1.

 

Καλησπέρα κ. Γραμματίδη!
Θέλω να αλλάξω το επώνυμο μου και να πάρω πλέον της μητέρας μου.(Γιατί με τον πατέρα μου δεν έχω καλή σχέση, ούτε είχα ποτέ).Οι γονείς μου δεν είναι χωρισμένοι απλά δεν ζουν μαζί. Τα αδέρφια μου δεν θέλουν πλέον να αλλάξουν επώνυμο. Είναι δυνατόν κάτι τέτοιο, να αλλάξω μόνο εγώ το επώνυμό μου; Κι αν ναι τι διαδικασία πρέπει να ακολουθήσω; Επιβάλλεται να απευθυνθώ σε δικηγόρο; (Είμαι 26 χρονών.)
Ευχαριστώ!

Λίνα

 

Αγαπητή Λίνα,

Η διαδικασία που ακολουθείται για την αλλαγή επωνύμου είναι η εξής: υποβάλλεις στο Δήμο όπου είσαι εγγεγραμμένη αίτηση, στην οποία πρέπει να αναφέρεις λεπτομερώς το σκοπό για τον οποίο επιδιώκεται η μεταβολή και να δηλώνεις το επώνυμο που θέλεις να έχεις. Μαζί με την αίτηση πρέπει να υποβάλλεις πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, αντίγραφο ποινικού μητρώου, βεβαίωση από την Εισαγγελία ότι δεν διώκεσαι για κάποια αξιόποινη πράξη και πληρώνεις και το σχετικό παράβολο. Στη συνέχεια ο Δήμος δημοσιεύει (με δική σου δαπάνη) μια περίληψη της αίτησης σου για αλλαγή επωνύμου σε μία καθημερινή εφημερίδα. Όποιος έχει τυχόν αντιρρήσεις για την αλλαγή του επωνύμου σου έχει προθεσμία 15 ημερών να υποβάλλει σχετικό έγγραφο στο Δήμο. Κατόπιν ο Δήμος εκδίδει απόφαση με την οποία αποδέχεται ή απορρίπτει την αίτησή σου ανάλογα με το αν κρίνει ότι υπάρχουν σοβαροί λόγοι που να δικαιολογούν την αλλαγή επωνύμου.

Σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικών (το οποίο στην πράξη ακολουθούν οι Δήμοι) ως σοβαροί λόγοι αλλαγής επωνύμου νοούνται «µόνο τα ψυχικά προβλήµατα τα οποία δηµιουργούνται από επώνυµα α) κακόηχα, β) προκαλούν τη θυµηδία ή την περιφρόνηση, γ) δυσχερή στην προφορά ή ξενικά, δ) κακής φήµης συνεπεία πράξεων άλλου προσώπου, ε) αντίθετα προς τις αντιλήψεις της κοινωνίας περί ηθικής». Αντίθετα το Υπουργείο Εσωτερικών θεωρεί ότι δεν μπορεί να γίνει αλλαγή επωνύμου λόγω «κοινωνικών λόγων (επαγγελµατικών, πολύ διαδεδοµένου επωνύµου ώστε να προκαλείται κίνδυνος σύγχυσης, επώνυµο που προκαλεί την απαρέσκεια αυτού που το έχει, κακές σχέσεις µε τον φυσικό πατέρα κτλ)». Ωστόσο, η ερµηνεία αυτή του Υπουργείου δεν είναι νοµικά δεσµευτική, αφού μάλιστα το 2011 το Συµβούλιο της Επικρατείας έκρινε ότι λόγοι που αναφέρονται στην επαγγελµατική κατάσταση του αιτούµενου την αλλαγή του επωνύµου του «είναι κατ' αρχήν ικανοί να δικαιολογήσουν την αλλαγή αυτή».

Θα σου πρότεινα να συμβουλευθείς κάποιο δικηγόρο, αν και θα πρέπει νομίζω να έχεις κάποιο σοβαρότερο επιχείρημα από το «με τον πατέρα μου δεν έχω καλή σχέση», π.χ. ότι το επώνυμό του σου δημιουργεί κάποιο πρόβλημα ή κάτι τέτοιο.

_____________

 

2.

 Έχω δει διάφορα βιντεάκια στο youtube (Μπραφ, Κοντοπίδη κ.α.) τα οποία ''κοροιδεύουν'' είτε εταιρίες, είτε δημόσια πρόσωπα. Μπορεί να στραφεί η εταιρία ή το πρόσωπο που θίγεται απέναντι σε αυτόν που κάνει το βίντεο ή εντάσσεται στην ελευθερία λόγου;

Συγνώμη αν η διατύπωσή μου είναι κακή.

Marios

 

Αγαπητέ Marios,

H σάτιρα ως λογοτεχνικό ή κινηματογραφικό είδος αποτελεί µία ιδιόµορφη µορφή τέχνης. Συνεπώς καλύπτεται από την συνταγματική προστασία της ανεπιφύλακτης ελευθερίας της τέχνης. Αυτό δε σηµαίνει, όµως, ότι η τέχνη είναι υπεράνω του νόµου. Σηµαίνει ότι οι νοµοθετικά επιβαλλόµενοι περιορισµοί οφείλουν να είναι λιγότερο εκτεταµένοι και εντατικοί όταν πρόκειται για έργα τέχνης. Πάντως, η άσκηση της ελευθερίας της τέχνης (άρα και της σάτιρας) δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα όρια που θέτει το ίδιο το σύνταγμα και κυρίως η απαγόρευση κατάχρησης των δικαιωμάτων, ενώ από την άλλη τυχόν περιορισμοί στην ελευθερία της τέχνης πρέπει να τηρούν την αρχή της αναλογικότητας. Έτσι, ο καλλιτέχνης υπόκειται στο ισχύον δίκαιο και δεν θα πρέπει να προσβάλλει τα δικαιώµατα των άλλων (ιδίως την προσωπικότητα, τη ζωή, την υγεία, την περιουσία).

Στην περίπτωση λοιπόν που ένα καλλιτεχνικό έργο (όπως το σατιρικό) προσβάλλει την προσωπικότητα κάποιου προσώπου, θα πρέπει να ελέγχεται εάν η προσβολή αυτή είναι συνταγµατικά θεµιτή ή αδικαιολόγητη. Τα κριτήρια για να γίνει αυτός ο έλεγοχς είναι κυρίως η ταυτότητα του θιγομένου (π.χ. τα όρια της ανεκτής κριτικής είναι ευρύτερα για τους πολιτικούς οι οποίοι εκ του ρόλου τους τίθενται σε δημόσια κριτική), η βαρύτητα της προσβολής, η εγγύτητα των περιεχόµενων στο έργο διατυπώσεων προς την αλήθεια (και το εάν αποτελούν ισχυρισμούς περί γεγονότων ή απλές αξιολογικές κρίσεις), το µέτρο της καλλιτεχνικής αξίας του έργου κ.ά.

Εξάλλου και σύµφωνα µε την ΕΣ∆Α η άσκηση της ελευθερίας της έκφρασης συνεπάγεται καθήκοντα και ευθύνες ενώ επιτρέπεται ο περιορισµός της ελευθερίας της έκφρασης, μεταξύ άλλων, και με σκοπό την προστασία της τιµής κάποιου προσώπου.

Συμπερασματικά, προφανώς κάποιος που θεωρεί ότι θίγεται η προσωπικότητα ή η τιμή του μπορεί να προσφύγει στη δικαιοσύνη, εν τούτοις επειδή η σάτιρα είναι τέχνη ο νόμος της αναγνωρίζει µεγαλύτερο πεδίο ελευθερίας (χωρίς πάντως να είναι ανεξέλεγκτη). Το θέμα θα κριθεί κατά περίπτωση (είναι άλλο να πει ο σατιρικός καλλιτέχνης ότι «η τάδε εταιρεία φτιάχνει κακόγουστα ρούχα» και είναι άλλο να πει «η τάδε εταιρεία φτιάχνει καρκινογόνα παιχνίδια και εκμεταλλεύεται παιδική εργασία»).

_____________

 

3.

Η γειτόνισσα από το διπλανό οικόπεδο έριξε τουμποφλό στον κισσό μου, που βρίσκεται στην περίφραξη, εντός του δικού μου κήπου! Το έκανε και πέρυσι, ο κισσός μαράθηκε φυσικά και θεώρησα πως είναι τυχαίο. Το έκανε και φέτος και το διαπίστωσα αφού πήγα το χώμα για ανάλυση. Επίσης πιθανότατα είναι καταγεγραμμένο στην κάμερα. Ισχυρίζεται ότι ο κισσός μπαίνει στο δικό της οικόπεδο, της αφήνει σημάδια στον τοίχο και την ενοχλεί! Μπορώ να κάνω κάτι?

Ηλέκτρα

 

Αγαπητή Ηλέκτρα,

Ο νόμος προβλέπει τα εξής για τα φυτά που περνούν από ένα οικόπεδο στο διπλανό: Εάν (και μόνο εάν) οι ρίζες ή τα κλαδιά του φυτού εμποδίζουν τη χρήση του διπλανού ακινήτου, ο κύριος του διπλανού ακινήτου μπορεί να κόψει και να κρατήσει για τον εαυτό του τις ρίζες ή τα κλαδιά του φυτού που εισχωρούν στο κτήμα του, εφόσον προηγουμένως ζητήσει από τον ιδιοκτήτη του φυτού να τα κόψει μόνος του εντός εύλογης προθεσμίας.

Άρα η γειτόνισσά σου μπορεί στη χειρότερη μόνο να κόψει τα κλαδιά του κισσού που μπαίνουν στο οικόπεδό της και όχι να καταστρέψει όλο το φυτό. Με το να καταστρέφει το φυτό σου διαπράττει το πταίσμα της φθοράς ξένου αντικειμένου ευτελούς αξίας πράγμα που σημαίνει ότι μπορείς να υποβάλλεις έγκληση εντός 3 μηνών από τότε που το έκανε.

_____________

 

4.

καλησπέρα Χρήστο,
ήθελα να ρωτήσω εάν υπάρχει ένα ακίνητο με 3 συνιδιοκτήτες (όχι πρώτη κατοικία) και ένας εξ αυτών αποκτήσει χρέη τόσα που να κινδυνεύσει η περιουσία του (ένα σπίτι σε δάνειο και το προαναφερθέν) οι υπόλοιποι πρέπει να ανησυχήσουν; Σε ευχαριστώ (ένας από τρεις)!

 

Αγαπητή/-έ,

Στην περίπτωση συνιδιοκτησίας εξ αδιαιρέτου, οι πιστωτές αυτού που χρωστάει μπορούν να κάνουν αναγκαστική εκτέλεση (κατάσχεση) στο μερίδιο του οφειλέτη. Άρα στην περίπτωσή σου, το χειρότερο σενάριο είναι οι άλλοι δύο να βρεθούν να έχουν ως τρίτο συνιδιοκτήτη την τράπεζα που θα έχει πάρει το μερίδιο αυτού που χρωστάει. Τα δικά τους μερίδια δεν κινδυνεύουν.

_____________

 

Ρωτήστε κι εσείς τον Χρήστο Γραμματίδη στο City Legal, για τα νομικά ζητήματα που σας απασχολούν, συμπληρώνοντας την φόρμα δεξιά.

Παρακαλούμε, μία ερώτηση κάθε φορά.