Δύο γηγενή φυτά της Ανταρκτικής εξαπλώνονται γρήγορα καθώς ανεβαίνει η θερμοκρασία, σύμφωνα με την πρώτη μελέτη που δείχνει ότι την τελευταία δεκαετία έχουν επιταχυνθεί οι αλλαγές στα εύθραυστα πολικά οικοσυστήματα.
Η αύξηση των φυτών από το 2009 υπήρξε μεγαλύτερη από ότι τα προηγούμενη 50 χρόνια συνδυαστικά. Κάτι που συμπίπτει με τη ραγδαία άνοδο της θερμοκρασίας του αέρα και τη μείωση του αριθμού των φωκιών, σύμφωνα με ερευνητές που έκαναν μελέτη στο Signy Island.
Οι πληθυσμοί των συγκεκριμένων δύο φυτών της Ανταρκτικής- Deschampsia antarctica και Colobanthus quitensis- αποτελούν αντικείμενο επιστημονικής μελέτης από το 1960. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το πρώτο εξαπλώθηκε πέντε φορές ταχύτερα το διάστημα από το 2009 έως το 2018 σε σύγκριση με την περίοδο 1960- 2009. Για το δεύτερο φυτό, η αύξηση ήταν σχεδόν δεκαπλάσια, σύμφωνα με τη μελέτη.
Την περασμένη δεκαετία, η άνοδος τη θερμοκρασίας το καλοκαίρι αυξήθηκε από +0,02 βαθμούς Κελσίου σε +0,27 κάθε χρόνο. «Τα χερσαία οικοσυστήματα της Ανταρκτικής ανταποκρίνονται γρήγορα σε αυτές τις κλιματικές εισροές», δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια, καθηγήτρια Νικολέτα Κανόνε του πανεπιστημίου Insubria στο Κόμο της Ιταλίας.
«Περίμενα μία αύξηση αυτών των φυτών, αλλά όχι τέτοιου μεγέθους. Λαμβάνουμε πολλαπλές ενδείξεις ότι συμβαίνει μια σημαντική αλλαγή στην Ανταρκτική», επεσήμανε.
Βασική κινητήριος δύναμη της αλλαγής είναι η άνοδος της θερμοκρασίας του αέρα το καλοκαίρι, σύμφωνα με τη μελέτη. Ένας δευτερεύων λόγος είναι πως υπάρχουν λιγότερες φώκιες στο νησί, που πατάνε τα φυτά. Δεν είναι γνωστό γιατί έχει μειωθεί ο αριθμός τους, αλλά είναι πιθανό να σχετίζεται με αλλαγές στη διαθεσιμότητα τροφής και τις συνθήκες στη θάλασσα.
Η ανάλυση δείχνει ότι οι φώκιες είχαν επηρεάσει αλλαγές από το 1960 έως το 2009, ενώ ο βασικός κινητήριος μοχλός το διάστημα 2009-2018 ήταν η άνοδος της θερμοκρασίας.
Οι τάσεις ανόδου της θερμοκρασίας αναμένεται να συνεχιστούν και περισσότερες περιοχές χωρίς πάγο θα δημιουργηθούν τις ερχόμενες δεκαετίες. Οι επιστήμονες λένε ότι τα ευρήματα στο Signy Island είναι αντιπροσωπευτικά των διεργασιών που συμβαίνουν γενικότερα στην περιοχή.
«Τα ευρήματά μας υποστηρίζουν την υπόθεση ότι η μελλοντική αύξηση της θερμοκρασίας θα πυροδοτήσει σημαντικές αλλαγές σε αυτά τα εύθραυστα οικοσυστήματα της Ανταρκτικής», επεσήμαναν οι ερευνητές στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Current Biology.
Η εξάπλωση αυτών των ειδών θα προκαλέσουν αλλαγές στην οξύτητα του εδάφους, τα βακτήρια και τους μύκητες στη γη και στο πώς αποσυντίθεται η οργανική ύλη. Οι αλλαγές στη χημεία του εδάφους, όπως και η υποβάθμιση του μόνιμα παγωμένου υπεδάφους θα προκαλέσει «κατακλυσμό» αλλαγών «με συνέπειες σε όλα τα συστατικά των χερσαίων οικοσυστημάτων», τόνισε η Κανόνε.
Τα φυτά είναι προσαρμοσμένα σε μία σύντομη περίοδο ανάπτυξης και μπορούν να φωτοσυνθέτουν σε συνθήκες χιονιού, με θερμοκρασίες αέρα κάτω από τους μηδέν βαθμούς Κελσίου. Παρότι μπορούν να αναπαραχθούν γρήγορα και σε σκληρές κλιματικές συνθήκες, δεν είναι καλά στον «ανταγωνισμό» με μη γηγενή φυτά.
Παρότι η άνοδο της θερμοκρασίας μπορεί να ωφελήσει κάποια γηγενή φυτά σε απομόνωση, αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εγκατάστασης μη γηγενών ειδών, που θα μπορούσαν να υπερισχύσουν των γηγενών και να προκαλέσουν μη αναστρέψιμες απώλειες άγριας ζωής, προειδοποίησαν οι ερευνητές.
«Η εισβολή ξένων ειδών μπορούν να προκαλέσουν δραματική απώλεια της γηγενούς βιοποικιλότητας στην Ανταρκτική, που χρειάστηκε εκατομμύρια χρόνια εξέλιξης και επιβίωσης. Επιπλέον, η αλλαγή της βλάστησης θα προκαλέσει ένα φαινόμενο ντόμινο σε όλη τη χλωρίδα και την πανίδα των χερσαίων οικοσυστημάτων», τόνισε η Κανόνε.
Με πληροφορίες από Guardian
