ΜΠΟΡΕΙ ΟΙ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΕΣ τον τελευταίο καιρό να είναι καυτές και το καλοκαίρι να προβλέπεται εξίσου καυτό από κάθε πλευρά, κλιματολογικά αλλά και σε ό,τι αφορά τις εξελίξεις από το μέτωπο του κορωνοϊού, όμως ένα απειλητικό χαμηλό βαρομετρικό απλώνεται πάνω από την Ευρώπη εξαιτίας της επέλασης της μετάλλαξης Δέλτα. Το διαβόητο ινδικό στέλεχος ξεκίνησε από την Ινδία και εξαπλώθηκε στη Μ. Βρετανία, ανάγκασε το Ισραήλ να επαναφέρει τη χρήση μάσκας και, φυσικά, ήρθε και στην πατρίδα μας μέσω της μεγάλης πύλης εισόδου του αεροδρομίου του Ηρακλείου Κρήτης.
Σε σύγκριση με το στέλεχος Α, τη βρετανική μετάλλαξη που ήταν έως και 50% πιο μεταδοτική από το αρχικό στέλεχος της Γουχάν, η μετάλλαξη Δέλτα είναι έως και 60% πιο μεταδοτική, διαθέτει χαρακτηριστικά ανοσιακής διαφυγής και διαφορετικό γονιδιακό προφίλ από τις άλλες μεταλλάξεις. «Αυτό σημαίνει ότι ο κορωνοϊός βρήκε μια άλλη εξελικτική οδό για να αποκτήσει την ιδιότητα της ανοσιακής διαφυγής, πέραν των γνωστών οδών που οι επιστήμονες είχαν εντοπίσει ήδη με τις αλλαγές στις θέσεις 484 και 501 στις προηγούμενες μεταλλάξεις» εξηγεί ο καθηγητής Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ Γκίκας Μαγιορκίνης.
Η επιτάχυνση των εμβολιασμών στους νέους, που ξεκινούν πρώτοι τις διακοπές τους, αλλά και στους πιο ηλικιωμένους, είναι πλέον το μεγάλο στοίχημα, με την κυβέρνηση να ρίχνει στην αρένα το μεγάλο «όπλο» των διευκολύνσεων αποκλειστικά για εμβολιασμένους.
Στην κατηγοριοποίηση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Λοιμωδών Νοσημάτων (ECDC) η μετάλλαξη Δέλτα, μαζί με άλλες μεταλλάξεις, είναι στον πίνακα κόκκινου συναγερμού, τον λεγόμενο πίνακα «στελεχών ανησυχίας», ενώ ακολουθούν και κάποιες μεταλλάξεις που απλώς κεντρίζουν το ενδιαφέρον και βρίσκονται στον κίτρινο πίνακα των στελεχών ενδιαφέροντος. Ο αναπληρωτής καθηγητής Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ Δημήτρης Παρασκευής εξηγεί ποια είναι εκείνα τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που κάνουν μια μετάλλαξη να συμπεριληφθεί στον «πίνακα ανησυχίας»: «Πρόκειται για την αυξημένη μεταδοτικότητα, το αν ένα στέλεχος έχει χαρακτηριστικά ανοσιακής διαφυγής και αν μπορεί να διαφεύγει τις μεθόδους εντοπισμού με μοριακό έλεγχο».
Ο παγκόσμιος συναγερμός που έχει σημάνει για τη μετάλλαξη Δέλτα αντικατοπτρίζει τον ενδόμυχο φόβο όλων των κρατών μήπως χρειαστεί να κάνουν πισωγυρίσματα στην πολιτική τους, δηλαδή μήπως χρειαστεί να ζήσουμε τοπικά ή υπερτοπικά lockdowns σαν κι αυτά των περασμένων μηνών, κάτι που κανείς δεν επιθυμεί. Όπως εξηγεί η πρόεδρος της Ένωσης Ιατρών Νοσοκομείων Αθηνών και Πειραιά Ματίνα Παγώνη, η εμβολιαστική κάλυψη πρέπει να πάει υψηλότερα από το αρχικά προβλεπόμενο 60% του πληθυσμού. Στο ίδιο συμπέρασμα έχει καταλήξει ο επικεφαλής ερευνητής του Εθνικού Ινστιτούτου Έρευνας για τον Καρκίνο των ΗΠΑ Γιώργος Παυλάκης, ενώ το έχουν διαπιστώσει και τα μέλη της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων και της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών, ότι θα χρειαστεί να σηκώσουμε το τείχος ψηλότερα, επιτυγχάνοντας εμβολιαστική κάλυψη στο 80% του πληθυσμού, ποσοστό στο οποίο συνυπολογίζεται το 10% που έχει εξασφαλίσει φυσική ανοσία μετά από νόσηση.
