Rami Abou Jamous Βραβευμένος ανταποκριτήςτου Orient XXI
Ο Rami Abou Jamous γράφει το ημερολόγιό του για το Orient XXI. Ιδρυτής του GazaPress, ενός γραφείου που παρείχε βοήθεια και μεταφράσεις σε δυτικούς δημοσιογράφους, αναγκάστηκε τον Οκτώβριο του 2023 να εγκαταλείψει το διαμέρισμά του στην πόλη της Γάζας μαζί με τη σύζυγό του Sabah, τα παιδιά της και τον τριών ετών γιο τους Walid, υπό την απειλή του ισραηλινού στρατού. Κατέφυγαν στη Ράφα, στη συνέχεια στο Ντεϊρ Ελ-Μπαλάχ και αργότερα στη Νουσεϊράτ. Μετά από μια νέα μετακίνηση λόγω της παραβίασης της εκεχειρίας από το Ισραήλ στις 18 Μαρτίου 2025, ο Rami επέστρεψε στο σπίτι του με την οικογένειά του στις 9 Οκτωβρίου 2025.
FacebookTwitter Πρώτη μέρα στο "σχολείο" για τον Walid, τον γιο της Sabah και του Rami Abou Jamous. Φωτ. Orient XXI
Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2025.
Την περασμένη εβδομάδα, ένα ανακοινωθέν υπογεγραμμένο από το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο της κυβέρνησης της Χαμάς ανακοίνωσε την επαναλειτουργία των δικαστηρίων, ξεκινώντας από τα πρωτοβάθμια δικαστήρια. Όλες οι δίκες που ήταν σε εξέλιξη πριν από τον πόλεμο έχουν παγώσει, διευκρίνισε το ανακοινωθέν. Θα ξαναρχίσουν αργότερα, αν η δικαιοσύνη λειτουργήσει πάλι κανονικά. Αρχίζουμε να βλέπουμε τις επιπτώσεις της καταστροφής του δικαστικού συστήματος από τους Ισραηλινούς. Όλα έχουν εξαφανιστεί. Τα δικαστήρια, τα αρχεία, όλα όσα σχετίζονται με την καταχώριση των ακινήτων, το κτηματολόγιο...
Οι συνέπειες είναι πολύ συγκεκριμένες. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, οι κάτοικοι της Γάζας που ήθελαν να φύγουν πούλησαν την περιουσία τους. Αλλά καθώς το κτηματολόγιο δεν υπήρχε πια, είχε γίνει στάχτες, οι άνθρωποι αναζήτησαν εναλλακτικές λύσεις. Συνέταξαν συμβόλαια με τη βοήθεια δικηγόρων. Άλλοι συνήψαν ιδιωτικές συμφωνίες, χωρίς καμία νομική καταχώριση. Το έκαναν αυτό με βίντεο που μεταδόθηκαν μέσω WhatsApp, όπου για παράδειγμα ένας ιδιοκτήτης λέει "Ονομάζομαι Χ, πούλησα το αυτοκίνητό μου στον Υ, την τάδε ημερομηνία και για τάδε ποσό". Ο πωλητής και ο αγοραστής προγραμματίζουν να νομιμοποιήσουν τη συναλλαγή την ημέρα που θα ξανανοίξει το γραφείο έκδοσης αδειών κυκλοφορίας. Εάν ο πωλητής βρίσκεται στο εξωτερικό, συχνά ως πρόσφυγας στην Αίγυπτο, μπορεί να υπογράψει στην πρεσβεία της Παλαιστίνης ένα πληρεξούσιο για να αναθέσει την πώληση σε κάποιον που παρέμεινε στη Γάζα. Οι πρεσβείες διοικούνται από την Παλαιστινιακή Αρχή, αλλά η κυβέρνηση της Χαμάς στη Γάζα δέχεται αυτά τα πληρεξούσια, για να διευκολύνει τη ζωή των ανθρώπων.
Όσο μειώνεται ο χώρος, τόσο περισσσότερο ανεβαίνουν οι τιμές
Δυστυχώς, αυτές οι εναλλακτικές λύσεις δεν είναι πάντα αξιόπιστες. Έχουν οδηγήσει σε πολλές περιπτώσεις πλαστογραφίας. Πολλοί άνθρωποι έχουν πουλήσει αυτοκίνητα ή άλλα αγαθά που δεν τους ανήκαν. Σε πολλές άλλες περιπτώσεις, οι πωλητές έχουν πεθάνει, είτε εξόριστοι είτε από τους βομβαρδισμούς και τις ισραηλινές επιθέσεις στη Γάζα. Είναι δύσκολο τότε να αποδειχθεί η συναλλαγή. Ή πάλι είναι οι κληρονόμοι ενός θανόντος που θέλουν να πουλήσουν τα υπάρχοντά του, απλώς για να επιβιώσουν. Αλλά για αυτό χρειάζεται μια ληξιαρχική πράξη θανάτου και ένα δικαστήριο για να την καταχωρήσει και να τους αναγνωρίσει ως κληρονόμους του θανόντος. Όλα αυτά είναι αδύνατα μέχρι στιγμής.
Τέλος, η καταστροφή των χρηματοπιστωτικών οργανισμών της Χαμάς περιπλέκει ακόμη περισσότερο τα πράγματα. Η Χαμάς διαχειριζόταν δύο τράπεζες, ιδρύματα που δεν ήταν συνδεδεμένα με το διεθνές τραπεζικό σύστημα. Καταστράφηκαν, μαζί με όλα τα αρχεία και τα ταμειακά τους αποθέματα. Το ίδιο συνέβη και με τον πιστωτικό οργανισμό που τηρούσε τις αρχές του ισλαμικού νόμου, ο οποίος επίσης καταστράφηκε. Αποτέλεσμα, μεταξύ άλλων: άνθρωποι πούλησαν περιουσιακά στοιχεία για τα οποία υπήρχε ακόμη ενεργή πίστωση, κάτι που είναι πλέον αδύνατο να αποδειχθεί. Ή πάλι, χάθηκαν τα ποσά που είχαν κατατεθεί ως εγγύηση από άτομα που αφέθηκαν ελεύθερα στο πλαίσιο δικαστικής έρευνας.
Παρ' όλα αυτά, εξόριστοι συνεχίζουν να θέλουν να πουλήσουν τα περιουσιακά στοιχεία που τους έχουν απομείνει στη Γάζα. Μπορεί να πρόκειται για οικόπεδα που αξίζουν μερικές φορές πολλά χρήματα, έως 500.000 ή και ένα εκατομμύριο ευρώ. Και ναι, στη Γάζα, υπάρχουν οικόπεδα που μπορούν να φτάσουν τιμές Παρισιού, ή και να τις ξεπεράσουν, αν βρίσκονται σε καλές τοποθεσίες, κυρίως στο κέντρο της πόλης της Γάζας και ιδιαίτερα στη λεωφόρο Ομάρ Αλ Μουχτάρ, τα "Ηλύσια Πεδία της Γάζας". Αυτά τα οικόπεδα βρίσκονται προφανώς εκτός της "κίτρινης γραμμής" των Ισραηλινών, οι οποίοι έχουν προσαρτήσει de facto τη μισή Λωρίδα της Γάζας. Αλλά ακριβώς επειδή ο χώρος συρρικνώνεται, οι τιμές ανεβαίνουν. Ακόμα και αν τα κτίρια που υπήρχαν εκεί καταστράφηκαν από τους βομβαρδισμούς ή ανατινάχθηκαν από τον ισραηλινό στρατό, αυτό που μετράει είναι το οικόπεδο. Οι πωλητές έχουν συνήθως φύγει στο εξωτερικό και δεν ελπίζουν πλέον να επιστρέψουν. Οι αγοραστές στοιχηματίζουν ότι θα παραμείνουν ιδιοκτήτες, όποιο κι αν είναι το μέλλον της Γάζας.
