Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΙΣΤΟΡΙΑ

Οι συγκλονιστικές φωτογραφίες που ένα θύμα του Ολοκαυτώματος έθαψε ως αποδεικτικό στοιχείο

Σε ένα εβραϊκό γκέτο της Πολωνίας ένας φωτορεπόρτερ φωτογραφίζει από το 1940 μέχρι το 1944 με κίνδυνο της ζωής του για να αφήσει ένα ιστορικό αρχείο του μαρτυρίου τους

O εβραϊκής καταγωγής Πολωνός φωτορεπόρτερ Henryk Ross (1910 - 1991) ήταν ένας από τους 877 επιζώντες του γκέτο Lodz της Πολωνίας όπου περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι έζησαν έγκλειστοι από τους ναζί μεταξύ του 1940 και του 1945. Ο Ross ήταν ο επίσημος φωτογράφος του γκέτο το οποίο διηύθυνε το καθοδηγούμενο από το ναζιστικό καθεστώς Εβραϊκό Συμβούλιο. Ήταν ένας από τους προνομιούχους του γκέτο, υπεύθυνος για τις φωτογραφίες των επίσημων εγγράφων αλλά και για τις εικόνες προπαγάνδας που προωθούσαν την παραγωγικότητα του γκέτο. Ανεπίσημα και με μεγάλο κίνδυνο της ζωής του ο Ross κατέγραφε την ωμή πραγματικότητα και την τραγωδία της καθημερινής ζωής στο γκέτο με αποκορύφωμα τις χιλιάδες απελάσεις στα στρατόπεδα θανάτου της Πολωνίας. 

 

Τα πρώτα δύο χρόνια ο Ross κυκλοφορούσε ελεύθερα με τη κάμερά του. Φωτογράφιζε τους Εβραίους που δούλευαν στα 100 και πλέον εργοστάσια της περιοχής, την εβραϊκή αστυνομία που απολάμβανε καλύτερες συνθήκες διαβίωσης από τους εργάτες αλλά και τη ζωή στους γεμάτους με συρματοπλέγματα δρόμους του γκέτο. Μετά το 1941 φαίνεται οτι προσπαθεί να κρυφτεί. Τραβάει τις φωτογραφίες του από περίεργες γωνίες· πίσω από πόρτες, μέσα από χαραμάδες ή μέσα από το παλτό του χωρίς να έχει οπτική επαφή με το βιζέρ του. Παρόλη τη δυσκολία ο Ross κατάφερε να καταγράψει το τεράστιο πλήθος που μαζευόταν στα καθημερινά συσσίτια, τα παιδιά που έσκαβαν το χώμα αναζητώντας τροφή ή ξύλα για να ζεσταθούν και λίγο αργότερα το 1942- όταν θα αρχίσουν οι πρώτες "μετεγκαταστάσεις" όπως τις χαρακτήριζε το ναζιστικό καθεστώς- τα φορτωμένα, με παιδιά κάτω των 10 ετών και ηλικιωμένους άρρωστους κάρα, που τα οδηγούσαν στο Chelmno, ένα στρατόπεδο θανάτου 30 μίλια μακρυά.

 

Λίγο πριν το κλείσιμο του γκέτο έθαψα τα αρνητικά μου, ώστε να βρεθεί κάποια καταγραφή της τραγωδίας μας, δηλαδή της πλήρους εξάλειψης των Εβραίων του Lodz από τους δήμιους των Ναζί. Φοβόμουν την ολική εξαφάνιση των Πολωνών Εβραίων. Ήθελα να αφήσω ένα ιστορικό αρχείο του μαρτυρίου μας.


