Η παλαιότερη βιβλιοθήκη του κόσμου ανακαινίζεται και ψηφιοποιείται

Η παλαιότερη βιβλιοθήκη του κόσμου ανακαινίζεται και ψηφιοποιείται Facebook Twitter
0
Η παλαιότερη βιβλιοθήκη του κόσμου ανακαινίζεται και ψηφιοποιείται Facebook Twitter

Το Πανεπιστήμιο του Καραουίν στην πόλη Φες του Μαρόκο είναι από τα παλαιότερα εκπαιδευτικά ιδρύματα που υπάρχουν στον κόσμο. Ιδρύθηκε το 859 μ.Χ από τη Φατίμα Αλ Φίχρι, κόρη ενός πλούσιου εμπόρου της εποχής, εξαιρετικά μορφωμένη και η ίδια, η οποία ήθελε να αφήσει κληρονομιά στον τόπο της και τους ανθρώπους του, κάτι περισσότερο από ένα τζαμί: ένα ναό έγκυρης γνώσης. Η βιβλιοθήκη του Αλ Καραουίν λειτουργεί από τον 10ο αιώνα και θεωρείται η πιο παλιά βιβλιοθήκη του κόσμου. Μετά από χρόνια εγκατάλειψης, σ' αυτή τη βιβλιοθήκη επιχειρούνται εκτεταμένες εργασίες ανακαίνισης, στο πλαίσιο ευρύτερου προγράμματος αποκατάστασης της Μεντίνα, του παλαιότερου οχυρωμένου τμήματος της Φες. 

Το γοητευτικό σ' αυτήν την προσπάθεια συντήρησης και αναβίωσης του αρχαιότερου τμήματος της ιστορικής πόλης είναι το άτομο που βρίσκεται επικεφαλής των εργασιών είναι γυναίκα -η καναδο-μαροκινή αρχιτέκτονας Aziza Chaouni- ως φόρος τιμής στη γυναίκα που έβαλε το πρώτο θεμέλιο του ιστορικού εκπαιδευτικού ιδρύματος και της πολύτιμης βιβλιοθήκης του.

Περισσότερα από 4.000 χειρόγραφα απαρτίζουν τη συλλογή. Μεταξύ αυτών και ένα Κοράνι του 9ου αιώνα, γραμμένη σε καλλιγραφική, γωνιώδη κουφική γραφή.

Στο εσωτερικό της βιβλιοθήκης, μπορεί κανείς να δει περίτεχνα σκαλιστά ξύλινα κουφώματα, πολύχρωμα κεραμικά να κοσμούν τα πατώματα και αραβική καλλιγραφία να στολίζει τους τοίχους. Η πολυτέλεια και η καλαισθησία δεν σταματά εκεί. Στο αναγνωστήριο της βιβλιοθήκης, από το ταβάνι κρέμονται χρυσοί, βαρύτιμοι πολυέλαιοι. Η εκτεταμένη επιχείρηση αποκατάστασης του κτηρίου βρίσκεται σε εξέλιξη από το 2012 και η διάρκεια της καθορίζεται ακριβώς από τη σπανιότητα των χειρογράφων που πρέπει να διατηρηθούν σε καλή κατάσταση. Σύμφωνα με τον Αμπντουλάχ Αλ Χεντά προβλήματα αποχέτευσης και καθίζησης σε διαφορετικά σημεία του κτηρίου υπαγόρευαν τη μέγιστη προσοχή των συνεργείων που εργάζονταν εντατικά στο εσωτερικό του κτηρίου. 

Η παλαιότερη βιβλιοθήκη του κόσμου ανακαινίζεται και ψηφιοποιείται Facebook Twitter

Και πώς να γινόταν διαφορετικά: η βιβλιοθήκη είναι γεμάτη από μερικούς από τους πιο σπάνιους τόμους. Περισσότερα από 4.000 χειρόγραφα απαρτίζουν τη συλλογή. Μεταξύ αυτών και ένα Κοράνι του 9ου αιώνα, γραμμένη σε καλλιγραφική, γωνιώδη κουφική γραφή. Επίσης, υπάρχει ένας τόμος παγκόσμιας ιστορίας του 1377 από τον φιλόσο Ιμπ Καλντούν. Αυτό ακριβώς το χειρόγραφο θεωρείται απο τις πρώτες αγωνιώδεις αναζητήσεις των φιλοσόφων της εποχής σε πεδία που σήμερα γνωρίζουμε ως επιστήμες της κοινωνιολογίας, της ιστοριογραφίας, της δημογραφίας. Είναι δε δείγμα γραφής του ανθρώπου που ξεκίνησε την καριέρα του ως καλλιγράφος στη γραμματεια της Τύνιδας. Είναι ο ίδιος άνθρωπος που όταν βρέθηκε στη Φες, έγινε ο βασιλικός λογογράφος του Σουλτάνου. 

Όταν διαβάζεις ένα τέτοιο χειρόγραφο, περίπου 10 αιώνες παλιό, ίσως και περισσότερο, ταξιδεύεις μέσα στον χρόνο. Η βιβλιοθήκη σου προσφέρει έναν πνευματικό σύνδεσμο με αυτούς που υπήρξαν πριν από 'σένα. Από τη στιγμή που πάτησα στη βιβλιοθήκη του Αλ Καραουίν, ποτέ δεν σκέφτηκα να εγκαταλείψω το μέρος και την προσπάθεια που γίνεται εδώ", λέει ο επιμελητής της εκτεταμένης επιχείρησης, Abou Bakr Jaouane.

Η παλαιότερη βιβλιοθήκη του κόσμου ανακαινίζεται και ψηφιοποιείται Facebook Twitter

Η αποκατάσταση του μέρους σε λίγο καιρό θα έχει ολοκληρωθεί. Και όσα πολύτιμα για αιώνες κινδύνευσαν από την υγρασία, την ανθρώπινη αδιαφορία, τον χρόνο, αλλά κατάφεραν να επιζήσουν, πλέον θα συντηρούνται μέσα από έναν ολόκληρο μηχανισμό ηλιακών πάνελ, ελεγχόμενης θερμοκρασίας και μηχανισμών αφύγρανσης της ατμόσφαιρας.

Κάθε χειρόγραφο πλέον χαίρει όλης εκείνης της επιστημονικής φροντίδας που μπορεί να το διατηρήσει ζωντανό ακόμη περισσότερα χρόνια. Το ωραιότερο, όμως, είναι ότι σε λίγο καιρό από σήμερα και τα 4.000 χειρόγραφα, με τη βοήθεια του Ινστιτούτου Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας της Ιταλίας, θα φηφιοποιηθούν και θα είναι διαθέσιμα σε φοιτητές και ερευνητές απ' όλον τον κόσμο. Μέχρι αυτή τη στιγμή έχει ψηφιοποιηθεί ένα 20% του όγκου των χειρογράφων, στα οποία έχει επιχειρηθεί ταυτόχρονη αποκατάσταση.

Ίσως, λένε οι πιο αισιόδοξοι αυτής της πολιτιστικής αποστολής, μέχρι τον Μάιο του 2017, οπότε και θα ανοίξει ξανά για το κοινό η παλαιότερη βιβλιοθήκη του κόσμου, να έχει προχωρήσει σημαντικά και αυτή η προσπάθεια. 

0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Δήλος: H καρδιά των Κυκλάδων

Ιστορία μιας πόλης / Δήλος: H καρδιά των Κυκλάδων

Στη μέση των Κυκλάδων, σ’ ένα νησί χωρίς μόνιμους κατοίκους, η γη κρύβει ακόμη φωνές. Αν ξέρεις πού να κοιτάξεις, η Δήλος αρχίζει να σου μιλά για θεούς που λατρεύτηκαν, εμπορικές αυτοκρατορίες που γεννήθηκαν, λαούς που ήρθαν και έφυγαν, και τελετές που παραμένουν μυστήριο. Το νησί αυτό υπήρξε κάποτε το κέντρο του κόσμου – και ακόμη κρατά μυστικά. Η Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με την αρχαιολόγο Ζώζη Παπαδοπούλου.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Εν μέσω των γυναικών της αμαρτίας. Μια επίσκεψη στα Βούρλα τον Φλεβάρη του 1936

Αρχαιολογία & Ιστορία / Εν μέσω των γυναικών της αμαρτίας. Μια επίσκεψη στα Βούρλα τον Φλεβάρη του 1936

Η συγγραφέας, δημοσιογράφος και φεμινίστρια Λιλίκα Νάκου επισκέφθηκε το –υπό κρατική διαχείριση– πορνείο των Βούρλων τον Φλεβάρη του 1936, συνομίλησε με τις «γυναίκες της αμαρτίας» και μετέφερε τις εντυπώσεις της.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Μέλι, Ρόδια, Aμβροσία: Τι έτρωγαν τελικά στον Όλυμπο οι Θεοί;

Αρχαιολογία & Ιστορία / Μέλι, Ρόδια, Aμβροσία: Τι έτρωγαν τελικά στον Όλυμπο οι Θεοί;

Τόσο οι γραπτές πηγές όσο και η εικονογραφία της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας αποκαλύπτουν ότι οι θεοί και οι ήρωες ήταν μάλλον εκλεκτικότεροι των θνητών ως προς τη διατροφή τους. Και τα φαγητά τους έκρυβαν κίνητρα πέρα από την πείνα...
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Ματίας Ρουστ: Μια ατέλειωτη ιστορία των ’80s

