Εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές στη Γαλλία βγήκαν ξανά στους δρόμους προκειμένου να διαμαρτυρηθούν εναντίον της αύξησης των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης. Αν και πλέον δεν έχουν την ίδια δυναμική, προς το παρόν, για 11η φορά μέσα σε τρεις μήνες, τα γαλλικά συνδικάτα προχώρησαν σε απεργιακές κινητοποιήσεις.
Περισσότεροι από 700.000 άνθρωποι έκαναν πορείες σε ολόκληρη τη χώρα την περασμένη εβδομάδα, ενώ καταγράφηκε μια από τις πιο ιστορικές διαμαρτυρίες της Γαλλίας, προσελκύοντας πάνω από 1 εκατομμύριο άτομα.
Ωστόσο, ο αριθμός των απεργών σε βασικούς τομείς, όπως οι μεταφορές και η εκπαίδευση, έχει μειωθεί. Τα συνδικάτα, βέβαια, σχεδιάζουν νέο γύρο διαδηλώσεων την ερχόμενη εβδομάδα, όπως μεταδίδουν τα γαλλικά μέσα ενημέρωσης, ενώ, όπως προειδοποιούν, οι κινητοποιήσεις θα συνεχιστούν με άλλες μορφές.
Να θυμίσουμε ότι το Παρίσι ξεσηκώθηκε εξαιτίας της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης του Εμανουέλ Μακρόν, ενώ οι αντίπαλοί του έχουν προειδοποιήσει ότι η επιμονή του να προωθήσει την αναμόρφωση του συνταξιοδοτικού προγράμματος δημιουργεί ένα επικίνδυνο μείγμα. Ο Μακρόν υποστηρίζει ότι η αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης είναι αναγκαιότητα, καθώς το προσδόκιμο ζωής της χώρας έχει αυξηθεί, ενώ η αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχους έχει μειωθεί.
Πιστεύω ότι η αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στα 64 έτη και η εργασία μέχρι αυτά τα χρόνια είναι μια ελάχιστη προϋπόθεση σε μια Ευρώπη όπου η μέση ηλικία συνταξιοδότησης είναι τα 65, ενώ στη γειτονική Γερμανία το όριο έχει αγγίξει τα 67 χρόνια.
Τι έστειλε τους Γάλλους στους δρόμους; Πόσο έχει επηρεάσει το γεγονός ότι πρόκειται για μια κοινωνία η οποία έχει μακρά παράδοση εξεγέρσεων; Και ποιοι είναι οι λόγοι που η χώρα είναι καθηλωμένη σε μια πολύ φορτισμένη αντιπαράθεση; Για τις απαντήσεις αναζήτησα τον διάσημο Γάλλο συγγραφέα και διανοούμενο Πασκάλ Μπρικνέρ, ο οποίος εξακολουθεί να ασκεί έντονη κριτική σε ό,τι τον ενοχλεί και δηλώνει «αλλεργικός» στις γενικεύσεις και τους φανατισμούς.
Αν και δεν είχε πολλή διάθεση να μιλήσει για το συγκεκριμένο θέμα, τον ρωτώ αν πιθανολογεί ότι θα έχουμε επιστροφή των Κίτρινων Γιλέκων. Ο ίδιος παλαιότερα είχε δηλώσει: «Όταν το θύμα ασκεί βία, μετατρέπεται σε θύτη».
Σήμερα απαντά: «Δεν νομίζω ότι τα Κίτρινα Γιλέκα θα επιστρέψουν, ακόμα κι αν δεν εξαφανίστηκαν ποτέ. Ξέρετε, η Γαλλία δονείται συνεχώς από βίαια επεισόδια, από την εποχή του Μεσαίωνα. Προχωράμε μόνο μέσα από ταραχές και καταστροφές. Αυτό είναι μια μίμηση της Γαλλικής Επανάστασης, της περιόδου δηλαδή των μεγάλων κοινωνικών και πολιτικών αναταραχών στη Γαλλία, που διήρκεσαν από το 1789 έως το 1799. Επομένως, θα σας έλεγα ότι η Γαλλία δεν είναι σε θέση να κάνει μια κανονική μεταρρύθμιση ακόμα κι αν αυτή μπορεί να μην είναι καλογραμμένη ή ακόμη και δυσνόητη».
Οι μεγαλύτερες εφημερίδες της Γαλλίας, όπως η «Le Monde» και η «Le Figaro», αφιέρωσαν κάποιες από τις σελίδες τους στους ανθρώπους της σιωπηλής μειονότητας, σε αυτούς δηλαδή τους σπάνιους Γάλλους που δεν τους πειράζει να εργαστούν λίγο περισσότερο από τα υφιστάμενα όρια συνταξιοδότησης, σε μια χώρα στην οποία, όπως γράφτηκε, «το να αγαπάς τη δουλειά σου τείνει να αποδοκιμάζεται».
Ρωτώ τον Γάλλο διανοητή αν θα συμμετείχε στις διαδηλώσεις. «Όχι, δεν θα συμμετείχα ποτέ στις διαμαρτυρίες. Πιστεύω ότι η αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στα 64 έτη και η εργασία μέχρι αυτά τα χρόνια είναι μια ελάχιστη προϋπόθεση σε μια Ευρώπη όπου η μέση ηλικία συνταξιοδότησης είναι τα 65, ενώ στη γειτονική Γερμανία το όριο έχει αγγίξει τα 67 χρόνια. Όταν η φωτιά σβήνει μόνη της κάπου, επανεμφανίζεται στη συνέχεια κάπου αλλού, τροφοδοτούμενη από την αντικαπιταλιστική άκρα αριστερά» απαντά.
Για τον ίδιο «το να επαινείται η αδράνεια είναι ένας λόγος που έχει οδηγήσει σε αλλοτρίωση τη γαλλική κοινωνία». Ο Μπρικνέρ έχει γράψει ένα εξαιρετικό βιβλίο που φέρει τον τίτλο «Une brève éternité» στο οποίο εξερευνά τα υπαρξιακά ερωτήματα που θέτει η πρόσφατη επιμήκυνση της ανθρώπινης ζωής. Σ’ αυτό επισημαίνει ότι τον 19ο αιώνα «το να είσαι νέος αποτελούσε εμπόδιο σε όλες τις φάσεις σταδιοδρομίας» ενώ, όπως τονίζει επιστρέφοντας στην εποχή μας, «η συνταξιοδότηση μπορεί να σημαίνει και μια παγίδα, μια καταδίκη στη στασιμότητα». Και προσθέτει: «Πολλοί συνταξιούχοι αρρωσταίνουν ή πέφτουν σε κατάθλιψη. Η σύνταξη είναι μια μορφή προσμονής θανάτου. Προσωπικά, θεωρώ ότι είναι καλύτερο να δαμάζεις τον χρόνο και να ζεις πιο έντονα».
Άραγε, συμφωνεί με τη φράση ότι αυτές οι νύχτες οργής μπορεί να αποδειχθούν μέρες ελπίδας; «Η αντίθεση που εκφράζεται στη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος αντανακλά την εικόνα μιας φοβισμένης και κουρασμένης Γαλλίας. Ελλείψει μιας επιτυχημένης σοσιαλιστικής επανάστασης –απέτυχαν παντού–, οι ταραχοποιοί προσπαθούν να διατηρήσουν ένα σταθερό επίπεδο αναταραχής και να ανοίξουν νέα μέτωπα», απαντά με αυστηρό ύφος.
Κλείνοντας, αναφέρω ότι στο συγκεντρωμένο πλήθος συμμετείχαν και πολλοί εκπρόσωποι της νέας γενιάς. Για παράδειγμα, η 30χρονη σκηνοθέτιδα Σαρλότ Λαμορλέτ και η 29χρονη ηθοποιός Κλοέ Κισκιπούρ, οι οποίες δήλωσαν ότι «είμαστε στην αρχή του κινήματος. Πρέπει να στείλουμε ένα ισχυρό μήνυμα και να ενθαρρύνουμε κι άλλους ανθρώπους να έρθουν». Συγχρόνως, η Ζοέ Λοριού-Σεβαλιέ, μέλος του κόμματος Génération.s, επισήμανε: «Θέλουμε να το παλέψουμε, θέλουμε να πούμε ότι δεν θα είμαστε η γενιά που θυσιάστηκε».
Μετά από αυτές τις αναφορές ο Πασκάλ Μπρικνέρ καταλήγει: «Νομίζω ότι αυτοί οι νέοι λαχταρούν το τέλος της επαγγελματικής τους ζωής πριν καν αυτό ξεκινήσει. Πρέπει να γνωρίζουν, όμως, ότι το λυκόφως ακτινοβολεί μόνο όταν το φως του ήλιου έχει λάμψει το πρωί αλλά και το απόγευμα».
