«Loro»: Η ταινία του Πάολο Σορεντίνο που ξεμπρόστιασε τον «μπερλουσκονισμό»

«Loro»: Η ταινία του Πάολο Σορεντίνο που ξεμπρόστιασε τον «μπερλουσκονισμό» Facebook Twitter
Η σύνθετη ερμηνεία του Τόνι Σερβίλο αποφεύγει τον σκόπελο της καρικατούρας – δύσκολο εγχείρημα, όταν υποδύεσαι μια τέτοια προσωπικότητα. Φωτ.: Gianni Fiorito/IFC Films
0

ΕΦΥΓΕ ΑΠΟ ΤΗ ΖΩΗ ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι, μια larger than life προσωπικότητα, επιδραστική για την πολιτική, την κοινωνική, την τηλεοπτική και την αθλητική ζωή της γειτονικής χώρας όσο λίγες, που ξεπέρασε τα σύνορά της, έγινε γνωστή στα πέρατα του δυτικού κόσμου και, παρά τις μεσογειακές ιδιαιτερότητες, ίσως να αποτέλεσε μια διαφωτιστική (μα διόλου πεφωτισμένη) προσωποποιημένη εκδοχή του. Περισσότερα για τον βίο και την πολιτεία του μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο του Νίκου Ευσταθίου που δημοσιεύτηκε χθες στη LiFO.

Στο σινεμά, αν θέλετε να λάβετε μια έμπρακτη (και πληρέστατη) εικόνα των στοιχείων που απαρτίζουν τον «μπερλουσκονισμό», μπορείτε να στραφείτε σε μια ταινία του Πάολο Σορεντίνο που, δυστυχώς, πέρασε και δεν ακούμπησε πριν από μερικά χρόνια, το «Loro» (2018).

Ο Ιταλός δημιουργός έγινε ευρύτερα γνωστός χάρη στη sui generis κινηματογραφική βιογραφία μιας άλλης διαβόητης φιγούρας της ιταλικής Δεξιάς, του Τζούλιο Αντρεότι. Αν το «Il Divo» ακροβατούσε μεταξύ μαύρης κωμωδίας, γκανγκστερικού δράματος και συνωμοσιολογικού θρίλερ, πάντα φιλτραρισμένο με το γνώριμο σορεντινικό στυλιζάρισμα, ήταν γιατί ο Αντρεότι κινούσε τα νήματα στο παρασκήνιο και η λαβυρινθώδης αφήγηση του σκηνοθέτη ακολουθούσε τον μίτο της διαφθοράς.

Ο Μπερλουσκόνι ήταν διαφορετικός. Στην περίπτωσή του οι φωτογραφικές διατάξεις, η υπέρμετρη ασυδοσία και η εκτεταμένη διαφθορά βρίσκονταν πάντα στο φως, με τον ιταλικό λαό όχι απλά να συγχωρεί, αλλά να επικροτεί τον μπερλουσκονικό τρόπο. 

«Loro»: Ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι μέσα από τον φακό του Πάολο Σορεντίνο Facebook Twitter
Ο Μπερλουσκόνι, ως μέγιστος λαοπλάνος και άριστος πωλητής, πωλούσε το παραμύθι της ευκαιρίας, με έναν ελκυστικό, πειστικό τρόπο. Φωτ.: Gianni Fiorito/IFC Films

Στα πρώτα σαράντα λεπτά της ταινίας έχουμε δει τον Μπερλουσκόνι μόνο ως τατουάζ στη μέση μιας επίδοξης ηθοποιού με την οποία κάνει σεξ ο Σέρτζιο, ένας οπορτουνιστής που υποδύεται ο Ρικάρντο Σκαμάρτσιο. Κι όμως, όλοι μιλούν για τον Kαβαλιέρε, είναι πανταχού παρών.

Σε «εκείνους» άλλωστε αναφέρεται ο τίτλος –loro σημαίνει εκείνοι στα ιταλικά– κι αυτό γίνεται σαφές από τη συμβολική, σαρκαστική και ξεκαρδιστική εισαγωγική σκηνή, με το πρόβατο που εισέρχεται όλο περιέργεια στο πολυτελές «μαντρί».

