Ρότζερ Κόρμαν (1926-2024) Facebook Twitter
Ο Κόρμαν στα γυρίσματα της ταινίας «Το μαγαζάκι του τρόμου» © 1960 Santa Clara Productions, Inc. with The Filmgroup

Ρότζερ Κόρμαν (1926-2024): Ο βασιλιάς των b-movies και του απενοχοποιημένου exploitation

0

Στην πολυετή καριέρα του, ο Ρότζερ Κόρμαν, ο οποίος απεβίωσε στα 98 του χρόνια στη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνια, εγγυήθηκε πάνω από 400 παραγωγές και υπέγραψε πολλές από αυτές, γράφοντας μάλιστα και μια σχετική αυτοβιογραφία με τίτλο «Πώς σκηνοθέτησα 100 ταινίες στο Χόλιγουντ και δεν έχασα δεκάρα», ένα υπερήφανο εγχειρίδιο θριαμβευτικής επιβίωσης σε ένα ριψοκίνδυνο περιβάλλον, το οποίο ανακάλεσε πικρά, όταν το 1962 τόλμησε να κολυμπήσει σε πιο σοβαρά ύδατα, και το «Intruder», με τον Γουίλιαμ Σάτνερ στον ρόλο ενός ρατσιστή, απέτυχε να πάρει έγκριση από την επιτροπή λογοκρισίας, παίχτηκε σε ελάχιστες αίθουσες και πάτωσε εμπορικά, παρά τις θετικότατες κριτικές των «New York Times» και άλλων. «Ποτέ ξανά ταινία με προσωπική κατάθεση», είπε και επέστρεψε εκεί που έπαιζε στα δάχτυλα τους προϋπολογισμούς και το κοινό, δηλαδή στο φτηνό σινεμά είδους, μια πλατφόρμα που σχεδόν εφηύρε και σίγουρα τελειοποίησε. 

Η οικογένειά του μετακόμισε στην Καλιφόρνια όταν ήταν μικρός και ο Ρότζερ μεγάλωσε στο Μπέβερλι Χιλς, σίγουρος πως θα ασχοληθεί με τον κινηματογράφο που αγαπούσε πολύ, στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια. Ανήσυχος, σπούδασε στην Οξφόρδη και στο Παρίσι βρήκε πρόθυμους αγοραστές των ιστοριών του. Το πρώτο σενάριο που έγινε ταινία, από την Allied Artists, είχε πρωταγωνιστές την Τζόαν Μπένετ και τον Ρίτσαρντ Κόντε, και κανείς δεν φανταζόταν πως θα μεταπηδούσε στο, ας πούμε, πιο αναξιοπρεπές πεδίο των b-movies, αυτό που προοριζόταν για γρήγορη κατανάλωση κυρίως στις drive-in ανοιχτές αίθουσες που ανθούσαν εκείνη την εποχή.

Ήταν ο πρώτος Αμερικανός σκηνοθέτης που τίμησε η Γαλλική Ταινιοθήκη, η Ακαδημία τον τίμησε με ειδικό Όσκαρ για την καριέρα του το 2009, ενώ όταν τον ρώτησαν πώς θα ήθελε να τον θυμούνται, απάντησε «ως κινηματογραφιστή, και μόνο». 

Η American International Pictures έμελλε να γίνει το σπίτι του: ξεκίνησε με ξεχασμένα γουέστερν και το γύρισε γρήγορα, ήδη από το 1956, στην επιστημονική φαντασία, με αδιανόητους τίτλους όπως «Night of the Blood Beasts» και «She Gods of Shark Reef», επιμένοντας πως «το τέρας σε κάθε sci-fi ταινία οφείλει να είναι ογκωδέστερο της πρωταγωνίστριας»! 

