Γρήγορη πρόσβαση στα καινοτόμα αντιβιοτικά που έχουν εγκριθεί από τον Αμερικανικό Οργανισμό Φαρμάκων (FDA) και τον Ευρω-
παϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) μετά το 2018 ζητούν οι επιστήμονες της Ελληνικής Εταιρείας Λοιμώξεων (ΕΕΛ), με τον πρόεδρο Νίκο Σύψα, παθολόγο-λοιμωξιολόγο, καθηγητή Παθολογικής Φυσιολογίας-Λοιμωξιολογίας ΕΚΠΑ, πρόεδρο της Επιτροπής Νοσοκομειακών Λοιμώξεων, επιστημονικό/διοικητικό υπεύθυνο της Μονάδας Λοιμώξεων-COVID στο Λαϊκό Νοσοκομείο να εξηγεί ότι από τα έξι καινοτόμα αντιβιοτικά, μόνο τα τέσσερα είναι διαθέσιμα με άμεση πρόσβαση στα νοσοκομειακά φαρμακεία της Ελλάδας. Τα άλλα δύο, που είναι και τα πιο χρήσιμα, σύμφωνα με την επιδημιολογία της πατρίδας μας, είναι η σεφιδεροκόλη (cefiderocol) και η αζτρεονάμη (aztreonam), οι οποίες απαιτούνται για την καταπολέμηση των πολυανθεκτικών ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων, όπως είναι οι βακτηριαιμίες. Αυτά τα δύο φάρμακα δεν είναι διαθέσιμα στην ελληνική αγορά και έρχονται με παραγγελία για τον συγκεκριμένο ασθενή που τα χρειάζεται μέσω ΙΦΕΤ και με το Σύστημα Ηλεκτρονικής Προέγκρισης (ΣΗΠ). Η διαδικασία αυτή έχει μια γραφειοκρατία και το νωρίτερο που μπορεί να φτάσει το φάρμακο είναι σε μια εβδομάδα. Ένας ασθενής που έχει ενδονοσοκομειακή λοίμωξη με υπερανθεκτικό ή πανανθετικό μικρόβιο και νοσηλεύεται στη ΜΕΘ ενός νοσοκομείου δεν μπορεί να περιμένει μια εβδομάδα, καθώς σε αυτό το χρονικό διάστημα μπορεί να έχει πεθάνει. «Φανταστείτε ένας ασθενής που υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση για να σωθεί η ζωή του με ένα δυσεύρετο μόσχευμα (και η επέμβαση κόστισε 60.000-70.000 ευρώ) να προσβληθεί με πολυανθεκτικό ή υπερανθεκτικό βακτήριο και να πεθάνει επειδή δεν υπήρχε διαθέσιμη μια καινοτόμος θεραπεία, που είναι μεν ακριβή αλλά το κόστος της είναι μικρό αν το συγκρίνουμε με το κόστος της μεταμόσχευσης ή με τις νέες ανοσοθεραπείες για τον καρκίνο», τονίζει ο πρόεδρος της ΕΕΛ, Νίκος Σύψας.
Τα καινοτόμα αντιβιοτικά δεν είναι φθηνά και το κόστος χορήγησης μιας θεραπείας μπορεί να κυμανθεί από 5.000 έως και 10.000 ευρώ, όμως αυτές οι θεραπείες χορηγούνται για 7-10 ημέρες και σώζουν τον ασθενή. Τις αντιμετωπίζουμε ως ακριβές και βάζουμε εμπόδια, αλλά την ίδια ώρα παρέχουμε ανεμπόδιστη πρόσβαση σε ανοσοθεραπείες της τάξης των 50.000 ευρώ (τουλάχιστον) ανά ογκολογικό ασθενή, που χάρη σε αυτές θα ζήσει για δύο μήνες παραπάνω.
Στη χώρα μας οι νοσοκομειακές λοιμώξεις από πολυανθεκτικά, υπερανθεκτικά και πανανθεκτικά μικρόβια κοστίζουν τη ζωή σε 2.500-3.000 ασθενείς ετησίως, με τις βακτηριαιμίες να αποτελούν την πιο συχνή ανθεκτική ενδονοσοκομειακή λοίμωξη.
Οι ειδικοί της ΕΕΛ ζητούν νομοθετική παρέμβαση για να αλλάξει το νομικό πλαίσιο για τους λοιμωξιολόγους, καθώς στα ελληνικά νοσοκομεία δεν προβλέπονται θέσεις λοιμωξιολόγων. Η ειδικότητα του λοιμωξιολόγου αποτελεί εξειδίκευση της παθολογίας και θα μπορούσαν να δημιουργηθούν κίνητρα με γρηγορότερη ολοκλήρωση της εξειδίκευσης και άμεση επαγγελματική αποκατάσταση προκειμένου να στελεχωθούν τα νοσοκομεία με ικανό αριθμό λοιμωξιολόγων, όπως υπογραμμίζει ο αντιπρόεδρος της ΕΕΛ, Μάρκος Μαραγκός.
Η μικροβιακή αντοχή το 2024 προκάλεσε 1,3 εκατ. θανάτους, ενώ μέχρι το έτος 2050 θα αποτελεί πρώτη αιτία θανάτου, υπερσκελίζοντας τις καρδιοπάθειες. Το κόστος της μικροβιακής αντοχής μέχρι το έτος 2030 μπορεί να ανέλθει σε 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως για τα εθνικά συστήματα της Ευρώπης. Πέρα από τα προβλήματα πρόσβασης στα καινοτόμα αντιβιοτικά, υπάρχει και ο κίνδυνος απόσυρσης των παλαιάς κοπής φθηνών αντιβιοτικών καθώς οι παρασκευάστριες εταιρείες δεν έχουν πλέον οικονομικό κίνητρο για να συνεχίσουν την παραγωγή τους. Οι χώρες της Σκανδιναβίας προβαίνουν σε συμφωνίες με τις παρασκευάστριες εταιρείες, δίνοντάς τους κίνητρα για να συνεχίσουν την παραγωγή, ώστε να αποφευχθούν οι παρατεταμένες ελλείψεις ή και η εξαφάνισή τους, καθώς τα αντιβιοτικά παλιάς κοπής παραμένουν χρήσιμα και είναι πολύ φθηνότερα από τα καινοτόμα φάρμακα της ίδιας κατηγορίας.