Στα πρώτα σαράντα λεπτά της ταινίας έχουμε δει τον Μπερλουσκόνι μόνο ως τατουάζ στη μέση μιας επίδοξης ηθοποιού με την οποία κάνει σεξ ο Σέρτζιο, ένας οπορτουνιστής που υποδύεται ο Ρικάρντο Σκαμάρτσιο. Κι όμως, όλοι μιλούν για τον Kαβαλιέρε, είναι πανταχού παρών: στο σχέδιο του Σέρτζιο να τον προσεγγίσει και να γίνει μέρος του αφανούς «επιτελείου» του νοικιάζοντας μια βίλα δίπλα στη δική του στη Σαρδηνία και στήνοντας ατελείωτα πάρτι με μοντέλα και συνοδούς πολυτελείας, στην ασυδοσία, στην απενοχοποίηση του σεξισμού, στον ηδονισμό της υπερκατανάλωσης, στους εκβιασμούς, στην παράλληλη (και παράνομη) ανταλλακτική «οικονομία» και, φυσικά, στην παροξυσμική αισθητική του Σορεντίνο – θα επανέλθουμε επί του θέματος. 

«Loro»: Ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι μέσα από τον φακό του Πάολο Σορεντίνο Facebook Twitter
Ο Τόνι Σερβίλο υποδύεται τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι και η Έλενα Σοφία Ρίτσι τη γυναίκα του Βερόνικα. Φωτ.: Gianni Fiorito/IFC Films

Στην πραγματικότητα ο Σέρτζιο, όπως και οι περισσότεροι στο φιλμ, θέλουν απλά να πάρουν ένα κομμάτι από τον Μπερλουσκόνι, ιδανικά θέλουν να γίνουν αυτός κι εκεί είναι που η ταινία προτάσσει τις ευρωπαϊκές καταβολές της έναντι αντίστοιχων αμερικανικών (και αμερικανιζουσών) βιογραφιών αρνητικών προσωπικοτήτων. Παρακολουθείς π.χ. το «Vice» και βλέπεις ένα αυστηρά προσωποποιημένο Kακό, τελειώνει η ταινία και πιστεύεις ότι ο Ντικ Τσέινι κάλλιστα μπορεί να έχει υπάρξει υπεύθυνος από τη σταύρωση του Ιησού μέχρι την έξαρση του κορωνοϊού. Για τον Άνταμ Μακέι ο Αμερικανός αντιπρόεδρος είναι η βασική (και μοναδική) πηγή όλων των δεινών που υπέστη ο πλανήτης. Αντίθετα, στον Σορεντίνο θα δεις τη συνυπευθυνότητα στα πρόσωπα των συνεργατών του Iταλού πρωθυπουργού, αλλά και όλων όσων κυνήγησαν το μπερλουσκονικό όνειρο και του επέτρεψαν να τους το πουλήσει. 

«Είμαστε πωλητές, αντικείμενό μας είναι να πείσουμε τους άλλους για την ηθική των ονείρων μας και δεν θα σηκωθούμε από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων μέχρι το όνειρό μας να γίνει και δικό τους», ακούγεται να λέει στον Μπερλουσκόνι ο Ένιο Ντόρις, δισεκατομμυριούχος και συνέταιρός του σε έναν ασφαλιστικό κολοσσό – ο Τόνι Σερβίλο τους υποδύεται αμφότερους, σε έναν από τους άπειρους συμβολισμούς του φιλμ.

Στο πρόσωπο αυτού του κοντού τσιρκολάνου που ενίοτε φορούσε παπούτσια με πάτους για να δείχνει ψηλότερος, που μιλούσε τη γλώσσα του «απλού κόσμου» και τα «έλεγε έξω από τα δόντια», ο μέσος Ιταλός ψηφοφόρος έβλεπε όχι τον εκφραστή του, αλλά την ενσάρκωση των φαντασιώσεων του. «Αν αυτό το ανασφαλές ανθρωπάκι μπορεί να γίνει ο ισχυρότερος άνθρωπος στη χώρα, τότε μπορώ κι εγώ», ήταν η σκέψη του.

Και ο Μπερλουσκόνι, ως μέγιστος λαοπλάνος και άριστος πωλητής, πωλούσε το παραμύθι της ευκαιρίας, με έναν ελκυστικό, πειστικό τρόπο που το μεταγενέστερο αμερικανικό κακέκτυπό του –ο Τραμπ– ουδέποτε κατάφερε, διασφαλίζοντας μια στο τόσο παροχές και ελαφρύνσεις προς αδικημένες ομάδες, μα, κατά βάση, εξυπηρετώντας αποκλειστικά τον εαυτό του. «Ο αλτρουισμός είναι ο καλύτερος τρόπος για να είσαι εγωιστής», ακούγεται δις μέσα στην ταινία.

