Ο Aspergillus είναι ένα από τα πλέον διαδεδομένα είδη μυκήτων στον αέρα που αναπνέουμε. Παρότι ακίνδυνος για τους περισσότερους ανθρώπους, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις, ακόμη και θανατηφόρες, σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί σε νοσοκομειακά περιβάλλοντα, σε ασθενείς με καρκίνο ή λήπτες μεταμοσχεύσεων.
Ο Aspergillus είναι ένα γένος μυκήτων με περισσότερα από 300 είδη, τα οποία βρίσκονται παντού: στο χώμα, σε αποσυντιθέμενα φυτά, σε αποθηκευμένα τρόφιμα, ακόμη και στον αέρα εσωτερικών χώρων. Ο πιο διαδεδομένος εκπρόσωπος είναι ο Aspergillus fumigatus, ο οποίος και ευθύνεται για την πλειονότητα των λοιμώξεων που αποδίδονται στο συγκεκριμένο μύκητα.
Η λοίμωξη από Aspergillus, γνωστή ως «ασπεργίλλωση», δεν επηρεάζει υγιή άτομα, καθώς το ανοσοποιητικό τους σύστημα καταφέρνει να εξουδετερώνει τα σπόρια που εισπνέονται. Όμως σε άτομα με εξασθενημένες άμυνες, όπως ασθενείς με λευχαιμία, μεταμοσχευμένοι, ή όσοι λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, η ασπεργίλλωση μπορεί να εξελιχθεί ταχύτατα σε εισβολή του μύκητα στους πνεύμονες ή και σε άλλα όργανα.
Η πιο σοβαρή μορφή είναι η επεμβατική ασπεργίλλωση, με υψηλό ποσοστό θνησιμότητας, ειδικά αν δεν διαγνωστεί έγκαιρα. Εκτός από την πνευμονική λοίμωξη, ο Aspergillus μπορεί να προκαλέσει αλλεργική βρογχοπνευμονική ασπεργίλλωση (ABPA), ιδιαίτερα σε ασθενείς με άσθμα ή κυστική ίνωση, καθώς και μυκητιασικά ιγμόρεια.
Σύμφωνα με ειδικούς, τα περιστατικά επεμβατικής ασπεργίλλωσης αυξήθηκαν την περίοδο της πανδημίας COVID-19, καθώς αρκετοί νοσηλευόμενοι ασθενείς είχαν λάβει κορτικοστεροειδή, τα οποία καταστέλλουν το ανοσοποιητικό σύστημα.
Η διάγνωση της λοίμωξης απαιτεί ειδικές αιματολογικές και απεικονιστικές εξετάσεις, ενώ η θεραπεία βασίζεται σε ισχυρά αντιμυκητιασικά φάρμακα, όπως η βορικοναζόλη ή η αμφοτερικίνη Β. Η πρόληψη παραμένει κρίσιμη, με την αυστηρή υγειονομική παρακολούθηση σε νοσοκομεία και τη χρήση φίλτρων HEPA σε μονάδες εντατικής θεραπείας.
Παρότι πρόκειται για έναν κοινό και αρχαίο μύκητα, γνωστό από την εποχή του Μιχαήλ Αγγέλου, στον οποίο οφείλει και το όνομά του λόγω της χαρακτηριστικής «αστεροειδούς» εμφάνισης, ο Aspergillus συνεχίζει να προκαλεί προβληματισμό στη σύγχρονη ιατρική κοινότητα. Για όσους ζουν με ευάλωτο οργανισμό, ο αόρατος αυτός «επισκέπτης» μπορεί να αποβεί μοιραίος.
