O Covid ως επιταχυντής
Τα τελευταία είκοσι χρόνια έχουμε ζήσει πολλά black swan events (Sars, Mers, 9/11, οικονομική κρίση κ.λπ.), ο τουρισμός όμως καταφέρνει να αντεπεξέρχεται. Αυτό έκανε με τον Covid, το ίδιο θα κάνει και με οποιοδήποτε άλλο, αντίστοιχο συμβάν στο μέλλον. Ο Covid λειτούργησε ως επιταχυντής εξελίξεων· ουσιαστικά τις αλλαγές που θα βιώναμε τα επόμενα πέντε-επτά χρόνια, τις βιώσαμε μέσα σε δύο. Νέες τάσεις και συμπεριφορές, νέα δεδομένα, συμπίεση συναισθημάτων και για πολλούς αλλαγή προτεραιοτήτων, ακόμα και τρόπου ζωής. Το συναίσθημα καταπιέστηκε και το νιώσαμε όλοι, ανεξάρτητα από το αν ζούσαμε στην Ελλάδα, στην Αμερική ή οπουδήποτε στον πλανήτη. Πλέον έχουμε τη διάθεση να ταξιδέψουμε όσο ποτέ, με νέο βλέμμα. Να ζήσουμε μοναδικές εμπειρίες, να ανακαλύψουμε νέα μέρη, να φτιάξουμε μοναδικές ιστορίες, να γίνουμε κομμάτι ενός άλλου τόπου, και γιατί όχι να δουλέψουμε σε νέα μέρη.
Tο μέλλον είναι εδώ
«Το μέλλον είναι ήδη εδώ, απλώς δεν είναι ομοιόμορφα κατανεμημένο», Γουίλιαμ Γκίμπσον. Μπορεί ο Covid να έφερε αλλαγές, όμως τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί με αυτό που μας επιφυλάσσει το άμεσο μέλλον. Η εκθετική ανάπτυξη της τεχνολογίας θα φέρει επανάσταση στον τρόπο που ταξιδεύουμε και επιλέγουμε τις επιχειρήσεις από τις οποίες θα κάνουμε τις αγορές μας – και θα είναι η μεγαλύτερη που έχουμε δει τα τελευταία πενήντα χρόνια. Για να πλοηγηθούμε σε αυτές τις τάσεις χρειάζεται να προβλέπουμε το μέλλον και να προσαρμοζόμαστε σε αυτό.
Κλιματική κρίση
Η κλιματική κρίση είναι εδώ. Για κάθε βαθμό ανόδου της θερμοκρασίας ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι θα αφήνουν το σπίτι τους. Αυτό θα δημιουργήσει μια άνευ προηγουμένου κινητικότητα που θα διασφαλίζει την εργασία και καλύτερες συνθήκες διαβίωσης. Η γεωγραφία θα έχει όλο και λιγότερη σημασία. Μέχρι πρόσφατα, η δουλειά και το σπίτι μας ήταν στον ίδιο τόπο. Αυτό αλλάζει.
ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ
Η βιώσιμη ανάπτυξη δεν είναι τάση, είναι μονόδρομος. Οι προορισμοί, οι επιχειρήσεις και τα brands πρέπει να υιοθετήσουν άμεσα τη στρατηγική της βιώσιμης ανάπτυξης. Αν δεν το κάνουν, θα τους «επιβληθεί» από τους μελλοντικούς ταξιδιώτες. Οι τρεις γενιές (Gen Y, Z, Alpha) που είναι το παρόν και το μέλλον της ανθρωπότητας ανησυχούν για το περιβάλλον και το δείχνουν. Θα επιλέγουν το ταξίδι, έχοντας στο μυαλό τους τι κάνει κάθε επιχείρηση και προορισμός γι’ αυτό. Η αρχιτεκτονική θα υπηρετεί τη βιώσιμη ανάπτυξη. Πιο πράσινα υλικά, φιλικά προς το περιβάλλον, πιο πράσινα κτίρια, χαμηλό έως μηδενικό αποτύπωμα, σεβασμός στη φύση, στην κοινωνία και στον άνθρωπο. Η αρχιτεκτονική συναντά την οικολογία σε μια ολοκληρωμένη αστική προοπτική και έτσι προκύπτει ο νέος όρος «arcology» (από το architecture και ecology), που θα τον βλέπουμε όλο και πιο συχνά. Στη φύση οι οργανισμοί εξελίσσονται και αυξάνουν την πολυπλοκότητά τους, δημιουργώντας ένα πιο συμπαγές σύστημα. Μια πόλη πρέπει να εξελίσσεται με τον ίδιο τρόπο, λειτουργώντας ως ζωντανό σύστημα. Η αρχιτεκτονική και η οικολογία μαζί, ως μια ολοκληρωμένη διαδικασία, είναι σε θέση να δώσουν απάντηση στα πολλά προβλήματα του αστικού πολιτισμού, π.χ. στην αύξηση του πληθυσμού, στη ρύπανση, στην ενέργεια κ.λπ. * Πηγή
Design
Το design πρέπει να υπηρετεί concepts ικανά να προσελκύσουν ταξιδιώτες με νέες ανάγκες και νέα οπτική στα πράγματα. Θυμίζω ότι οι μελλοντικοί ταξιδιώτες στην πλειοψηφία τους θα αναζητούν εντελώς διαφορετικά πράγματα απ’ ό,τι οι προηγούμενες γενιές. Η πολυτέλεια στον δικό τους κόσμο είναι μια έννοια εντελώς διαφορετική. Όπως επιλέγουν τα σπίτια τους να είναι cosy, ώστε να νιώθουν άνετα μέσα σε αυτά, το ίδιο αναζητούν και στα ξενοδοχεία πλέον. Μοναδικά concepts μπορούν να τους προσελκύσουν, αν δεν προσφέρουν ολοκληρωμένη εμπειρία όμως, θα παραμείνουν απλώς μια ακόμα πρόταση.
War of talent
Στη μάχη για την προσέλκυση ταλέντων απ’ όλο τον κόσμο τα όπλα θα είναι η τεχνολογία και η ελευθερία. Η ανάγκη των υπαλλήλων για αυξημένη ευελιξία, ώστε να εργάζονται εξ αποστάσεως, φέρνει μια τεράστια ανατροπή σε στελέχη και επιχειρήσεις. Το νέο μοντέλο όπου η δουλειά ισορροπεί με τον ελεύθερο χρόνο και τον προσωπικό χώρο είναι ήδη εδώ.
DIGITAL NOMADS
Οι digital nomads είναι μια νέα τάση που ήρθε για να μείνει. Η Ελλάδα φαντάζει ιδανική επιλογή, μια και βρίσκεται σε ίση απόσταση από Ανατολή και Δύση. Στην Ευρώπη, όπου οι αποστάσεις ανάμεσα στις χώρες δεν είναι πολύ μεγάλες, μπορείς να ζεις και να εργάζεσαι όπου θέλεις και γιατί όχι, να αλλάζεις τόπο διαμονής κάθε έξι μήνες, ακόμα και μέσα στην ίδια χώρα. Το laptop είναι (ήδη) το γραφείο κι αυτό είναι αρκετό. Tα έξυπνα συμβόλαια θα ανατρέψουν τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε ο ένας τον άλλον.
UP-SKILLING & RE-SKILLING
Στον τουρισμό up-skilling και re-skilling αποτελούν προτεραιότητα, όπως και η ταχεία εκπαίδευση ανειδίκευτων υπαλλήλων ανεξαρτήτως κλάδου. Το φαινόμενο των εργαζομένων που γύρισαν την πλάτη στον τουρισμό (στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι υπάρχουν πάνω από 50.000 κενές θέσεις) δημιουργεί ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα. Η απαξίωση διαφόρων ειδικοτήτων («γκαρσόνια της Ευρώπης»), το γεγονός ότι πολλές επιχειρήσεις δεν δίνουν κίνητρα για εξέλιξη και τα απόνερα της πανδημίας φέρνουν τον τουρισμό γενικότερα, όπως και κάθε κλάδο, σε δύσκολη θέση. Οι εργαζόμενοι προτιμούν εταιρείες που τους κάνουν να νιώθουν καλά, αποφεύγουν τοξικές καταστάσεις που δεν τους αφήνουν να εξελιχθούν.
ΝΕΕΣ ΤΑΣΕΙΣ
Υπερσυνδεσιμότητα
Επικοινωνία συνεχής σε όλα τα επίπεδα. IOT και τεχνητή νοημοσύνη θα δημιουργήσουν νέες συνθήκες απόλυτης αυτοματοποίησης. Θα είμαστε συνεχώς συνδεδεμένοι, όλα τα συστήματα θα επικοινωνούν μεταξύ τους, η πληροφορία θα γίνεται ολοένα πιο εξειδικευμένη, βασιζόμενη στο προσωπικό μας προφίλ.
Όλος ο κόσμος συνδεδεμένος
Το παγκόσμιο WiFi θα βοηθήσει να είμαστε συνέχεια online. Όλα θα γίνονται ηλεκτρονικά, από την επικοινωνία μέχρι και την εκπαίδευση.
Crypto
Θα αντικαταστήσουν σταδιακά τα παραδοσιακά νομίσματα. Ακόμα και στον τουρισμό θα βλέπουμε σταδιακά πλατφόρμες και αργότερα ξενοδοχεία να αποδέχονται κρυπτονομίσματα για τις συναλλαγές τους, προγράμματα πιστότητας, πιστοποίηση χρηστών κ.λπ. Στον σχεδιασμό της metaverse εποχής τα κρυπτονομίσματα θα είναι η βάση.
Διαβατήρια ως εφαρμογές
Το παραδοσιακό διαβατήριο θα έχει λιγότερη αξία, μια και τα δεδομένα του τόπου διαμονής και εργασίας θα αλλάζουν. Μέσα στα «σύγχρονα διαβατήρια» θα βρίσκουμε κυρίως ψηφιακά αρχεία υγείας και προσόντα (skills), ώστε να μπορεί κανείς να δουλέψει όπου επιθυμεί.
DIVERSITY
Η αποδοχή του διαφορετικού και η απόρριψη των στερεοτύπων ως προς το φύλο, την ηλικία, το χρώμα, το μέγεθος κ.λπ. στους χώρους εργασίας και γενικότερα στην κοινωνία θα αποτελέσει τη νέα κανονικότητα. Για παράδειγμα, μια τριανταπεντάχρονη CEO με ροζ μαλλιά και τατουάζ που θα εξηγεί τη στρατηγική μιας εταιρείας σε στελέχη διαφορετικών φυλών, σεξουαλικών προτιμήσεων, ηλικιών, εμφάνισης κ.λπ. θα είναι το new normal και μας αρέσει. Τα στερεότυπα είναι παρελθόν. Ο τουρισμός χρειάζεται να προσαρμοστεί και σε αυτό. Άνθρωποι που ταξιδεύουν για διαφορετικούς λόγους και σε διαφορετικές συνθήκες, gay ζευγάρια, solo travellers και πολλοί άλλοι τύποι ταξιδιωτών θέλουν απλώς να γίνονται αποδεκτοί και τίποτα παραπάνω.
WELLNESS
Το σώμα είναι ένας ναός: σε αυτήν τη λογική το wellness και κάθε μορφή ευεξίας θα κυριαρχήσoυν ως τάση. Πολλοί θα ταξιδεύουν χιλιάδες μίλια μακριά μόνο για να κάνουν detox, να αποσυνδεθούν και να έρθουν κοντά στη φύση. Όσο πιο βαθιά συνδεόμαστε με την τεχνολογία, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η ανάγκη για digital detox και όχι μόνο. Η ευεξία και το slow living θα είναι αντίδοτο στον υπερσύγχρονο τρόπο ζωής.
LONGEVITY - AGE REVERSAL
Η νεότητα μπορεί να επεκταθεί. Οι μεγαλύτερες εταιρείες παγκοσμίως ασχολούνται ήδη με την επέκταση του προσδόκιμου ζωής και τη σταδιακή αντιστροφή της πορείας της γήρανσης όπως την ξέραμε. Το προσδόκιμο ζωής θα αυξηθεί, αλλά το σημαντικό είναι η βελτίωση της ποιότητας ζωής που μπορεί να επιτευχθεί μέσω της επιστήμης και της θετικής στάσης απέναντι στα πράγματα.
ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΗ ΒΟΜΒΑ
Ο παγκόσμιος πληθυσμός τετραπλασιάστηκε τον τελευταίο αιώνα. Το ίδιο διάστημα το προσδόκιμο της ζωής διπλασιάστηκε. Δεν καταλαβαίνουμε ακόμα τις συνέπειες της υπογεννητικότητας και είμαστε εντελώς απροετοίμαστοι γι’ αυτές. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια δημογραφική βόμβα, έχοντας τον υψηλότερο δείκτη υπογεννητικότητας παγκοσμίως (1,61). Στην Ελλάδα είναι 1,28, και στον υπόλοιπο κόσμο 2,44. Με αυτόν τον ρυθμό η Ελλάδα, από τα 10,5 εκατ. σήμερα, το 2100 θα πέσει στα 6,58 εκατ.
* Πηγή
GEN Z: Η γενιά της αλλαγής - Το 60% κάτω των 40 ετών
Σήμερα, το 60% του συνολικού πληθυσμού παγκοσμίως είναι κάτω των 40 ετών. Αυτό κάνει την Gen Z την πολυπληθέστερη γενιά όλων των εποχών. Η επόμενη, η Gen A (2011-2025), θα είναι μικρότερη από τη Ζ λόγω Covid. Η GEN Z είναι η γενιά της αλλαγής με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Η πιο μεγάλη γενιά ever. Αυτήν τη στιγμή αποτελεί το 32% του παγκόσμιου πληθυσμού. (9-25 ετών).Το 63% ζει με τους γονείς του και το 60% ζει σε πόλεις. Δεν διστάζουν να πάρουν θέση για μεγάλα θέματα όπως το κίνημα Black Lives Matter, ο Tραμπ, ο σεξισμός κ.λπ. Δεν κάνουν έμφυλες διακρίσεις. Αναζητούν την αλήθεια σε brand, επιχειρήσεις, προορισμούς.
Επηρεάζονται από διαφορετικό στυλ influencers απ’ τη Gen Y. Προτιμούν το ανεπιτήδευτο, όχι το φτιασιδωμένο, όπως και τα brands που το κατανοούν και τους προορισμούς που το υιοθετούν.
Η πιο αληθινά mobile και social native γενιά που είναι βουτηγμένη στην τεχνολογία. Mobile first με το κινητό να είναι προέκταση του σώματός τους. Ο δρόμος για να μπεις στον κόσμο τους περνάει από το κινητό. Τα social media είναι ο βασικός τρόπος επικοινωνίας. Κυρίως TikTok, Instagram και YouTube. Το Facebook είναι για τους μεγαλύτερους. Δεν μένουν στα στερεότυπα, μάχονται να τα ανατρέψουν. Αναζητούν τη δημιουργία έξω από στεγανά και δεν διστάζουν να ακολουθήσουν άγνωστα μονοπάτια.
ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΜΑΣΤΕ;
Ο τρόπος του ταξιδιού αλλάζει, μαζί και ο ταξιδιώτης. Είμαστε έτοιμοι γι’ αυτό που έρχεται; Σκεφτείτε πώς είναι ο κόσμος μας σήμερα. Οι ειδήσεις ταξιδεύουν σε όλο τον κόσμο αστραπιαία. Μουσική, ταινίες, παιχνίδια, επικοινωνία και γνώση είναι πάντα διαθέσιμα, δωρεάν, σε συσκευές που είναι μονίμως συνδεδεμένες. Από την τεχνητή νοημοσύνη στη βιοτεχνολογία, ισχυρές τεχνολογίες που κάποτε ήταν διαθέσιμες μόνο σε τεράστιους οργανισμούς, κυβερνήσεις, στους πλουσιότερους και γενικά στην ελίτ είναι πιο προσιτές από ποτέ χάρη στην ψηφιοποίηση. Ο τουρισμός είναι ψυχολογία, το μοναδικό πράγμα που μας κάνει πιο πλούσιους (συναισθηματικά).
EXPONENTIAL TECHNOLOGY
Ό,τι ψηφιοποιείται, αναπτύσσεται εκθετικά. Η ψηφιακή τεχνολογία αντικαθιστά τη χειροκίνητη δραστηριότητα. Η τεχνολογία είναι φτηνή και πολλές φορές δωρεάν. Έχουμε άπειρη πληροφορία με μηδενικό κόστος. Από τη στιγμή που κάτι γίνεται ψηφιακό, όλοι έχουν πρόσβαση σε αυτό. Σκεφτείτε το εξής: ένα παιδί μπορεί να βρει όποια πληροφορία θέλει ή ακόμα και να κάνει βιντεοκλήση με κάποιον στην άλλη άκρη του κόσμου, δωρεάν. Μπορεί, επίσης, να παρακολουθεί online μαθήματα στα μεγαλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου. Κάποτε αγοράζαμε ξεχωριστά κάμερα, βίντεο, χάρτη, ράδιο, CD κ.λπ. Τώρα όλα χωράνε στην τσέπη μας σε μια συσκευή. Η τεχνολογία είναι εδώ για να κάνει τη ζωή μας καλύτερη κάθε μέρα. Η ανάπτυξη της τεχνολογίας θα φέρει μεγάλες ανατροπές στον τρόπο που ζούμε, δουλεύουμε, επιλέγουμε προορισμούς, επιχειρήσεις και brands, μεγαλύτερες απ’ όσες έχουν συμβεί τα τελευταία πενήντα χρόνια.
