Μέσα στο μυαλό του Λεονάρντο Ντα Βίντσι

Μέσα στο μυαλό του Λεονάρντο Ντα Βίντσι Facebook Twitter
3
Μέσα στο μυαλό του Λεονάρντο Ντα Βίντσι Facebook Twitter

Το βιβλίο του Leonard Shlain με τίτλο "Leonardo's Brain: Understanding Da Vinci's Creative Genius"  είναι μια απόπειρα κατανόησης της δημιουργικής ιδιοφυίας του Ντα Βίντσι. Ένας άντρας χωρίς συμβατική μόρφωση, αριστερόχειρας, σχεδόν αμφίχειρας, χορτοφάγος, ειρηνιστής, γκέι, ο οποίος, σύμφωνα με τον συγγραφέα, είχε πρόσβαση σε μια κατάσταση συνείδησης «διαφορετική από σχεδόν όλους τους άλλους ανθρώπους».

Ο Ντα Βίντσι δεν κατάφερε να αποκτήσει μόρφωση μέσα από τα παραδοσιακά κανάλια και ήταν αυτοδίδακτος. Αυτό όμως είχε το θετικό αποτέλεσμα γι' αυτόν να ζήσει ως αριστερόχειρας σε όλη του τη ζωή, κάτι που δεν θα είχε συμβεί μέσα σε σχολικό περιβάλλον.

O Shlain υποστηρίζει ότι ο Λεονάρντο, ο οποίος δημιούργησε ανατομικά σχέδια του ανθρώπινου σώματος πολύ πριν αναπτυχθεί η ιατρική ανατομία, έκανε παρατηρήσεις για την πτήση των πτηνών με μεγαλύτερη ακρίβεια από οποιονδήποτε επιστήμονα πριν από αυτόν, κατέκτησε τα μυστικά της μηχανικής, της αρχιτεκτονικής, των μαθηματικών, της βοτανικής, της χαρτογραφίας, προανήγγειλε τον νόμο του Νεύτωνα και τον νόμο Bernoulli, είναι ο άνθρωπος που αξίζει τον χαρακτηρισμό «ιδιοφυία» περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον άνθρωπο της τέχνης.

Μέσα στο μυαλό του Λεονάρντο Ντα Βίντσι Facebook Twitter

Χρησιμοποιώντας μια πληθώρα διαθέσιμων πληροφοριών από τα σημειωματάρια του Λεονάρντο, διάφορα βιογραφικά στοιχεία ο Shlain έφτιαξε μια δική του θεωρία που αποκαλεί «μεταθανάτια σάρωση εγκεφάλου», επιδιώκοντας να εξηγήσει την απαράμιλλη δημιουργικότητα του Ντα Βίντσι. Για παράδειγμα, ο Λεονάρντο ήταν χορτοφάγος σε έναν σαρκοφάγο κόσμο που η τροφή ήταν λίγη και το κυνήγι ήταν αριστοκρατικό. Η εξήγηση του Ντα Βίντσι για την απροθυμία του να καταναλώσει κρέας ήταν ότι δεν ήθελε να συμβάλλει στην ταλαιπωρία ή στον θάνατο οποιοδήποτε ζώου. Αυτή ήταν η στάση που κράτησε σε όλη του τη ζωή.

Μέσα στο μυαλό του Λεονάρντο Ντα Βίντσι Facebook Twitter

Μια άλλη παρατήρηση του Shlain είναι ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος αποκτά τον μέγιστο αριθμό νευρώνων σε ηλικία οχτώ μηνών και η δραματική δραστηριότητα του ξεδιπλώνεται μέσα στην επόμενη δεκαετία, οπότε αυτά τα χρόνια της ζωής μας είναι καθοριστικά για την διαμόρφωση της γνωστικής μας ανάπτυξης και απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή. Τα παιδικά χρόνια του Λεονάρντο ήταν τόσο ασυνήθιστα και ταραχώδη που πρέπει να ληφθούν υπόψη για την ανάπτυξη του εγκεφάλου του. Υπήρξε το παράνομο παιδί ενός πλούσιου playboy με μια χωριατοπούλα από την επαρχία της Τσοπάνης. Μεγάλωσε χωρίς πατέρα – ο οποίος αρνήθηκε να παντρευτεί τη μητέρα του Λεονάρντο, επειδή δεν ήθελε να θέσει σε κίνδυνο την κοινωνική του θέση ως φιλόδοξος συμβολαιογράφος. Ο πατέρας του αργότερα κανόνισε ώστε η μητέρα του να παντρευτεί έναν άλλον άντρα και ο ίδιος παντρεύτηκε ένα κορίτσι 16 χρονών. Πήρε τον Λεονάρντο από τη φροντίδα της μητέρας του και ο Λεονάρντο έζησε στο σπίτι του πατέρα του ως γιος β' κατηγορίας.

Μέσα στο μυαλό του Λεονάρντο Ντα Βίντσι Facebook Twitter

Ο Λεονάρντο ήταν το μόνο άτομο στην καταγεγραμμένη ιστορία που ήταν σε θέση να γράφει ανάποδα, καθρεφτισμένα, κάτι που δίνει σημαντικές ενδείξεις για την καλωδίωση του εγκεφάλου του. Ο Λεονάρντο δεν έγραφε από τα αριστερά προς τα δεξιά, όπως συνηθίζεται σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες, αλλά από δεξιά προς τα αριστερά, και ήταν αριστερόχειρας. Μερικές φορές μάλιστα άλλαζε φορά μέσα σε μια πρόταση, γράφοντας ορισμένες λέξεις προς μια κατεύθυνση, αλλάζοντας την επόμενη προς την άλλη κατεύθυνση. Η προσεκτική εξέταση των δύο τρόπων γραφής δείχνει ότι είναι ολόιδιες μεταξύ τους.

Αυτές οι ιδιορρυθμίες δείχνουν ότι τα δυο του ημισφαίρια ήταν με έναν εξαιρετικό τρόπο στενά συνδεδεμένα μεταξύ τους. Παραδοσιακά ένα από τα δύο ημισφαίρια του εγκεφάλου κυριαρχεί πάνω στο άλλο, κάτι που δεν φαίνεται να ισχύει στην περίπτωση του Ντα Βίντσι. Με βάση τις παρατηρήσεις που έχουν γίνει για ανθρώπους που είναι σε θέση να γράφουν αντικατοπτρισμένα, τα στοιχεία δείχνουν ότι ο Ντα Βίντσι διέθετε μεγάλο μεσολόβιο που έκανε δυνατή την πολύ καλή επικοινωνία μεταξύ των δύο ημισφαίριων.

Μέσα στο μυαλό του Λεονάρντο Ντα Βίντσι Facebook Twitter

Ο Ντα Βίντσι δεν κατάφερε να αποκτήσει μόρφωση μέσα από τα παραδοσιακά κανάλια και ήταν αυτοδίδακτος. Αυτό όμως είχε το θετικό αποτέλεσμα γι' αυτόν να ζήσει ως αριστερόχειρας σε όλη του τη ζωή, κάτι που δεν θα είχε συμβεί μέσα σε σχολικό περιβάλλον.

Τέλος, ο Shlain αναφέρει την έρευνα της Sandra Witelson, η οποία αναφέρει ότι η εμπρόσθια σύμφυση, το μεγαλύτερο και πιο διακριτό τμήμα του μεσολοβίου, μπορεί να είναι μέχρι 30% μεγαλύτερο σε γυναίκες σε σχέση με τους άντρες, και άλλες μελέτες αναφέρουν ότι μπορεί να είναι μέχρι 15% μεγαλύτερο σε ομοφυλόφιλους άντρες σε σχέση με τους ετεροφυλόφιλους. Αυτές οι δύο υποθέσεις μαζί με τα πολύ καλά συνδεδεμένα ημισφαίρια του εγκεφάλου του Ντα Βίντσι δίνουν στοιχεία για το εξαιρετικό του μυαλό που ήταν ικανό για πρωτότυπη κριτική και δημιουργική σκέψη.

3

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ευάρεστος Πιμπλής: «Η ηδονή σήμερα τρομάζει – και αυτό λέει πολλά για εμάς»

Βιβλίο / Ευάρεστος Πιμπλής: «Η ηδονή σήμερα τρομάζει και αυτό λέει πολλά για εμάς»

Ο πρωτοεμφανιζόμενος συγγραφέας μιλά στη LiFO με αφορμή το βιβλίο του «Πέρα από τη συναίνεση» για μερικά από τα πιο δύσκολα ζητήματα της εποχής: τη βία μέσα στη φαντασίωση, τον νέο πουριτανισμό, τα όρια της επιθυμίας και την εύθραυστη, συνεχώς μεταβαλλόμενη έννοια του τι σημαίνει να είσαι άνδρας σήμερα.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Μοντ Ρουαγιέ: «Πού θα βρίσκονται σε δέκα χρόνια όλοι αυτοί που μας επιτίθενται;»

Lgbtqi+ / Μοντ Ρουαγιέ: «Πού θα βρίσκονται σε δέκα χρόνια όλοι αυτοί που μας επιτίθενται;»

Στο εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο «Τρανσφοβία» που μόλις κυκλοφόρησε στα ελληνικά, η τρανσφεμινίστρια Μοντ Ρουαγιέ επιχειρεί να καταγράψει τη νέα πραγματικότητα για την τρανς συνθήκη και τα τρανς δικαιώματα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
H παλιά Εθνική Βιβλιοθήκη ανοίγει ξανά τις πύλες της

Αποκλειστικές φωτογραφίες / Η παλιά Εθνική Βιβλιοθήκη ανοίγει ξανά τις πόρτες της

Η LiFO μπήκε στο ιστορικό Βαλλιάνειο Μέγαρο το οποίο, μετά την ολοκλήρωση των αναγκαίων εργασιών αποκατάστασης και συντήρησης, θα υποδεχθεί ξανά το κοινό στις αρχές του 2026.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
«Gaslighting»: Είναι όλα στο μυαλό σου!

Βιβλίο / «Gaslighting»: Είναι όλα στο μυαλό σου!

Τι είναι το gaslighting; Το επίκαιρο και διαφωτιστικό δοκίμιο της Kέιτ Άμπραμσον αποτελεί μια διεξοδική, εις βάθος ανάλυση ενός όρου που έχει κατακλύσει το διαδίκτυο και την ποπ κουλτούρα και χρησιμοποιείται πλέον ευρέως.
ΕΙΡΗΝΗ ΓΙΑΝΝΑΚΗ
Το woke στο «καναβάτσο»

Βιβλίο / Τι είναι τελικά το woke; Δύο βιβλία εξηγούν

Δύο αξιόλογα βιβλία που εστιάζουν στην πολυσυζητημένή και παρεξηγημένη σήμερα woke κουλτούρα κυκλοφόρησαν πρόσφατα στα ελληνικά, εμπλουτίζοντας μια βιβλιογραφία περιορισμένη και μάλλον αρνητικά διακείμενη.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Σκοτ Φιτζέραλντ «Ο Μεγάλος Γκάτσμπυ»

Το πίσω ράφι / «Ο Μεγάλος Γκάτσμπυ». Ένα αριστούργημα. Δίχως υπερβολή

O Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ ζωντανεύει την εκλεπτυσμένη βαρβαρότητα της αμερικανικής αστικής τάξης, το κυνήγι του αμερικανικού ονείρου και μαζί τη διάλυση μιας κολοσσιαίας ψευδαίσθησης.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Η Έλεν ντε Γουίτ έγραψε τον «Τελευταίο Σαμουράι». Χρειάστηκε 25 χρόνια για το νέο της βιβλίο

Βιβλίο / Η Έλεν ντε Γουίτ έγραψε τον «Τελευταίο Σαμουράι». Χρειάστηκε 25 χρόνια για το νέο της βιβλίο

Η μυθιστορηματική περίπτωση της Ντε Γουίτ αποδεικνύει ότι οι καλοί συγγραφείς πάντα δικαιώνονται. Και το βιβλίο της «Οι Άγγλοι καταλαβαίνουν το μαλλί», τη σπάνια ευφυΐα της.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Μαρία Μήτσορα «Ζήτα Ήτα Θήτα»

Προδημοσίευση / Μαρία Μήτσορα «Ζήτα Ήτα Θήτα»

Μια αποκλειστική πρώτη δημοσίευση από το εν εξελίξει βιβλίο «Ανθός ΜεταΝοήματος» της Μαρίας Μήτσορα, μιας αθόρυβης πλην σημαντικότατης παρουσίας στην ελληνική λογοτεχνία, που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Πατάκη μέσα στο 2026.
THE LIFO TEAM
«Πώς αλλάζει κανείς, πώς φτάνει σε σημείο να μην αναγνωρίζει τον εαυτό του»

Το πίσω ράφι / «Πώς αλλάζει κανείς, πώς φτάνει σε σημείο να μην αναγνωρίζει τον εαυτό του»

Το μυθιστόρημα «Δαμάζοντας το κτήνος» της Έρσης Σωτηροπούλου είναι χτισμένο στην εικόνα της «μοναξιάς που μοιράζονται πολλοί άνθρωποι μαζί». Επανεκδίδεται σε λίγες μέρες από τον Πατάκη.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Μάργκαρετ Άτγουντ: «Δεν νομίζω να με αγαπούσε ο Πλάτωνας»

Βιβλίο / Μάργκαρετ Άτγουντ: «Δεν νομίζω να με αγαπούσε ο Πλάτωνας»

Μία από τις σημαντικότερες συγγραφείς της εποχής μας. Στη συνέντευξή της στη LifO δίνει (ανάμεσα σε άλλα) οδηγίες για το γράψιμο και τη ζωή, τη γνώμη της για τον Πλάτωνα αλλά και για την αξία των συμβολικών μύθων.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Σεξ, (πολλά) ναρκωτικά και rock & roll με τον Μάρτιν Σκορσέζε

Βιβλίο / Σεξ, (πολλά) ναρκωτικά και rock & roll με τον Μάρτιν Σκορσέζε

Στο νέο βιβλίο του, που κυκλοφορεί δύο χρόνια μετά τον θάνατό του, ο Ρόμπι Ρόμπερτσον, ο ηγέτης του θρυλικού συγκροτήματος The Band, μιλάει για όσα έζησε με τον διάσημο σκηνοθέτη και κολλητό του στο ηδονιστικό Χόλιγουντ της δεκαετίας του '70.
THE LIFO TEAM
Ο «Θάνατος του Βιργιλίου» και τρία ακόμα λογοτεχνικά διαμάντια

Βιβλίο / Ο «Θάνατος του Βιργιλίου» και τρία ακόμα λογοτεχνικά διαμάντια

Τα έργα-σταθμοί της λογοτεχνίας, από την υψηλή ποίηση μέχρι τη μυθοπλασία, ανέκαθεν αποτύπωναν τα ακραία σημεία των καιρών, γι’ αυτό είναι επίκαιρα. Παραθέτουμε τέσσερα αντιπροσωπευτικά παραδείγματα που βγήκαν πρόσφατα.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Ζοζέ Σαραμάγκου: Η ζωή ενός αντισυμβατικού συγγραφέα

Βιβλίο / Ζοζέ Σαραμάγκου: «Πιστεύω πως ό,τι είναι να γίνει δικό μας, θα φτάσει τελικά στα χέρια μας»

Σαν σήμερα γεννήθηκε ο σπουδαίος Πορτογάλος λογοτέχνης που ξεκίνησε να γράφει για να δοκιμάσει «τι στ’ αλήθεια μπορεί ν’ αξίζει ως συγγραφέας» και έφτασε να πάρει Νόμπελ Λογοτεχνίας.
ΕΛΠΙΔΑ ΜΟΥΡΚΑΚΟΥ
Ένας ύμνος για την γκέι αγάπη και τη φιλία σε έναν κόσμο όπου θερίζει το Aids

Βιβλίο / Ο ξεχασμένος «Κωνσταντίνος» του Παναγιώτη Ευαγγελίδη κυκλοφορεί ξανά

Ένας ύμνος για την γκέι αγάπη και τη φιλία σε έναν κόσμο που τον θερίζει το AIDS. Μια τολμηρή ματιά την Αθήνα των ’90s μέσα από το απελπισμένο στόρι δύο γκέι εραστών. Ο «Κωνσταντίνος» του Παναγιώτη Ευαγγελίδη ήταν εκτός κυκλοφορίας για τρεις σχεδόν δεκαετίες. Σε λίγες μέρες κυκλοφορεί ξανά.
M. HULOT
Μαρκ Μπρέι: «Είναι δύσκολο να είσαι αντιφασίστας σήμερα στις ΗΠΑ»

Βιβλίο / Μαρκ Μπρέι: «Είναι δύσκολο να είσαι αντιφασίστας σήμερα στις ΗΠΑ»

Ο ιστορικός και συγγραφέας του βιβλίου «Antifa», που εγκατέλειψε πρόσφατα οικογενειακώς τις ΗΠΑ εξαιτίας απειλών που δέχτηκε για τη ζωή του, μιλά για την αμερικανική πολιτική σκηνή και για το αντιφασιστικό κίνημα σήμερα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ

σχόλια

3 σχόλια
"Ο Ντα Βίντσι δεν κατάφερε να αποκτήσει μόρφωση μέσα από τα παραδοσιακά κανάλια και ήταν αυτοδίδακτος. Αυτό όμως είχε το θετικό αποτέλεσμα γι' αυτόν να ζήσει ως αριστερόχειρας σε όλη του τη ζωή, κάτι που δεν θα είχε συμβεί μέσα σε σχολικό περιβάλλον."Αυτό φαινομενικα ειναι ευκολο να επιτευχθει στη σημερινη εποχη με το διαδικτυο και τη πληροφορια που αυτο περιεχει αλλα δεν ξερω κατα ποσο ειναι εφικτο.