Λυπόμαστε βαθύτατα αν νιώσατε μεγαλύτεροι και μόλις σας χαλάσαμε τη μέρα, αλλά οι Νύχτες Πρεμιέρας φέτος κλείνουν τα 30. Μάλιστα, το διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου της Αθήνας είναι τριάντα χρόνια μαζί μας. Καθώς οι άνθρωποί του βάζουν τις τελευταίες πινελιές στο πρόγραμμα, το οποίο θα ανακοινωθεί την Τετάρτη 25/09 στην καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου, τα μόνα πράγματα που έχουμε μάθει μέχρι στιγμής γι’ αυτό είναι ένα μεγάλο αφιέρωμα στον τεράστιο Ακίρα Κουροσάβα (ή Κουροσάουα, όπως προφέρεται κανονικά), καθώς και την ταινία που θα ανοίξει το φεστιβάλ – την Anora του Σον Μπέικερ.
Με μεγάλη μας χαρά σάς παρουσιάζουμε σε αποκλειστικότητα δύο από τις καλύτερες ταινίες του φετινού προγράμματος. Η πρώτη είναι το animation με τίτλο Flow, το οποίο διαγωνίζεται στο Διεθνές Διαγωνιστικό Τμήμα. Η ταινία συμμετείχε μεν στο Ένα Κάποιο Βλέμμα του Φεστιβάλ Καννών τον Μάιο, αλλά πέρασε απαρατήρητη από την κριτική, καθώς ελάχιστοι επέλεξαν να την παρακολουθήσουν. Όσοι την είδαν, βέβαια, είχαν μόνο τα καλύτερα να πουν, κι αυτό μας κέντρισε την περιέργεια. Λίγες εβδομάδες μετά, το Flow θα κέρδιζε το Βραβείο Κοινού στο Annecy κι εκεί βεβαιωθήκαμε ότι κάτι τρέχει με αυτό το φιλμ από τη Λετονία, μια χώρα που σίγουρα δεν θα αποκαλούσες κοιτίδα του κινηματογραφικού πολιτισμού.
Καθώς οι άνθρωποί του βάζουν τις τελευταίες πινελιές στο πρόγραμμα, το οποίο θα ανακοινωθεί την Τετάρτη 25/09 στην καθιερωμένη συνέντευξη Τύπου, τα μόνα πράγματα που έχουμε μάθει μέχρι στιγμής γι’ αυτό είναι ένα μεγάλο αφιέρωμα στον τεράστιο Ακίρα Κουροσάβα (ή Κουροσάουα, όπως προφέρεται κανονικά), καθώς και την ταινία που θα ανοίξει το φεστιβάλ – την «Anora» του Σον Μπέικερ.
Η άνευ διαλόγων δράση της ταινίας εκτυλίσσεται σε άγνωστο τόπο και χρόνο. Αυτό που διαπιστώνουμε από νωρίς είναι ότι οι άνθρωποι έχουν εξαφανιστεί και ότι ένας κατακλυσμός βιβλικών διαστάσεων πρόκειται σύντομα να αφανίσει κτίσματα και μνημεία, ανάμεσά τους και τεράστια αγάλματα γατών.
Ξεναγός κατά την περιήγησή μας σε αυτό τον υδάτινο κόσμο είναι μια γάτα. Παλεύοντας για την επιβίωση, θα βρεθεί σε μια βάρκα, μια κιβωτό αν θέλεις, μαζί με έναν λεμούριο που συλλέγει αντικείμενα, έναν σκύλο που θέλει απλώς να παίξει, ένα αρπακτικό πτηνό που προσπαθεί να βοηθήσει και ένα καπιμπάρα που θέλει μόνο να κοιμηθεί και δεν ενοχλεί κανέναν – αλλά όταν χρειαστεί, τους βάζει όλους σε σειρά, θεμελιώνοντας τη θέση του ανάμεσα στα πιο αγαπητά ζώα του πλανήτη, μια θέση στην οποία βρέθηκε μετά από την εξέλιξή του σε ΤikΤok sensation.
Το περιβάλλον είναι φωτορεαλιστικό και τα ζώα τρισχαριτωμένα, μα η ταινία δεν πασχίζει να κερδίσει τη συμπάθειά μας με χαριτωμενιές, εστιάζει στη δυναμική ανάμεσά στους επιβάτες της Κιβωτού και στην επιβίωση – θα βρεθείς αρκετές φορές να κρατάς την ανάσα σου, ανησυχώντας για την τύχη του αιλουροειδούς. Δεν το παρακάνει με την αγωνία, οι δημιουργοί έχουν στον νου τους και τα μικρά παιδιά, τα οποία πιστεύουμε ότι θα λατρέψουν την ταινία, όταν βγει σε κανονική διανομή – ειλικρινά, δεν έχω ξαναδεί τη δεκάχρονη βαφτισιμιά μου να «μπαίνει» τόσο πολύ μέσα σε ταινία.
Ως θέαμα, το Flow επιστρέφει το είδος σε πιο αθώες εποχές, ποντάροντας στη χαμένη τέχνη της εξερεύνησης, μια δραστηριότητα σύμφυτη με τις μικρότερες ηλικίες. Παράλληλα, εκθέτει τους λιλιπούτειους θεατές στους κινδύνους της ζωής με τρόπο που δεν θα τους τραυματίσει. Κάνει, δηλαδή, όσα περιμέναμε από τις κλασικές ταινίες του στούντιο της Ντίσνεϊ που κατασκευάστηκαν υπό την εποπτεία του θείου Ουόλτ.
Οι ενήλικες θα δουν (και) μια άλλη ταινία που μιλά για το τέλος του κόσμου και καταλήγει στη δέουσα προσέγγισή του μέσα από την περιπέτεια και την εμπειρία. Οι δε gamers θα θυμηθούν το αριστουργηματικό «Stray» της Annapurna Interactive και θα ενθουσιαστούν που κάποιος εκεί έξω σκάρωσε μια συγγενή κινηματογραφική δημιουργία. Τέλος, να σημειωθεί ότι οι οσκαρικοί αναλυτές θεωρούν κλειδωμένη τη θέση του Flow στην πεντάδα του Όσκαρ Καλύτερου Animation, δίνοντας πολλές πιθανότητες να βρεθεί ΚΑΙ σε εκείνη του Όσκαρ Διεθνούς Ταινίας, καθώς αποτελεί την επίσημη υποβολή της Λετονίας στην κατηγορία.
Flow - Official Trailer (2024)
Όσο για τη δεύτερη ταινία, ανήκει σε ένα τμήμα που επιστρέφει μετά από απουσία αρκετών ετών, κατόπιν λαϊκής απαίτησης. Ο λόγος για το «After Hours», τη φεστιβαλική ενότητα που οι φίλοι του τρόμου, της αγωνίας, της αδρεναλίνης και του μεταμεσονύκτιου χαβαλέ τιμούσαν και προτιμούσαν διαχρονικά. Η ταινία, λοιπόν, λέγεται Oddity, έχει αρχίσει ήδη να αποκτά οπαδούς εκεί έξω και να δικαιώνει το hype της τρομακτικής εμπειρίας.
Το Oddity μάς έρχεται από την Ιρλανδία, μια χώρα με μακρά παράδοση στη μυθοπλασία τρόμου και στη φαντασματική δραματουργία, την οποία μόνο πρόσφατα άρχισε να αξιοποιεί συστηματικά στη μεγάλη οθόνη. Το μεγαλύτερο ταλέντο που ξεπήδησε από αυτό το ρεύμα νέων δημιουργών τρόμου είναι ο Nτέμιαν ΜακΚάρθι. Αφού μας έκανε να φάμε και την τελευταία παρανυχίδα με ένα αξέχαστο πανάρισμα στο Caveat (2020), το υποσχόμενο ντεμπούτο του, ο ΜακΚάρθι επιστρέφει ακόμα πιο βελτιωμένος και διατεθειμένος να μας τρομάξει με κάθε δυνατό τρόπο.
Φανταστείτε το εξής. Είστε μόνη σε μια παλιά, πλινθόκτιστη κατοικία στην ιρλανδική εξοχή, χτυπάει η ξύλινη πόρτα κι από το παραθυράκι της βλέπετε έναν άγνωστο, εμφανώς αλλόκοτο άντρα. Εκείνος σας λέει όλο αγωνία ότι πριν από λίγο, που βγήκατε έξω και πεταχτήκατε μέχρι το αυτοκίνητό σας, είδε κάποιον να μπαίνει μέσα στο σπίτι και ότι πρέπει οπωσδήποτε να του ανοίξετε.
Και ενώ σκέφτεστε ότι πρέπει να σας περνάει για πολύ χαϊβάνι, ακούτε έναν ήχο από το βάθος της κατοικίας σας. Ξέρουμε, είστε έτοιμοι να διαμαρτυρηθείτε για spoiler, αλλά τα παραπάνω συμβαίνουν μόνο στην εισαγωγή και όταν λέμε ότι ο Ιρλανδός δημιουργός θέλει να μας τρομάξει με κάθε τρόπο, το εννοούμε: επιστρατεύει κάθε πιθανό και απίθανο τρικ.
Ο ΜακΚάρθι υιοθετεί και εξελίσσει τη μη γραμμική αφήγηση του Caveat, το σενάριό του διαθέτει ανατροπές, έχει και κάποια στοιχεία που ίσως δοκιμάσουν την υπομονή όσων θεατών ψάχνουν με μεγεθυντικό φακό για απιθανότητες. Ναι, πρέπει να βελτιώσει κι άλλο τα σενάριά του, αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση μικρή σημασία έχει. Όταν επιχειρούμε κριτική αποτίμηση μιας ταινίας, οφείλουμε πάντα να εξετάζουμε τι προσπαθεί να κάνει.
Κι αυτή εδώ χρησιμοποιεί τις δύσκολες και ολοένα πιο απίθανες καταστάσεις στις οποίες εμπλέκονται οι χαρακτήρες ως απλή αφορμή για να χτίσει βινιέτες τρόμου. Μερικές προκύπτουν πολύ τρομακτικές. Και τα jump scares τους είναι τόσο αποτελεσματικά, που ο υπογράφων στρίγγλισε μετά από πολλά χρόνια κατά την προβολή. Τι τα κάνει αποτελεσματικά; Η υπομονή του σκηνοθέτη, η μεγαλύτερη διαστολή του χρόνου από το σύνηθες και, κυρίως, ένας φακός που επεξεργάζεται τον χώρο προσεκτικά και επιφυλακτικά, σαν να φοβάται κι εκείνος τι μπορεί να ανακαλύψει ή ποιος μπορεί να εμφανιστεί μπροστά του.
Το Oddity είναι μια ταινία πλασμένη για προβολή σε γεμάτη αίθουσα. Σαν αυτές που, μοιραία, θα έχει για ακόμα μια φορά το αγαπητό αθηναϊκό φεστιβάλ, το οποίο φέτος διεξάγεται από 2 έως 14 Οκτωβρίου – ένα πάγιο αίτημα των φοιτητών, που έχαναν το μεγαλύτερο μέρος των Νυχτών Πρεμιέρας λόγω εξεταστικής, επιτέλους ικανοποιείται.
Oddity - Official Trailer | HD | IFC Films
Οι 30ές Νύχτες Πρεμιέρας θα πραγματοποιηθούν μεταξύ 2 και 14 Οκτωβρίου στις κινηματογραφικές αίθουσες ΔΑΝΑΟΣ 1 & 2, CINOBO OPERA 1 & 2, ΑΣΤΟΡ, ΑΣΤΥ, ΓΑΛΛΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΛΑΔΟΣ, ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ, ΠΑΛΛΑΣ.