«Loro»: Η ταινία του Πάολο Σορεντίνο που ξεμπρόστιασε τον «μπερλουσκονισμό» Facebook Twitter
Φωτ.: Gianni Fiorito/IFC Films

Δεν διαχειρίζεται πάντα με λεπτότητα όσα έχει να καταθέσει για το πολιτικό γίγνεσθαι ο Σορεντίνο, επεξηγεί πολλά από αυτά που (έτσι κι αλλιώς) βλέπουμε στην οθόνη με ατάκες σαν τις παραπάνω, ο αντίλογος λέει ότι χωρίς αυτές δεν θα υπήρχε ταινία, παρά μόνο μια επίδειξη του παραληρηματικού σορεντινικού στιλ.

Κι όμως, η αισθητική του Ιταλού δημιουργού, που κάποιοι βρίσκουν αυτάρεσκη, επιφανειακή, ακόμα και απωθητική, είναι η ιδανική για τον συγκεκριμένο βιογραφούμενο, ο οποίος έφερε επακριβώς αυτά τα χαρακτηριστικά. Και με αρωγό την ισορροπημένη, σύνθετη ερμηνεία του Σερβίλο, που αποφεύγει τον σκόπελο της καρικατούρας –δύσκολο εγχείρημα, όταν υποδύεσαι μια τέτοια προσωπικότητα– το «Loro» παρουσιάζει τον Μπερλουσκόνι όχι ως έναν αυτοδημιούργητο ημίθεο, όπως ήθελε να βλέπει τον εαυτό του ακόμα και στα χρόνια της πτώσης, αλλά ως μια κατασκευή στην οποία, πέρα από τον ναρκισσισμό και την απληστία του ίδιου, συνέβαλε και η «σφετεριστική» διάθεση των υποστηρικτών του, σε μια ανίερη πλην πλήρως αποδεκτή συμφωνία και μια αμφοτεροβαρή πλην, επί της ουσίας, ανισοβαρή σχέση. 

Ένα χαμογελαστό αρπακτικό φτιαγμένο από «Εκείνους» που θα ήθελαν να είναι Εκείνος. 

Loro - Official Trailer

Οθόνες
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η πολιτική κληρονομιά του Καβαλιέρε

Απώλειες / Σίλβιο Μπερλουσκόνι (1936-2023): Η πολιτική κληρονομιά του Καβαλιέρε

Ο Μπερλουσκόνι δίχασε την ιταλική κοινωνία όσο κανένας άλλος, λατρεύτηκε αλλά και μισήθηκε, και άφησε πίσω του μια κληρονομιά πληθωρικού λαϊκισμού που εξακολουθεί να επηρεάζει την παγκόσμια πολιτική σκηνή περισσότερο απ’ ό,τι του αναγνωρίστηκε.
ΝΙΚΟΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΒΟΥΓΟΝΙΑ

Ανταπόκριση από τη Βενετία / «Βουγονία»: Κριτική για τη νέα ταινία του Γιώργου Λάνθιμου

«Είναι περιπέτεια η "Βουγονία", fun και πιο περίπλοκη απ’ ότι δείχνει» - Ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος καταγράφει τις εντυπώσεις του από την παγκόσμια πρεμιέρα της ταινίας στο 82ο Φεστιβάλ Βενετίας.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Terence Stamp (1938-2025): Ο μάγκας του Λονδίνου που θα γινόταν Τζέιμς Μποντ

Οθόνες / Terence Stamp (1938-2025): Ο μάγκας του Λονδίνου που θα γινόταν Τζέιμς Μποντ

«Το άτακτο αγόρι του βρετανικού σινεμά βρήκε τον δρόμο του σε ώριμες επιλογές, είτε παίζοντας κάποιον αδυσώπητο κακό είτε αφήνοντας τα λακωνικά του διακριτικά σαν στάμπα, όνομα και πράγμα, σε σύντομες εμφανίσεις – εννοείται πως έχει υποδυθεί και τον διάβολο!»
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
The Karate Kid: Πώς η «ταινιούλα που δεν θα έβλεπε κανείς» εξελίχθηκε σε παγκόσμιο φαινόμενο

Οθόνες / The Karate Kid: Πώς η «ταινιούλα που δεν θα έβλεπε κανείς» εξελίχθηκε σε παγκόσμιο φαινόμενο

Η ταινία σημάδεψε μια γενιά εφήβων που φαντασιώνονταν ότι θα αντιστεκόντουσαν ηρωικά στους νταήδες που τους κακοποιούσαν καθημερινά. Και τώρα, ο μύθος επιστρέφει για έκτη φορά στην οθόνη, με πρωταγωνιστές τον Τζάκι Τσαν και τον Ραλφ Μάτσιο
THE LIFO TEAM
Ο άνθρωπος που έφερε την μαύρη μουσική κουλτούρα στο σαλόνι εκατομμυρίων σπιτιών

Daily / Ο άνθρωπος που έφερε τη μαύρη μουσική κουλτούρα στο σαλόνι εκατομμυρίων σπιτιών

Το ντοκιμαντέρ «Sunday Best: The untold story of Ed Sullivan» αναδεικνύει τη συμβολή του Εντ Σάλιβαν και της δημοφιλέστατης τηλεοπτικής εκπομπής του στην ανάδειξη τεράστιων μορφών της μαύρης μουσικής, από τη Nίνα Σιμόν και τον Τζέιμς Μπράουν μέχρι την Tίνα Τέρνερ και τον Στίβι Γουόντερ.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
Έντουαρντ Νόρτον: Γεννημένος σε λάθος εποχή

Οθόνες / Έντουαρντ Νόρτον: Γεννημένος σε λάθος εποχή

Με αφορμή τα σημερινά του γενέθλια, ανατρέχουμε στην καριέρα ενός ηθοποιού με την ερμηνευτική στόφα των μεγάλων ονομάτων του New Hollywood, μα καταδικασμένου να εργάζεται σε καιρούς που η κινηματογραφική βιομηχανία δεν ξέρει τι να κάνει μαζί του.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Ana Kokkinos: «Αν ήμουν ένας στρέιτ, Άγγλος άντρας, η ζωή θα ήταν ευκολότερη»

Οθόνες / Ana Kokkinos: «Αν ήμουν ένας στρέιτ, Άγγλος άντρας, η ζωή θα ήταν ευκολότερη»

Η ελληνικής καταγωγής Αυστραλή σκηνοθέτιδα πίσω από το «Ten Pound Poms» μιλά στη LiFO για τη στάση των Αυστραλών απέναντι στους μετανάστες, την ταινία της που εξόργισε την ομογένεια, και το πώς είναι να νιώθεις παρείσακτος ακόμη κι όταν το έργο σου έχει δει πολύς κόσμος.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Μιχάλης Ρέππας: «Θέλω να διασκεδάζω. Πέρασα τα 65 και έχει αρχίσει να μη με νοιάζει»

Οι Αθηναίοι / Μιχάλης Ρέππας: «Θέλω να διασκεδάζω. Πέρασα τα 65 και έχει αρχίσει να μη με νοιάζει»

«Τρεις Χάριτες», «Βίρα τις Άγκυρες», «Δις εξαμαρτείν», «Safe Sex», «Το Κλάμα βγήκε από τον Παράδεισο», «Μπαμπάδες με ρούμι». Λίγοι μας έχουν κάνει να γελάσουμε τόσο τα τελευταία 30 χρόνια όσο ο Μιχάλης Ρέππας. Ο ηθοποιός, συγγραφέας και σκηνοθέτης που εξαιτίας του «το Τζέλα Δέλτα δεν είχε φουγάρα» αφηγείται τη ζωή του στη LifO.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Το τρίο Πασκάλ-Τζόνσον-Έβανς και 9 ακόμα λόγοι να πάτε σινεμά

Οθόνες / Το τρίο Πασκάλ-Τζόνσον-Έβανς και 9 ακόμα λόγοι να πάτε σινεμά

Μια ταινία που η Τζέιν Όστιν θα ήταν περήφανη να είχε σκηνοθετήσει, η Λίντσεϊ Λόχαν ανταλλάζει σώμα με την Τζέιμι Λι Κέρτις ξανά μετά από 22 χρόνια κι ένας μεταλλαγμένος Μπάμπι εκδικείται για τον θάνατο της μαμάς του. – Τι παίζει από σήμερα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
THE LIFO TEAM
«Νεαρές μητέρες»: Είναι καλοκαιρινή επιλογή μία ταινία των αδελφών Νταρντέν; 

The Review / «Νεαρές μητέρες»: Tα κατάφεραν πάλι οι αδελφοί Νταρντέν; 

Τι κάνει τις «νεαρές μητέρες» να ξεχωρίζουν από τις προηγούμενες δουλειές των Βέλγων δημιουργών; Ο Χρήστος Παρίδης και η Βένα Γεωργακοπούλου συζητάνε για τη βραβευμένη ταινία που παίζεται στους θερινούς κινηματογράφους της Αθήνας.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
American Apparel: Τα βρόμικα μυστικά της πιο ανατρεπτικής εταιρείας των ’00s

Οθόνες / American Apparel: Τα βρόμικα μυστικά της πιο ανατρεπτικής εταιρείας των ’00s

Η American Apparel πουλούσε απελευθέρωση, αλλά πίσω από τις βιτρίνες και το φίνο βαμβάκι το brand ήταν βουτηγμένο στα σκάνδαλα: σεξουαλική παρενόχληση, κατάχρηση εξουσίας και ένα εργασιακό κλίμα που κάθε άλλο παρά cool ήταν.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