O υπόγειος κόσμος του Ηλία Πετρόπουλου

Facebook Twitter
8

 Ηλίας Πετρόπουλος

Είδα το ντοκιμαντέρ «Ένας κόσμος Υπόγειος». Ο  Ηλίας Πετρόπουλος ήταν ο πρώτος λαογράφος στην Ελλάδα που ασχολήθηκε με το περιθώριο και κατέγραψε πρόσωπα και πράγματα περιφρονημένα από την επίσημη ιστορία της χώρας του. Ο φακός τον συναντάει στο γραφείο του, στο Παρίσι, όπου έζησε αυτοεξόριστος τα τελευταία τριάντα χρόνια όταν, απογοητευμένος από την πολιτική της πατρίδας του και κουρασμένος από τις αλλεπάλληλες καταδιώξεις και φυλακίσεις, αποφασίζει να εγκαταλείψει την Ελλάδα:

 

Μερικές σκέψεις

 

Ο ίδιος δεν άντεχε την λέξη «περιθώριο» προτιμούσε την λέξη «υπόγειος» για να περιγράψει τις ομάδες των ανθρώπων οι οποίες έμοιαζαν αποκομμένες από την κοινωνία. Και είναι η κατάλληλη λέξη, αν και αυτή που έχει επικρατήσει σήμερα είναι το περιθώριο. Διότι οι άνθρωποι αυτοί δεν ζουν στην άκρη αλλά μέσα στην κοινωνία.

Ο Πετρόπουλος μπήκε μέσα στις ζωές αυτών των ανθρώπων. Έγινε μέρος της ζωής τους. Δεν είναι μια καταγραφή από απόσταση ασφαλείας. Αυτό την κάνει ιδιαίτερη και εξίσου σημαντική.

Πλησίασε αυτό τον υπόγειο κόσμο με σεβασμό και περιέργεια. Οι άνθρωποι του κόσμου αυτού (από τα τραβεστί μέχρι τους ρεμπέτες και από τους μάγκες της φυλακής μέχρι τους κλέφτες) κατάλαβαν τις προθέσεις του και του ανοίχτηκαν. Το έργο του στηρίζεται στην έρευνα αλλά και στις σχέσεις που δημιούργησε με τους ανθρώπους

Δεν υπάρχει κάποιος που να κάνει κάτι ανάλογο σήμερα. Το έργο του είναι μια έρευνα ζωής. «Πέθανε ο Πετρόπουλος και είναι σαν να κάηκε μια βιβλιοθήκη» λένε φίλοι του στο ντοκιμαντέρ.

Στόχος των περισσοτέρων σήμερα που πλησιάζουν αυτόν τον κόσμο δεν είναι η έρευνα. Ψάχνουν το «αλατοπίπερο» που θα τους βγάλει λίγο από την βαρεμάρα. Αυτό που θα τους κάνει ενδιαφέροντες στα μάτια των άλλων. Από απόσταση ασφαλείας βέβαια.

Ζούσε αυτοεξόριστος στο Παρίσι. Προτιμούσε να τον αποκαλούν «φιλέλληνα» παρά «Έλληνα» και πάντα έγραφε για την Ελλάδα. Η απόσταση μάλλον που κρατούσε από την χώρα τον έκανε να την βλέπει καθαρότερα.

Αυτή την καθαρή ματιά που έβλεπε τα πράγματα μακριά από πατριωτισμούς την πλήρωσε. Όπως με το βιβλίο του «Η φουστανέλα». Παρουσιάζει μια έρευνα μέσα από την οποία αποκαλύπτει ότι η φουστανέλα ήταν φορεσιά των Αλβανών την οποία έκλεψαν οι Έλληνες. Έθιγε από τότε τέτοια ζητήματα που ακόμα και στις μέρες μας είναι ταμπού.

Κυνηγήθηκε από την χώρα του(κάθε έκδοση βιβλίου του ακολουθούσε φυλάκιση που ήταν αφορμή για καταγραφή ενός άγνωστου κόσμου: «Δεν κάνω φυλακή κάνω έρευνα» θα πει σε ένα συγκρατούμενο του) όπως τόσοι και τόσοι άνθρωποι που θα έπρεπε να προστατεύονται σαν πολύτιμος θησαυρός για τις ερχόμενες γενιές.

Ακόμα μια φορά σε κάνει να σκεφτείς η περίπτωση του Ηλία Πετρόπουλου, ότι ως λαός δεν αντέχουμε την κριτική. Προτιμούμε να ζούμε μέσα στο ψέμα παρά να μας αποκαλύψουν οδυνηρές αλήθειες.

Δεν αντέχω που διάφορες ομάδες προσπαθούν να οικειοποιηθούν τον ίδιο και το έργο του. Το έργο του ήταν μια μακρόχρονη, μοναχική, επίπονη έρευνα ζωής. Ας το καταλάβουν αυτό μερικοί.

Ολόκληρα βιβλία του Ηλία Πετρόπουλου σκαναρισμένα εδώ






8

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Μετά την πανδημία του κορωνοϊού, η ανισότητα θα αυξηθεί»

Σωτήρης Ντάλης / «Μετά την πανδημία του κορωνοϊού, η ανισότητα θα αυξηθεί»

Ο αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου και επικεφαλής της Μονάδας Έρευνας για την Ευρωπαϊκή και Διεθνή Πολιτική σχολιάζει τον αντίκτυπο της πανδημίας και της εκλογής Μπάιντεν στην Ευρώπη.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
«Επί Τραμπ οι μειοψηφίες κατέστησαν πλειοψηφίες»

Σωτήριος Σέρμπος / «Επί Τραμπ οι μειοψηφίες κατέστησαν πλειοψηφίες»

Τι σηματοδοτεί η εποχή Μπάιντεν και τι αφήνει πίσω του ο απερχόμενος Πρόεδρος; Απαντά στη LiFO ο Σωτήριος Σέρμπος, αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής στο Δημοκρίτειο Παν/μιο Θράκης και Ερευνητής στο ΕΛΙΑΜΕΠ.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Θεοκλής Ζαούτης: «Είναι αρκετά πιθανόν να έχουμε τρίτο κύμα πανδημίας»

Ελλάδα / Θεοκλής Ζαούτης: «Είναι αρκετά πιθανόν να έχουμε τρίτο κύμα πανδημίας»

Ο καθηγητής Παιδιατρικής και Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια και μέλος της Επιτροπής των Λοιμωξιολόγων του υπουργείου Υγείας μιλά για τα τελευταία δεδομένα της πανδημίας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ο γυμνός βασιλιάς, το Καπιτώλιο και η επόμενη μέρα

Νικόλας Σεβαστάκης / Ο γυμνός βασιλιάς, το Καπιτώλιο και η επόμενη μέρα

Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι ένας Γουίλι Σταρκ της εποχής μας. Υπάρχει κάτι σημαντικό που χωρίζει τη λαϊκιστική φαντασία των χρόνων του Μεσοπολέμου –όπως την αναπλάθει το μυθιστόρημα του Γουόρεν– από τα πλήθη που είδαμε να βγαίνουν από τα μεσαιωνικά σπήλαια των social media για να ορμήσουν προς το Καπιτώλιο.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
Ευάγγελος Μανωλόπουλος: «Να μάθουμε να ζούμε με τις μάσκες, γιατί θα αργήσουμε να τις βγάλουμε»

Ελλάδα / Ευάγγελος Μανωλόπουλος: «Να μάθουμε να ζούμε με τις μάσκες, γιατί θα αργήσουμε να τις βγάλουμε»

Ο καθηγητής Φαρμακολογίας, Φαρμακογονιδιωματικής και Ιατρικής Ακριβείας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Φαρμακολογίας, Ευάγγελος Μανωλόπουλος, μιλά στη LiFO για τα εμβόλια και τις φαρμακευτικές αγωγές που εξετάζονται. Απαντά για το δεύτερο κύμα της πανδημίας, εξηγεί ποια είναι η αλήθεια για τις ΜΕΘ, πότε θα αποχωριστούμε τις μάσκες αλλά και πότε προβλέπεται η επάνοδος στην κανονικότητα.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Γιατί η ασφάλεια του εμβολίου είναι υψηλού βαθμού; Ο καθηγητής της Οξφόρδης Πέτρος Λιγοξυγκάκης εξηγεί

Τech & Science / Γιατί η ασφάλεια του εμβολίου είναι υψηλού βαθμού; Ο καθηγητής της Οξφόρδης Πέτρος Λιγοξυγκάκης εξηγεί

Τι θα σημάνει η γενική χρήση των εμβολίων; Θα εφαρμοστούν νέοι κανόνες σχετικά με τον εμβολιασμό; Πότε προσδιορίζεται η έναρξή του; Και τι γίνεται με τους αρνητές;
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Η ενδοχώρα της άρνησης και το εμβόλιο

Νικόλας Σεβαστάκης / Η ενδοχώρα της άρνησης και το εμβόλιο

Η όποια στρατηγική για τον εμβολιασμό χρειάζεται να είναι σκληρή με τον νεοφασισμό των fake news και της ωμής παραπλάνησης. Την ίδια στιγμή, όμως, πρέπει να εντάξει τις ανησυχίες, τις αντιρρήσεις και τις δεύτερες σκέψεις πολλών ανθρώπων.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
Ευάγγελος Καϊμακάμης: «Έχουν πεθάνει πολλοί σαραντάρηδες στα χέρια μας χωρίς προβλήματα υγείας»

Ελλάδα / Ευάγγελος Καϊμακάμης: «Έχουν πεθάνει πολλοί σαραντάρηδες στα χέρια μας χωρίς προβλήματα υγείας»

Ο πνευμονολόγος-εντατικολόγος στο νοσοκομείο Παπανικολάου μιλά για την κατάσταση που επικρατεί σήμερα στις ΜΕΘ και τις μελλοντικές ανησυχίες του σχετικά με την πανδημία.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Θεόδωρος Βασιλακόπουλος: «Ακόμη κι αν είχαμε 10.000 κλίνες ΜΕΘ, αν γέμιζαν όλες, θα θρηνούσαμε 4.000 θανάτους»

Ελλάδα / Θεόδωρος Βασιλακόπουλος: «Ακόμη κι αν είχαμε 10.000 κλίνες ΜΕΘ, αν γέμιζαν όλες, θα θρηνούσαμε 4.000 θανάτους»

Ο καθηγητής Πνευμονολογίας-Εντατικής Θεραπείας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών σχολιάζει όλες τις τελευταίες εξελίξεις στο μέτωπο της πανδημίας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

σχόλια

4 σχόλια
Όταν ο Jacques Lacarrière λέει [αξίωμα](http://bit.ly/18kAt8m), εννοεί προφανώς «άξονα».[53′33″](http://bit.ly/1arMPw8):> «Μια φορά ανοίξαμ’ έναν τάφο και βγήκ’ ένα νυφικό, ένας σκελετός μ’ ένα νυφικό».
Η κηδεία έγινε σύμφωνα με την επιθυμία του. Γιατι είναι ασεβής; Επειδή αποτεφρώθηκε και η στάχτη του πετάχτηκε στον υπόνομο; Ήταν η πιο εντονη στιγμή εκεί που η γυναίκα του πέταξε τις στάχτες στον υπόνομο και σπάει το δοχείο στο δρόμο