Οι νεόπλουτοι που προωθήθηκαν από την ισραηλινή επίθεση
Ποιος μπορεί να διαθέτει τέτοια ποσά στη σημερινή κατάσταση; Συχνά πρόκειται για νεόπλουτους, μια τάξη που δημιουργήθηκε από την ισραηλινή επίθεση. Πρόκειται για κερδοσκόπους, οι οποίοι ανήκουν στους λίγους χονδρεμπόρους που είναι σε συνεννόηση με τους Ισραηλινούς, στους οποίους ο στρατός έδωσε την αποκλειστικότητα της εισαγωγής τροφίμων και ειδών πρώτης ανάγκης. Μεταξύ των πρόσφατων περιουσιών, υπάρχουν επίσης οι "influencers", άνθρωποι που ξεκίνησαν διαδικτυακές εκστρατείες συγκέντρωσης χρημάτων, δήθεν για να βοηθήσουν τον πληθυσμό της Γάζας, και τα κράτησαν όλα για τον εαυτό τους. Χάρη στο κύμα διεθνούς αλληλεγγύης, τα κέρδη τους μπορούν να ανέλθουν σε εκατομμύρια δολάρια.
Ορισμένοι από αυτούς τους αγοραστές επιδιώκουν να νομιμοποιήσουν τις αγορές τους μέσω των πρεσβειών της Παλαιστίνης, οι οποίες όμως είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικές με τα πληρεξούσια. Έχουν λάβει εντολή από την Αρχή να τα εξετάζουν με τη μέγιστη προσοχή, εξαιτίας εκείνων που πούλησαν εκτάσεις τις οποίες δεν κατείχαν. Το υπουργικό συμβούλιο της Παλαιστινιακής Αρχής εξέδωσε ανακοινωθέν στις 23 Δεκεμβρίου 2025, προειδοποιώντας για "χειραγώγηση των κτηματολογικών αρχείων δημόσιων και ιδιωτικών γαιών από παράγοντες με επιρροή εντός της Λωρίδας της Γάζας, καθώς και για απόπειρες παράνομης μεταβίβασης ιδιοκτησίας".
Οι τράπεζες εμφανίζονται κι αυτές πολύ προσεκτικές όταν πρόκειται για μεταφορές κεφαλαίων, αλλά πώς μπορεί κανείς να αποδείξει ότι είναι πραγματικά ο ιδιοκτήτης ενός ακινήτου όταν η διοίκηση έχει καταρρεύσει; Παλαιότερα υπήρχε ένας ιστότοπος όπου αρκούσε η εισαγωγή ενός κωδικού για να διαπιστωθεί αν το οικόπεδο ανήκε όντως στον πωλητή. Αυτός ο ιστότοπος έκλεισε κατά τη διάρκεια του πολέμου και τώρα επαναλειτουργεί, αλλά οι περισσότεροι δεν τον εμπιστεύονται, φοβούμενοι ότι οι υπεύθυνοι θα μπορούσαν να αλλοιώσουν τα δεδομένα ή ότι ο ιστότοπος θα μπορούσε να παραβιαστεί από χάκερ. Για να παρακάμψουν τις επιφυλάξεις των τραπεζών, ορισμένοι καταφεύγουν στα κρυπτονομίσματα. Ανταλλακτήρια στη Γάζα τα δέχονται και τα μετατρέπουν σε δολάρια, ενίοτε σε μετρητά, παρακρατώντας φυσικά μια σημαντική προμήθεια.
Το έργο είναι τεράστιο.
Αυτό είναι το χάος στο οποίο μας βυθίζει η καταστροφή της διοίκησης και της δικαιοσύνης στη Γάζα. Οι Ισραηλινοί κάνουν τα πάντα για να εμποδίσουν τις προσπάθειες αποκατάστασης μιας υποτυπώδους νομιμότητας. Για παράδειγμα, μπλόκαραν τους λογαριασμούς αρκετών δικηγόρων που συγκέντρωναν συμβόλαια πώλησης. Παρά ταύτα, πολλοί κάτοικοι της Γάζας που έπεσαν θύματα απάτης άρχισαν να υποβάλλουν μηνύσεις και να κινούν διαδικασίες. Όμως, προς το παρόν, τα πράγματα δεν προχωρούν. Πώς να δράσει κανείς όταν υπάρχει έλλειψη χαρτιού για τα δικαστικά έγγραφα και έλλειψη αστυνομικών δυνάμεων για την επιβολή ενδεχόμενων αποφάσεων; Η κυβέρνηση της Χαμάς αποφάσισε λοιπόν να επαναλειτουργήσει τα πρωτοδικεία, ακόμη και το εφετείο, αλλά αυτά είναι μόνο λόγια, καθώς οι δικαστές δεν έχουν πού να συνεδριάσουν.
Η κυβέρνηση ξεκίνησε επίσης να ανοίγει τα αστυνομικά τμήματα, τουλάχιστον όσα στέκονται ακόμα όρθια, αλλά προς το παρόν ασχολούνται μόνο με μικροαπάτες ή μικροκλοπές, καθώς δεν μπορούν να φυλακίσουν άτομα ελλείψει δικαστικής απόφασης. Οι αστυνομικοί προσπαθούν να διευθετήσουν αυτές τις υποθέσεις χρησιμοποιώντας την παραδοσιακή μέθοδο των mokhtar (αρχηγών των φατριών)· ζητούν από την οικογένεια του δράστη να επιστρέψει τα χρήματα ή να δώσει εγγυήσεις αποπληρωμής, και επιχειρούν συμφιλιώσεις μεταξύ των οικογενειών.
Το έργο είναι τεράστιο. Αν καταφέρουν να λειτουργήσουν, τα δικαστήρια θα βρεθούν αντιμέτωπα με γιγαντιαία προβλήματα λόγω του αριθμού των νεκρών, των αγνοουμένων και των ορφανών. Προβλήματα κληρονομικών διαδοχών, προγαμιαίων συμβολαίων, αγορών και πωλήσεων. Δύσκολο να φανταστείς πώς επιβιώνεις από αυτή τη "γαζοκτονία", παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης. Εκτεθειμένη στις καθημερινές επιθέσεις του ισραηλινού στρατού παρά τη λεγόμενη κατάπαυση του πυρός, η πλειονότητα των κατοίκων της Γάζας παραμένει βυθισμένη σε μια "μη-ζωή"· μια ύπαρξη αφιερωμένη στην αναζήτηση τροφής, νερού και ξύλων για μαγείρεμα και θέρμανση, χωρίς χειμερινά ρούχα, χωρίς φάρμακα, χωρίς στέγη, χωρίς καν μια σκηνή για να στεγάσουν την οικογένειά τους.
Οι Ισραηλινοί γνωρίζουν μόνο έναν νόμο, αυτόν του ισχυρότερου. Ας δούμε όλα όσα συνέβησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου μέχρι τώρα. Οι ισχυρότεροι, συμμορίες συχνά υποστηριζόμενες από τον ισραηλινό στρατό, κατέλαβαν την ανθρωπιστική βοήθεια επιτιθέμενοι στα φορτηγά. Έπειτα ζήσαμε αυτό που παρομοίασα με τους Αγώνες Πείνας (Hunger Games), το όνομα μιας αμερικανικής τηλεοπτικής σειράς που δείχνει νέους να παλεύουν για την επιβίωσή τους σε ένα δυστοπικό σύμπαν. Αυτό ακριβώς συνέβη και σε εμάς με αυτά τα κέντρα διανομής, όπου μόνο οι πιο δυνατοί έφευγαν με ένα σακί αλεύρι ή ένα πακέτο τροφίμων. Αυτό το επεισόδιο παραμένει το σύμβολο της κατάντιας της κοινωνία μας: 2,3 εκατομμύρια άνθρωποι που ζουν υπό τον νόμο της ζούγκλας.
FacebookTwitter "Ακόμα κι αν το μόνο που έχει απομείνει είναι ερείπια, εξακολουθεί να είναι το σπίτι μου". Ο Σάλεμ επέστρεψε στη Γάζα στήνοντας μια σκηνή πάνω στα ερείπια του οικογενειακού του σπιτιού. Χιλιάδες άλλοι αντιμετωπίζουν το ίδιο σπαρακτικό έργο της ανοικοδόμησης ερειπίων και μνήμης μόνοι τους. Το νερό είναι σπάνιο, τα τρόφιμα περιορισμένα και οι ασθένειες εξαπλώνονται. Αλλά ανεξάρτητα από τις προκλήσεις, οικογένειες όπως του Σάλεμ κρατούν την ελπίδα και αγωνίζονται καθημερινά για να συντηρήσουν τις οικογένειές τους. (International Organization for Migration - IOM)
