Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
«Η χρονολόγηση της επιγραφής υπολογίζεται στον 2ο αιώνα μ. Χ. και σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας πιστεύουμε ότι είναι το παλαιότερο εύρημα που διασώζει το συγκεκριμένο απόσπασμα της ραψωδίας ξ».
Αρχαιολογία & Ιστορία

Η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηλείας εξηγεί γιατί είναι σπουδαία η ανακάλυψη της επιγραφής της Οδύσσειας

Η Ερωφίλη Κόλλια μιλά στο LIFO.gr για το αναπάντεχο εύρημα στην αρχαία Ολυμπία

Στη δυτική Πελοπόννησο και συγκεκριμένα στην πανέμορφη κοιλάδα του ποταμού Αλφειού, μεγαλούργησε το πιο δοξασμένο ιερό της αρχαίας Ελλάδας, το οποίο ήταν αφιερωμένο στον πατέρα των θεών, τον Δία. Τόπος διεξαγωγής των Ολυμπιακών Αγώνων, η Ολυμπία, καθιερώθηκε στο πανελλήνιο ως το σημαντικότερο θρησκευτικό και αθλητικό κέντρο.

 

Η λειτουργία του ιερού χώρου εξακολούθησε να υφίσταται κανονικά τα πρώτα χριστιανικά χρόνια, δηλαδή την περίοδο του Μεγάλου Κωνσταντίνου.

 

Το 393 μ.Χ. πραγματοποιήθηκαν οι τελευταίοι Ολυμπιακοί Αγώνες και λίγο αργότερα επί αυτοκρατορίας του Βυζαντίου, ο Θεοδόσιος Α' με διάταγμά του απαγόρευσε οριστικά την τέλεσή τους γιατί χαρακτηρίζονταν παγανιστικοί, ενώ στη συνέχεια επί Θεοδοσίου Β', επήλθε η οριστική καταστροφή του ιερού (426 μ.Χ.).

 

Αναμφισβήτητα, πρόκειται για ένα αναπάντεχο εύρημα το οποίο έχει ιδιαίτερη σημασία ότι ανακαλύφθηκε επιφανειακά. Στην αρχή όταν πρωτοαντικρίσαμε την πλάκα ήταν καλυμμένη από άλατα και επικαθίσεις που προέρχονταν είτε από τις καιρικές συνθήκες είτε από τη βλάστηση. Σήμερα, διαβάζεται ακριβώς το απόσπασμα της ραψωδίας με κάποιες μόνο μικρές διαφοροποιήσεις.


Σε αυτό τον ιστορικό τόπο και σε θέση παρακείμενη του ιερού της Ολυμπίας, με κατάλοιπα της ρωμαϊκής εποχής, ανακαλύφθηκε πήλινη πλάκα με εγχάρακτη επιγραφή.

 

Όπως ανακοινώθηκε χθες από το υπουργείο Πολιτισμού, ύστερα από την πρόσφατη ολοκλήρωση της συντήρησής της στο εργαστήριο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηλείας, διαπιστώθηκε ότι διασώζει 13 στίχους από την ραψωδία ξ της Οδύσσειας η οποία περιλαμβάνει την ομιλία του Οδυσσέα στον Εύμαιο. Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα χρονολογείται από τη ρωμαϊκή εποχή και πιθανώς πριν από τον 3ο αι. μ.Χ.

 

Αξίζει να θυμίσουμε ότι ο Εύμαιος ήταν ένα αρκετά σημαντικό πρόσωπο της Οδύσσειας του Ομήρου. Πρόκειται για τον πιστό χοιροβοσκό του Οδυσσέα, ο οποίος προσπαθούσε να διατηρήσει την περιουσία του Οδυσσέα κατά τη διάρκεια της εικοσάχρονης απουσίας του. Επίσης, είναι το μοναδικό πρόσωπο στο έπος του Ομήρου στο οποίο ο ποιητής απευθύνεται στο δεύτερο πρόσωπο: «δι Ευμαίη» = «εσύ, Εύμαιε».


Στη ραψωδία ξ παρακολουθούμε τον Οδυσσέα μετά την επιστροφή του στην Ιθάκη να φτάνει στην καλύβα του Εύμαιου. Εκεί ο χοιροβοσκός και πιστός υπηρέτης Εύμαιος, φιλόξενος, καλοδέχεται τον αφέντη του, του δείχνει την αφοσίωσή του και φυσικά του ανακοινώνει όλες τις πληροφορίες για την κτηνοτροφική περιουσία του, τους μνηστήρες για τους οποίους αγανακτεί -αφού τρωγοπίνουν κάθε μέρα στο παλάτι- καθώς και τη συζυγική πίστη της Πηνελόπης η οποία επιδείκνυε το ενδιαφέρον της ζητώντας πληροφορίες από ξένους περαστικούς για τον άντρα της.


«Αναμφισβήτητα, πρόκειται για ένα αναπάντεχο εύρημα το οποίο έχει ιδιαίτερη σημασία ότι ανακαλύφθηκε επιφανειακά. Στην αρχή όταν πρωτοαντικρίσαμε την πλάκα ήταν καλυμμένη από άλατα και επικαθίσεις που προέρχονταν είτε από τις καιρικές συνθήκες είτε από τη βλάστηση. Σήμερα, διαβάζεται ακριβώς το απόσπασμα της ραψωδίας με κάποιες μόνο μικρές διαφοροποιήσεις οι οποίες όμως δεν είναι ακόμη ανακοινώσιμες αφού η έρευνα δεν έχει πλήρως ολοκληρωθεί», λέει στη LiFO η Ερωφίλη Κόλλια, προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηλείας.

 

Η πήλινη πλάκα βρέθηκε σε έναν λιθοσωρό κοντά στο ιερό της Ολυμπίας, σε σημείο που υπήρχαν πολλά ρωμαϊκά κατάλοιπα, το φθινόπωρο του 2017.
Η πήλινη πλάκα βρέθηκε σε έναν λιθοσωρό κοντά στο ιερό της Ολυμπίας, σε σημείο που υπήρχαν πολλά ρωμαϊκά κατάλοιπα, το φθινόπωρο του 2017.


«Όλη αυτή η ερευνητική εργασία δεν αφορά μόνο τη συγκεκριμένη μεμονωμένη ανακάλυψη της επιγραφής αλλά πραγματοποιείται εδώ και τρία χρόνια σε συνεργασία με τους καθηγητές Franziska Lang, Birgitta Eder, Andreas Vött και Hans-Joachim Gehrke του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου και των Πανεπιστημίων Darmstadt, Tübingen και Frankfurt am Mainz. Μάλιστα, η πήλινη πλάκα βρέθηκε σε ένα λιθοσωρό κοντά στο ιερό της Ολυμπίας, σε σημείο που υπήρχαν πολλά ρωμαϊκά κατάλοιπα, προς το τέλος του προγράμματος, το φθινόπωρο του 2017. Αναλογιστείτε ότι πέρασαν αρκετοί μήνες ώσπου να ολοκληρωθεί ο καθαρισμός και να καταφέρουμε να διακρίνουμε τους στίχους», αναφέρει η κ. Κόλλια.

 

Το συγκεκριμένο ερευνητικό πρόγραμμα περιλαμβάνει την διερεύνηση όλης της ευρύτερης περιοχής που περιβάλλει το ιερό της αρχαίας Ολυμπίας. Όπως υποστηρίζει η κ. Κόλλια «τα πρώτα χρόνια η έρευνα είχε επικεντρωθεί στις περιοχές του Επιταλίου και της Σαλμώνης και το 2017 στράφηκε στον χώρο της Ολυμπίας, όπου και ανακαλύφθηκε το εύρημα».

 
Υπήρχαν όμως κάποιες ενδείξεις γιατί μπορεί να βρέθηκε σε εκείνο το σημείο; «Ενδείξεις δεν είχαμε, παρά μόνο τα ρωμαϊκά κατάλοιπα που ήδη ξέραμε ότι υφίστανται στον χώρο», σημειώνει η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηλείας και συμπληρώνει «ήταν κάτι που δεν φανταζόμασταν ότι θα ανακαλυφθεί εκεί και μάλιστα επιφανειακά. Όσον αφορά την αιτία που μπορεί να εντοπίστηκε σ' αυτό το σημείο η κ. Κόλλια προβαίνει σε μια υπόθεση εργασίας έχοντας σοβαρές ενδείξεις που μπορεί να την επιβεβαιώσουν: «Πιθανολογούμε ότι το αντικείμενο αυτό ίσως να είχε μια δεύτερη χρήση κάποια στιγμή και να πετάχτηκε στο λιθοσωρό. Δηλαδή, υποθέτουμε ότι μπορεί να είχε χρησιμοποιηθεί ως οικοδομικό υλικό αλλά και πάλι γι' όλα αυτά διατηρούμε επιφυλάξεις».

 

Ο Οδυσσέας με το τόξο του σκοτώνει τους μνηστήρες. Απεικόνιση σε αγγείο του 450 περ. π.Χ.
Ο Οδυσσέας με το τόξο του σκοτώνει τους μνηστήρες. Απεικόνιση σε αγγείο του 450 περ. π.Χ.


Η ανακάλυψη του συγκεκριμένου ευρήματος ήταν ανέλπιστο γεγονός και προφανώς η ομάδα συνειδητοποίησε ότι πρόκειται γι' ένα ιστορικό στοιχείο που γρήγορα τους εντυπωσίασε. Η διαδικασία που ακολουθήθηκε ήταν να μεταφερθεί στο εργαστήριο της Εφορείας Αρχαιοτήτων αφού ήταν ακόμη νωπός ο πηλός και να συντελεστεί ο καθαρισμός προκειμένου να διακρίνουν τι γράφονταν πάνω σε αυτή.


«Η χρονολόγησή του υπολογίζεται στον 2ο αιώνα μ. Χ. και σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας πιστεύουμε ότι είναι το παλαιότερο εύρημα που διασώζει το συγκεκριμένο απόσπασμα της ραψωδίας ξ. Κι αυτό γιατί απ' ό,τι γνωρίζουμε έχουν ανακαλυφθεί αποσπάσματα σε παπύρους αλλά ποτέ άλλοτε σε επιγραφή. Ας μην ξεχνάμε ότι πρόκειται για πρώτες εκτιμήσεις και θα ακολουθήσουν στη συνέχεια μεταγενέστερες δημοσιεύσεις με περισσότερες πληροφορίες» τονίζει η κ. Κόλλια.


Τι προβλέπεται από δω και πέρα; «Θα προχωρήσουμε στη δημοσίευση της συνολικής επιφανειακής - γεωαρχαιολογικής έρευνας που διεξάγεται στο πλαίσιο του τριετούς ερευνητικού προγράμματος "Ο πολυδιάστατος χώρος της Ολυμπίας" κι επίσης αναμένουμε αργότερα να βρει τον δρόμο του προς το Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας ώστε να μπορέσει να εκτεθεί στο κοινό», καταλήγει.

 

Δημοσιογράφος. Σπούδασε στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Πάντειου Πανεπιστήμιου ([email protected])

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Βρέθηκε αρχαία πλάκα στην Ολυμπία που ίσως είναι το παλαιότερο σωζόμενο γραπτό απόσπασμα των Ομηρικών Επών

ΠολιτισμόςΒρέθηκε αρχαία πλάκα στην Ολυμπία που ίσως είναι το παλαιότερο σωζόμενο γραπτό απόσπασμα των Ομηρικών Επών

Διασώζει 13 στίχους από την ραψωδία ξ της Οδύσσειας
10.7.2018
Μια Κυριακή στην Αρχαία Ολυμπία (και τριγύρω)

Μ.ΗulotΜια Κυριακή στην Αρχαία Ολυμπία (και τριγύρω)

Κρεμασμένοι στους γκρεμούς της Αρκαδίας κι ένα διάσημο αρχαιοελληνικό meme
3.6.2018
Tuned City: Ένα τριήμερο γεμάτο ήχους στον αρχαιολογικό χώρο της αρχαίας Μεσσήνης

I Was ThereTuned City: Ένα τριήμερο γεμάτο ήχους στον αρχαιολογικό χώρο της αρχαίας Μεσσήνης

Ένα αρκετά ιδιαίτερο πρότζεκτ, το Tuned City επιχειρεί να μπλέξει την τεχνολογία και τον ήχο με μια νεκρή πόλη, της οποίας η παλιά εικόνα σώζεται αμυδρά
16.6.2018
Η μυσταγωγική εμπειρία των «Τρωάδων» με φόντο το δελφικό τοπίο

I Was ThereΗ μυσταγωγική εμπειρία των «Τρωάδων» με φόντο το δελφικό τοπίο

Εντυπώσεις από τη συγκλονιστική παράσταση του Θόδωρου Τερζόπουλου στο Αρχαίο Θέατρο των Δελφών
9.7.2018

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Αναζητώντας την αρχαία πόλη του Αντίνοου σε ένα ταξίδι εκτός της τουριστικής Αιγύπτου

Αρχαιολογία & Ιστορία Αναζητώντας την αρχαία πόλη του Αντίνοου σε ένα ταξίδι εκτός της τουριστικής Αιγύπτου

Το ταξίδι του Μύρωνα μ. Παβένου σε ό,τι απέμεινε από την αρχαία πόλη που έχτισε ο Αδριανός για να τιμήσει τον ωραίο έφηβο προστατευόμενό του.
2 ΗΜΕΡΕΣ ΠΡΙΝ
Νέες αποκαλύψεις για τις σφαγές στη Σάμπρα και τη Σατίλα

Αρχαιολογία & Ιστορία Νέες αποκαλύψεις για τις σφαγές στη Σάμπρα και τη Σατίλα

Μία γενοκτονία δια αντιπροσώπου. Αποκαλύψεις στο βιβλίο του πανεπιστημιακού ερευνητή Seth Anziska
8.11.2018
Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο

Αρχαιολογία & Ιστορία Το χρονικό της ανακάλυψης του τάφου του Φιλίππου Β' στη Βεργίνα από τον Μανόλη Ανδρόνικο

Σαν σήμερα, το 1977, γίνεται μια από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις του 20ού αιώνα
8.11.2018
Πορτρέτα μεταναστών του περασμένου αιώνα μεταμορφώνονται σαν σε χρονομηχανή

Αρχαιολογία & Ιστορία Πορτρέτα μεταναστών του περασμένου αιώνα μεταμορφώνονται σαν σε χρονομηχανή

Σύρετε τον άξονα αριστερά-δεξιά ώστε τα φθαρμένα ασπρόμαυρα ντοκουμέντα μεταναστών της νήσου Έλις να γίνουν έγχρωμα φωτογραφικά πορτρέτα με εντυπωσιακές εθνικές φορεσιές.
31.10.2018
Επίσκεψη στο εργαστήριο του Φειδία στην Ολυμπία

Αρχαιολογία & Ιστορία Επίσκεψη στο εργαστήριο του Φειδία στην Ολυμπία

ΦΕΙΔΙΟ ΕΙΜΙ
30.10.2018
Ο Μεταξάς εξηγεί στους εκδότες και τους αρχισυντάκτες γιατί απάντησε όχι στο Ιταλικό τελεσίγραφο

Αρχαιολογία & Ιστορία Ο Μεταξάς εξηγεί στους εκδότες και τους αρχισυντάκτες γιατί απάντησε όχι στο Ιταλικό τελεσίγραφο

Ο Μεταξάς εξηγεί στους εκδότες και τους αρχισυντάκτες γιατί απάντησε όχι στο Ιταλικό τελεσίγραφο, από το ξενοδοχείο της Μεγάλης Βρετανίας, στις 30 Οκτωβρίου 1940
28.10.2018
Τι έτρωγαν οι Έλληνες στην κατοχή;

Αρχαιολογία & Ιστορία Τι έτρωγαν οι Έλληνες στην κατοχή;

Δύο βιβλία και άπειρες γραπτές μαρτυρίες καταγράφουν τις γαστρονομικές συνήθειες μιας ζοφερής εποχής
28.10.2018
 Ένα Αθηναϊκό σημειωματάριο της Κατοχής που βρήκαμε στα παλιατζίδικα

Αρχαιολογία & Ιστορία Ένα Αθηναϊκό σημειωματάριο της Κατοχής που βρήκαμε στα παλιατζίδικα

Η καθημερινότητα της Αθήνας του 1941 μέσα απο τις σελίδες ενός ξεχασμένου σημειωματάριου
28.10.2018
Η Αθήνα στα χρόνια της κατοχής: Μια τετραετία πρωτοφανών κακουχιών αλλά και αγωνιστικής έξαρσης

Αρχαιολογία & Ιστορία Η Αθήνα στα χρόνια της κατοχής: Μια τετραετία πρωτοφανών κακουχιών αλλά και αγωνιστικής έξαρσης

Πώς ήταν η καθημερινότητα των Αθηναίων στη διάρκεια της Κατοχής; Πώς διαπλέκονταν ο ηρωισμός με την απελπισία, η αντίσταση με τον δωσιλογισμό, η αξιοπρέπεια με τον αγώνα για καθημερινή επιβίωση; Γιατί έχει σημασία να τα θυμόμαστε όλα αυτά;
28.10.2018
Τι γράφουν τα σχολικά βιβλία της ιστορίας για το ΟΧΙ;

Αρχαιολογία & Ιστορία Τι γράφουν τα σχολικά βιβλία της ιστορίας για το ΟΧΙ;

Και πώς τελικά εντυπώνεται στο μυαλό των μαθητών η δικτατορία του Μεταξά και το καθεστώς της 4ης Αυγούστου;
28.10.2018
Η πολύ ενδιαφέρουσα περίπτωση της εγγονής του δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά

Αρχαιολογία & Ιστορία Η πολύ ενδιαφέρουσα περίπτωση της εγγονής του δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά

Την μισούν οι ρατσιστές κι οι νεοναζί - Πέρυσι αποφάσισε να μην υποδεχτεί επισκέπτες στο σπίτι του ΟΧΙ όπου κατοικεί
28.10.2018
28η Οκτωβρίου: Ένα υπέρλαμπρο ξέφωτο στον εθνικό μας διχασμό

Αρχαιολογία & Ιστορία 28η Οκτωβρίου: Ένα υπέρλαμπρο ξέφωτο στον εθνικό μας διχασμό

Η 28η Οκτωβρίου αποτελεί πάνω από όλα μια σπάνια στιγμή Εθνικής και Λαϊκής Ενότητας. Την σημαντικότερη στην ιστορία της νεότερης Ελλάδας.
28.10.2018
Σε αυτή την πολυκατοικία της Λ. Κηφισίας υπογράφηκε η παράδοση της Αθήνας στους Γερμανούς

Αρχαιολογία & Ιστορία Σε αυτή την πολυκατοικία της Λ. Κηφισίας υπογράφηκε η παράδοση της Αθήνας στους Γερμανούς

Ο εκπαιδευτικός του 56ου Γυμνασίου Αθήνας Τάσος Καραμπίνης κάνει μια μικρή αναδρομή στην ιστορία ενός ξεχωριστού κτιρίου της πόλης
26.10.2018
Ο Έλληνας της ομάδας που ανακάλυψε το αρχαιότερο ναυάγιο του κόσμου φέρνει στο φως τα μυστικά του

Αρχαιολογία & Ιστορία Ο Έλληνας της ομάδας που ανακάλυψε το αρχαιότερο ναυάγιο του κόσμου φέρνει στο φως τα μυστικά του

O Δημήτρης Σακελλαρίου, επικεφαλής της ελληνικής ομάδας που συμμετείχε στις έρευνες για το αρχαιοελληνικό ναυάγιο της Μαύρης Θάλασσας, μιλάει στο Lifo.gr
24.10.2018
Φωτογραφίες από την υποβρύχια ανασκαφή στο Μέντωρ, το πλοίο του Έλγιν που ναυάγησε με μάρμαρα του Παρθενώνα

Αρχαιολογία & Ιστορία Φωτογραφίες από την υποβρύχια ανασκαφή στο Μέντωρ, το πλοίο του Έλγιν που ναυάγησε με μάρμαρα του Παρθενώνα

23.10.2018

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΠΡΟΣΦΑΤΑ