Παρακαλούμε απενεργοποιήστε το Adblocker για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο περιεχόμενο και τις υπηρεσίες μας. Δείτε πώς.
Βρήκατε κάποιο λάθος ή παράλειψη;     Επικοινωνήστε μαζί μας  »
ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΚΙΝΗΤΑ
 

Ανθεστήρια, η μεγάλη γιορτή της άνοιξης

Κάθε χρόνο στις αρχές του Μάρτη οι αρχαίοι Έλληνες γιόρταζαν επί τρεις μέρες την αναγέννηση της φύσης προς τιμήν του Λιμναίου Διονύσου και του Χθόνιου Ερμή, κάνοντας ταυτόχρονα ανάκληση στις ψυχές των νεκρών.
Λεπτομέρεια ερυθρόμορφου χου (τελετουργικό αγγείο) με σκηνή από τη γιορτή των Ανθεστηρίων. Σπάνια παράσταση όπου εικονίζεται ένας πατέρας να βάζει το παιδί του στην κούνια. Έργο του Ζωγράφου της Ερέτριας. Από το Κορωπί Αττικής (περί το 430 π.Χ.). Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, αρ. ευρ. ΒΣ 0319. Φωτογραφία: Σπήλιος Πίστας © Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού / Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων

Οι αρχαίοι Έλληνες την αφιέρωναν στον Διόνυσο και γινόταν τον μήνα Ανθεστηριώνα. Η γιορτή διαρκούσε τρεις ημέρες και συμβόλιζε την αναγέννηση της φύσης και το ξύπνημα των νεκρών. Ήταν ένα μεγάλο συμπόσιο στο οποίο τηρούνταν παλιά παραδοσιακά έθιμα, επικρατούσε εύθυμη ατμόσφαιρα, ενώ στο γλέντι συμμετείχαν και παιδιά.

 

{❖}

 

Όπως και στο Πάσχα των ορθόδοξων χριστιανών, τα Ανθεστήρια κινούνταν ανάμεσα σε δύο άκρα: την άκρατη χαρά για τη ζωή και τη βαθιά θλίψη για τον θάνατο. Ήταν μια γιορτή αφιερωμένη στη φύση, στα λουλούδια και στο κρασί, μια ευκαιρία για γλέντι και για να πάρουν δώρα τα μικρά παιδιά. Συγχρόνως, οι αρχαίοι Αθηναίοι πίστευαν ότι τις πρώτες μέρες των Ανθεστηρίων τα πνεύματα των νεκρών επέστρεφαν και κυκλοφορούσαν μέσα στην πόλη και με το τέλος των εορτασμών έπρεπε να τα απωθήσουν πάλι στον Κάτω Κόσμο.

 

Τα Ανθεστήρια κινούνταν ανάμεσα σε δύο άκρα: την άκρατη χαρά για τη ζωή και τη βαθιά θλίψη για τον θάνατο. Ήταν μια γιορτή αφιερωμένη στη φύση, στα λουλούδια και στο κρασί, μια ευκαιρία για γλέντι και για να πάρουν δώρα τα μικρά παιδιά.

 

{❖}

 

Η πρώτη μέρα της γιορτής ονομαζόταν Πιθοίγια, γιατί τότε άνοιγαν τους πίθους με το καινούργιο κρασί. Πρόσφεραν από αυτό πρώτα στον θεό Διόνυσο, στο εν Λίμναις ιερό του στην Αθήνα, που βρισκόταν κάπου νοτίως της Ακρόπολης, ίσως κοντά στον Ιλισό. Το ιερό λειτουργούσε μόνον αυτήν τη μέρα του χρόνου και καμία άλλη. Η συγκεκριμένη, όπως και η επόμενη, ήταν απόλυτη αργία για όλους τους Αθηναίους, ακόμη και για τους δούλους, και σε κάθε αθηναϊκό σπίτι οργανωνόταν από ένα μεγάλο συμπόσιο.

 

Τα Ανθεστήρια της Αλεξανδρούπολης, 1970
Τα Ανθεστήρια της Αλεξανδρούπολης, 1970

 

Η δεύτερη ήταν η κύρια μέρα της γιορτής και ονομαζόταν Χοές. Αυτήν τη μέρα οι Αθηναίοι χρησιμοποιούσαν στο εορταστικό οικογενειακό συμπόσιο ένα πολύ χαρακτηριστικό μικρό αγγείο, μια μικρή οινοχόη, που έφερε την ονομασία «χους». Καθένας είχε τον δικό του χουν και ήταν ίδιος σε μέγεθος για όλους. Επάνω στα αγγεία αυτά σώζονται παραστάσεις που προσφέρουν πολυτιμότατες πληροφορίες τόσο για τον εορτασμό των Ανθεστηρίων όσο και, κυρίως, για τη ζωή των παιδιών. Κι αυτό γιατί τη δεύτερη μέρα των Ανθεστηρίων, κατά το έθιμο, στο οικογενειακό συμπόσιο λάμβαναν μέρος για πρώτη φορά τα νέα μέλη κάθε οικογένειας, τα τρίχρονα παιδιά, στα οποία οι μεγάλοι χάριζαν το δικό τους κανατάκι. Έτσι, συχνότατα αυτά τα κανατάκια διακοσμούνταν με παραστάσεις που εικονίζουν παιδιά σε διάφορες δραστηριότητες. Είναι χαρακτηριστικό, και συγκινητικό, ότι όταν ένα παιδάκι πέθαινε πριν γιορτάσει τα πρώτα του επίσημα Ανθεστήρια, οι δικοί του έβαζαν συνήθως μαζί του στον τάφο τον χουν που δεν πρόλαβε να χρησιμοποιήσει.

 

{❖}

 

Το συμπόσιο της δεύτερης μέρας των Ανθεστηρίων γινόταν σε κλίμα περίσκεψης. Υπήρχαν, βέβαια, στεφάνια με άνθη και κρασί, ενώ διοργανωνόταν πλούσιο γεύμα, ακόμη και διαγωνισμοί οινοποσίας, χωρίς όμως μουσική και χορό – το δείπνο γινόταν σιωπηλά. Το βράδυ της δεύτερης μέρας, μετά το τέλος του συμποσίου, όλοι οι Αθηναίοι κατευθύνονταν εν πομπή υπό το φως των δαυλών στο ιερό του Διονύσου εν Λίμναις για να του αφιερώσουν τα άνθινα στεφάνια και τις χοές τους – αυτό θα ήταν ένα πραγματικά αξιοθαύμαστο θέαμα. Οι χοές και τα στεφάνια των λουλουδιών παραδίδονταν στην ιέρεια του Διονύσου, που ήταν η σύζυγος του Άρχοντα Βασιλέα της πόλης, η Βασίλισσα ή Βασιλίννα, και μαζί με δεκατέσσερις σεβάσμιες Αθηναίες λειτουργούσαν για την ημέρα εκείνη το ιερό. Η τρίτη μέρα των Ανθεστηρίων ονομαζόταν Χύτροι. Η ονομασία οφείλεται στις πήλινες χύτρες μέσα στις οποίες μαγείρευαν διάφορα δημητριακά και όσπρια, τα κόλλυβα για τις ψυχές των νεκρών, που αφιέρωναν στον Χθόνιο Ερμή την ημέρα αυτή. 

 

Με την εορτή των Ανθεστηρίων σχετίζεται μια ενδιαφέρουσα παροιμιώδης φράση: «Θύραζε Κάρες, ουκ έτ' Ανθεστήρια», δηλαδή «έξω από εδώ Κάρες, δεν είναι ακόμα Ανθεστήρια». Δεν είναι σαφές πώς ακριβώς προέκυψε η φράση, αν για παράδειγμα με τη λέξη Κάρες εννοούνταν οι Κάρες μέτοικοι ή οι ψυχές (κήρες) των νεκρών που έπρεπε να επιστρέψουν στον Κάτω Κόσμο με το τέλος της γιορτής. Πάντως, κατέληξε να χρησιμοποιείται σαν το νεοελληνικό «δεν είναι κάθε μέρα τ' Αϊ-Γιαννιού».

Ανθεστήρια Έδεσσας
Ανθεστήρια Έδεσσας
Ανθεστήρια Καλαμάτας Καλαμάτα (30-04-1962).
Ανθεστήρια Καλαμάτας Καλαμάτα (30-04-1962).
Ανθεστήρια Αλεξανδρούπολης
Ανθεστήρια Αλεξανδρούπολης

 

 

 

 

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Γιορτή χαράς και γιορτή των νεκρών. Τα Ανθεστήρια στην αρχαία Αθήνα.
Οι αρχαίοι Αθηναίοι γιόρταζαν τον ερχομό της άνοιξης με μια μεγάλη γιορτή, τα Ανθεστήρια, που ήταν αφιερωμένα στον Διόνυσο.
Aνθεστήρια
Ανάμεσα στην άκρατη χαρά για τη ζωή και τη βαθιά θλίψη για τον θάνατο
Τα Ανθεστήρια της Αλεξανδρούπολης.
Σαν σήμερα, τα Ανθεστήρια γιορτάζονταν επί Χούντας την πρώτη Κυριακή μετά την 14η Μαίου.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Τα στοιχειά του δάσους
Πριν από τον πόλεμο, στα βουνά της Ρούμελης επιβίωναν τα θαυμαστά απομεινάρια των κλεφτών του '21.
Χάρης Εξερτζόγλου: «Στην Ελλάδα καταναλώνουμε περισσότερο παρελθόν απ' ό,τι μπορούμε να χωνέψουμε»
Μια επίκαιρη συζήτηση για τη δημόσια ιστορία, τις κατασκευές, τις προσλήψεις της και τη σχέση της με την ακαδημαϊκή της εκδοχή με αφορμή την έκδοση του βιβλίου «Η δημόσια ιστορία – μια εισαγωγή» (Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου) του καθηγητή Χάρη Εξερτζόγλου.
Η Ελλάδα ως αγγλικό τσιφλίκι
Η αγγλική παρουσία στην κατεχόμενη Ελλάδα συνιστά μια απροσχημάτιστη, ωμή αποικιοκρατική επιχείρηση που οδήγησε στις συγκρούσεις μεταξύ αντιστασιακών οργανώσεων, στα Δεκεμβριανά και, τέλος, σε αυτό που είχαν οι ίδιοι από το 1943 προεξοφλήσει, τον ελληνικό Εμφύλιο (1946-1949).
Η ζωή στα υποσιτισμένα χωριά της Ηπείρου το '40
Καθημερινές στιγμές των ταλαιπωρημένων Ελλήνων στα απομακρυσμένα ορεινά χωριά της Ηπείρου
Εκτελεστής, θύμα ή δωσίλογος; Θα μας πει ο αλγόριθμος.
Οι βυθιστικές τεχνολογίες θα αναστήσουν πιστά το βίωμα της σφαγής του Μπάμπι Γιαρ, προσφέροντας απολύτως προσωποποιημένες εμπειρίες σε κάθε επισκέπτη.
Νεφερτίτη: στα ίχνη της μυστηριώδους αρχαίας βασίλισσας
Εκατό χρόνια μετά την ανακάλυψη της θρυλικής προτομής της, μια ομάδα διεθνών εμπειρογνωμόνων θα ταξιδέψει στην Αίγυπτο προσπαθώντας να βρει τα κομμάτια που λείπουν από το παζλ της ιστορίας της.
Μακεδονικές μεραρχίες
«Εάν δεν υπήρχε ο ΕΛΑΣ στη Μακεδονία, θα έπρεπε επειγόντως να δημιουργηθεί»
Η περιφρόνηση των Αρχαίων Ελλήνων για τη γυναικεία δύναμη
«Για να κατανοήσουμε την αποστροφή απέναντι στις ισχυρές γυναίκες ας ρίξουμε μια ματιά στην Αρχαία Ελλάδα» λέει η Mary Beard, η διάσημη Βρετανίδα μελετήτρια κλασικών συγγραφέων
Η νέα «Αγία Λαύρα»
Στις 7 Iουνίου 1942 η Δομνίστα Ευρυτανίας πέρασε ξανά στην ιστορία.
Αναγνωρίζετε το εκκλησάκι πίσω από την απλωμένη μπουγάδα στο Κέντρο της Αθήνας, το 1860;
Πίσω από τις αυλές με τα απλωμένα ρούχα, διακρίνεις ένα παλιό εκκλησάκι, που στους τοίχους του, αν πλησιάσεις, θα βρείς αρχαία μάρμαρα, επαναχρησιμοποιημένα ως οικοδομικα υλικά.
Ο Θάνος Βερέμης γράφει για την δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια
Σαν σήμερα το 1831, ο πρώτος κυβερνήτης της Ελλάδας δολοφονείται εν ψυχρώ από τον Κωνσταντίνο και τον Γεώργιο Μαυρομιχάλη έξω από την εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα.
Γεννήθηκε σ’ έναν κομήτη
Την τρομακτική άνθηση της ανθρώπινης σκέψης τον 19ο αιώνα, καταύγασε το ελεύθερο πνεύμα του Μιχαήλ Μπακούνιν.
Είναι ο καπιταλισμός η πραγματική απειλή της Δημοκρατίας;
Εύλογοι φόβοι και μοντέλα αντιμετώπισής του σε μια εποχή που, λόγω πανδημίας, δικαιολογούνται όλες οι απολύσεις και τα απολυταρχικά μοντέλα. Τόσο στη διοίκηση επιχειρήσεων, όσο και στη διακυβέρνηση χωρών.
Ποιος ήταν ο δημιουργός των περίφημων αυγών Φαμπερζέ;
Σαν σήμερα, στις 24 Σεπτεμβρίου 1920, πεθαίνει αυτοεξόριστος στη Λωζάνη της Ελβετίας ο κοσμηματοποιός Πέτερ Καρλ Φαμπερζέ
Το πειραχτήρι του αντάρτικου
Κανείς δεν ήταν σαν τον Θάνο.
2 σχόλια
Ταξινόμηση:
Προηγούμενα 1 Επόμενα
avatar
Ανώνυμος/η 4.3.2017 | 13:09
Πολύ ωραίο άρθρο .
avatar tktk 4.3.2017 | 15:24
Ανακύκλωση θρησκειών. Αν βάλουμε και τα Αδώνια που θρηνούν το νεκρό με λουλούδια και αναστήνεται σε 3 μερες κλπ καταλαβαίνουμε....
Προηγούμενα 1 Επόμενα
Συνεχίζοντας την περιήγηση στο lifo.gr, αποδέχεστε τη χρήση cookies.     Μάθετε περισσότερα.     Αποδοχή