Νέες αποκαλύψεις για τη μαρμάρινη γυμνή γυναίκα του Çatalhöyük

Νέες αποκαλύψεις για τη μαρμάρινη γυμνή γυναίκα του Çatalhöyük Facebook Twitter
Μπορεί να μην ήταν τελικά η θεότητα της μητρότητας Κυβέλη, όπως αρχικά υπέθεταν οι αρχαιολόγοι, όμως η Γυμνή Γυναίκα του Çatalhöyük αναμένεται να δώσει απαντήσεις για τη θέση των πρεσβύτερων γυναικών της ανώτερης τάξης της αρχαιότητας
0

Πέρσι τον Σεπτέμβριο, όταν η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως ένα σπάνιο γυναικείο ειδώλιο, στον αστικό οικισμό Çatalhöyük της κεντρικής Τουρκίας, οι αρχαιολόγοι υπέθεταν ότι πρόκειται για την απεικόνιση κάποιας θεότητας, με αναφορές στη μητρότητα και τη γονιμότητα. Αρκετούς μήνες και ενώ τα 2 αγαλματίδια που είχαν βρεθεί στην περιοχή έγιναν αντικείμενο εκτεταμένης έρευνας προκύπτουν νέα στοιχεία τόσο για την προέλευση όσο και για την ταυτότητα της γυναίκας, προς τιμήν της οποίας κατασκευάστηκαν τα αγαλματίδια. 

Σύμφωνα με τον Ian Hodder, επιβλέποντα καθηγητή των αρχαιολογικών ερευνών, από το Πανεπιστήμιο του Stanford, τα δύο ειδώλια αναπαριστούν ηλικιωμένες γυναίκες της ανώτερης τάξης της νεολιθικής περιόδου και όχι τη θεότητα Κυβέλη, όπως αρχικά είχε εκτιμηθεί. 

O αρχαίος οικισμός του Çatalhöyük ανακαλύφθηκε το 1958 στην Konya, επαρχία της Κεντρικής Ανατολίας, από τον James Mellaart και οι πρώτες αρχαιολογικές ανασκαφές ξεκίνησαν το 1961 και συνεχίστηκαν μέχρι το 1965. Η σκαπάνη σταμάτησε να εργάζεται μέχρι το 1993, οπότε και οι έρευνες άρχισαν εκ νέου κάτω από την επίβλεψη του Hodder, ο οποίος ακούραστα συνέχισε μέχρι να έρθουν στο φως σημαντικά ευρήματα -πάνω από 2.000 γλυπτά- μόλις πέρσι. 

Είμαστε, πλέον, σχεδόν βέβαιοι ότι τα ειδώλια, τα οποία βρέθηκαν δίπλα σε μαχαίρια και άλλα αιχμηρά αντικείμενα είχαν τοποθετηθεί εκεί αντί σορών, στο πλαίσιο κάποιου αρχαίου τελετουργικού.

Και μπορεί τα ειδώλια να μην αποτελούν λατρευτικές αναπαραστάσεις κάποιας θεότητας, όμως, σύμφωνα με τις μελέτες του Hodder και της ομάδας του, ακόμη και έτσι έχουν πολλά να αποκαλύψουν για τον πολιτισμό της εποχής, κατά την οποία δημιουργήθηκαν και ειδικά για τη θέση των γυναικών σε μία χρονική περίοδο, για την οποία εξ ορισμού τα στοιχεία για ένα τόσο σύνθετο ζήτημα είναι λίγα.

"Είμαστε, πλέον, σχεδόν βέβαιοι ότι τα ειδώλια, τα οποία βρέθηκαν δίπλα σε μαχαίρια και άλλα αιχμηρά αντικείμενα είχαν τοποθετηθεί εκεί αντί σορών, στο πλαίσιο κάποιου αρχαίου τελετουργικού. Όσο για το δεύτερο αγαλματίδιο που βρέθηκε λίγα μέτρα μακρύτερα από το πρώτο, έφερε στο κεφάλι δύο τρύπες, σα να επρόκειτο για κάποιο λατρευτικό κόσμημα, που μπορούσε κάποιος να φέρει πάνω του ανά πάσα στιγμή".

Εκείνο, που κατά τον ίδιο, κάνει τα ευρήματα εξαιρετικά πολύτιμα είναι το ότι στην κατασκευή τους χρησιμοποιήθηκε οψιδιανός και γαληνίτης -πέτρωμα και ορυκτό, αντιστοίχως- που οι αρχαιολόγοι δεν συναντούν συχνά σε τέτοιου είδους ανασκαφές. 

"Τα σημεία στα οποία ανακαλύψαμε τα ειδώλια και το γεγονός ότι ήταν θαμμένα μαζί με αντικείμενα φτιαγμένα από οψιδιανό και γαληνίτη είναι απολύτως ασυνήθιστο και μας κάνει να πιστεύουμε ότι τα ειδώλια θάφτηκαν έτσι για να αντικαταστήσουν τα νεκρά σώματα που οι περισσότεροι πίστευαν ότι είναι θαμμένα εδώ", εξηγεί ο ίδιος. Όσο για την αποκάλυψη ή επί το ακριβέστερον για τη διόρθωση ότι τα αγαλματίδια δεν αναπαριστούν τη θεότητα Κυβέλη έκαναν την προηγούμενη εβδομάδα και μέσα από σχετική συνέντευξη Τύπου οι ερευνητές αρχαιολόγοι Lynn Meskell, Carolyn Nakamura και Lindsay Der, αποκαλύπτοντας ότι οι αναλογίες των αγαλματιδίων είναι μια ξεκάθαρη αναφορά στις πρεσβύτερες με εξουσία του αρχαίου οικισμού.

Με στοιχεία από τη Hurriyet 

Αρχαιολογία & Ιστορία
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μια βόλτα στους κήπους του Τατοΐου

Ιστορία μιας πόλης / Τατόι: Τι μένει ίδιο και τι αλλάζει στους περίφημους κήπους του;

Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με την αρχιτέκτονα τοπίου Έλλη Παγκάλου για τους κήπους του Τατοΐου, του θερινού ανακτόρου της πρώην βασιλικής οικογένειας. Tι θα μείνει το ίδιο και τι πρόκειται να αλλάξει στο πλαίσιο της ανάπλασής τους;
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Όταν οι εξόριστοι της Σπιναλόγκας μεταφέρθηκαν στο Αιγάλεω

Ιστορία μιας πόλης / Όταν οι εξόριστοι της Σπιναλόγκας μεταφέρθηκαν στο Αιγάλεω

Πότε δημιουργείται η αποικία των ανθρώπων που έπασχαν από τη νόσο του Χάνσεν, από ποιους και με τι σκοπό; Και πώς βρέθηκαν στην Αθήνα; Η Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με τον Στέλιο Λεκάκη.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Στα άδυτα του Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου

Αρχαιολογία & Ιστορία / Ο θησαυρός του Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου

Μια ξενάγηση στις σπάνιες συλλογές χειρογράφων, παλαιτύπων και μικροφίλμ που σκιαγραφούν την ελληνική τυπογραφία, την ιστορία του βιβλίου αλλά και τους κώδικες της Παλαιογραφίας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Αγάλματα του Δία και της Αφροδίτης ηλικίας 2.000 ετών ανακαλύφθηκαν στην Άσπενδο της Μικράς Ασίας

Αρχαιολογία & Ιστορία / Αγάλματα του Δία και της Αφροδίτης ηλικίας 2.000 ετών ανακαλύφθηκαν στην Άσπενδο της Μικράς Ασίας

Ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Μεχμέτ Νούρι Ερσόι ανακοίνωσε ότι δύο αγάλματα που απεικονίζουν τον Δία και την Αφροδίτη ανακαλύφθηκαν στην Άσπενδο
NEWSROOM
Η ζωή και ο θάνατος στην ΟΘωμανική Κρήτη

Ιστορία μιας πόλης / Η ζωή και ο θάνατος στην Οθωμανική Κρήτη

Πώς ήταν να πεθαίνεις ως μουσουλμάνα ή μουσουλμάνος στην Οθωμανική Κρήτη; Η Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με τον Αντώνη Αναστασόπουλο για τις μουσουλμανικές επιτύμβιες στήλες στην Κρήτη και τη σημασία τους.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Η μόδα στις κρατικές στολές του 19ου αιώνα

Αρχαιολογία & Ιστορία / Περικεφαλαίες με φτερά και κολάν: Η μόδα στις κρατικές στολές του 19ου αιώνα

Η LiFO παρουσιάζει σε συνεργασία με τα Γενικά Αρχεία του Κράτους εικόνες και σχέδια που μαρτυρούν τη μόδα στις κρατικές στολές ανάλογα με τη χρονιά, τη νοοτροπία της διακυβέρνησης και το σώμα που υπηρετούσε κάποιος.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΕΛΑΣΑΚΗΣ
Η συναρπαστική ιστορία του ναυαγίου των Αντικυθήρων και του μοναδικού (και μυστήριου) Μηχανισμού του, ενός επιστημονικού θαύματος του αρχαίου κόσμου

Ανακαλύφθηκε Σαν Σήμερα / Η συναρπαστική ιστορία του Μηχανισμού των Αντικυθήρων

Γοητευτικές πληροφορίες και μαρτυρίες για το πιο σημαντικό ελληνικό ναυάγιο της αρχαιότητας και το χρονικό της αποκρυπτογράφησης ενός επιστημονικού θαύματος που ανακαλύφθηκε σαν σήμερα το 1902.
M. HULOT
Αρχαία Λύκτος: Γιατί η ανασκαφή της άργησε έναν αιώνα;

Ιστορία μιας πόλης / Αρχαία Λύκτος: Γιατί η ανασκαφή της άργησε έναν αιώνα;

Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον Αντώνη Κοτσώνα για την αρχαία πόλη στην ενδοχώρα της κεντρικής Κρήτης, η οποία υμνήθηκε από τον Όμηρο, θεωρήθηκε τόπος γέννησης του Δία από τον Ησίοδο, πολέμησε επανειλημμένως εναντίον της Κνωσού, καταστράφηκε ολοσχερώς αλλά κατάφερε και ανέκαμψε.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Η ξανακερδισμένη Αλεξάνδρεια του Καβάφη

Ανταπόκριση από την Αλεξάνδρεια / Η ξανακερδισμένη Αλεξάνδρεια του Καβάφη

Το αξιέπαινο έργο της ανακαίνισης από το Ίδρυμα Ωνάση της Οικίας του Κ.Π. Καβάφη στην Αλεξάνδρεια δεν αποσκοπεί σε μια απλή αναπαράσταση μιας μνήμης αλλά στην απόδοση της καθημερινότητας του ποιητή.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Aνθρωποθυσία, ανάκτορα, και σεισμοί στα Μινωϊκά Χανιά

Ιστορία μιας πόλης / Aνθρωποθυσίες, ανάκτορα και σεισμοί στα μινωικά Χανιά

Πόσα γνωρίζουμε για τη μινωική Κρήτη; Τι έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στην Κυδωνία και πώς εντάσσεται η περιοχή στη μεγάλη εικόνα της κρητικής αρχαιολογίας; H Aγιάτη Μπενάρδου συζητά με τη Μαρία Ανδρεαδάκη Βλαζάκη για τη μινωική Κυδωνία.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
5 Μαΐου 1821 – 200 χρόνια από τον θάνατο του Μεγάλου Ναπολέοντα

Αρχαιολογία & Ιστορία / Μέγας Ναπολέων: O μύθος του συναρπάζει ακόμα

Σκέψεις και ιστορίες για την προσωπικότητα του Μεγάλου Ναπολέοντα -που πέθανε σαν σήμερα- αποφεύγοντας τα πεδία των στρατιωτικών συρράξεων και ακολουθώντας μονοπάτια που συνέδεαν τα πεδία των προσωπικών μαχών του.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ
ΣΕΝ: Οι καινοτομίες ενός θεσμού που ιδρύθηκε από γυναίκες για γυναίκες

Ιστορία μιας πόλης / ΣΕΝ: Οι καινοτομίες ενός θεσμού που ιδρύθηκε από γυναίκες για γυναίκες

150 περίπου χρόνια πριν, ιδρύεται στην Αθήνα ο Σύλλογος Εκπαιδεύσεως Νεανίδων, που επιβιώνει και προσαρμόζεται στις κοινωνικές αλλαγές, και ζει μέχρι και σήμερα.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Το ΕΚΠΑ και η Αθήνα: Οι πρώτοι καθηγητές, οι πρώτοι φοιτητές, η πρώτη κατάληψη

Ιστορία μιας πόλης / Το ΕΚΠΑ και η Αθήνα: Οι πρώτοι καθηγητές, οι πρώτοι φοιτητές, η πρώτη κατάληψη

Κτίρια του βρίσκονται διάσπαρτα στην Αθήνα, στη Σόλωνος, στου Ζωγράφου και αλλού. Πολύβουοι τόποι, γεμάτοι ζωή, πεδίο μαχών, κέντρο παραγωγής και διάδοσης γνώσης. Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τη Χάιδω Μπάρκουλα για την ιστορία του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Λέλα Καραγιάννη: Η συγκλονιστική ιστορία της ηρωίδας - κατασκόπου της Εθνικής Αντίστασης

Ιστορία μιας πόλης / Λέλα Καραγιάννη: Η ηρωίδα-κατάσκοπος της Εθνικής Αντίστασης

Δρόμοι πήραν το όνομά της, προτομή της στέκεται στα Εξάρχεια, μετά θάνατον βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών, ντοκιμαντέρ περιστρέφονται γύρω από τη ζωή της. Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον σκηνοθέτη Βασίλη Λουλέ για τη Λέλα Καραγιάννη.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