Το καλοκαίρι του 1944, όταν πια ήταν βέβαιο ότι η Γερμανία θα χάσει τον πόλεμο, ξεκίνησε η εκκαθάριση του γκέτο. Ο Ross, ο οποίος μέχρι τότε είχε γλιτώσει από τη διαδικασία "μετεγκατάστασης" λόγω της εργασίας του, είδε το τέλος να έρχεται και προβλέποντας "την ολική εξαφάνιση των Εβραίων της Πολωνίας" όπως ο ίδιος παραδέχτηκε αρκετά χρόνια αργότερα, έθαψε περισσότερα από 6.000 αρνητικά και φωτογραφίες συσκευασμένα μέσα σε ένα ξύλινο δοχείο. «Λίγο πριν το κλείσιμο του γκέτο έθαψα τα αρνητικά μου, ώστε να βρεθεί κάποια καταγραφή της τραγωδίας μας, δηλαδή της πλήρους εξάλειψης των Εβραίων του Lodz από τους δήμιους των Ναζί. Φοβόμουν την ολική εξαφάνιση των Πολωνών Εβραίων. Ήθελα να αφήσω ένα ιστορικό αρχείο του μαρτυρίου μας ». Ο Ross επέστρεψε στο αρχείο του το 1945 μετά την απελευθέρωση του γκέτο από τον Κόκκινο Στρατό και βρήκε ότι τουλάχιστον ο μισός από το θαμμένο θησαυρό του είχε αντέξει την φθορά και την υγρασία του εδάφους.

 

Φωτογραφία: Henryk Ross, Παιδιά μεταφέρονται στο στρατόπεδο θανάτου του Chelmno (μετονομάστηκε σε Kulmhof), 1942. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.
Φωτογραφία: Henryk Ross, Παιδιά μεταφέρονται στο στρατόπεδο θανάτου του Chelmno (μετονομάστηκε σε Kulmhof), 1942. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.

 

«Το γεγονός ότι αυτές οι φωτογραφίες επέζησαν είναι από μόνο του ένα θαύμα» λέει η Kristen Gresh, η επιμελήτρια στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Βοστώνης όπου στις 25 Μαρτίου έγιναν τα εγκαίνια της έκθεσης "Memory Unearthed: The Lodz Ghetto Photographs of Henryk Ross". Στην έκθεση παρουσιάζονται περισσότερες από 200 δυνατές φωτογραφίες του Ross προσφέροντας μια εξαιρετικά σπάνια ματιά στη σκοτεινή αυτή ιστορική περίοδο και στη ζωή μέσα στο γκέτο του Lodz κατά τη διάρκεια του 1940-1944.

 

Η έκθεση θα είναι ανοιχτή στο κοινό μέχρι τις 30 Ιουνίου του 2017. Περισσότερες πληροφορίες εδώ.

 

Φωτογραφία: Henryk Ross, Άντρες κουβαλούν κάρο με ψωμί , 1942. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.
Φωτογραφία: Henryk Ross, Άντρες κουβαλούν κάρο με ψωμί , 1942. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.

 

Ο Ross εξοικονομούσε φιλμ για τις δικές του φωτογραφίες με διάφορα έξυπνα τεχνάσματα. Ένα απ' αυτά είναι ότι για φωτογραφίες ταυτότητας, φωτογράφιζε ταυτόχρονα 12 ανθρώπους οργανωμένους σε 3 τετράδες. Στη συνέχεια αρκούσε ένα απλό κροπάρισμα στο κάθε πρόσωπο. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.
Ο Ross εξοικονομούσε φιλμ για τις δικές του φωτογραφίες με διάφορα έξυπνα τεχνάσματα. Ένα απ' αυτά είναι ότι για φωτογραφίες ταυτότητας, φωτογράφιζε ταυτόχρονα 12 ανθρώπους οργανωμένους σε 3 τετράδες. Στη συνέχεια αρκούσε ένα απλό κροπάρισμα στο κάθε πρόσωπο. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.

 

Φωτογραφία: Henryk Ross, Παιδιά συνομιλούν πίσω από τα συρματοπλέγματα στις κεντρικές φυλακές της οδού Czarnecki λίγο πριν την απέλασή τους, 1940-42. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.
Φωτογραφία: Henryk Ross, Παιδιά συνομιλούν πίσω από τα συρματοπλέγματα στις κεντρικές φυλακές της οδού Czarnecki λίγο πριν την απέλασή τους, 1940-42. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.

 

Φωτογραφία: Henryk Ross, Άντρας περπατάει στο χιόνι μπροστά από τα ερείπια της συναγωγής που κατέστρεψαν οι Γερμανοί το 1939, 1940. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.
Φωτογραφία: Henryk Ross, Άντρας περπατάει στο χιόνι μπροστά από τα ερείπια της συναγωγής που κατέστρεψαν οι Γερμανοί το 1939, 1940. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.

 

Φωτογραφία: Henryk Ross,  Γυναίκα πίσω από τα συρματοπλέγματα, 1942. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.
Φωτογραφία: Henryk Ross, Γυναίκα πίσω από τα συρματοπλέγματα, 1942. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.

 

Φωτογραφία: Henryk Ross. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.
Φωτογραφία: Henryk Ross. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.

 

Φωτογραφία: Henryk Ross,  Ομάδα ανδρών τρώνε τη σούπα του συσιτίου, 1940-44. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.
Φωτογραφία: Henryk Ross, Ομάδα ανδρών τρώνε τη σούπα του συσιτίου, 1940-44. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.

 

Φωτογραφία: Henryk Ross, Αγόρι μπροστά από γέφυρα, 1940-42. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.
Φωτογραφία: Henryk Ross, Αγόρι μπροστά από γέφυρα, 1940-42. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.

 

Φωτογραφία: Henryk Ross, Γυναίκα με το παιδί της (οικογένεια αστυνομικού του γκέτο), 1940-42. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.
Φωτογραφία: Henryk Ross, Γυναίκα με το παιδί της (οικογένεια αστυνομικού του γκέτο), 1940-42. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.
Φωτογραφία: Henryk Ross, Νεαρό κορίτσι, 1940-44. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.
Φωτογραφία: Henryk Ross, Νεαρό κορίτσι, 1940-44. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.

 

Φωτογραφία: Henryk Ross. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.
Φωτογραφία: Henryk Ross. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.

 

Φωτογραφία: Henryk Ross, Αστυνομικοί του γκέτο συνοδεύουν πολίτες που απελαύνονται, 1942-44. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.
Φωτογραφία: Henryk Ross, Αστυνομικοί του γκέτο συνοδεύουν πολίτες που απελαύνονται, 1942-44. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.

 

Ξεθάβοντας τα αρχεία τον Μάρτιο του 1945. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.
Ξεθάβοντας τα αρχεία τον Μάρτιο του 1945. © Art Gallery of Ontario. Courtesy of Museum of Fine Arts, Boston.

 

Γεννήθηκε στη Λέσβο. Υπεύθυνη του Lightbox στο LIFO.gr.
ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Θεσσαλονίκη, πόλη της αμνησίας
Η εβραϊκή ιστορία της Θεσσαλονίκης μέσα από το ντοκιμαντέρ δύο γερμανών σκηνοθετών
H LIFO μέσα στο Άουσβιτς
Αρχαιολογία & Ιστορία

H LIFO μέσα στο Άουσβιτς

Ένα φωτογραφικό οδοιπορικό στο πρώην ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης, σύμβολο του Ολοκαυτώματος και της Γενοκτονίας των Εβραίων
«Joe's Violin»: Δείτε ολόκληρο το υποψήφιο για Όσκαρ ντοκιμαντέρ για έναν επιζώντα του Ολοκαυτώματος και το βιολί του
Μια τρυφερή ιστορία μικρού μήκους που θα σας ζεστάνει το Σαββατοκύριακο
Σπάνιες ηχογραφημένες μαρτυρίες  του Ολοκαυτώματος για πρώτη φορά στη δημοσιότητα
Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Akron μετά από πολύχρονες προσπάθειες αποκαθιστούν εκατοντάδες συνεντεύξεις με θύματα των στρατοπέδων συγκέντρωσης, μέρος της έρευνας ενός εργατικού ψυχολόγου

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ακόμη και η λίστα για ψώνια του Μιχαήλ Αγγελου είναι σαν έργο τέχνης
Ανάμεσα στα λίγα χειρόγραφα του δημιουργού που σώζονται βρίσκονται και κάποιες λίστες για ψώνια όπως αυτή που βλέπουμε παραπάνω.
Οι Βλάχοι της Ηπείρου δεν μιλούν πια βλάχικα
Στο Μέτσοβο και τα γύρω χωριά βρίσκονται τα τελευταία απομεινάρια μιας άλλοτε κραταιάς μειονότητας που πασχίζει να διασώσει τα τελευταία ψήγματα της γλώσσας και των παραδόσεών της.
Αθήνα, 185 χρόνια πρωτεύουσα: 1η Δεκεμβρίου 1834 - 1η Δεκεμβρίου 2019
«... Και έστω εις ενθύμησιν των μεταγενεστέρων...»
Ένας γιγάντιος σωρός ερειπίων: Η Αθήνα μετά την Επανάσταση, από «χωριό» πρωτεύουσα
Πώς η ερειπωμένη, μετά την Επανάσταση, Αθήνα εξελίχθηκε στην πρωτεύουσα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους
Ευφροσύνη Δοξιάδη: «Η καθημερινότητά μας, αγαπητέ, σπάνια αγγίζει την τελειότητα»
Με αφορμή την αγγλική έκδοση των «Πορτρέτων του Φαγιούμ» από τη Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη Ηρακλείου, η εικαστικός, ερευνήτρια και συγγραφέας του μνημειώδους αυτού έργου μάς μιλά για τέχνη, ποίηση, ιστορία αλλά και για καταστάσεις «ροκ», καταθέτοντας μνήμες κι εμπειρίες μιας πολύ ιδιαίτερης ζωής.
Παραμονή Εισοδίων στην Ελευσίνα: Εκεί που η παγανιστική παράδοση συναντά τη χριστιανική
Στον ίδιο χώρο όπου κατά την αρχαιότητα τελούνταν τα Ελευσίνια Μυστήρια, οι αιώνες και οι θρησκείες μπλέκονται με έναν σχεδόν μεταφυσικό τρόπο.
Ο αρχαιότερος φάρος του κόσμου βρίσκεται στην Ελλάδα
Παλαιότερος και από τον Φάρο της Αλεξάνδρειας.
Τι συνέβαινε στην Ελλάδα, στις τέχνες και τα γράμματα, τον ταραγμένο Νοέμβρη του 1973;
Θέατρο, κινηματογράφος, μουσική, βιβλίο, χορός, εικαστικά, διαλέξεις, αλλά και η λογοκρισία να δουλεύει...
Φθινοπωρινό Δίον
Κάτω από τους θεούς του Ολύμπου
Βασίλης Ραφαηλίδης: Στην πραγματικότητα δεν υπήρξε σοβαρή αντίσταση κατά της χούντας.
Ο Β.Ρ. γράφει χωρίς περιστροφές για το Πολυτεχνείο, τη γενιά του και την αντίσταση κατά της χούντας
Tέσσερις χρυσές νεκρικές μάσκες κι ένα στεφάνι δάφνης στο Μουσείο της Πέλλας
Φωτογραφίες ντοκουμέντο από την παράδοση του στρατού Ηπείρου στους Γερμανούς το Πάσχα του '41
Βοτονόσι Ιωαννίνων. 20 Απριλίου 1941, ημέρα του Πάσχα...
Ήταν η Χάνα Άρεντ υπεροπτική και άσπλαχνη όταν μιλούσε για την «πεζότητα του κακού»;
Η κορυφαία ερμηνεύτρια του ολοκληρωτισμού θεώρησε ότι το Ολοκαύτωμα ήταν προϊόν μιας πολεμικής γραφειοκρατείας που θα μπορούσε να συμβεί οπουδήποτε και ο Άιχμαν υπαλληλάκος ενός συστήματος οργανωμένου φόνου. Ήταν έτσι; Ένα συναρπαστικό βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε στα ελληνικά, απαντά.
Λόφος Καστέλι: Νέα στοιχεία για το σεισμικό ρήγμα, όπου πραγματοποιήθηκε ανθρωποθυσία κατά τον 13ο αι. π. Χ.
Τα αποτελέσματα της φετινής ανασκαφικής έρευνας στην παλιά πόλη των Χανίων από την αρχαιολόγο και πρώην γενική γραμματέα Πολιτισμού, Μαρίας Ανδρεαδάκη - Βλαζάκη.
Τα ρωμαϊκά, βυζαντινά, οθωμανικά και εβραϊκά ίχνη της Θεσσαλονίκης
Μέσα από το παλίμψηστο των μνημείων της, η Θεσσαλονίκη συνομιλεί διαρκώς με το κοσμοπολίτικο παρελθόν της, αναζητώντας τα πολλαπλά της πρόσωπα.
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή