Για τη γνησιότητα που έχουν οι σπάνιες φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή, γίνεται συζήτηση τις τελευταίες ώρες.
Δήλωση για τις ιστορικές φωτογραφίες που ήρθαν στο «φως» έκανε ο πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης.
«Η Βουλή δεν έχει καμία δουλειά, είναι δουλειά του υπουργείου Πολιτισμού. Σε ό,τι αφορά την επιστολή Τσίπρα έχει κάνει λάθος, το ίδρυμα της Βουλής δεν έχει προϋπολογισμό, η βουλή έχει προϋπολογισμό για αυτά. Αντίστοιχη επιστολή (σωστή) έστειλε τώρα και το ΚΚΕ. Εγώ θα ζητήσω την Πέμπτη να με εξουσιοδοτήσει η διάσκεψη των προέδρων ώστε να ελέγξουμε τη γνησιότητα φωτογραφιών. Υπάρχει νόμος διεθνής που απαγορεύει σε αυτή την πλατφόρμα να εμπορεύεται τεκμήρια πολέμου. Αν δεν υπάρχει τέτοιο κώλυμα η Βουλή θα προσπαθήσει να τις πάρει».
Είναι γνήσιες οι σπάνιες φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή;
Την ανάγκη άμεσης παρέμβασης ώστε να αποκτήσει το ελληνικό κράτος τις φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή, υπογράμμισε ο γιατρός και ερευνητής στην Ουάσινγκτον, Γιώργος Παυλάκης, μιλώντας στο ΕΡΤnews και την εκπομπή ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ, κάνοντας λόγο για «μοναδικά μνημεία της νεότερης ιστορίας».
Όπως ανέφερε, «είμαστε πράγματι συγκλονισμένοι πολλοί από εμάς από την ανακάλυψη αυτών των μοναδικών φωτογραφικών ντοκουμέντων που είναι τώρα σε δημοπρασία», εκτιμώντας ότι πρόκειται «σχεδόν σίγουρα για πραγματικά γνήσια ντοκουμέντα». Διευκρίνισε πάντως ότι «αυτό φυσικά θα το πουν οι πιο ειδικοί όταν έρθουν στα χέρια των Ελλήνων, που θα πρέπει να γίνει οπωσδήποτε».
«Είναι σίγουρο ότι πρέπει να έρθουν στην κυριότητα του ελληνικού κράτους και να γίνουν κτήμα όλων μας, γιατί είναι μοναδικά μνημεία της νεότερης ιστορίας», σημείωσε.
Στη συζήτηση τέθηκε το ζήτημα της πιστοποίησης της αυθεντικότητας των φωτογραφιών, με τον ίδιο να εκτιμά ότι ο Βέλγος συλλέκτης «έχει ιστορία πίσω του και δεν θα εξαφανιστεί από τη μια μέρα στην άλλη», ενώ εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι «η υπουργός Πολιτισμού θα ενεργήσει αποφασιστικά και γρήγορα για να έρθουν στην Ελλάδα και να γίνουν ευρύτερα διαθέσιμα αυτά τα υλικά, για διδακτικούς σκοπούς τουλάχιστον», τονίζοντας πως υπάρχουν και νομικά προηγούμενα σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης για την παρεμπόδιση αγοραπωλησιών υλικού που συνδέεται με ναζιστικά εγκλήματα.
«Το πρακτικό πράγμα είναι να έρθουν αυτά τα υλικά στην Ελλάδα και ο τρόπος να το κάνουμε πριν γίνει κάτι ανεπανόρθωτο είναι να συμμετάσχει ένας φορέας από την Ελλάδα σε αυτόν τον πλειστηριασμό» σημείωσε ο κ. Παυλάκης ενώ παράλληλα, πρότεινε το υπουργείο να προχωρήσει σε διάβημα, υποστηρίζοντας ότι «αυτό το υλικό ανήκει δικαιωματικά στο ελληνικό κράτος από τη στιγμή που είναι αυθεντικό».
