Περνάμε το βαθύ καλοκαίρι αιχμάλωτοι σε ισορροπίες δίχως νόημα. Από το ένα μέρος του ΣΥΡΙΖΑ ακούγονται θρήνοι, από το άλλο, το «αριστερό», προειδοποιήσεις και απειλές κατά των συμβιβασμένων. Η Αριστερά που θα έπρεπε να αφουγκράζεται την πραγματικότητα σπεύδει διαρκώς στον καθρέφτη να δει αν γέρασε, αν άλλαξε, αν παραμένει ακόμα γοητευτική.
Η αλήθεια είναι, όμως, ότι ο ριζοσπαστισμός της κρίσης δεν έχει να πει τίποτα πια. Ο αριστερισμός ξανατυπώνει αφίσες του 2011, προσθέτοντας απλώς και το κουρασμένο πρόσωπο του Αλέξη Τσίπρα στο πορτρέτο των Mεγάλων Προδοτών. Οι γραφειοκρατίες που μετατρέπουν αυθαίρετα τον λαό του «όχι» σε «κομματική τους βάση» αμφισβητούν τη «συνθηκολόγηση», χωρίς να προσφέρουν κάτι άλλο από δραχμικό τυχοδιωκτισμό και μίσος για την Ευρώπη.
Μεγάλο ερώτημα είναι γιατί αυτή η Αριστερά, που είχε την ιστορική της ευκαιρία, καθηλώθηκε στο πεδίο της αγανάκτησης και της άρνησης. Γιατί έφτιαξε προγράμματα για συνθήκες ευημερίας και αναδιανομής, όταν εδώ και χρόνια αντιλαμβανόμαστε την κατάρρευση των δημόσιων εσόδων.
Τα εμπόδια στην τρέχουσα κοινοβουλευτική λειτουργία που δημιουργεί το εσωκομματικό ρήγμα προσθέτουν αδράνεια στην αδράνεια. Στο μεταξύ, έχουν αρχίσει οι απολογισμοί της πολιτικής ήττας για την πεντάμηνη διαπραγμάτευση με τους δανειστές. Περισσεύει, όμως, πάντα ο κομφορμισμός και η αποφυγή των ουσιαστικών ερωτημάτων για όλη την προηγούμενη περίοδο.
Μεγάλο ερώτημα είναι, ας πούμε, γιατί αυτή η Αριστερά, που είχε την ιστορική της ευκαιρία, καθηλώθηκε στο πεδίο της αγανάκτησης και της άρνησης. Γιατί έφτιαξε προγράμματα για συνθήκες ευημερίας και αναδιανομής, όταν εδώ και χρόνια αντιλαμβανόμαστε την κατάρρευση των δημόσιων εσόδων. Γιατί, τέλος, σε κάθε διαφωνία έβλεπε αμφισβήτηση της ηθικής της Αριστεράς ή πλεκτάνη των νεοφιλελεύθερων εχθρών της.
Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που θα έπρεπε οι ανήσυχοι διανοούμενοι του ΣΥΡΙΖΑ να έχουν θέσει ήδη από το 2012, αν όχι νωρίτερα. Από τότε, άλλωστε, μπορούσε να αισθανθεί κανείς την ακινησία ενός χώρου που δόξαζε σε όλους τους τόνους την κίνηση και τα κινήματα. Από τότε ήταν φανερή η απροθυμία της ριζοσπαστικής Αριστεράς να μελετήσει τις ελληνικές πηγές της κρίσης. Δεν ήθελε να αναγνωρίσει την κρίση των θεσμών, το βάθος του κοινωνικού παρασιτισμού, τις εξουσιαστικές καταχρήσεις των συνδικαλισμών, την αντιδραστική φύση πολλών από τα κινήματα τύπου Κερατέας.
Τώρα, όμως, ο χρόνος του ΣYΡIZA φτάνει σε ένα θεσμικό και πολιτικό όριο. Γίνεται αδύνατη η συνέχιση του φαντασιακού διπολισμού ανάμεσα στην «πάλη των τάξεων» και στη διακυβέρνηση της χρεοκοπημένης χώρας. Είναι κωμικοτραγική η συνύπαρξη ανάμεσα στην αντιστασιακή φρασεολογία και στην αναμόρφωση των φοροεισπρακτικών μηχανισμών ή στις ιδιωτικοποιήσεις. Τα λόγια περί «Βάρκιζας» ή «Μπρεστ Λιτόφσκ» μοιάζουν με κυνικό αστείο και προσβολή.
Από τα παθήματα της αντιμνημονιακής Αριστεράς μπορεί ίσως να γεννηθεί κάτι καλύτερο, μια αίσθηση των ορίων μαζί με την ανάγκη για μελετημένες απαντήσεις στην κοινωνική κρίση. Ενδεχομένως οι αλλαγές στην ευρωπαϊκή ατμόσφαιρα να επιτρέψουν μια μελλοντική διόρθωση του νέου Μνημονίου. Αυτό, όμως, δεν θα έλθει ως καρπός της ριζοσπαστικής δημαγωγίας και των αυτοσχεδιασμών. Εάν γίνει, θα προκύψει από συνδυασμό ευαισθησίας και επαγγελματισμού, όχι από την κρίση ταυτότητας των μηχανισμών του ΣΥΡΙΖΑ.
Αυτή η κρίση ταυτότητας και ο πόλεμος των δικαιώσεων δεν αφορούν κανέναν εκτός του χώρου.
Αν διασωθεί η ιδέα μιας Αριστεράς που διεκδικεί να κυβερνήσει κι αν δεν γίνει η όλη ιστορία ανέκδοτο με τους Χαϊκάληδες και τους άλλους, το πρώτο της μέλημα πρέπει να είναι η κατάκτηση της μετριοπάθειας. Μια πορεία υπέρβασης των συνδρόμων καταδίωξης με επικέντρωση σε πραγματικές τομές χειραφέτησης και δικαιοσύνης. Χωρίς υπερβάσεις, κάθε «συνέχεια» του ΣΥΡΙΖΑ θα είναι καταδικασμένη στο φλύαρο παιχνίδι των κατηγοριών για το ποιος έφταιξε.
σχόλια