Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Όταν ο πρωτοπόρος performer Ulay είχε μιλήσει στο LIFO.gr

Ο Γερμανός καλλιτέχνης, που πέθανε χθες στα 76 χρόνια του, γνωστός από τη συνεργασία του με τη Μαρίνα Αμπράμοβιτς αλλά και τις δικές του πρωτοποριακές δουλειές, είχε μιλήσει στη LiFO το 2014.
Οι καλλιτέχνες σήμερα «υπακούν» πιστά στους κανόνες της αγοράς. Βρισκόμαστε πλέον σε ένα σημείο όπου η τέχνη πρέπει να επαναπροσδιοριστεί ολοκληρωτικά και να ξεφύγει από την δικτατορία των κανόνων του εμπορίου

O Ulay (κατά κόσμον Frank Uwe Laysiepen) υπήρξε ένας από τους πρωτοπόρους της σωματικής τέχνης, της περφόρμανς, και της τέχνης της πόλαροιντ. Κεντρικός άξονας της εργασίας του μεγάλου Γερμανού καλλιτέχνη ήταν ανέκαθεν η σχέση με το σώμα, τον χώρο και την κοινωνία. Από τις αρχές της δεκαετίας του '70 ο Ulay έδειξε ενδιαφέρον στην καταγραφή του κόσμου του περιθωρίου (κοινότητες trans, Ρομά, αστέγων και παριών της κοινωνίας) χρησιμοποιώντας έπειτα τις εμπειρίες και τις εικόνες του στις περφόρμανς του. Ο ίδιος όμως δεν ήταν ξένος της ζωής στον δρόμο, όπως θα δούμε παρακάτω.

 

Τα γνωστότερα έργα του είναι της περιόδου 1976 – 1989, διάστημα κατά το οποίο δημιουργούσε μαζί με την σύντροφό του Μαρίνα Αμπράμοβιτς. Μαζί συνεργάστηκαν χρησιμοποιώντας το σώμα τους με τρόπους ριζοσπαστικούς. Το 1988 οι δύο καλλιτέχνες αποφάσισαν να τελειώσουν τη σχέση τους μ' έναν πρωτότυπο τρόπο. Βάδισαν και οι δύο στο Σινικό Τοίχος 2.500 χιλιόμετρα, ξεκινώντας ο καθένας από την αντίθετη κατεύθυνση, κι όταν συναντήθηκαν στο μέσον είπαν το τελικό «Αντίο». Δεν ξανασυναντήθηκαν για δεκαετίες.

 

O Ulay φωτογραφημένος στη Θεσσαλονίκη για τη LIFO. Φωτο: Κώστας Καπλάνης/ LIFO
O Ulay φωτογραφημένος στη Θεσσαλονίκη για τη LIFO. Φωτο: Κώστας Καπλάνης/ LIFO

 

Κύρια πηγή έμπνευσης μου ήταν Γερμανοί και άλλοι Ευρωπαίοι καλλιτέχνες που γεννήθηκαν κατά την περίοδο του Πολέμου, όπως εγώ. Η γενιά εκείνη είχε τότε μία πολύ συγκεκριμένη οπτική για τους σκοπούς που θα έπρεπε να εξυπηρετεί η τέχνη. Ήθελαν να αλλάξουν στην ουσία τα πράγματα δημιουργώντας πλέον τέχνη που θα καταπιανόταν με ηθικούς προβληματισμούς, αντί για τέχνη που θα εξυπηρετούσε καθαρά αισθητικούς σκοπούς.


Η μεταπολεμική γενιά καλλιτεχνών είχε μία πολύ συγκεκριμένη οπτική για τους σκοπούς που θα έπρεπε να εξυπηρετεί η τέχνη. Ήθελαν να αλλάξουν τα πράγματα δημιουργώντας πλέον τέχνη που θα καταπιανόταν με ηθικούς προβληματισμούς, αντί για τέχνη που θα εξυπηρετούσε καθαρά αισθητικούς σκοπούς. 

 

Αυτές τις μέρες ο Ulay επισκέφθηκε την Θεσσαλονίκη παρουσιάζοντας το έργο του και πραγματοποιώντας ένα διήμερο workshop, στα πλαίσια των ανανεωμένων 49ων Δημητρίων. Τον συναντήσαμε.

 

— Ας ξεκινήσουμε από το παρελθόν. Ποια ήταν η σχέση σας με την τέχνη κατά τα παιδικά σας χρόνια;

Απολύτως καμία. Είχα μία πολύ δυσάρεστη παιδική ηλικία. Γεννήθηκα το 1943 στo Ζόλινγκεν της Γερμανίας κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, κι αυτό από μόνο του δεν είναι και πολύ καλό κάρμα, έτσι; Μεγάλωσα, λοιπόν, σε μία μεταπολεμική Γερμανία με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Ήταν δύσκολα χρόνια. Έστειλαν τον πατέρα μου να πολεμήσει στο Στάλινγκραντ στα 49 του. Γύρισε πίσω σχεδόν "νεκρός". Οι γονείς μου έμειναν μαζί περίπου δεκατέσσερα χρόνια. Στα 14 μου ο πατέρας μου πέθανε, και η μητέρα μου εξαφανίστηκε.

 

— Τι εννοείτε; Τη χάσατε;

Απομακρύνθηκε από κάθε είδους κοινωνική συναναστροφή και από μένα τον ίδιο, και απλά εξαφανίστηκε. Δεν την ξαναείδα ποτέ. Έτσι, στα 15 μου έμεινα ορφανός και έπρεπε να φροντίζω μόνος τον εαυτό μου. Δεν είχα άλλη οικογένεια και πέρασα δύσκολα χρόνια τα οποία με έκαναν σκληρό πράγμα που αργότερα επηρέασε τρομερά την τέχνη μου. Συμβαίνει αυτό συχνά όταν γνωρίζεις την πραγματική ζωή έξω στον δρόμο. Καταλαβαίνετε λοιπόν ότι δεν υπήρχε χώρος για τέχνη στην ζωή μου. Μόνο για επιβίωση.

 

— Πότε, λοιπόν, και πώς ακριβώς προέκυψε η τέχνη στη ζωή σας;

Το 1969 γνώρισα έναν φίλο. Ήταν ο Jürgen Klauke, σήμερα γνωστός και καταξιωμένος καλλιτέχνης στην Γερμανία. Ο Kaluke σπούδαζε τότε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Κολωνίας, πράγμα το οποίο μου προκάλεσε ενθουσιασμό και μου κίνησε την περιέργεια για τον κόσμο της τέχνης. Έτσι γράφτηκα κι εγώ στην σχολή. Ήμουν ήδη 26 ετών και αυτή ήταν η πρώτη φορά που ενδιαφέρθηκα για την τέχνη στη ζωή μου.

 

— Τότε ήταν που συνειδητοποιήσατε/αποφασίσατε ότι θα γινόσασταν καλλιτέχνης;

Όχι ακριβώς. Μετά από ενάμιση χρόνο στην ακαδημία με πλησίασε ο καθηγητής μου και μου πρότεινε να παρατήσω την σχολή! Θυμάμαι χαρακτηριστικά μου είχε πει: Καλύτερα να φύγεις, δε έχεις τίποτα παραπάνω να μάθεις εδώ πέρα. Έτσι, ξαναβγήκα στον δρόμο και πάλι αλλά αποφασισμένος αυτή τη φορά να γίνω αυτό που λέμε καλλιτέχνης με κάθε κόστος. Έφυγα λοιπόν από την Γερμανία για το Άμστερνταμ όπου ήρθα σε επαφή με έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο.

 

— Τι θυμάστε από τα πρώτα χρόνια εκεί;

Ο Ulay σε μία από τις πρώτες του περφόρμανς, το 1973 Ο Ulay σε μία από τις πρώτες του περφόρμανς, το 1973 Μόλις πήγα στο Άμστερνταμ γνώρισα και σχετίστηκα με μία ομάδα εποικοδομητικών αναρχικών, τους Provols – από το provocative (προκαλώ) οι οποίοι είχαν έντονη αντιεξουσιαστική δράση. Ζούσαμε σε καταλήψεις κι εκεί ξεκίνησα την πορεία μου ως αυτοδίδακτος στην ουσία καλλιτέχνης. Λίγα χρόνια μετά πραγματοποίησα στο Άμστερνταμ και την πρώτη μου περφόρμανς. Είχε να κάνει με την εξερεύνηση της ταυτότητας του φύλου: Έκανα στριπτίζ ντυμένος drag. Ήταν το 1973 και ήμουν ήδη 30 ετών. Τα επόμενα χρόνια τα πέρασα ζώντας σε ένα βαν και δημιουργώντας τέχνη.

 

Ο Ulay σε μία από τις πρώτες του περφόρμανς, το 1973. Πηγή: www.lifo.g
Ο Ulay σε μία από τις πρώτες του περφόρμανς, το 1973. Πηγή: www.lifo.g

 

— Ποιες ήταν οι καλλιτεχνικές επιρροές σας τότε;

Κύρια πηγή έμπνευσης μου ήταν Γερμανοί και άλλοι Ευρωπαίοι καλλιτέχνες που γεννήθηκαν κατά την περίοδο του Πολέμου, όπως εγώ. Η γενιά εκείνη είχε τότε μία πολύ συγκεκριμένη οπτική για τους σκοπούς που θα έπρεπε να εξυπηρετεί η τέχνη. Ήθελαν να αλλάξουν στην ουσία τα πράγματα δημιουργώντας πλέον τέχνη που θα καταπιανόταν με ηθικούς προβληματισμούς, αντί για τέχνη που θα εξυπηρετούσε καθαρά αισθητικούς σκοπούς.

 

— Έχετε σπουδάσει και φωτογραφία και όλα αυτά τα χρόνια καταγράφατε τις περφόρμανς σας. Πώς συνδυάζονται αυτές οι δύο μορφές τέχνης για εσάς;

Από την δεκαετία του '70 κι έπειτα κατέγραφα τον εαυτό μου σε προσωπικές καλλιτεχνικές στιγμές χρησιμοποιώντας κυρίως polaroids. Εκείνο το διάστημα είχα μεγάλο ενδιαφέρον στην εξερεύνηση της ταυτότητας του φύλου και πραγματοποιούσα πολλές περφόρμανς και δράσεις ως διεμφυλικός. Στην αρχή λοιπόν συνδύαζα άμεσα την φωτογραφία με την τέχνη του περφόρμινγκ και λίγο αργότερα όταν στράφηκα περισσότερο στο περφόρμινγκ δεν σταμάτησα να καταγράφω τις δράσεις μου.

 

 

Από εκεί προέκυψε και το είδος της performative photography , όρο τον οποίο επινόησα την δεκαετία του '80. Επόμενο βήμα ήταν το ενδιαφέρον στην οντολογική φωτογραφία, όπως την όρισε ο Γάλλος συγγραφέας και κριτικός κινηματογράφου Andre Bazin. Σκοπός μου τώρα πια ήταν οι φωτογραφίες του σώματός μου, των χεριών μου, του κεφαλιού μου κτλ σε φυσικό μέγεθος. Τότε υπήρχε μία μόνο polaroid κάμερα στον κόσμο που μπορούσε να δώσει τέτοιο αποτέλεσμα. Βρισκόταν στην Βοστώνη των ΗΠΑ και ήμουν ο μοναδικός Ευρωπαίος καλλιτέχνης που είχε πρόσβαση σ' αυτήν.

 

— Τι σχέση έχετε με τη σημερινή εξέλιξη της φωτογραφίας, με την αμεσότητα των νέων μέσων όπως λόγου χάρη το instagram κ.λπ.;

Δεν έχω καμία σχέση. Δεν ασχολούμαι με το instagram, με τίποτε από όλα αυτά.

 

— Δεν σας αρέσει, ή..

Δεν με νοιάζει.

 

Περφόρμανς με τη Μαρίνα Αμπράμοβιτς (1980). Πηγή: www.lifo.gr
Περφόρμανς με τη Μαρίνα Αμπράμοβιτς (1980). Πηγή: www.lifo.gr

 

— Διαισθάνομαι μία αρνητικότητα προς τα νέα μέσα.

Δεν είναι αυτό, απλά... Kοιτάξτε, είμαι πια 71 ετών. Έχω καταλήξει σε κάποιες συγκεκριμένες προτιμήσεις και δεν μπορώ να απασχολώ τον εαυτό μου, δεν έχω τον χρόνο δηλαδή να ανακαλύπτω συνεχώς νέα μέσα. Αγαπάω ακόμα την φωτογραφία, έχω επιστρέψει στην τέχνη του περφόρμινγκ, προσπαθώ να μένω αεικίνητος, αλλά τα κοινωνικά δίκτυα είναι έξω από το δικό μου πεδίο. Είναι πράγματα που στο τέλος της ημέρας σου απορροφούν πάρα πολύ χρόνο.

 

— Το ίδιο ισχύει και για την σχέση σας με το ίντερνετ γενικότερα;

Πάνω κάτω ναι. Με το ζόρι τσεκάρω καθημερινά τα mail μου –σε αυτό με βοηθάει πάρα πολύ και η σύζυγός μου, η Lena– και ακόμα σπανιότερα χρησιμοποιώ το skype. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι συνειδητά δεν έχω καλή σχέση με τα ψηφιακά μέσα γενικότερα.

 

— Γιατί αυτό;

Επειδή είμαι αναλογικός. Προσπάθησα να ασχοληθώ παλαιότερα με τις νέες τεχνολογίες αλλά τις περισσότερες φορές αυτό που κατάφερνα είναι καταστρέφω τα πάντα (γέλια). Όποτε ακουμπάω το iPhone μου λόγου χάρη ή τον υπολογιστή μου τα χαλάω. Υπάρχει όμως κι ένας άλλος λόγος που δεν ακολουθώ την σημερινή ψηφιακή λογική: Μπορεί να μην φαίνεται εκ πρώτης όψεως αλλά η ενασχόληση με τα νέα μέσα είναι στην πραγματικότητα υπερβολικά απαιτητική. Όπως το βλέπω εγώ, το ίντερνετ αργά ή γρήγορα προσβάλει και παρεμβαίνει με ισοπεδωτικό τρόπο στην προσωπική σου ελευθερία. Το ίδιο και οι μεγάλες εταιρείες επικοινωνίας που βρίσκονται πίσω από αυτό. Δεν θέλω να είμαι μέρος όλης αυτής της κατάστασης, είναι αντίθετη με τα πιστεύω μου. Είμαι αναρχικός.

 

— Είστε;

Ναι, μπορώ να πω ότι ζω και πορεύομαι με μία αναρχική φιλοσοφία στη ζωή μου.

 

— Δεν μας δίνει όμως τεράστιες δυνατότητες επικοινωνίας το ίντερνετ; Και σε προσωπικό αλλά και σε επαγγελματικό επίπεδο. Ένα μέσο για να επικοινωνήσετε σε ολόκληρο τον κόσμο τη δουλεία σας ως καλλιτέχνης.

Προσωπικά πιστεύω ότι ένας καλλιτέχνης αν θέλει να προωθήσει και να επικοινωνήσει την δουλειά του πρέπει να είναι παρών. Ένας καλλιτέχνης σαν εμένα πρέπει να δίνει το παρών. Αν δεν γνωρίζεις από κοντά τον κόσμο που ενδιαφέρεται για την δουλειά σου, που ενδιαφέρεται να κάνει μία έκθεση μαζί σου ή απλά να σε γνωρίσει σαν καλλιτέχνη, δεν καταφέρνεις τίποτα. Για μένα η τέχνη δεν επικοινωνείται εξ' αποστάσεως, ούτε μπορεί κανείς έτσι να προωθήσει κατάλληλα τον εαυτό του και να βρει πραγματικές ευκαιρίες. Γι' αυτό και ταξιδεύω τόσο πολύ. Είμαι ένας καλλιτέχνης με διεθνή προσανατολισμό.

 

Σήμερα υπάρχουν καλλιτέχνες που κερδίζουν ακόμα και είκοσι εκατομμύρια από έναν μόνο πίνακα. Είναι ντροπή. Τι μπορεί να κάνουν με τόσα χρήματα; Να αγοράσουν ακόμα ένα κάστρο; Μία Ρολς Ρόυς; Αυτά είναι μαλακίες. Το μισώ αυτό. Φωτο.: Κώστας Καπλάνης/ LIFO
Σήμερα υπάρχουν καλλιτέχνες που κερδίζουν ακόμα και είκοσι εκατομμύρια από έναν μόνο πίνακα. Είναι ντροπή. Τι μπορεί να κάνουν με τόσα χρήματα; Να αγοράσουν ακόμα ένα κάστρο; Μία Ρολς Ρόυς; Αυτά είναι μαλακίες. Το μισώ αυτό. Φωτο.: Κώστας Καπλάνης/ LIFO

 