Η επιτάχυνση των εμβολιασμών στους νέους, που ξεκινούν πρώτοι τις διακοπές τους, αλλά και στους πιο ηλικιωμένους, είναι πλέον το μεγάλο στοίχημα, με την κυβέρνηση να ρίχνει στην αρένα το μεγάλο «όπλο» των διευκολύνσεων αποκλειστικά για εμβολιασμένους. Έτσι, λοιπόν, όσοι έχουν εμβολιαστεί θα έχουν κάποια προνόμια, πέραν της κάρτας ελευθερίας των 150 ευρώ για τους νέους. Αυτά θα αφορούν την ελεύθερη μετακίνηση στους εσωτερικούς χώρους, τη δυνατότητα να βγάλουν τη μάσκα πρώτοι μέσα σε αυτούς και τη δυνατότητα που θα έχουν οι μαγαζάτορες να αποφασίσουν αν θα κάνουν το κατάστημά τους «ελεύθερο κορωνοϊού» (covid free), ώστε να δέχονται μόνο εμβολιασμένους πελάτες.
Το πρόσφατο αίτημα της καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ να χαρακτηριστεί η Μ. Βρετανία «χώρα ανησυχίας» και όλοι οι Βρετανοί πολίτες που ταξιδεύουν στο εξωτερικό να μένουν σε καραντίνα δεκατέσσερις μέρες (κάτι που για τις καλοκαιρινές διακοπές ουσιαστικά ισοδυναμεί με κλείσιμο πόρτας τους Βρετανούς τουρίστες) δείχνει τον βαθμό της ανησυχίας. Την ίδια ώρα, στην Ελλάδα οι επιστήμονες θυμίζουν ότι έχει επιτραπεί η κατάργηση της χρήσης της μάσκας στους εξωτερικούς χώρους, αλλά η σύσταση να την ξαναβάλουμε παραμένει εάν βρεθούμε σε μια εκδήλωση με πολύ κόσμο – πρέπει, άλλωστε, να την έχουμε πάντα, ως αξεσουάρ, στην τσάντα μας.
Τα υπάρχοντα εμβόλια μέχρι στιγμής δείχνουν ότι καλύπτουν και τη μετάλλαξη Δέλτα, με το εμβόλιο της Pfizer να έχει ένα μικρό προβάδισμα έναντι του εμβολίου της AstraZeneca και την τελευταία να ξεκινά δοκιμές για ενισχυτικό εμβόλιο που θα χορηγείται ως τρίτη δόση, προκειμένου να αυξηθεί η προστασία έναντι του ινδικού στελέχους.
Καθαρά βασιζόμενος στην επαγωγική λογική, ο κ. Παρασκευής προβλέπει ότι το εμβόλιο της Moderna θα είναι αντίστοιχης αποτελεσματικότητας με της Pfizer, αφού ανήκουν στην ίδια κατηγορία, ενώ το εμβόλιο της Johnson & Johnson πρέπει να λειτουργεί σαν το εμβόλιο της AstraZeneca. Παρόμοια αντιστοιχία υπάρχει λογικά μεταξύ του εμβολίου της AstraZeneca και του ρωσικού Sputnik V, παρότι δεν έχουμε δημοσιευμένα αποτελέσματα στην Ευρωπαΐκή Ένωση για την αποτελεσματικότητα του ρωσικού. Ο συσχετισμός γίνεται απλώς και μόνο βάσει της σκέψης ότι και τα δύο σκευάσματα ανήκουν στην κατηγορία του εμβολίου με ιικό φορέα αδενοϊό. Ο κ. Παρασκευής δίνει ακολούθως τη σκυτάλη στον καθηγητή Πνευμονολογίας Νίκο Τζανάκη από το Πανεπιστήμιο της Κρήτης, ο οποίος μας εξηγεί ποιοι πρέπει να ανησυχούν:
«Πρέπει, λοιπόν, να ανησυχούν οι μη εμβολιασμένοι, όσοι δεν έχουν ολοκληρώσει τον εμβολιασμό και όσοι έχουν εμβολιαστεί, αλλά, για λόγους υγείας, όπως η ανοσοκαταστολή, οι χημειοθεραπείες και η μεταμόσχευση, έχουν μειωμένη απόκριση στα εμβόλια. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι μπορούν να κολλήσουν τη λοίμωξη, αν οι ανεμβολίαστοι τη φέρουν στο σπίτι».
Ο κ. Νίκος Τζανάκης κάνει ειδικά έκκληση στους εκπαιδευτικούς να εμβολιαστούν, προσθέτοντας ότι τα παιδιά μας δεν θα αντέξουν ακόμα μία χρονιά με κλειστά σχολεία και μαθήματα-υποκατάστατα μπροστά σε οθόνες, χωρίς την κοινωνική ζωή και όλα τα «έξτρα» που προσφέρει το σχολείο.