WEB 3.0
Η τρίτη γενιά internet αλλάζει τον τρόπο που επηρεαζόμαστε, αγοράζουμε, πληρώνουμε. Οι καινοτομίες στο DeFi (Decentralized Finance), π.χ. οι συναλλαγές με virtual tokens ή crypto σε όλο το φάσμα του τουρισμού ή τα NFT (Non-Fungible Tokens), θα ανατρέψουν τα πάντα. Το Βlockchain θα προσφέρει ασφάλεια και σταθερότητα. Η αποκεντρωμένη αποκρυπτογραφημένη βάση του τού δίνει τη δυνατότητα να μην είναι ποτέ offline. Ένα άλλο πλεονέκτημά του είναι ότι μπορεί να καταγράφει τις συναλλαγές.
INTERNET OF THINGS + ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ
Διασύνδεση όλων των συσκευών στο σπίτι, στο γραφείο και στο αυτοκίνητο, με συνεχή επικοινωνία όλων των συσκευών. Σε συνδυασμό με την τεχνητή νοημοσύνη, θα ξεκινάει από ένα απλό request με voice search (Alexa, Siri, Google Voice κ.λπ.) και θα κάνει όλες τις αναζητήσεις, προτάσεις και εναλλακτικές, πάντα βασισμένα στο προφίλ σου. H τεχνητή νοημοσύνη (AI) θα κάνει τη ζωή μας καλύτερη. Σε συνδυασμό με τη διαχείριση των δεδομένων (big data) σε όλα τα στάδια και τη μηχανική μάθηση (machine learning), θα δίνει συνεχώς πληροφορίες σε κάθε επιχείρηση ή προορισμό, ώστε να προσελκύει πελάτες. Η τεχνητή νοημοσύνη στον τουρισμό θα ανατρέψει τα πάντα. Ακόμα και με τη σκέψη θα καθοδηγεί τον χρήστη στις καλύτερες επιλογές, με βάση το προφίλ του και τον σκοπό του ταξιδιού του.
BOOKING WAR
Αυτόν τον πελάτη ποιος θα τον πάρει; Θα μείνει σε ξενοδοχείο ή Airbnb; Πώς θα κλείσει τη διαμονή; Μέσω Online Travel Agents (OTAs) όπως οι Booking, Expedia και Ctrip, τουριστικού γραφείου ή απευθείας στο ξενοδοχείο; Από πού θα επηρεαστεί για να επιλέξει πού θα πάει, πού θα μείνει, πώς θα κλείσει, πώς θα πληρώσει κ.λπ.; Επιχειρήσεις και προορισμοί πρέπει να είναι εκεί στα 50+ touchpoints. Όποιος είναι εκτός θα εξαφανιστεί.
DIGITAL MARKETING
Το digital marketing θα είναι το πιο σημαντικό εργαλείο στον τουρισμό, ενσωματώνοντας καθημερινά νέες τεχνολογίες. Υπάρχουν αμέτρητα εργαλεία που μπορούν να δημιουργήσουν μοναδικά ψηφιακά οικοσυστήματα σε επιχειρήσεις και προορισμούς. Ζούμε στην εποχή των contactless guest experience, messaging-chat bots, cloud, του CRM, rms, mobility, AI, ROBOTICS, IoT κ.λπ., οπότε οι επιχειρηματίες του τουρισμού αλλά και οι προορισμοί συνολικά πρέπει να προσαρμοστούν, άρα να εξελιχθούν.
VIRTUAL & AUGMENTED REALITY
Το Virtual Reality (εικονική πραγματικότητα) θα είναι βασικό εργαλείο για τη διαμόρφωση της εμπειρίας σε όλα τα στάδια του ταξιδιού, τόσο για την επιχείρηση όσο και για τον προορισμό. Η εικονική πραγματικότητα βοηθάει σε όλα τα επίπεδα και όλα τα στάδια. Βρίσκει εφαρμογή από την αποτύπωση ενός χώρου μέχρι και σε νέα μοντέλα metaverse. Το ίδιο και το Augmented Reality (AR), που προσφέρει κυρίως interactive elements, περισσότερη και σε βάθος πληροφορία (επαυξημένη), πολύ κοντά στην πραγματικότητα.
METAVERSE
Το Metaverse στον τουρισμό αλλάζει τα δεδομένα. Η εφαρμογή του σε κάθε τομέα του θα είναι διαφορετική, όμως στον βασικό, αυτόν της φιλοξενίας, θα παίξει πολύ σημαντικό ρόλο. Το πρώτο virtual hotel είναι γεγονός και μια μεγάλη συζήτηση παγκοσμίως για το αν το Metaverse θα αντικαταστήσει το ταξίδι ή όχι έχει ξεκινήσει. Η άποψή μου είναι ξεκάθαρη: δεν θα το αντικαταστήσει, θα το ενισχύσει. Ένας ολόκληρος ψηφιακός κόσμος, όπου θα αποτυπώνεται με κάθε λεπτομέρεια κάθε προορισμός, επιχείρηση ή brand. Ένα ταξίδι πριν από το ταξίδι ή, καλύτερα, ένα ταξίδι μέσα στο ταξίδι. Στον κόσμο του Metaverse χρησιμοποιούμε δύο από τις πέντε αισθήσεις μας, όλα φαντάζουν ιδανικά, αλλά τίποτα δεν μπορεί να υποκαταστήσει την αληθινή εμπειρία του ταξιδιού, στην οποία κυριαρχούν και οι πέντε αισθήσεις. Το πραγματικό ταξίδι μάς κάνει πλούσιους συναισθηματικά. Το εικονικό όχι. Απλώς μας δίνει μια ψευδαίσθηση που δεν είναι, και δεν θα είναι ποτέ αρκετή. Το Metaverse όμως θα παίξει κυρίαρχο ρόλο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και όσοι μπορούν να διασφαλίσουν μια σωστή παρουσία εκεί, θα έχουν και μια σωστή θέση στην αντίληψη του μελλοντικού ταξιδιώτη.
ΤΙ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ;
Πιστεύω ότι θα ζήσουμε μια μεγάλη διχοτόμηση στον τουρισμό. Από τη μια θα είναι όσοι μπορέσουν να ανέβουν στο κύμα που φέρνει η εκθετική ανάπτυξη της τεχνολογίας, βλέποντας αντίστοιχη εκθετική αύξηση στα νούμερά τους. Aπό την άλλη, όσοι επιμένουν σε παλιά μοντέλα και παλιές συνήθειες, θα έχουν μια θέση στο Μουσείο των Αναμνήσεων. Μπαίνουμε σε έναν κόσμο ραγδαίων αλλαγών που θα θέσουν σε αμφισβήτηση τα πάντα όσον αφορά το πώς ζούμε και εργαζόμαστε. Τρία είναι τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά που οφείλει να έχει κάθε επιχείρηση, brand ή προορισμός:
ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΙΚΟΤΗΤΑ
Προσαρμογή στα δεδομένα κάθε στιγμή. Οι ανατροπές είναι και θα είναι κομμάτι της καθημερινότητας. Η πραγματική ευφυΐα είναι να μπορείς να προσαρμόζεσαι στις αλλαγές, όπως έχει πει και ο Στίβεν Χόκινγκ.
ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ
Η βιώσιμη ανάπτυξη δεν είναι τάση αλλά μονόδρομος. Στον τουρισμό δεν νοείται στρατηγικός σχεδιασμός χωρίς τη βιώσιμη ανάπτυξη στην καρδιά του. Όπως τονίσαμε παραπάνω, αν εμείς δεν κινηθούμε προς αυτή την κατεύθυνση τώρα, θα μας το επιβάλουν οι ταξιδιώτες έμμεσα ή άμεσα.
ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ
Το μέλλον του τουρισμού είναι ήδη εδώ. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι ο δρόμος που πρέπει να ακολουθήσουν οι επιχειρήσεις για να μπορούν να ανταποκριθούν στις σύγχρονες ανάγκες και να ανέβουν σε αυτό το τεράστιο κύμα που έρχεται.
