Το «Asia Express» και η ευγένεια των κατοίκων της νοτιοανατολικής Ασίας

Στο «Asia Express» όσο η αθωότητα φιλοξενεί, άλλο τόσο η αγένεια απαιτεί Facebook Twitter
Το φαινομενικά παράδοξο του να μοιράζονται αυτοί που δεν έχουν επιλύεται μάλλον με μια ανθρωπολογική παρατήρηση.
0

ΣΤΟ «ASIA EXPRESS» οι κάμερες επιμένουν συνήθως να επικεντρώνονται στα ζευγάρια των Ελλήνων πρωταγωνιστών. Η κεντρική αφήγηση κάποτε σπάει προσωρινά και η μονότονη γκρίνια των celebrities εναλλάσσεται με εικόνες από φυσικά τοπία, σπίτια, ναούς και από την καθημερινότητα των κατοίκων της νοτιοανατολικής Ασίας.

Οι παίχτες αφήνονται στη μοίρα τους, με την παραγωγή να διαθέτει από ένα ευρώ την ημέρα σε κάθε ζευγάρι. Τρέχοντας αυτά αγωνιωδώς, προσπαθούν να φέρουν σε πέρας «αποστολές», μεταβάσεις δηλαδή σε κάποιο συγκεκριμένο μέρος. Χωρίς τα απαραίτητα χρήματα, τα ζευγάρια οφείλουν να εναποθέσουν τις ελπίδες τους στην καλοσύνη των ντόπιων, μιας και οι ξένοι εκεί είναι οι Έλληνες.

Όταν έχουν φαγητό το προσφέρουν μετά χαράς. Έστω κι αν είναι σκέτο ρύζι. Κάτι για να ξεχαστεί προσωρινά η πείνα. Αρκετοί ντόπιοι συναισθάνονται όλη την αγωνία των περιπλανώμενων celebrities. Προς τιμήν τους, κάποιοι αφήνουν κάποιο αντικείμενο που έχουν στον σάκο τους ως ελάχιστη ανταπόδοση.

Αναζητούν λοιπόν με οτοστόπ (συχνά κάπως αγενώς) μέσα μεταφοράς, πράγμα σχετικά εύκολο, εφόσον οι ντόπιοι δεν φαίνεται να γίνονται καχύποπτοι, πόσο μάλλον όταν οι ξένοι που γυρεύουν βοήθεια συνοδεύονται από κάμερες. Όταν όμως πέφτει η νύχτα, τα ζευγάρια των διασήμων καλούνται να αναβαθμίσουν τις απαιτήσεις τους και να ψάξουν για δωρεάν καταλύματα. 

Εδώ πρέπει κανείς να αναρωτηθεί –και η εκπομπή όντως συμβάλλει σε αυτό– τι θα συνέβαινε αν το παιχνίδι είχε τίτλο «Greece Express». Άντε να έβρισκες ίσως στην Ελλάδα, πράγμα δύσκολο, κάποιο μέσο μεταφοράς. Πόσο όμως πιθανό θα ήταν να έβρισκες εδώ κάποιο σπίτι για να μείνεις δωρεάν;

Στο «Asia Express», αντίθετα, ύστερα από λίγη προσπάθεια όλα τα ζευγάρια βρίσκουν. Κάποιοι ντόπιοι, μάλιστα, αδειάζουν τα δικά τους δωμάτια για να τα προσφέρουν στους Έλληνες celebrities, ενώ στριμώχνουν τις πολυμελείς τους οικογένειες στον όποιο χώρο του σπιτιού τούς απομένει. 

Τα σπίτια βέβαια κάθε άλλο παρά ειδυλλιακά είναι. Αν κάτι χαρακτηρίζει οικονομικά τις εικόνες που μας μεταφέρονται, είναι η φτώχεια και η απουσία υποδομών. Κι όμως οι απλοί άνθρωποι εκεί είναι έτοιμοι να μοιραστούν από το υστέρημά τους.

Σκουπίζουν και συγυρίζουν τα δωμάτια που θα μείνουν οι φιλοξενούμενοι. Φέρνουν χαλιά για να στρώσουν στις τάβλες από τα κρεβάτια, από τα οποία συνήθως απουσιάζουν τα στρώματα. Σε κάποιες περιπτώσεις που υπάρχουν ανεμιστήρες, τους φέρνουν, όμως κανένας δεν φαίνεται από τα πλάνα να καταφέρνει να τεθεί σε λειτουργία. 

Όταν έχουν φαγητό, το προσφέρουν μετά χαράς. Έστω κι αν είναι σκέτο ρύζι. Κάτι για να ξεχαστεί προσωρινά η πείνα. Αρκετοί ντόπιοι συναισθάνονται όλη την αγωνία των περιπλανώμενων celebrities. Προς τιμήν τους, κάποιοι αφήνουν κάποιο αντικείμενο που έχουν στον σάκο τους ως ελάχιστη ανταπόδοση.

Είναι λες και η ευγένεια αυτών των «κοινών» ανθρώπων να συγκρούεται με την έπαρση και η τελευταία να εγκολπώνεται από και να χάνεται μέσα στην πρώτη. Μια πραγμάτωση μέσα στην καθημερινή ζωή πτυχών των ανατολικών φιλοσοφιών.

Το φαινομενικά παράδοξο του να μοιράζονται αυτοί που δεν έχουν επιλύεται μάλλον με μια ανθρωπολογική παρατήρηση. Πρέπει να είσαι έτοιμος να μην σπαταλήσεις άσκοπα για να μπορέσεις να συγκεντρώσεις πλούτο. Χωρίς να ισχύει απαραίτητα το αντίστροφο, να συγκεντρώνεις δηλαδή πλούτο αν τσιγκουνεύεσαι. Ούτε βέβαια και η τσιγκουνιά να είναι αναγκαία προϋπόθεση μετά από τη συσσώρευση κάποιου πρωταρχικού κεφαλαίου. 

Είναι αυτό που μερικώς και ο τόπος μας είχε και σταδιακά σε μεγάλο βαθμό το έχασε. Θυμάμαι στα πολύ παιδικά μου χρόνια, στην επαρχία, να προσκαλούνται διαρκώς οι περαστικοί, δίπλα από την αυλή της γιαγιάς μου, να πιουν έναν καφέ ή να φάνε ένα γλυκό. Η γιαγιά μου, όπως και πολλές άλλες εκεί γύρω, ήθελε κάτι να τους «φιλέψει». 

Δεν θυμάμαι βέβαια η διάθεση φιλοξενίας να φτάνει στον βαθμό που βλέπουμε να συμβαίνει μες στο παιχνίδι. Και πολύ αμφιβάλλω αν υπήρξε ποτέ σε τέτοια ένταση και έκταση στα νεοελληνικά χρόνια. 

Σκέφτομαι τις επιτόπιες έρευνες του Bronislaw Malinowski και της Margaret Mead για κάποια νησιά στον νοτιοδυτικό Ειρηνικό, όπου οι ανθρωπολόγοι μελέτησαν κάποιες φυλές που εύκολα θα μπορούσε κανείς να πει ότι οι κοινωνίες τους αντιπροσωπεύουν την ενσάρκωση των καλύτερων δυνατοτήτων της ανθρωπότητας. 

Στον χάρτη η απόσταση μου φαίνεται κοντά. Στην πραγματικότητα η απόστασή τους είναι αντίστοιχη με αυτή της Ελλάδας από την Ιρλανδία, ίσως μεγαλύτερη. Όμως βρέχονται όλες από τον Ειρηνικό Ωκεανό και δεν θέλω να πιστέψω, με όλα όσα συμβαίνουν στον κόσμο μας αυτήν τη στιγμή, πως κάναμε λάθος και σε αυτή την ονοματοδοσία.

Στη νοτιοανατολική Ασία βλέπουμε πτυχές ενός χαμένου για μας μεγαλείου, που δικαίως εκπλήσσει και συγκινεί τους παίχτες. Μέσα στους λασπώδεις δρόμους περιφέρεται η ευγένεια που αποκτούν οι άνθρωποι όταν, περισσότερο από το να απαιτούν, επιλέγουν να προσφέρουν. «Οι αρχαίοι Έλληνες ήταν βαθείς γιατί ήταν αφελείς» έλεγε ο Νίτσε κι η φράση του ηχεί όπως ένα κομμάτι παζλ που βρίσκει μια άλλη θέση μέσα στη σύγχρονη γεωγραφία.

Οθόνες
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Aπό την άκρη της πόλης»: Είδαμε ξανά την εμβληματική ταινία

Οθόνες / «Aπό την άκρη της πόλης»: Μια ταινία που ανακάλυψαν ξανά οι 30άρηδες

Βρεθήκαμε στην ειδική προβολή της εμβληματικής ταινίας του Κωνσταντίνου Γιάνναρη του 1998, που σύστησε ένα νέο queer σινεμά και έδειξε μια Αθήνα που δεν υπάρχει πια. Σήμερα, τη βλέπει με έκπληξη μια γενιά που μόλις είχε γεννηθεί τότε.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
«Οι Βοσκοί»: Μια σπάνια στιγμή για το ελληνικό σινεμά / «Οι Βοσκοί»: Το αριστούργημα του Νίκου Παπατάκη που για χρόνια αγνοούσαμε / «Οι Βοσκοί»: Η ταινία που έφτυσε στα μούτρα τα ιερά και τα όσια

Οθόνες / «Οι Βοσκοί»: Το αριστούργημα που αγνοούσαμε για χρόνια

Η ανατρεπτική ταινία του Νίκου Παπατάκη σε τρεις προβολές σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη: Ένας σπουδαίος Έλληνας σκηνοθέτης, μια πλειάδα λαμπρών ηθοποιών και μια ταινία που ξεγύμνωσε την ελληνική κοινωνία και, περισσότερο από μισό αιώνα μετά, παραμένει επίκαιρη.
ΕΙΡΗΝΗ ΓΙΑΝΝΑΚΗ
Βενσάν Κασέλ: «Όταν δεν επιθυμείς, βαριέσαι, ή πεθαίνεις»

Οθόνες / Βενσάν Κασέλ: «Όταν δεν επιθυμείς, βαριέσαι ή πεθαίνεις»

Ο Γάλλος ηθοποιός και πρωταγωνιστής της «Θυσίας» βρέθηκε στην Αθήνα για την πρεμιέρα της νέας ταινίας του Ρομέν Γαβρά, που γυρίστηκε στα λατομεία του Βώλακα στη Δράμα. Μιλά στη LiFO για τον ρόλο του, τη συνεργασία με τον Ελληνογάλλο σκηνοθέτη και τον τρόπο με τον οποίο βλέπει τη ζωή και την τέχνη του.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
Φλόγα ή «φλόμπα» το «Digger»;

Ένα podcast του Θοδωρή Κουτσoγιαννόπουλου / Φλόγα ή «φλόμπα» το «Digger»;

Με αφορμή το «Digger» που διχάζει κοινό και κριτικούς, ο Θοδωρής Κουτσογιαννόπουλος συζητά με τον κριτικό και σκηνοθέτη Γιάννη Δαββέτα για τις αντιδράσεις που προκάλεσε η ταινία, όσα λέει το καταγγελτικό σινεμά για την εποχή μας και το πόσο μοιάζουν τελικά ο Κρουζ με τον Ινιάριτου (Περιέχει spoilers).
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Ανατολικά της Εδέμ» στο Netflix: Άσε το κακό να μπει

Daily / «Ανατολικά της Εδέμ» στο Netflix: Άσε το κακό να μπει

Εβδομήντα χρόνια μετά την ταινία του Καζάν, η εγγονή του παρουσιάζει τη δική της εκδοχή στο βιβλικό μελόδραμα του Τζον Στάινμπεκ, τοποθετώντας την «τερατώδη» ηρωίδα του στην καρδιά της αφήγησης.
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΟΛΙΤΑΚΗΣ
KinoFest: Όλες οι ταινίες που είδαμε στο κινηματογραφικό φεστιβάλ της Πάτρας

Οθόνες / KinoFest: Όλες οι ταινίες που είδαμε στο ξεχωριστό φεστιβάλ της Πάτρας

Στην έβδομη διοργάνωσή του, το κινηματογραφικό φεστιβάλ που πραγματοποιείται κάθε χρόνο στην Achaia Clauss στην Πάτρα, βράβευσε για ακόμα μία χρονιά σπουδαίες γερμανόφωνες ταινίες. Το Βραβείο Κοινού απέσπασε η ελβετική ταινία «Hello Betty / Hallo Betty» του Πιερ Μονάρ.
ΚΟΡΙΝΑ ΦΑΡΜΑΚΟΡΗ
ANIMASYROS 2026: Μεγαλύτερο, καλύτερο και πιο φιλόδοξο από ποτέ

Οθόνες / AnimaSyros: Πιο πλούσιο και πιο φιλόδοξο από ποτέ

Η μεγαλύτερη –και ίσως η καλύτερη– διοργάνωση στα 19 χρόνια του φεστιβάλ, που πραγματοποιείται κάθε χρόνο στη Σύρο, ήταν η φετινή, αποδεικνύοντας ότι έχει εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα φεστιβάλ animation στον κόσμο.
ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΠΑ