attività culturali - su concessione della Galleria Borghese
Η ιδανική ομορφιά των γυναικών του Τιτσιάνο πρωταγωνιστεί στη Βιέννη Facebook Twitter
Titian, Nymph and Shepherd, περ. 1570/75. Βιέννη, Kunsthistorisches Museum, Gemäldegalerie. © KHM-Museumsverband
Εικαστικά
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Χλόη Ακριθάκη: Φωτογράφος. Γεννήθηκε στο Βερολίνο, ζει στα Εξάρχεια.

Χλόη Ακριθάκη / Χλόη Ακριθάκη: «Θαύμαζα τον πατέρα μου, κάποιες φορές τον αμφισβήτησα»

Μεγάλωσε δίπλα σε έναν από τους σημαντικότερους Έλληνες ζωγράφους ενώ από την ηλικία των 8 έζησε το θρυλικό εστιατόριο της μητέρας της, το Fofi's Bar στο Βερολίνο. Είναι φωτογράφος και ακόμα θυμάται τον Χέλμουτ Νιούτον να της λέει στα πρώτα της βήματα «Τι κάθεστε και διαβάζετε; Βγείτε έξω, ζήστε». Η Χλόη Ακριθάκη αφηγείται τη ζωή της στη LiFO.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ο Μιχάλης Κιούσης ζωγραφίζει ανθρώπινες φιγούρες σε αφρικανικά τοπία

Εικαστικά / Η αγάπη του Μιχάλη Κιούση για την Αφρική φαίνεται στα έργα του

Στην τρίτη προσωπική του έκθεση με τίτλο «The spaces in between», ο μυστικισμός, ο ανιμισμός και ο θρησκευτικός συμβολισμός συνυπάρχουν και συγκρούονται σε συνθέσεις μεγάλων διαστάσεων που δημιουργούν έναν δικό του κόσμο, αναγνωρίσιμο και γεμάτο χρώματα.
M. HULOT
Stephen Antonakos, ο καλλιτέχνης που έκανε ποίηση με νέον

Εικαστικά / Stephen Antonakos, ο καλλιτέχνης που έκανε ποίηση με νέον

Εκατό χρόνια από τη γέννησή του, το Ίδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη τιμά τον σπουδαίο εικαστικό με μια μεγάλη έκθεση που φέρνει το έργο του σε δημιουργικό διάλογο με κορυφαίες μορφές της διεθνούς πρωτοπορίας.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
ΕΠΕΞ Έξι χώροι τέχνης των Εξαρχείων ενώνουν τις δυνάμεις τους με θέμα το νερό

Εικαστικά / Έξι γκαλερί των Εξαρχείων, έξι εκθέσεις για το νερό

Μια διαδρομή σε έξι χώρους τέχνης μέσα από τα έργα 46 καλλιτεχνών/καλλιτέχνιδων διαμορφώνει μια συνολική εμπειρία που αναδεικνύει το κέντρο της πόλης σε τόπο παραγωγής, συνομιλίας και πνευματικής κίνησης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«The End»: Το εμβληματικό έργο του Νίκου Αλεξίου εκτίθεται ξανά

Εικαστικά / «The End»: Το εμβληματικό έργο του Νίκου Αλεξίου εκτίθεται ξανά

Η γκαλερί Ζουμπουλάκη οργανώνει μια έκθεση τιμώντας τον πρόωρα χαμένο καλλιτέχνη, στην οποία θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε την εμβληματική εγκατάσταση που μας εκπροσώπησε το 2007 στην Μπιενάλε της Βενετίας.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Diriyah Biennale 2026: Ράπερ, αραβικό χιπ χοπ και σύγχρονη τέχνη

Αποστολή στο Ριάντ / Diriyah Biennale 2026: Ράπερ, αραβικό χιπ χοπ και σύγχρονη τέχνη

Η LiFO ταξίδεψε στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας για την 3η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Ντιρίγια. Από τις μνήμες της προσφυγιάς έως τα σύγχρονα εικαστικά τοπία, η φετινή διοργάνωση εξερευνά την κίνηση ως θεμελιώδη εμπειρία της εποχής μας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Επιτύμβιο του Νίκου Στεφάνου

Guest Editors / Επιτύμβιο του Νίκου Στεφάνου

Mε αφορμή το έργο του «Νεκρή φύση σε άσπρο τραπέζι», θυμόμαστε τον σπουδαίο εικαστικό που χάθηκε πριν από μερικούς μήνες, τον τρόπο που τα τοπία του υπαινίσσονται την πραγματικότητα, χωρίς να υπενθυμίζουν τον χυδαίο χαρακτήρα της.
Ν. Π. ΠΑΪ́ΣΙΟΣ
Μια αποκαλυπτική επιστολή του Γιάννη Τσαρούχη από το μακρινό 1951

Εικαστικά / «Υπέροχη κόλαση, η Αθήνα»: Μια αποκαλυπτική επιστολή του Γιάννη Τσαρούχη από το 1951

Ο μεγάλος Έλληνας ζωγράφος γράφει από το Παρίσι στη φίλη του και ζωγράφο Ελένη Σταθοπούλου για την εμπειρία της έκθεσής του στην Πόλη του Φωτός, τονίζοντας τη νοσταλγία του για την «υπέροχη κόλαση, την Αθήνα».
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Οι «Άηχοι διάλογοι» του Νίκου και του Γιώργου Χουλιαρά

Εικαστικά / Μια έκθεση φέρνει κοντά το έργο του Νίκου και του Γιώργου Χουλιαρά

Τα έργα των δύο Ηπειρωτών δημιουργών παρουσιάζονται στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων με τον τίτλο «Άηχοι Διάλογοι». Παρότι οι καλλιτεχνικές τους διαδρομές αποκλίνουν, ένα κοινό ρεύμα τις διαπερνά, επιτρέποντας μια διακριτική αλλά ουσιαστική «συνομιλία» ανάμεσά τους.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Μαρία Τσαντσάνογλου: «Θα ήθελα η ρωσική πρωτοπορία να λειτουργήσει ως ύμνος για τον άνθρωπο και την ανάγκη για έναν ανατρεπτικό τρόπο σκέψης»

Εικαστικά / Μαρία Τσαντσάνογλου: «Στη Μόσχα έλεγαν τον Κωστάκη "τρελοέλληνα"»

Mε αφορμή την έκθεση για τη ρωσική πρωτοπορία με έργα από τη Συλλογή Κωστάκη στην Εθνική Πινακοθήκη, η διευθύντρια του του ΜΟΜus – Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης, μιλάει για τη σημασία της.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