— Έχετε ως βάση σας όμως την πανέμορφη Λουμπλιάνα. Πώς περνάτε αλήθεια τις μέρες σας εκεί; Πώς κυλάει η καθημερινότητά σας;

Έχω σαν βάση μου την Λουμπλιάνα και το Άμστερνταμ. Στη Λουμπλιάνα μετακόμισα σχετικά πρόσφατα, το 2009, όταν παντρευτήκαμε με την Lena (Pislak) που κατάγεται από εκεί. Είναι όντως μία υπέροχη πόλη. Εκτός από τα συνεχή ταξίδια (τους τελευταίους δύο μήνες μόνο έχουμε επισκεφθεί δεκαέξι ή δεκαεφτά πόλεις) η καθημερινότητα μας κυλάει πολύ συνηθισμένα. Έχουμε ένα όμορφο σπίτι, μαγειρεύουμε, περνάμε τα απογεύματά μας στην βεράντα, θα πάμε σε ένα εστιατόριο. Τέτοια πράγματα. Προσπαθώ να περνάω όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο με την γυναίκα μου η οποία με φρόντισε πάρα πολύ όταν πριν από δύο – δυόμιση χρόνια διαγνώστηκα με καρκίνο και αρρώστησα βαριά.Της χρωστάω πολλά. Πρόσφατα γυρίστηκε και ένα ντοκιμαντέρ γι' αυτή μου την περιπέτεια (Project Cancer) το οποίο είχαμε σκοπό να προβάλλουμε και στην σημερινή μας παρουσίαση, αλλά είναι εξαιρετικά μεγάλο κι έτσι το αφήσαμε.

 

— Επισκέπτεστε την Metelkova Mesto στη Λουμπλιάνα; (παρεμβαίνει η σύζυγός του):

Ναι! Πηγαίνουμε συνέχεια. Ξέρετε η Metlekova Mesto είναι σήμερα το μόνο μέρος στη πόλη που μπορείς να χορέψεις, να διασκεδάσεις, να καπνίσεις με την ησυχία σου. Στην παρουσίαση στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης.

 

— Κύριε Ulay, τι έχει αλλάξει στον κόσμο της τέχνης σε σχέση με την εποχή που εσείς ξεκινήσατε την πορεία σας; Τι είναι διαφορετικό σήμερα;

Όλα έχουν αλλάξει, και τίποτα δεν έχει αλλάξει. Η παγκοσμιοποίηση άλλαξε δραστικά το τοπίο στην τέχνη, το ίδιο και η ίδρυση της ευρωπαϊκής ένωσης. Το κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο άλλαξαν άρδην. Προσοχή, δεν είμαι κατά της παγκοσμιοποιημένης κοινωνίας στην οποία έχεις την ευχέρεια να μοιράζεσαι γνώση και εμπειρίες, αλλά κατά της επιβεβλημένης καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης όπου ένα άτομο δεν έχει λόγο πάνω στις αποφάσεις που παίρνονται γι' αυτό. Η μεγαλύτερη όμως αλλαγή είναι η λεγόμενη καπιταλιστική δημοκρατία – που δεν έχει καμία σχέση με την πραγματική δημοκρατία και την οποία αφήσαμε ανεξέλεγκτη χωρίς να αντιδράσουμε εγκαίρως. Όλα αυτά δυστυχώς επηρέασαν και τον πολιτισμό μας. Η τέχνη του περφόρμινγκ και η τέχνη γενικότερα θα μπορούσαν να είναι καταλυτικά μέσα αντίδρασης, αλλά οι περισσότεροι καλλιτέχνες άρχισαν σιγά σιγά να «υπακούν» στους κανόνες της αγοράς. Ο κόσμος της αγοράς της τέχνης σε ρουφάει χωρίς να το καταλάβεις. Αυτή είναι η μεγαλύτερη διαφορά στον κόσμο της τέχνης σήμερα λοιπόν. Η δική μου μεταπολεμική γενιά που μεγάλωσε σε μία κατακερματισμένη Ευρώπη είχε διαφορετικούς λόγους και σκοπούς δημιουργίας.

 

— Και όσον αφορά την τέχνη της περφόρμανς; Ποιες είναι μεγαλύτερες αλλαγές σε σχέση με την δεκαετία του '70;

Αδιαμφισβήτητα είναι πολύ πιο διαδεδομένη και «αποδεκτή» σαν τέχνη σε σχέση με παλαιότερα. Την δεκαετία του '70 και του '80 αυτό που κάναμε θεωρούταν ανατρεπτικό, ήταν underground. Έψαχνες συγκεκριμένους εναλλακτικούς χώρους που θα ήθελαν να φιλοξενήσουν μία τέτοια παράσταση, τα μουσεία και οι γκαλερί δεν ενδιαφέρονταν και τόσο. Σήμερα, είκοσι πέντε χρόνια μετά, η τέχνη της περφόρμανς συγκαταλέγεται στην ίδια κατηγορία με το κλασικό θέατρο, τον κλασικό χορό, με την ζωγραφική.

 

Tο ίντερνετ προσβάλει και παρεμβαίνει με ισοπεδωτικό τρόπο στην προσωπική σου ελευθερία και στον προσωπικό σου χρόνο. Δεν θέλω να είμαι μέρος αυτής της κατάστασης, είναι αντίθετη με τα πιστεύω μου. Είμαι αναρχικός.

 

— Νέοι σύγχρονοι καλλιτέχνες των οποίων το έργο θαυμάζετε;

Είναι πολλοί, ειλικρινά δεν θα μπορούσα να ξεχωρίσω λίγους μόνο τώρα. Θαυμάζω την δουλειά του Tino Sehgal, τον Jan Fabre που κάνει εξαιρετικό θέατρο, το έργο των Société Réaliste, ενός δημιουργικού ζευγαριού από το Παρίσι με τους οποίους πρόσφατα συνεργάστηκα, και πολλούς άλλους. Προσπαθώ να κρατιέμαι ενήμερος για τις τρέχουσες τάσεις και τη δουλειά νέων καλλιτεχνών περιοδικά, αλλά προτιμώ πάντα να τους γνωρίζω από κοντά. Δεν θα κάτσω δηλαδή να ψάξω μόνος μου στο ίντερνετ.

 

— Σήμερα ποια είναι η μεγαλύτερή σας έγνοια ως καλλιτέχνης;

Μιλώντας προσωπικά η μεγαλύτερη ανησυχία μου αυτή τη στιγμή ως άνθρωπος είναι η υγεία μου και η σχέση με την γυναίκα μου. Όσον αφορά την τέχνη γενικότερα πιστεύω ότι βρισκόμαστε σε ένα σημείο όπου χρειαζόμαστε έξυπνους και γενναίους ανθρώπους για να την επαναπροσδιορίσουν ολοκληρωτικά. Και δεν υπάρχουν πολλοί τέτοιοι σήμερα. Κατά την διάρκεια των σεμιναρίων.

 

— Να την επαναπροσδιορίσουν με ποιον τρόπο;

Η τέχνη έχει πια πάρει λάθος κατεύθυνση. Είναι καιρός να επανέλθουν στο προσκήνιο οι σωστοί σκοποί που θα πρέπει να εξυπηρετεί ένας καλλιτέχνης, μακριά από την «δικτατορία» των κανόνων της αγοράς οι οποίοι αποφασίζουν τι είναι καλή και τι κακή τέχνη με μοναδικό κριτήριο την τιμή της. Να σας πω κάτι; Μιλάμε τόσα χρόνια για την οικονομική κρίση. Ε, λοιπόν σας πληροφορώ ότι η αγορά τέχνης δεν γνώρισε ποτέ καμία κρίση. Ποτέ άλλοτε στην ιστορία της τέχνης δεν πληρώναμε περισσότερα για να αποκτήσουμε ένα έργο απ' όσο σήμερα.

 

— Στην εποχή της οικονομικής κρίσης μπορεί η τέχνη να βοηθήσει τον κόσμο; Με ποιους τρόπους;

Σήμερα υπάρχουν καλλιτέχνες που κερδίζουν ακόμα και είκοσι εκατομμύρια από έναν μόνο πίνακα. Είναι ντροπή. Τι μπορεί να κάνουν με τόσα χρήματα; Να αγοράσουν ακόμα ένα κάστρο; Μία Ρολς Ρόυς; Αυτά είναι μαλακίες. Το μισώ αυτό. Κανένας άνθρωπος δεν θα έπρεπε να κρατάει μόνος του τόσα χρήματα ακόμα κι αν κερδίσει το Λόττο. Να τα μοιράσουν, αυτό είναι το σωστό. Η αλληλεγγύη, η συνεταιριστικότητα, είναι το σωστό. Ο χώρος της εκπαίδευσης, της υγείας, και της ίδιας τέχνης θα μπορούσαν να επωφεληθούν από μία τέτοια προσφορά. Έτσι μπορεί να βοηθήσει η τέχνη τον κόσμο.

