ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΘΥΜΗΘΩ μια εποχή που τα βιβλία του Τομ Ρόμπινς έμοιαζαν να βρίσκονται παντού τριγύρω. Στα σπίτια γνωστών και φίλων, στις παρέες, στις διακοπές. Ειδικά ο «Τρυποκάρυδος» με το χαρακτηριστικό εξώφυλλο, που ήταν εμπνευσμένο από το κλασικό πακέτο των τσιγάρων Camel. Είχαν χτυπήσει μια φλέβα – παγκοσμίως, αλλά και στην Ελλάδα ήταν ιδιαίτερη η απήχηση – οι ιστορίες μαγικού σουρεαλισμού, ψυχεδελικής σοφίας, εκστατικής απελευθέρωσης και σατιρικού εκτροχιασμού που πλημμύριζαν τα μυθιστορήματά του και ο ενθουσιώδης και ιδιοσυγκρασιακός λόγος του, γεμάτος παρατεταμένες και εντελώς ανισόρροπες παρομοιώσεις και εξωφρενικά λογοπαίγνια.
Νομίζω ότι ο πιο σημαντικός λόγος για την υψηλή δημοτικότητα των βιβλίων του Ρόμπινς, πέρα από τα τρελά κι ευφάνταστα σκηνικά, τις αλλόκοτες καταστάσεις, την παραισθητική ατμόσφαιρα, τους ιδεαλιστικούς απόηχους της αντικουλτούρας, τους sui generis χαρακτήρες και το απολαυστικό γράψιμο, ήταν αυτή η αδιαπραγμάτευτη ευζωία, η αγάπη για την γιορτή και την τελετουργία και η αισιοδοξία που απέπνεαν, σε πείσμα των όποιων δυσμενών περιστάσεων.
Για τον Ρόμπινς, το ζήτημα είναι ένα: Πώς μπορείς να κάνεις την αγάπη να κρατήσει για πάντα.
Μπορούσε να βρει κανείς ομοιότητες με το έργο συγγραφέων όπως ο Κεν Κίσι ή ο Ρίσταρντ Μπρότιγκαν ή ακόμα και ο Έρμαν Έσσε, αλλά τα βιβλία του Ρόμπινς, που μια εποχή τα διαβάζαμε το ένα μετά το άλλο ως μια ιδανική πηγή «διανοητικής» αναψυχής (τον ίδιο καιρό θυμάμαι να είναι επίσης πολύ δημοφιλή στον ευρύτερο περίγυρο τα βιβλία του Μπορίς Βιαν), από την οποία απουσίαζαν οι σκιές, το σκοτάδι και η πεσιμιστική διάθεση.
Τομ Ρόμπινς, Τρυποκάρυδος - Μια απίθανη ιστορία αγάπης, Μτφρ.: Ντίνος Γαρουφαλιάς,
Εκδόσεις Αίολος
Όπως είχε διακηρύξει κι ο ίδιος πολλές φορές, το απόλυτο σλόγκαν του Τομ Ρόμπινς ήταν «χαρά σε πείσμα των πάντων». Τελεία και παύλα. Και επίσης: «Κάθε κατάθλιψη έχει τις ρίζες της στην αυτολύπηση και η αυτολύπηση βρίσκει πρόσφορο έδαφος σε ανθρώπους που παίρνουν τον εαυτό τους πολύ στα σοβαρά». Για τον Ρόμπινς, το ζήτημα είναι ένα: Πώς μπορείς να κάνεις την αγάπη να κρατήσει για πάντα. «Ο έρωτας ανήκει σε εκείνους που δέχονται να φτάσουν στα άκρα για χάρη του» (‘Τρυποκάρυδος’) ασχέτως αν «ο έρωτας μας προκαλεί σύγχυση επειδή πάντα ακροβατεί μεταξύ ψευδαίσθησης και ουσίας, μεταξύ μνήμης και επιθυμίας, μεταξύ ανάγκης και ικανοποίησης» (‘Ακόμα κι οι καουμπόισσες μελαγχολούν’ – κρίμα που η μεταφορά του βιβλίου στο σινεμά από τον Γκας Βαν Ζαντ ατύχησε).
Ένα απόσπασμα από τον «Τρυποκάρυδο» (μτφρ. Ντίνος Γαρουφαλιάς) στη μνήμη του συγγραφέα που μας χάρισε στιγμές αναγνωστικής απόλαυσης, ψυχεδελικής ενόρασης και στοχαστικής ανεμελιάς:
«Στην ηπειρωτική Αμερική έπεφτε βροχή. Η περίφημη βροχή του Σιάτλ. Η ψιλή, γκρίζα βροχή που λατρεύουν τα μανιτάρια. Η επίμονη βροχή που ξέρει κάθε κρυφή χαραμάδα και περνάει σε κολλάρα και σε σακούλες με ψώνια. Η ήρεμη βροχή που μπορεί να σκουριάσει μια τενεκεδένια σκεπή χωρίς αυτή η τενεκεδένια σκεπή να κάνει τον παραμικρό θόρυβο διαμαρτυρίας. Η «σαμανική» βροχή που τροφοδοτεί τη φαντασία. Η βροχή, που στην πραγματικότητα, μοιάζει με κρυφή γλώσσα, με μουρμουρητό, σαν την έκσταση των πρωτόγονων και σαν την πεμπτουσία των πραγμάτων».