Αρχαιολογία & Ιστορία / Ματίας Ρουστ: Μια ατέλειωτη ιστορία των ’80s

Το βράδυ της 28ης Μαΐου 1987 ο 18χρονος Γερμανός προσγειώνεται με ένα Cessna στην Κόκκινη Πλατεία για να αποδείξει ότι «αν κάποιος σαν εμένα μπορεί να περάσει σώος και αβλαβής στην άλλη πλευρά, τότε δεν υπάρχει τόσο μεγάλος κίνδυνος, και ίσως να μπορούμε να τα βρούμε όλοι μεταξύ μας».
ΜΑΚΗΣ ΜΑΛΑΦΕΚΑΣ
Η Μεγαλόχαρη ως αστυνομικό λαγωνικό 

Αρχαιολογία & Ιστορία / Τα «αντιλωποδυτικά θαύματα» της Παναγίας

Μια δημοσιογραφική έρευνα που έκανε το 1933 ο αστυνομικός ρεπόρτερ Ευστάθιος Θωμόπουλος κατέγραψε τους άθλους της Παναγίας· από την Κρήτη μέχρι τη Ροδόπη, οι πιστοί «έβλεπαν» τη δράση της, ένιωθαν ευγνώμονες και τη μαρτυρούσαν.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Γιατί έθαβαν βρέφη μέσα σε αγγεία στο Βαθύ της Αστυπάλαιας;

Ιστορία μιας πόλης / Γιατί έθαβαν βρέφη μέσα σε αγγεία στο Βαθύ της Αστυπάλαιας;

Τι το ιδιαίτερο συμβαίνει στο Βαθύ της Αστυπάλαιας και τι συνεχίζει να αποκαλύπτει η αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή; Η Αγιάτη Μπενάρδου συζητά με τον Ανδρέα Βλαχόπουλο.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
«ΒΙΑΣ»: Τα αρχαιολογικά τοπία ως ζωντανά οικοσυστήματα

Αρχαιολογία & Ιστορία / Καμπανούλες στους Δελφούς, Πέρδικες στο Σούνιο. Ό,τι φυτρώνει και ζει στους αρχαιολογικούς χώρους

Μια πρωτοποριακή επιστημονική προσέγγιση του πολιτιστικού τοπίου αποκαλύπτει έναν άγνωστο κόσμο χιλιάδων ζώων και φυτών σε είκοσι εμβληματικούς αρχαιολογικούς χώρους της χώρας. 
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Βασίλης Λαμπρινουδάκης: Ο αρχαιολόγος πίσω από το νέο μουσείο της Επιδαύρου

Οι Αθηναίοι / Βασίλης Λαμπρινουδάκης: Ο αρχαιολόγος πίσω από το νέο μουσείο της Επιδαύρου

Από τις ανασκαφές στην Επίδαυρο και τη Νάξο, ο ομότιμος καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας αφηγείται μια ζωή αφιερωμένη στην ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Και όπως λέει, το πιο πολύτιμο εύρημα δεν ήταν αρχαιολογικό – ήταν η γυναίκα του.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ο Δεσποτόπουλος και το αθηναϊκό όνειρο του μοντερνισμού

Ιστορία μιας πόλης / Ο Δεσποτόπουλος και το αθηναϊκό όνειρο του μοντερνισμού

Από το Ωδείο Αθηνών έως τη Σουηδία της εξορίας, ο Ιωάννης Δεσποτόπουλος δεν υπήρξε μόνο ένας σπουδαίος αρχιτέκτονας, αλλά και ένας διανοούμενος που οραματίστηκε μια πιο δημοκρατική, λειτουργική και πολιτισμένη πόλη. Ποια είναι η παρακαταθήκη του στη σύγχρονη Ελλάδα; Η Αγιάτη Μπενάρδου μιλά με τον Λουκά Μπαρτατίλα.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Τι σήμαινε να είσαι ψυχικά ασθενής στην αρχαία Αθήνα;

Ιστορία μιας πόλης / Τι σήμαινε να είσαι ψυχικά ασθενής στην αρχαία Αθήνα;

Πώς κατανοούσαν οι αρχαίοι Έλληνες την ψυχική ασθένεια; Ήταν θεϊκή τιμωρία, παθολογία του σώματος ή ένα υπαρξιακό βάρος που αποτυπωνόταν στη λογοτεχνία και στο θέατρο; Η Αγιάτη Μπενάρδου συνομιλεί με τον Γιώργο Καζαντζίδη, Αναπληρωτή Καθηγητή Λατινικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών, για τον τρόπο με τον οποίο η αρχαιοελληνική κοινωνία εξηγούσε, απεικόνιζε και αντιμετώπιζε τις ψυχικές διαταραχές.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