 

— Για το τέλος, έχετε κάποια άμεσα μελλοντικά σχέδια;

Μόνο παρόν. Ζω και ασχολούμαι μόνο με το παρόν. Το μέλλον είναι κάτι που δεν έρχεται ποτέ. Ειδικά αν το σχεδιάζεις.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Έφυγε από τη ζωή ο Ουλάι - Πρωτοπόρος καλλιτέχνης και πρώην σύντροφος της Μαρίνα Αμπράμοβιτς
Πέθανε ο Φρανκ Ούβε Λαϊζίπεν, γνωστός ως Ουλάι, καλλιτέχνης πρώην σύντροφος της Μαρίνα Αμπράμοβιτς
Η Μαρίνα Αμπράμοβιτς επιστρέφει μετά από μισό αιώνα στο Βελιγράδι και σκέφτεται να εγκαταστήσει μόνιμα το αρχείο της στην Αθήνα
Η διάσημη «προβοκατόρισσα» του performance art επέστρεψε αυτές τις μέρες στην πατρίδα της με τη μεγαλύτερη αναδρομική έκθεση της καριέρας της και δηλώνει στα 73 της ότι «θα πεθάνει δουλεύοντας».
H περφόρμανς στην Ελλάδα ανάμεσα στα χρόνια 1968-1986
Ένα βιβλίο που κυκλοφόρησε πρόσφατα ρίχνει φως στην ιστορία των εικαστικών παραστάσεων που τοποθέτησαν το ανθρώπινο σώμα στο κέντρο της δράσης.
Γυμνή περφόρμανς της Αμπράμοβιτς που είχε απαγορευτεί, αναβιώνει σε έκθεση στο Λονδίνο
Η απαγορευμένη περφόρμανς Imponderabilia της Αμπράμοβιτς αναβιώνει σε έκθεση στο Λονδίνο αφιερωμένη στο έργο της
Άνοιξε το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης - Εντυπωσιακές εικόνες από την έκθεση
Το νέο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ) υποδέχθηκε σήμερα τους δημοσιογράφους ενώ για το κοινό ανοίγει στις 28 Φεβρουαρίου, με ελεύθερη είσοδο για έναν μήνα.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μανώλης Γλέζος: Ο τελευταίος εμβληματικός αγωνιστής της Αριστεράς
Αποδήμησε στα 98 του χρόνια ο ήρωας της Εθνικής Αντίστασης, δημοσιογράφος, συγγραφέας, ποιητής, ακτιβιστής και πολιτικός που απέκτησε διεθνή αναγνώριση. Παραμένει όμως αθάνατος στις καρδιές όλων όσοι οραματίστηκαν κάποτε να αλλάξουν αυτό τον κόσμο.
Manu Dibango (1933-2020): Ένας από τους σπουδαιότερους και πιο επιτυχημένους Αφρικανούς μουσικούς όλων των εποχών
Ο εξαιρετικός σαξοφωνίστας και συνθέτης Manu Dibango που πέθανε χθες από τον κορωνοϊό, είχε ταρακουνήσει τον κόσμο στις αρχές των '70s, με το θρυλικό «Soul makossa».
Ο Μαξ Φον Σίντοφ έλεγε ότι ο Μπέργκμαν επικοινωνούσε συχνά μαζί του από την άλλη ζωή
Σε μια τηλεοπτική του συνέντευξη το 2012, πέντε χρόνια μετά τον θάνατο του φίλου, συνεργάτη και μέντορά του, ο Μαξ Φον Σίντοφ δήλωνε ότι ο Ίνγκμαρ Μπέργκμαν επικοινωνούσε τακτικά μαζί του, αποδεικνύοντάς του – όπως του είχε υποσχεθεί κάποτε – ότι υπάρχει αιώνια ζωή.
Ο Μαξ Φον Σίντοφ στο LIFO.gr: «Κανείς δεν μπορεί να συγκριθεί με τον Μπέργκμαν!»
Ο εξαιρετικός Σουηδός ηθοποιός, που πέθανε χθες σε ηλικία 90 ετών, είχε βρεθεί το 2018 στην Ελλάδα, για τη συμμετοχή του σε μια διεθνή συμπαραγωγή, και είχε μοιραστεί με τη LiFO λίγη από την αειθαλή σοφία του.
Έφυγε χθες από τη ζωή ένας από τους μεγαλύτερους πιανίστες της τζαζ, ο Αμερικανός McCoy Tyner
Μέλος του κουαρτέτου του John Coltrane στο “A Love Supreme” και σε άλλα θρυλικά άλμπουμ των σίξτις, ο McCoy Tyner επηρέασε κάθε νεότερό του πιανίστα
«Ν’ ανοίξω ένα κλαμπάκι να γίνει της ανωμαλίας»: Ο Βουτσάς ως αιώνιος Έλληνας ‘τεντιμπόης’
Όταν μοιράστηκαν τα αρχέτυπα πρωταγωνιστών στο βασίλειο του Φίνου, ο Κώστας Βουτσάς έλαβε δικαιωματικά τον ρόλο του «τεντιμπόι».
Κώστας Βουτσάς (1931-2020): Από τη φτώχεια και τα μπουλούκια μέχρι τον Φίνο και το «Φσσστ, μπόινγκ!»
Σταθμοί στην πορεία και τη ζωή του αγαπημένου ηθοποιού που πέθανε σήμερα σε ηλικία 89 ετών.
Ο εξωστρεφής κύριος Kώστας Βουτσάς δεν μένει πια εδώ
Μια πρόσφατη, απολαυστική, πηγαία συνομιλία του σπουδαίου Έλληνα κωμικού που πέθανε σήμερα, με τον Αντώνη Μποσκοΐτη.
Όταν ο Κώστας Βουτσάς είχε αφηγηθεί τη ζωή του στη LIFO
Ηθοποιός. Γεννήθηκε στον Βύρωνα, ζούσε στο  Κολωνάκι. Έχασε πρωταγωνιστικό ρόλο πλάι στην Τζέιν Φόντα, επειδή δεν ήξερε αγγλικά.
Κική Δημουλά (1931-2020): «Η σταθερά στη ζωή μου ήταν η δειλία»
Η διασημότερη Ελληνίδα ποιήτρια, που πέθανε σήμερα σε ηλικία 89 ετών, σε μια από τις πιο ειλικρινείς και ευθείς συνομιλίες της.
Κική Δημουλά (1931-2020): «Το σώμα δεν θέλει να πεθάνει»
Μια παλιότερη, εξομολογητική συνέντευξη της μεγάλης Ελληνίδας ποιήτριας, που πέθανε σήμερα σε ηλικία 89 ετών, στη LiFO.
Μεγαλύτερος από την ζωή: 10 σπουδαίοι ρόλοι του Κερκ Ντάγκλας
Τέτοια μεγέθη και τέτοια θηρία δεν ξαναβγαίνουν, είναι οριστικό πλέον.
Τζορτζ Στάινερ (1929-2020): Ένας ανένδοτος εραστής της λογοτεχνίας
Ο σπουδαίος αυτός κριτικός λογοτεχνίας, που πέθανε χθες, μπορούσε να σε πείσει για το καθετί – όχι γιατί δόξαζε την αρχή της επιχειρηματολογίας αλλά γιατί ευελπιστούσε ότι ο κόσμος μπορούσε να αλλάξει μέσω της δύναμης της μεταφοράς (των λέξεων).
Γιάννης Τσεκλένης (1937-2020): Ο σχεδιαστής που λάνσαρε την ελληνική μόδα στα πέρατα του κόσμου
Αναδρομή στη ζωή και το έργο του διεθνή Έλληνα σχεδιαστή που πέθανε χθες, με αφορμή την παλαιότερη έκθεση «Tseklenis. Τα Χρόνια της Μόδας».
Γιώργος Κοτανίδης: «Ήμουν από αυτούς που σχεδίασαν το Πολυτεχνείο, όμως δεν είμαι ευτυχής με τη γενιά του Πολυτεχνείου»
Ο αγαπημένος ηθοποιός που πέθανε σήμερα, σε ηλικία 74 ετών, είχε μιλήσει σε παλιότερη συνέντευξή του για την Αριστερά, τις επαναστάσεις, τα κινήματα και το θέατρο.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή