«ΑΝ ΣΑΣ ΔΙΝΟΤΑΝ η ευκαιρία για κατάργηση της μονογαμίας στον παράδεισο, τι θα λέγατε;». Αυτή είναι η βασική ιδέα πίσω από ένα νέο αμερικανικό ριάλιτι γνωριμιών, το «Couple to Throuple», στο οποίο τέσσερα ζευγάρια προσγειώνονται σε ένα τροπικό νησί-θέρετρο «για να κάνουν τη φαντασίωση πραγματικότητα». Για το καθένα από αυτά τα ζευγάρια, η φαντασίωση περιλαμβάνει την πρόσκληση ενός από τους 14 γοητευτικούς singles που συμμετέχουν στην παραγωγή σε τρίο, για να δουν αν τους ταιριάζει η πολυσυντροφικότητα.
«Εδώ βρίσκεστε σε ένα ασφαλές μέρος για να διερευνήσετε αυτό το ερώτημα», λέει ο παρουσιαστής Σκοτ Έβανς, απευθυνόμενος στα ζευγάρια που στέκονται με τα μάτια ορθάνοιχτα στην αμμουδιά. Μέσα σε λίγες ώρες όλοι τους έχουν καταλήξει στο κρεβάτι με ένα τρίτο άτομο (συνοδευόμενοι από κάμερες νυχτερινής όρασης, φυσικά). Το αμέσως επόμενο πρωινό, όπως είναι αναμενόμενο, όλοι τους κατακλύζονται από διαφωνίες, τύψεις και απέραντη αμηχανία.
Εξερευνώντας την πολυγαμία, το «Couple to Throuple» θα μπορούσε να ανοίξει νέους δρόμους για τις εκπομπές γνωριμιών (αν και πολλές άλλες, συμπεριλαμβανομένου του «Open House: The Great Sex Experiment» –που έκανε πρεμιέρα στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2022 στο Channel 4– έχουν ήδη εξερευνήσει αυτό που η εν λόγω εκπομπή περιέγραψε ως «ένα από τα μεγαλύτερα ταμπού της κοινωνίας»), αλλά δεν πρόκειται για μια ευαίσθητη εξερεύνηση των μη μονογαμικών σχέσεων.
Η τηλεόραση και ο κινηματογράφος μπορεί να έχουν ακόμη δρόμο να διανύσουν στην απεικόνιση των πολυσυντροφικών σχέσεων, αλλά η Lucy Cavendish πιστεύει ότι η αμφισβήτηση της προεπιλεγμένης μονογαμίας είναι, σε γενικές γραμμές, χρήσιμη – ακόμη και αν στην πραγματικότητα δεν είναι για όλους.
Προβάλλεται για να αναδειχθεί το δράμα. Ακόμα κι έτσι, είναι το πιο πρόσφατο παράδειγμα της πολυσυντροφικότητας –ή, ευρύτερα, της ηθικής μη μονογαμίας– που έρχεται στη σφαίρα του mainstream. Η ηθική μη μονογαμία είναι ένας όρος-ομπρέλα για διάφορες συναινετικές μη αποκλειστικές σχέσεις, συμπεριλαμβανομένων των ανοιχτών γάμων, όπου τα ζευγάρια είναι μονογαμικά με τη ρομαντική έννοια αλλά όχι με σεξουαλικούς όρους. Η πολυσυντροφικότητα αναφέρεται στη σύναψη πολλαπλών ρομαντικών σχέσεων ταυτόχρονα.
Τον Ιανουάριο, το «New York Magazine» κυκλοφόρησε με εξώφυλλο για την πολυσυντροφικότητα, υποστηρίζοντας ότι είναι, αν όχι mainstream, τότε όλο και πιο συνηθισμένο θέμα. Παρουσίασε έναν εμπεριστατωμένο οδηγό για το πώς να ανοίξετε τις σχέσεις σας και ρεπορτάζ για δύο ζευγάρια που βρίσκονται σε ένα «πλέγμα» μη μονογαμικών σχέσεων μεταξύ τους.
Το θέμα του «New York Magazine» συνέπεσε με την κυκλοφορία του βιβλίου της Molly Roden Winter με τίτλο «More: A Memoir of Open Marriage». Η συγγραφέας, μια 51χρονη πρώην δασκάλα, περιγράφει λεπτομερώς τον ανοιχτό γάμο που ξεκίνησε με τον σύζυγό της το 2008. Η έκδοση έχει προκαλέσει αμέτρητες συζητήσεις από την πρώτη στιγμή («Πώς έγινε τόσο δημοφιλής η πολυσυντροφικότητα;» ρωτάει σε άρθρο του το «New Yorker»).
Πολυγαμία, ανοιχτές σχέσεις, ελεύθερος έρωτας, μη αποκλειστικές συμφωνίες... όπως κι αν επιλέξετε να το περιγράψετε, η ηθική μη μονογαμία δεν είναι σίγουρα κάτι καινούργιο. Ο όρος «πολυσυντροφικότητα», όπου και οι δύο σύντροφοι μπορούν να έχουν πολλαπλές στενές σχέσεις ταυτόχρονα προέκυψε στις αρχές της δεκαετίας του 1990, αν και οι σχέσεις με πολλούς συντρόφους χρονολογούνται εδώ και δεκαετίες, αν όχι αιώνες πριν.
Το «The Ethical Slut», που δημοσιεύτηκε το 1997, είναι γνωστό ως η αρχική βίβλος της ηθικής μη μονογαμίας – αν και για δεκαετίες το θέμα βρισκόταν στο περιθώριο. Πιο πρόσφατα όμως, κορυφαίοι σεξοθεραπευτές όπως η Esther Perel έφεραν την πολυσυντροφικότητα στο προσκήνιο του δημόσιου διαλόγου.
Η τηλεόραση και οι ταινίες έχουν αρχίσει να εξερευνούν λιγότερο συμβατικά μοντέλα σχέσεων. Στην περσινή ταινία «Passages», το ένα μισό ενός παντρεμένου γκέι ζευγαριού ξεκινά μια ετεροφυλοφιλική σχέση με μια γυναίκα. Η επερχόμενη ταινία «Challengers» του Luca Guadagnino, με πρωταγωνίστρια τη Zendaya, έχει περιγραφεί ως «πολυσυντροφικό ξεφάντωμα με τένις» – αν και δεν είναι σαφές αν το τρίο που υπονοείται στο τρέιλερ επεκτείνεται σε μια ολοκληρωμένη σχέση.
Ωστόσο, η ιδέα ότι «η πολυγαμία είναι στη μόδα» προκαλεί κάποιες αντιδράσεις. Η συγγραφέας του «More» ζει στην ακριβή γειτονιά Park Slope του Μπρούκλιν και αυτό το γεγονός σε συνδυασμό με το άρθρο του «New York Magazine» έχει προκαλέσει σκεπτικισμό σχετικά με την πολυγαμία, που εμφανίζεται ως η πιο πρόσφατη επιλογή lifestyle των εύπορων αστών. Όπως παρατηρεί ο Τάιλερ Όστιν Χάρπερ σε άρθρο του στο «The Atlantic», «η τάξη Αμερικανών που αποκομίζει περισσότερο τα οφέλη του γάμου είναι η ίδια τάξη που μπορεί να κηρύξει τη μονογαμία πασέ και βαρετή».
Ωστόσο, οι στατιστικές επιβεβαιώνουν την άποψη ότι γίνεται όλο και πιο συχνό φαινόμενο. Σύμφωνα με την Pew Research, το 51% των ενηλίκων κάτω των 30 ετών στις ΗΠΑ πιστεύει ότι ο ανοιχτός γάμος είναι αποδεκτός, ενώ τα στοιχεία του YouGov δείχνουν ότι το ένα τρίτο των Αμερικανών περιγράφει την ιδανική σχέση ως κάτι άλλο από την απόλυτη μονογαμία.
Όπως λέει η θεραπεύτρια Rhian Kivits: «Έχω δει σίγουρα περισσότερους ανθρώπους που είναι ανοιχτοί στην εξερεύνηση τα τελευταία δύο χρόνια. Μερικοί από αυτούς τους πελάτες μου ήταν ζευγάρια που ήθελαν να διερευνήσουν την πολυγαμία και το πώς μπορούν να ανοίξουν τον γάμο τους ή τις μακροχρόνιες σχέσεις τους και κάποιοι άλλοι ήταν singles που ήθελαν να εξερευνήσουν πώς θα μπορούσε η πολυσυντροφικότητα να ταιριάξει στη ζωή τους και να καταλάβουν περισσότερα για το γιατί τους ελκύει η ιδέα».
Σύμφωνα με την εμπειρία της Kivits, πρόκειται σχεδόν αποκλειστικά για πελάτες κάτω των 40 ετών που θέλουν να συζητήσουν την ιδέα, προσθέτοντας ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης –και ειδικά το TikTok– έχουν δώσει στους νέους μια πλατφόρμα για να μιλήσουν για τις εμπειρίες τους με την ηθική μη μονογαμία και το πώς λειτουργεί γι' αυτούς.
«Αυτό κανονικοποίησε και απομυθοποίησε την πολυσυντροφικότητα και σε κάποιο βαθμό την έκανε πιο αποδεκτή. Βοήθησε επίσης να ξεκαθαριστεί η παρανόηση ότι η πολυγαμία αφορά μόνο το σεξ ή το swinging. Αντιθέτως, έχει να κάνει με τη σύνδεση και τη σχέση». Εφαρμογές γνωριμιών όπως η Feeld έχουν επίσης διευκολύνει την πλοήγηση στον κόσμο της μη μονογαμίας.
Η θεραπεύτρια ζευγαριών Lucy Cavendish, παρουσιάστρια του podcast «Later Dater» και συγγραφέας του επερχόμενου βιβλίου «How to Have Extraordinary Relationships», συμφωνεί ότι οι νεότερες γενιές είναι αυτές που διαμορφώνουν αυτές τις αλλαγές. Εξηγεί: «Τα νεότερα ζευγάρια που έρχονται και με βλέπουν, εκείνα που είναι γύρω στα 20 ή στα 30 και κάτι, είναι εντελώς άνετα με την πολυσυντροφικότητα και ορισμένα από αυτά βρίσκονται σε ηθικές μη μονογαμικές σχέσεις».
Αλλά ακόμη και τα μεγαλύτερα σε ηλικία ζευγάρια –ιδιαίτερα εκείνα στα οποία ο ένας ενδιαφέρεται πλέον πολύ λιγότερο για το σεξ από τον άλλον– είναι πιο πρόθυμα να εξετάσουν το ενδεχόμενο ενός ανοιχτού γάμου. Συνεχίζει: «Όταν τους ρωτώ αν έχουν σκεφτεί την ηθική μη μονογαμία, πολλοί από αυτούς είναι πιο ανοιχτοί σε αυτό απ' ό,τι πιθανώς ήταν πριν από 10 χρόνια».
Έτσι, ίσως δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η ποπ κουλτούρα τρέχει να προλάβει να αναδείξει αυτή την αλλαγή, ακόμη και αν δεν το κάνει πάντα σωστά. Μια σημαντική κριτική για το «Couple to Throuple» – ιδιαίτερα από την κοινότητα των μη μονογαμικών στο Reddit– είναι ότι παρουσιάζει μια εξαιρετικά στενή άποψη των μη μονογαμικών σχέσεων.
Η έμφαση δίνεται στα υπάρχοντα ζευγάρια που προσθέτουν έναν τρίτο άνθρωπο στη σχέση τους, αντί να αναζητούν ανεξάρτητα ο καθένας και η καθεμία νέες σχέσεις. Όλα τα ζευγάρια, εκτός από ένα –τουλάχιστον στα τρία πρώτα επεισόδια–, αποτελούνται από έναν άνδρα και μια γυναίκα που αναζητούν μια αμφιφυλόφιλη γυναίκα. Ενώ οι περισσότεροι από τους «singles» στην εκπομπή έχουν προηγούμενη εμπειρία με την πολυγαμία, μοιάζει περισσότερο σαν τα ζευγάρια να το δοκιμάζουν για να το κατανοήσουν.
Δεν είναι η μόνη πρόσφατη ποπ απεικόνιση της πολυγαμίας που έχει προκαλέσει την οργή της κοινότητας. Το εφηβικό δράμα «Riverdale» τελείωσε πέρυσι τοποθετώντας τέσσερις από τους κύριους χαρακτήρες σε μια τετραπλή ρομαντική σχέση. Ο Brett Chamberlain, εκτελεστικός διευθυντής της OPEN (Οργάνωση για την Πολυγαμία και την Ηθική Μη Μονογαμία), δήλωσε: «Είναι απογοητευτικό το γεγονός ότι το "Riverdale" χρησιμοποίησε τη μη μονογαμική σχέση των χαρακτήρων του ως "σοκαριστική ανατροπή" αντί να ασχοληθεί με μια αυθεντική απεικόνιση της μη μονογαμίας ως μέρος της ταυτότητας των ανθρώπων».
Η τηλεόραση και ο κινηματογράφος μπορεί να έχουν ακόμη δρόμο να διανύσουν στην απεικόνιση των πολυσυντροφικών σχέσεων, αλλά η Lucy Cavendish πιστεύει ότι η αμφισβήτηση της προεπιλεγμένης μονογαμίας είναι, σε γενικές γραμμές, χρήσιμη – ακόμη και αν στην πραγματικότητα δεν είναι για όλους. Κι όπως λέει: «Έχει να κάνει με την ασφάλεια. Σε πολλούς δεν αρέσει επειδή φοβούνται ότι το άτομο που αγαπούν θα τους εγκαταλείψει και είμαστε προγραμματισμένοι να μη θέλουμε να συμβεί κάτι τέτοιο. Αλλά νομίζω ότι η διεύρυνση του διαλόγου γύρω από τις σχέσεις και το σεξ είναι κάτι πολύ χρήσιμο».
Τα τρία πρώτα επεισόδια του «Couple to Throuple» προβάλλονται τώρα από το Peacock στις ΗΠΑ, ενώ νέα επεισόδια κάνουν πρεμιέρα εβδομαδιαίως μέσα στον Φεβρουάριο.
Couple to Throuple | Official Trailer | Peacock Original
Με στοιχεία από BBC
