"Πάντα ήθελα να πεθάνω χορεύοντας"
Κάρα, 94 ετών
Ποιος είπε πως οι γιαγιάδες μας δεν θα μπορούσαν να γίνουν hip hop αστέρες; Το βραβευμένο ντοκιμαντέρ του Μπριν Έβανς "Επιχείρηση χιπ χοπ" ("Hip Hop-eration" – τίτλος που παραπέμπει στις επεμβάσεις γοφών- hip operation- φαινόμενο συχνό στους ηλικιωμένους) άνοιξε την αυλαία του 17ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ που κάνει αίσθηση όπου κι αν προβάλλεται.
Το "Hip Hop-eration" αφηγείται την ιστορία μίας πολύ διαφορετικής ομάδας χορευτών, από το Όκλαντ της Νέας Ζηλανδίας. Μία κοινότητα 30 ηλικιωμένων, πολλοί από τους οποίους είναι άνω των 90 ετών, αποφασίζουν με την βοήθεια της αεικίνητης και πεισματάρας χορογράφου τους, Μπίλι Τζόρνταν, να μάθουν να χορεύουν χιπ χοπ διεκδικώντας μία συμμετοχή στο αντίστοιχο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα του Λας Βέγκας.
Για έναν ολόκληρο χρόνο ο Έβανς ακολούθησε την ομάδα Hip Hop-eration Crew (που ιδρύθηκε από την Τζόρνταν το 2012 ως "το γηραιότερο flash mob crew του κόσμου) σε ένα ταξίδι που θα αλλάξει τις ζωές τους.
"Όσοι δεν μπορούν να κουνήσουν τα πόδια τους, θα κάνουν μόνο χέρια" λέει στην ομάδα η χορογράφος, "Θα πάτε όλοι στο Λας Βέγκας, ακόμα και μέσα σε τεφροδόχο!"
Αστείο όσο και βαθιά συγκινητικό, το φιλμ θέλει να επιστήσει την προσοχή στην λανθασμένη αντίληψη της δυτικής κοινωνίας που θεωρεί τους ηλικιωμένους ολοκληρωτικά ανίκανους να προσφέρουν στη κοινότητά τους ή να μάθουν νέα πράγματα, ενώ τους αποκλείει σχεδόν από το δικαίωμα στην ψυχαγωγία.
Το παρακολουθήσαμε και ζητήσαμε από τον δημιουργό του περισσότερες λεπτομέρειες.
Πώς ήρθατε εξ αρχής σε επαφή με την ομάδα του Hip Hop-eration;
Αφού η χορογράφος και ιθύνων νους αυτής της υπέροχης ομάδας, Billie Jordan, κατάφερε να οργανώσει το εγχείρημα της συμμετοχής τους στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Χιπ Χοπ Χορού στο Λας Βέγκας ήρθε σε επαφή με την παραγωγή με σκοπό τη δημιουργία ενός φιλμ που θα έλεγε την ιστορία τους.
Από την πρώτη στιγμή ενεπλάκην προσωπικά σε μεγάλο βαθμό με το πρότζεκτ, παρακολουθώντας τις πρόβες της ομάδας, συζητώντας με τα μέλη της, και οργανώνοντας το ντοκιμαντέρ με τη μορφή ενός φιλμ.
Το φιλμ στρέφει την προσοχή στην λανθασμένη αντίληψη που θεωρεί τους ηλικιωμένους ανίκανους να μάθουν νέα πράγματα, ενώ τους αποκλείει σχεδόν από το δικαίωμα στην ψυχαγωγία.
Και τι ήταν αυτό που σας ώθησε να γυρίσετε ένα τέτοιο ντοκιμαντέρ;
Μεγάλωσα έχοντας μία πολύ στενή σχέση με την γιαγιά μου. Το έργο της ως εκπρόσωπος του οργανισμού "Age Concern"- μίας οργάνωσης που καταπιανόταν με τα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι ηλικιωμένοι στις κοινότητες όπου ζουν- αποτελούσε για μένα μεγάλη πηγή έμπνευσης.
Στο μέρος της καριέρας μου επικεντρωνόμουν σε ιστορίες που εξερευνούσαν την σκοτεινή ανθρώπινη πλευρά, αλλά τα τελευταία χρόνια παρατηρώντας τους γονείς μου να μεγαλώνουν και να γίνονται πιο αδύναμοι μου γεννήθηκε η επιθυμία να γυρίσω ένα φιλμ για το δικαίωμα του να γερνάει κανείς με αξιοπρέπεια, με σεβασμό, και παίζοντας ακόμα ενεργό ρόλο στην κοινωνία.
Με το Hip Hop-eration μου δόθηκε η ευκαιρία για ένα φιλμ που θα βασιζόταν στην ιδέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αλλά συγχρόνως η ιδιαιτερότητα του θέματος θα προσέλκυε στις αίθουσες ένα μεγάλο μέρος του κοινού που δύσκολα θα έδινε χρήματα και σημασία σε ένα αμιγώς ανθρωπιστικό ντοκιμαντέρ.
Ο Έβανς ακολούθησε την ομάδα των υπερήλικων hip hop-ers για περισσότερο από οκτώ μήνες, κατά τη διάρκεια των οποίων έδωσε έμφαση και στις προσωπικές ιστορίες των τριών κυριότερων πρωταγωνιστριών, εξετάζοντας του λόγους για τους οποίους ήταν αποφασισμένες να πετύχουν πάση θυσία τον στόχο τους. Πως ένιωθαν όμως οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές μπροστά από τις κάμερες; Ήταν όλοι πρόθυμοι και άνετοι με την ιδέα του ντοκιμαντέρ ή μήπως ένιωθαν άβολα για την ηλικία, τις κινήσεις, την εικόνα τους;
"Αντιθέτως, υπήρχε μεγάλος ενθουσιασμός από μέρος τους για το ντοκιμαντέρ", θυμάται ο σκηνοθέτης. "Οι περισσότεροι απ' αυτούς εξάλλου ήταν ήδη εξοικειωμένοι με την έκθεση στο φακό μιας που είχαν ήδη αρκετές φορές πρωταγωνιστήσει στα τοπικά νέα. Στην πορεία των γυρισμάτων είχαμε έρθει όλοι τόσο κοντά, που στο τέλος λείπαμε ο ένας στον άλλον".
Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες προκλήσεις κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων; Είναι πιο δύσκολα τα πράγματα κατά την συνεργασία με ανθρώπους τόσο μεγάλης ηλικίας;
Αρχικά όλα τα μέλη της ομάδας δυσκολευόταν κάπως να κατανοήσουν την έννοια του ντοκιμαντέρ, με αποτέλεσμα να "ποζάρουν" ή να "υποκρίνονται" διαρκώς μπροστά στις κάμερες, χωρίς να αφήνονται να κινηματογραφηθούν σε ένα πιο αυθόρμητο πλαίσιο.
Αυτή ήταν ίσως η μεγαλύτερη δυσκολία, που παρ' όλες τις διαρκείς συζητήσεις μας μαζί τους μας ακολούθησε μέχρι τέλους. Επιπλέον, μεγάλη πρόκληση ήταν και το γεγονός ότι έπρεπε με όλο το συνεργείο να είμαστε επί έναν σχεδόν χρόνο απίκο ακολουθώντας την ομάδα σε κάθε της εκδήλωση.
Χωρίς την τεράστια βοήθεια και αφοσίωση της Billie δεν θα τα είχαμε καταφέρει.
Και αν τελικά δεν τα κατάφερναν να ταξιδέψουν στο Λας Βέγκας; Υπήρχε "εφεδρικό" πλάνο για την έκβαση του ντοκιμαντέρ σε αυτή την περίπτωση;
Ναι. Υπήρχε μία περίοδος όπου πραγματικά πιστέψαμε ότι δεν θα τα καταφέρουν, κυρίως για λόγους οικονομικούς. Έγραψα, λοιπόν, ένα εξίσου "δυνατό" εναλλακτικό τέλος για το ντοκιμαντέρ. Ήξερα ότι έχουμε πέντε υπέροχους και πολύ ενδιαφέροντες βασικούς χαρακτήρες την ιστορία των οποίων θα μπορούσαμε να καταγράψουμε και να εξετάσουμε ασχέτως της συμμετοχής της ομάδας στον μεγάλο διαγωνισμό.
Το ντοκιμαντέρ είχε τελικά μεγάλη παγκόσμια επιτυχία. Ποιος είναι για εσάς ο σκοπός του, τι μήνυμα θα θέλατε να περνάει στους θεατές;
Όποιοι και να είμαστε, απ' όπου και να είμαστε, και κυριότερα όσο χρονών και να είμαστε θα πρέπει όλοι να έχουμε το δικαίωμα να μεγαλώνουμε, να γερνάμε αν θέλετε, με αξιοπρέπεια και σεβασμό.
Το "Hip Hop-eration" δείχνει ότι μπορούμε και θα έπρεπε να έχουμε στόχους και φιλοδοξίες ακόμα και δικαίωμα στην διασκέδαση, σε κάθε ηλικία. Το μήνυμα είναι ότι ποτέ δεν είναι αργά!
Κύριε Έβανς, ποια είναι η μεγαλύτερη παρανόηση για την τρίτη ηλικία στις δυτικές κοινωνίες σήμερα;
Οι σημερινές κοινωνίες "απορρίπτουν" τους ανθρώπους μετά από κάποια ηλικία, δεν τους υπολογίζουν καν σαν μέλη τους. Αυτό είναι γεγονός. Όλο και πιο συχνά συναντώ ανθρώπους γεμάτους ζωή που τους έχουν στείλει σε οίκους ευγηρίας, ξεχασμένους από φίλους, οικογένεια, και συνεπώς από την ίδια την κοινωνία.
Ποτέ δεν είναι αργά λοιπόν. Γιατί δυσκολευόμαστε όμως τόσο πολύ να δοκιμάζουμε καινούρια πράγματα μεγαλώνοντας;
Η προφανής απάντηση είναι η μειωμένη ενέργεια που συνοδεύει το πέρασμα του χρόνου. Ακριβώς όμως ακριβώς λόγω της αντιμετώπισης της κοινωνίας στους ηλικιωμένους ανθρώπους γίνεται όλο και πιο δύσκολο να βρίσκει κανείς κίνητρα για να προσπαθεί ή να δοκιμάσει οτιδήποτε. Ποτέ δεν είναι αργά όμως για να ζούμε τη ζωή όπως θα έπρεπε. Μια ζωή που μας αξίζει.
σχόλια