Ρότζερ Κόρμαν (1926-2024) Facebook Twitter
She Gods of Shark Reef
Ρότζερ Κόρμαν (1926-2024) Facebook Twitter
Night of the Blood Beasts

Με το που καταλάβαινε πώς λειτουργούσε ένας είδος, όπως, για παράδειγμα, το γκανγκστερικό, όπου εμπιστεύτηκε τον Τσαρλς Μπρόνσον στο «I Mobster», άλλαζε, απλώς γιατί βαριόταν, ακριβώς όπως είχε μπαφιάσει στα νεανικά του χρόνια διαβάζοντας για λογαριασμό της 20th Century Fox σενάρια που έβρισκε παλιομοδίτικα και εκτός πραγματικότητας. Αυτό συχνά δημιουργούσε προβλήματα σε παραγωγές που εγκατέλειπε για χάρη μιας άλλης που του κέντριζε το ενδιαφέρον, ωστόσο επέστρεφε για να σώσει την κατάσταση, κυρίως με τη διαλλακτικότητα, την υπομονή αλλά και τις ιδέες του. Μια από αυτές ήταν να ρίξει στη «μάχη» του φινάλε του «Cry Baby Killer» του 1958 τον άγνωστο τότε Τζακ Νίκολσον να εκστομίσει την ατάκα «Τι στο διάολο συμβαίνει εδώ πέρα;», να πιάσει έναν χαρακτήρα από τον λαιμό και να τον εκσφενδονίσει στα σκηνικά σπάζοντάς τα, για να γλιτώσει διάλογο και έξοδα − ο σπουδαίος ηθοποιός δεν έπαψε ποτέ να μνημονεύει τον Κόρμαν ως τον άνθρωπο που τον πίστεψε, τον θεώρησε ιδιοφυή, τον παρακίνησε να παρακολουθήσει μαθήματα method acting και τον έμαθε τι σημαίνει σινεμά, δίνοντάς του ζουμερό ρόλο στο «Μαγαζάκι του Τρόμου», πολύ πριν από τις εμφανίσεις του στις τριπαριστές πραγματείες των ‘60s και βέβαια την απογείωση στον «Ξένοιαστο Καβαλάρη» του κολλητού του, Χένρι Φόντα. 

wild angels Facebook Twitter
«Άγριοι Άγγελοι» με τον Πίτερ Φόντα. Φωτ.: American International Pictures/American International Pictures/Getty Images/Ιdeal Image

Και δεν είναι ο μόνος που ξεχώρισε στο διεισδυτικό ραντάρ του Κόρμαν, ο οποίος προσέλαβε τον Μάρτιν Σκορσέζε για να σκηνοθετήσει το «Boxcar Bertha» και λίγο νωρίτερα τον Πίτερ Μπονγκτάνοβιτς για το «Targets», τον Τζόναθαν Ντέμι για να γράψει το «Caged Heat», τον απογοητευμένο από τη συμμετοχή του ως νεαρού ηθοποιού στο «Happy Days» (όλοι λάτρευαν τον Φόνζι, κι όχι αυτόν!) Ρον Χάουαρντ για το «Grand Theft Auto» το 1977, τον Πολ Μπαρτέλ, που οι μύστες γνωρίζουν καλά ως ιδιόμορφη φιγούρα στο indie κύκλωμα, αλλά και τον Τζέιμς Κάμερον για να σχεδιάσει σκηνικά στο «Beyond the Stars». Πίσω από το θαυμάσιο, χιτσκοκικό «Dementia 13» του Φράνσις Φορντ Κόπολα, στις αρχές της δεκαετίας του 60, πάντα στην AIP, κρύβεται ο Ρότζερ Κόρμαν, και ήταν αυτός που του συνέστησε να μην ταξιδέψει στις Φιλιππίνες για το «Αποκάλυψη Τώρα», επειδή είχε γυρίσει πολλές ταινίες εκεί και γνώριζε πως θα έμπλεκε με τους μουσώνες και τις καθυστερήσεις.

Με τον Σκορσέζε έγιναν στενοί φίλοι, αν και φρέναρε συχνά τον οπαδικό του ενθουσιασμό. Όταν ο εμβριθής μαθητής του δήλωσε πως οι «Άγριοι Άγγελοι» ήταν καλύτερη ταινία από τις «Άγριες Φράουλες» του Μπέργκμαν, ο Κόρμαν απέρριψε τη θεωρία ως υπερβολική, συμπληρώνοντας πως «πρέπει ωστόσο να παραδεχτούμε πως το “Wild Angels” έχει σωστότερη δράση!». Το χιούμορ όχι μόνο χαρακτήριζε τον Κόρμαν, αλλά έσωζε πολλές ταινίες του, περνώντας υποδόρια, κάτω από την επιφανειακή πλοκή και εκτέλεση που πρόδιδαν πως καθεμιά από αυτές μετά βίας ξεπερνούσε τις 100 χιλιάδες δολάρια προϋπολογισμού και τις δυο εβδομάδες γυρισμάτων, συνήθως με μία λήψη σε κάθε σκηνή και μια βιασύνη που εξελίχθηκε σε πατέντα και παντιέρα των ανεξάρτητων δημιουργών με όραμα και τρέλα, πολύ πριν από την ευκολία της ψηφιακής τεχνολογίας και την επιβεβλημένη ταχύτητα στην παραγωγή περιεχομένου για τις πλατφόρμες.

Ρότζερ Κόρμαν (1926-2024) Facebook Twitter
«Cry Baby Killer» με τον Τζακ Νίκολσον
Ρότζερ Κόρμαν (1926-2024) Facebook Twitter
Ο πολυσχιδής Κόρμαν παραδέχθηκε πως ποτέ δεν γύρισε ακριβώς το φιλμ που ήθελε.

Το Νέο Χόλιγουντ εμφατικά δήλωνε πως ανήκει στο μεγάλο σχολείο του Κόρμαν − μόνο ο Σπίλμπεργκ γλίτωσε από τις τάξεις του, ίσως επειδή έμαθε να σκαρώνει ταινιάκια στο δικό του σπίτι. Και όσοι αναρωτιούνταν επί καιρό τι ακριβώς πρεσβεύει αυτός ο κινηματογράφος αιματηρής φρίκης, ανυπόστατης φαντασίας, φευγαλέου δράματος, σβέλτου μελό και κοινωνικού οπορτουνισμού, απλώς έχαναν τον χρόνο τους, γιατί ο Κόρμαν και οι ορεξάτοι απόστολοί του εκμεταλλεύονταν τα ρεύματα της εποχής, κυρίως το σεξ, τα ναρκωτικά και τη βία, μαθαίνοντας παράλληλα την πιο λαϊκή από τις τέχνες πριν στερεώσουν τα δικά τους κινηματογραφικά οικοδομήματα.

Το φυτώριο του Κόρμαν δεν είχε τελειωμό και, σαν να μην έφταναν οι ασταμάτητες παραγωγές του, ίδρυσε τη New World, διανέμοντας στις ΗΠΑ διεθνή αριστουργήματα όπως το «Κραυγές και Ψίθυροι» του Μπέργκμαν, την «Αντέλ Ουγκό» του Τριφό, το «Ντέρσου Ουζαλά» του Κουροσάβα και το «Φιτζκαράλντο» του Χέρτσογκ. Σοφιστικέ υπαρξιακά τρίωρα ξενόγλωσσα από τον άρχοντα του exploitation; Ας μην ξεχνάμε πως ο δημιουργός του «Death Race» είχε σπουδάσει αγγλική λογοτεχνία και ήταν υπεύθυνος για την επαναφορά του κομψού γοτθικού τρόμου, με τον κύκλο των μεταφορών των έργων του Έντγκαρ Άλαν Πόε που ξεκίνησε με την «Πτώση του Οίκου των Άσερ» το 1960. Ο πολυσχιδής Κόρμαν παραδέχθηκε πως ποτέ δεν γύρισε ακριβώς το φιλμ που ήθελε («όπως κι αν το ξεκινούσα, κάπως αλλιώς ολοκληρωνόταν»), αλλά τον διακατείχε αισιοδοξία, εκτός από τη δεδομένη γενναιοδωρία και την αποδεδειγμένη του πεποίθηση πως τα κινηματογραφικά είδη και το ανεξάρτητο σινεμά δεν θα πεθάνουν ποτέ, απλώς θα διανύσουν κύκλους και θα αλλάξουν φορμάτ, αντίστοιχα.

Ήταν ο πρώτος Αμερικανός σκηνοθέτης που τίμησε η Γαλλική Ταινιοθήκη, η Ακαδημία τον τίμησε με ειδικό Όσκαρ για την καριέρα του το 2009, ενώ όταν τον ρώτησαν πώς θα ήθελε να τον θυμούνται, απάντησε «ως κινηματογραφιστή, και μόνο». 

Ο Τζακ Νίκολσον μιλάει με συγκίνηση για τον Κόρμαν στo ντοκιμαντέρ «Ο κόσμος του Κόρμαν».

Οθόνες
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Οι πιο χοτ σειρές που έρχονται αυτή την άνοιξη

Οθόνες / Οι πιο χοτ σειρές που έρχονται αυτή την άνοιξη

Οι πρεμιέρες στη μικρή οθόνη φέρνουν μαζί τους μεγάλα ονόματα και ακόμη μεγαλύτερο hype: από την τρίτη σεζόν του «Euphoria​​​​​​​» με τη Ζεντέγια και τον Τζέικομπ Ελόρντι μέχρι το «Margo’s Got Money Troubles​​​​​​​» με τις Νικόλ Κίντμαν και Μισέλ Φάιφερ.
ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΠΑ
Oscars 2026: Μπηχτή στην αλαζονεία, τιμή σε έναν σπουδαίο δημιουργό

Οθόνες / Oscars 2026: Μπηχτή στην αλαζονεία, τιμή σε έναν σπουδαίο δημιουργό

Φέτος, το Χόλιγουντ υπερασπίστηκε το μεγάλο σινεμά του Πολ Τόμας Άντερσον που αγαπά εξίσου τους χαρακτήρες και την πλοκή, τα genres και την κουλτούρα της αίθουσας, τη σάτιρα και το horror χωρίς αγκυλώσεις, τη συγκίνηση και το θέαμα χωρίς ενοχές.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Ναταλία Γερμανού: «Εγώ έτσι είμαι, τα λέω τσεκουράτα»

Οι Αθηναίοι / Ναταλία Γερμανού: «Εγώ έτσι είμαι, τα λέω τσεκουράτα»

Έγινε δημοσιογράφος επειδή της το πρότεινε ο πατέρας της. Περιοδικά, ραδιόφωνο, τηλεόραση, πέρασε από όλα όπως πέρασε και από το ελληνικό τραγούδι. Δεν πιστεύει στην αυτοαναφορική τηλεόραση ούτε στις «πεσιματικές» συνεντεύξεις. Η Ναταλία Γερμανού αφηγείται τη ζωή της στη LiFO.
M. HULOT
«Ποιος θέλει να δει μια ταινία για έναν κόσμο που φλέγεται;»

Pulp Fiction / «Ποιος θέλει να δει μια ταινία για έναν κόσμο που φλέγεται;»

Η ταινία του Πολ Τόμας Άντερσον «Μια μάχη μετά την άλλη» αναμένεται να σαρώσει στις σημαντικές κατηγορίες των Όσκαρ. Ποιο είναι το ιδιαίτερο στίγμα των ταινιών του; Με ποια υλικά έφτιαξε ο Άντερσον το νέο (για πολλούς) αριστούργημά του;
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Λάιζα Μινέλι: Η εξωφρενική ζωή της μέσα από τη νέα αυτοβιογραφία της

Βιβλίο / Λάιζα Μινέλι: Η εξωφρενική ζωή της μέσα από τη νέα αυτοβιογραφία της

Προτού πεθάνει μόνη της σε ένα μπάνιο ξενοδοχείου σε ηλικία 47 ετών, η Τζούντι Γκάρλαντ κληροδότησε στην κόρη μια διά βίου εξάρτηση από το αλκοόλ και τα ναρκωτικά και μια τάση να ερωτεύεται γκέι άνδρες.
THE LIFO TEAM
Οι αδελφοί Λιμιέρ ως πρωτοπόροι του σινεμά αλλά και του TikTok

Οθόνες / Οι αδελφοί Λιμιέρ ως πρωτοπόροι του σινεμά αλλά και του TikTok

Ένα νέο ντοκιμαντέρ που κάνει πρεμιέρα στο MoMA της Νέας Υόρκης στο τέλος του μήνα αποκαλύπτει τη συναρπαστική, προφητική και πολυδιάστατη φύση των ταινιών μικρού μήκους των Λιμιέρ στα τέλη του 19ου αιώνα.
THE LIFO TEAM
Γιώργος Κατσαρός: Ένας ρεμπέτης, φαινόμενο μνήμης και αντοχής

Ντοκιμαντέρ / Γιώργος Κατσαρός: Ένας ρεμπέτης, φαινόμενο μνήμης και αντοχής

Το ντοκιμαντέρ «Στην Αμερική σαν πήγα» των Αργύρη Θέου και Άγγελου Κοβότσου αφηγείται τη συναρπαστική ιστορία του Έλληνα μουσικού και παράλληλα την ιστορία του ρεμπέτικου τραγουδιού και συνολικά των Ελλήνων μεταναστών και της ομογένειας.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Γιατί ’ναι μαύρα τα βουνά;

Κρίστοφερ Κινγκ / Ένας «ξένος» ξέρει τα ελληνικά χωριά καλύτερα από εμάς

Στο ντοκιμαντέρ «Γιατί ’ναι μαύρα τα βουνά;» ο Αμερικανός συλλέκτης και ερευνητής Κρίστοφερ Κινγκ διασχίζει το ελληνικό τοπίο απ’ άκρη σ’ άκρη και καταγράφει όσα δεν φτάνουν στις μεγάλες πόλεις. Μαζί με την Κατερίνα Καφεντζή, υπεύθυνη για την έρευνα και την αρχισυνταξία του ντοκιμαντέρ, μίλησαν στη LifO.
M. HULOT
ΕΠΕΞ «Ζούμε ανάμεσά σας»

Οθόνες / Ένα ντοκιμαντέρ για να γίνει ορατή μια νόσος “αόρατη”

H Μαρία Κατσικαδάκου (Cyber) μιλά με ζέση αλλά και χιούμορ για το βιωματικό DIY ντοκιμαντέρ της για τον διαβήτη, του οποίου η πρώτη προβολή θα πραγματοποιηθεί στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
10 επιλογές από το 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (5-15/3)

Οθόνες / 10 ταινίες που ξεχωρίσαμε από το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης

Το 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης τιμά με Χρυσό Αλέξανδρο τον Μπιλ Μόρισον και τη Βουβούλα Σκούρα, υποδέχεται τη Ζιλιέτ Μπινός και ξεδιπλώνει ένα πλούσιο πρόγραμμα με αφιερώματα, διεθνείς συμμετοχές και δυνατές ιστορίες.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Κώστας Μπακιρτζής: «Στα λερωμένα καθίσματα και στους τοίχους του Βίλμα έχουν αποτυπωθεί ιστορίες έρωτα και πάθους»

Οθόνες / «Τα λερωμένα καθίσματα του "Βίλμα" λένε ιστορίες έρωτα και πάθους»

Οι Κώστας Μπακιρτζής και Κωστής Σταμούλης μιλούν για τον τελευταίο κινηματογράφο ερωτικών ταινιών λίγο πριν από την πρεμιέρα της ταινίας «Βίλμα: Το τελευταίο αντίο» στο 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Η μποέμ ζωή της πρώτης Νύφης του Φρανκενστάιν

Culture / Η μποέμ ζωή της πρώτης Νύφης του Φρανκενστάιν

Παρότι εμφανίστηκε στην οθόνη για λιγότερο από τρία λεπτά, η ερμηνεία της Elsa Lanchester άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία του κινηματογραφικού τρόμου, ενώ η ίδια έζησε μια αντισυμβατική, μποέμ ζωή στο Λονδίνο και το Χόλιγουντ του 20ού αιώνα.
THE LIFO TEAM
Οι Callas έφτιαξαν μια DIY οδύσσεια τσέπης

Οθόνες / Η νέα ταινία των The Callas είναι μια DIY οδύσσεια τσέπης

Με την πέμπτη μεγάλου μήκους ταινία τους ο Λάκης και ο Άρης Ιωνάς γύρισαν μια ιστορία γυναικείας αλληλεγγύης, περιέργειας και αγάπης για το «ξένο» με χιούμορ, που ξεπερνά τα όρια της παραδοσιακής αφήγησης.
M. HULOT
Είναι ο Τζιμ Κάρεϊ «σπουδαίος ηθοποιός»;

Οθόνες / Είναι ο Τζιμ Κάρεϊ «σπουδαίος ηθοποιός»;

Οι Γάλλοι δεν έχουν κανένα πρόβλημα με τον Καναδό ηθοποιό. Το απέδειξαν με ένα εγκάρδιο βραβείο Σεζάρ για την καριέρα του, που συνοδεύτηκε από ενθουσιώδες standing ovation, σε μια σάλα που είχε από Ιζαμπέλ Ιπέρ μέχρι Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Πολύ κοριτσίστικο όνομα το Πάττυ»: Το ελληνικό σινεμά στα πάνω του

The Review / «Πολύ κοριτσίστικο όνομα το Πάττυ»: Μια καλή ταινία

Η οδύσσεια μιας νεαρής ταλαντούχας τζουντόκα που προετοιμάζεται για τους Ολυμπιακούς Αγώνες είναι το θέμα της ταινίας του Γιώργου Γεωργόπουλου που απέσπασε ήδη θετικά σχόλια όπου έχει προβληθεί. Μιλήσαμε για την ταινία με τον σκηνοθέτη Αργύρη Παπαδημητρόπουλο.
ΒΕΝΑ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Όταν οι σταρ προτιμούν Γαλλίδες πίσω απ' τις κάμερες

76η Berlinale / Γιατί οι σταρ προτιμούν Γαλλίδες σκηνοθέτιδες;

Με αφορμή το «Couture», τη νέα ταινία με την Αντζελίνα Τζολί, εντοπίζουμε την τάση Γαλλίδων σκηνοθέτιδων να συνεργάζονται με σταρ του Χόλιγουντ, που αναζητούν μια φρέσκια παρένθεση από το αγγλόφωνο αφήγημα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Από το βιβλίο στην οθόνη»

Οθόνες / Βιβλία που έγιναν ταινίες. Ένα μεγάλο αφιέρωμα στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος

Μεγάλοι δημιουργοί όπως οι Όρσον Γουέλς, Φρανσουά Τριφό, Μιχάλης Κακογιάννης, Ζιλ Ντασέν και Κώστας Γαβράς ζωντανεύουν βιβλία των Νίκου Καζαντζάκη, Φραντς Κάφκα, Κοσμά Πολίτη και άλλων σπουδαίων λογοτεχνών.
M. HULOT