Αναφερόμενος στο περιεχόμενο των φωτογραφιών, σημείωσε ότι απεικονίζουν «ανθρώπους που τους πάνε στο θάνατο και τραγουδάνε με τα στόματα ανοιχτά», ενώ περιέγραψε εικόνες με «ενωμένες γροθιές» και βλέμματα «κατάματα στο θάνατο», επισημαίνοντας ότι πρόκειται για υλικό που «είναι σημαντικό για να μας σοκάρει και να μας δείξει» τη βαρύτητα των γεγονότων.
Κλείνοντας, ο κ. Παυλάκης αναφέρθηκε στον βανδαλισμό που έγινε στην αναμνηστική πλάκα με τα ονόματα των εκτελεσμένων. «Πού βρέθηκε τόσο μίσος 82 χρόνια μετά;» διερωτήθηκε, προσθέτοντας ότι «πόσες φορές ακόμα θα πρέπει να αντισταθούμε στον φασισμό που σηκώνει κεφάλι και που λανσάρεται πάλι σαν λύση;».
Την εκτίμηση ότι οι φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή είναι «κατά 99% αυθεντικές», διατύπωσε ο ιστορικός-δημοσιογράφος Γιάννης Χαραλαμπίδης, σημειώνοντας ωστόσο ότι η οριστική πιστοποίηση μπορεί να γίνει μόνο με ταυτοποίηση προσώπων ή εργαστηριακό έλεγχο.
Μιλώντας στην ίδια εκπομπή του ΕΡΤnews, ο κ. Χαραλαμπίδης υπογράμμισε ότι «θα είμαστε 100% σίγουροι σε δύο περιπτώσεις: πρώτον, εάν ταυτοποιηθεί ένα από τα πρόσωπα που εικονίζονται και, δεύτερον, εάν οι φωτογραφίες υποστούν εργαστηριακό έλεγχο».
Διευκρίνισε επίσης, ότι θα πρέπει να επιβεβαιωθεί πως πρόκειται πράγματι για εικόνες της 1ης Μαΐου 1944, καθώς είχαν πραγματοποιηθεί και άλλες εκτελέσεις τις επόμενες ημέρες. Ωστόσο, από τη μακροσκοπική εξέταση και την εκτίμηση ειδικών της περιόδου, «φαίνεται ότι κατά 99% μιλάμε για φωτογραφίες της εποχής και της ημέρας».
Αναφερόμενος στις εικόνες που δημοσιεύτηκαν, έκανε λόγο για ανθρώπους που εμφανίζονται αγέρωχοι και με το κεφάλι ψηλά, επισημαίνοντας ότι οι μαρτυρίες της εποχής καταγράφουν πως οι κρατούμενοι τραγουδούσαν ήδη από την στιγμή που ξεχώρισαν οι 200 στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου.
Όπως ανέφερε, σύμφωνα με μαρτυρίες, τραγουδούσαν τον εθνικό ύμνο, τον ύμνο της Ακροναυπλίας και το τραγούδι του Ζαλόγγου, ενώ την προηγούμενη νύχτα είχε πραγματοποιηθεί ακόμη και ένα αυτοσχέδιο γλέντι με κιθάρες, όταν αρχικά θεωρήθηκε ότι άλλοι κρατούμενοι θα οδηγούνταν στην εκτέλεση.
«Το κλίμα που επικρατούσε και η ψυχολογία μεταξύ των κρατουμένων δικαιολογεί απολύτως αυτό το αίσθημα που βλέπετε να ζωγραφίζεται στα πρόσωπά τους», σημείωσε, προσθέτοντας ότι πρόκειται για ανθρώπους που «δείχνουν το πρόσωπό τους με καμάρι» παρά τα σημάδια της πολύχρονης κράτησης και κακοποίησης.
Σχετικά με το εάν θα πρέπει να υπάρξει παρέμβαση δημόσιου φορέα για την απόκτηση των φωτογραφιών, ο κ. Χαραλαμπίδης ανέφερε ότι «δεν είναι αβάσιμη η προτροπή που έρχεται από πολλούς να υπάρξει μια κινητικότητα».
Εκτίμησε ότι τα Γενικά Αρχεία του Κράτους θα μπορούσαν να αποτελέσουν τον καταλληλότερο φορέα, εφόσον υπάρχουν τα απαραίτητα κονδύλια και η νομική δυνατότητα, ενώ τόνισε ότι «ο φυσικός χώρος αυτών των φωτογραφιών είναι το Μουσείο της ΕΑΜικής Αντίστασης που βρίσκεται στον χώρο της Καισαριανής».
Η επιστολή Κουτσούμπα για τις φωτογραφίες από την Καισαριανή
Ο γγ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας, απέστειλε την παρακάτω επιστολή προς τον πρόεδρο της Βουλής και τους υπουργούς Εσωτερικών και Πολιτισμού για τα φωτογραφικά ντοκουμέντα με τους 200 εκτελεσμένους κομμουνιστές στην Καισαριανή.
«Προς:
τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων, κ. Νικήτα Κακλαμάνη
τον Υπουργό Εσωτερικών, κ. Θεόδωρο Λιβάνιο
την Υπουργό Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη
Αθήνα, 16/02/26
Κύριε Πρόεδρε,
Κυρία & Κύριε Υπουργέ,
Οι φωτογραφίες, που είδαν το φως της δημοσιότητας και αφορούν τις τελευταίες στιγμές των 200 κομμουνιστών, πριν την εκτέλεση τους από τους ναζί κατακτητές στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, αποτελούν ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας.
Αποτυπώνουν μια από τις κορυφαίες στιγμές της αντικατοχικής πάλης κι αντιστασιακής εποποιίας του λαού μας. Συνεπώς η θέση τους δεν είναι στο εμπόριο, σε ιδιωτικές συλλογές και δημοπρασίες με αβέβαιη την κατάληξη τους, αλλά στην πατρίδα μας ως αδιάψευστος μάρτυρας των ηρωικών αγώνων και θυσιών του ελληνικού λαού.
Τις τελευταίες ημέρες, άλλωστε, γινόμαστε μάρτυρες ενός πραγματικά συγκινητικού και πρωτόγνωρου παλλαϊκού αιτήματος, το οποίο εκφράζουν και πολλοί συγγενείς, απόγονοι των εκτελεσμένων, ζητώντας να υπάρχει κάποια πρωτοβουλία, έτσι ώστε τα ιστορικά αυτά ντοκουμέντα να επιστραφούν και να αποδοθούν στον ελληνικό λαό. Το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία των εκτελεσμένων ήταν μέλη και στελέχη του ΚΚΕ και η θυσία τους είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας του Κόμματός μας, κάνει για εμάς ακόμη μεγαλύτερη την ευθύνη να ανταποκριθούμε σε αυτό το αίτημα.
Δεδομένου ότι τα ντοκουμέντα αυτά βρίσκονται σε ηλεκτρονική δημοπρασία, θεωρούμε σημαντικό η Βουλή των Ελλήνων να προβεί σε όλες τις απαραίτητες νομικές και άλλες ενέργειες προκειμένου να σταματήσει η δημοπράτηση των συγκεκριμένων φωτογραφιών, που αποτελούν εκτός των άλλων και πειστήρια των ναζιστικών εγκλημάτων πολέμου κατά της χώρας μας, όπως επίσης και να περιελθουν αυτές στην κατοχή της Βουλής των Ελλήνων.
Στη συνέχεια και με γνώμονα την καλύτερη δυνατή αξιοποίησή τους προς όφελος της ιστορικής μνήμης και γνώσης και με τρόπο που να αρμόζει στη θυσία των εκτελεσμένων, τα συγκεκριμένα αρχεία θα πρέπει να αποδοθούν στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, το Δήμο Χαϊδαρίου και το ΚΚΕ, ανοιχτά και προσιτά στον λαό και τη νεολαία. Θυμίζουμε ότι στο ιστορικό αρχείο του ΚΚΕ βρίσκονται ήδη σημειώματα, γράμματα κι άλλα προσωπικά αντικείμενα των 200 κομμουνιστών της Καισαριανής.
Στη διάθεση σας,
Δημήτρης Κουτσούμπας
Γ.Γ. της Κ.Ε. του ΚΚΕ & Πρόεδρος της Κ.Ο. του ΚΚΕ».
