Η στροφή στα «πραγματικά» τρόφιμα, όπως χαρακτηρίζονται σε αντιδιαστολή με τα υπερ-επεξεργασμένα, ξεκίνησε από μελέτες στο εξωτερικό που ανέδειξαν τις αρνητικές επιπτώσεις της κατανάλωσης έντονα επεξεργασμένων τροφίμων στην υγεία των καταναλωτών. Στο γεγονός αυτό ήρθε να υπερθεματίσει το αμερικανικό υπουργείο Γεωργίας, εκδίδοντας στις αρχές Ιανουαρίου του 2026 κατευθυντήριες οδηγίες διατροφής, με επικεφαλίδα τη φράση «EatRealFood», δηλαδή «Τρώτε πραγματικό φαγητό».
Το υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ απέδωσε σημαντικό μέρος της ευθύνης για την αυξημένη νοσηρότητα του πληθυσμού από χρόνια εκφυλιστικά νοσήματα (παχυσαρκία, σακχαρώδη διαβήτη, καρδιοπάθειες, υπέρταση, μια σειρά καρκίνων κ.ά.) στα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα. Παράλληλα, μια έρευνα του University College London στη Μ. Βρετανία ανέδειξε το πώς η συστηματική κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων συνδέεται με πολλά χρόνια νοσήματα, ενώ, στον αντίποδα, η κατανάλωση μη επεξεργασμένων τροφών, δηλαδή εκείνων που οι ειδικοί χαρακτηρίζουν ως «πραγματικό» φαγητό, συνδέεται άμεσα με τη βελτίωση όλων των δεικτών υγείας.
«Πραγματικά» είναι τα τρόφιμα που βρίσκονται όσο το δυνατόν πιο κοντά στη φυσική τους μορφή, χωρίς τεχνητά πρόσθετα και με αναγνωρίσιμα συστατικά. Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει τα λαχανικά και τα φρούτα, το κρέας και το ψάρι, τα γαλακτοκομικά, τα όσπρια και τους ξηρούς καρπούς, το ελαιόλαδο και τη βρόμη, το καστανό ρύζι, την κινόα και τα δημητριακά ολικής άλεσης. Για παράδειγμα, τα ζυμαρικά ολικής, τα δημητριακά ολικής ή το ψωμί που προκύπτει από ολικής άλεσης αλεύρι και έχει αναμειχθεί με μαγιά ή προζύμι, αλάτι, λάδι, καρπούς ή άλλα πρωτογενή τρόφιμα, περιλαμβάνονται και αυτά στα «πραγματικά» τρόφιμα, όπως εξηγεί, από την εγχώρια επιστημονική κοινότητα, ο κλινικός διαιτολόγος-διατροφολόγος Γιάννης Χρύσου, πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Διατροφής, ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού που στοχεύει στην ενημέρωση του κοινού για τη διατροφή και την υγεία.
Όταν τα πραγματικά τρόφιμα καλύπτουν το σύνολο ή το μεγαλύτερο μέρος του ημερήσιου διαιτολογίου, τότε επιφέρουν οφέλη στην υγεία τα οποία περιλαμβάνουν καταρχάς καλύτερο κορεσμό, ευκολότερο έλεγχο του βάρους και καλύτερη ρύθμιση της γλυκόζης του αίματος. Άμεσα δηλαδή υπάρχει ισχυρό όφελος έναντι της παχυσαρκίας και του σακχαρώδους διαβήτη. Επιπλέον, τα τρόφιμα αυτά παρέχουν καλύτερη θρέψη λόγω αυξημένης περιεκτικότητας σε βιταμίνες, μέταλλα και φυτοσυστατικά, βελτιωμένη υγεία του εντέρου, που επηρεάζει καθοριστικά τη συνολική υγεία, και μέσω του μικροβιώματος και μέσω της μείωσης της χρόνιας φλεγμονής, η οποία αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών προβλημάτων, μεταβολικού συνδρόμου και νευροεκφυλιστικών προβλημάτων.
Το ανθρώπινο μικροβίωμα αποτελείται από τρισεκατομμύρια μικροοργανισμούς που είναι απαραίτητοι για την υγεία, καθώς συνεισφέρουν στη διαδικασία της πέψης, τη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος και την παραγωγή βιταμινών, και βρίσκεται κυρίως στο έντερο και το δέρμα. Στον αντίποδα βρίσκονται τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα, τα οποία περιλαμβάνουν εκείνα που δεν μπορούν να παρασκευαστούν σε μια τυπική κουζίνα, είναι συσκευασμένα και περιέχουν συστατικά όπως γαλακτωματοποιητές, τεχνητά αρώματα, υδρογονωμένα λίπη κ.ά.
Για τις βιταμίνες, ρωτήστε τον φαρμακοποιό σας
Τα πολυβιταμινούχα σκευάσματα αποτελούν ελιξίριο υγείας που χρειάζεται σύνεση, όχι υπερβολές, και προσοχή όταν λαμβάνουμε ταυτόχρονα φάρμακα. Ο καταλληλότερος άνθρωπος για να μας ξεναγήσει στον μαγικό κόσμο των βιταμινών είναι ο φαρμακοποιός της γειτονιάς. Οι βιταμίνες προσφέρουν ενέργεια, τονώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα, βελτιώνουν την εγκεφαλική λειτουργία, δυναμώνουν τη μνήμη, βοηθούν στην υγεία του σκελετού και των αρθρώσεων, συμβάλλουν στην ηρεμία και τη διαχείριση του στρες και βελτιώνουν τον ύπνο, καταπολεμώντας διαταραχές του κιρκάδιου ρυθμού που μπορεί να οφείλονται στην υπερβολική μας «καλωδίωση», στην αλλαγή της ώρας, στην εργασία σε βάρδιες, στο τζετ λαγκ από τα υπερατλαντικά ταξίδια ή την κατανάλωση διεγερτικών ροφημάτων που περιέχουν καφεΐνη, τεΐνη ή ταυρίνη.
Ο φαρμακοποιός θα μας συστήσει το κατάλληλο συμπλήρωμα διατροφής και θα μας δώσει όλες τις απαραίτητες συμβουλές για να αποφύγουμε αλληλεπιδράσεις με φάρμακα ή άλλα σκευάσματα που λαμβάνουμε για κάποιο οξύ ή χρόνιο πρόβλημα υγείας. Γενικά οι πολυβιταμίνες είναι προτιμότερο να λαμβάνονται με άδειο στομάχι και να αποφεύγεται η κατανάλωσή τους αργά το απόγευμα και τις βραδινές ώρες, ειδικά αν περιέχουν τονωτικά συστατικά όπως το ginkgo biloba, γιατί διαταράσσουν τον ύπνο.
