Σε ένα «απίστευτο κι όμως ελληνικό» σκηνικό που έχει ξεσηκώσει σάλο, το υπουργείο Πολιτισμού όρισε μια κριτική επιτροπή για την ελληνική πρόταση στην Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογράφου σχετικά με τα Όσκαρ για να την… καθαιρέσει στη συνέχεια μέσω email , κάνοντας λόγο για πρόσκληση «εκ παραδρομής» αφενός, επικαλούμενο την «έλλειψη κύρους» των ανθρώπων που το ίδιο είχε αρχικά προτείνει αφετέρου!
Μέλη της «παρ’ ολίγον» επιτροπής ήταν η δημοσιογράφος Λήδα Γαλανού, η ηθοποιός Κόρα Καρβούνη, η σεναριογράφος Κάλλια Παπαδακη, η σκηνοθέτρια Ασημίνα Προέδρου (η οποία δεν καθαιρέθηκε μεν αλλά παραιτήθηκε μόνη της ύστερα από αυτή την εξέλιξη) και ο σκηνοθέτης Βασίλης Κεκάτος. «Λίγες μέρες αφότου δεχτήκαμε την πρόσκληση, λάβαμε ένα mail με τα links όλων των ταινιών που πρέπει να παρακολουθήσουμε, καθώς και σχετικές οδηγίες. Μέσα στις επόμενες μέρες έλαβα προσωπικά ένα ακόμη επίσημο mail από το υπουργείο στο οποίο μου γνωστοποιούνταν πως ορίσθηκα και ως πρόεδρος της εν λόγω επιτροπής», γράφει ο τελευταίος σε ανάρτηση που έκανε χτες στον προσωπικό του λογαριασμό στο fb, κάνοντας λόγο για πρωτοφανές φιάσκο.
Ύστερα από αυτές τις εξελίξεις, οι περισσότεροι σκηνοθέτες οι ταινίες των οποίων συμμετείχαν στη διαδικασία τις απέσυραν σε ένδειξη διαμαρτυρίας, ενώ η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου ζήτησε εξηγήσεις από το υπουργείο για το θέμα που προέκυψε, αιτούμενη ταυτόχρονα να ανατεθεί σε αυτήν η ευθύνη επιλογής της ελληνικής υποψηφιότητας όπως γίνεται σε πολλές άλλες χώρες, κάτι που υποστηρίζει θερμά ο Βασίλης Κεκάτος όπως και τα υπόλοιπα μέλη της επιτροπής. Ιδού, όμως, πώς σχολιάζει ο ίδιος τα όσα συνέβησαν σε επικοινωνία που είχαμε σχετικά:
«Έχοντας την τύχη να έχω βραβευτεί για το έργο μου, ξέρω καλά πως τα βραβεία δεν έχουν σημασία, αν δεν σε σέβονται οι άνθρωποι που παλεύουν για τα ίδια πράγματα που παλεύεις κι εσύ κάθε μέρα».
— Τι ακριβώς συνέβη Βασίλη, πώς τη μια μέρα σας «έχρισαν» από το ΥΠΠΟ κριτική επιτροπή για την ελληνική πρόταση στην Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογράφου σχετικά με τα Όσκαρ –με εσένα μάλιστα πρόεδρο– και την επομένη σάς «παραίτησαν» μέσω email;
Το υπουργείο μάς ενημέρωσε πως καθαιρούμαστε από μέλη της επιτροπής χωρίς να προβάλει καμία ουσιαστική δικαιολογία, μεταφέροντας το βάρος ευθύνης της πρόσκλησής μας σε μια υπάλληλο. Στην πραγματικότητα, η ιστορία που μας αφηγήθηκαν ήταν πως κάποια υπάλληλος αυθαίρετα βρήκε τα στοιχεία επικοινωνίας μας, μίλησε μαζί μας ξεχωριστά πολλάκις, είτε τηλεφωνικώς είτε μέσω email, μας έστειλε τις ταινίες, μας έστειλε σχετικές οδηγίες και μου ανακοίνωσε πως ορίσθηκα πρόεδρος της επιτροπής. Εντελώς μόνη της και προφανώς μυστικά από τους υπόλοιπους συναδέλφους της. Αυτή είναι η ιστορία που συνοπτικά μας αφηγήθηκε μια ανώτερη υπάλληλος του υπουργείου και αυτό είναι το αφήγημα που συνεχίζει ο υφυπουργός. Ας σημειωθεί πως εμείς δεν καταφέραμε να έρθουμε ποτέ ξανά σε επικοινωνία με την εν λόγω υπάλληλο.
— Υπήρξε απάντηση του υπουργείου στη δημόσια καταγγελία σας η οποία αναφέρει την «έλλειψη κύρους» ως αιτία της «παύσης» σας. Πώς τη σχολιάζεις;
Ο υφυπουργός συγκεκριμένα ανέφερε πως η νέα επιτροπή συγκροτήθηκε από «πρόσωπα υψηλού κύρους σχετιζόμενα με τον θεσμό και έχοντας επιδείξει σημαντικά δείγματα γραφής» διότι «έτσι διασφαλίζεται η ακεραιότητα της διαδικασίας και της επιλογής της πλέον κατάλληλης ταινίας». Φυσικά, αυτομάτως, αυτό συνεπάγεται πως εμείς θα αποτελούσαμε μια επιτροπή δίχως κύρος, δίχως σοβαρή πορεία στον χώρο που να αιτιολογεί την παρουσία μας και φυσικά δεν θα διασφαλίζαμε επ’ ουδενί την ακεραιότητα της διαδικασίας. Δεν έχω να σχολιάσω κάτι πάνω σε αυτό, απλώς ήθελα να αποσαφηνίσω τι λέει ο υφυπουργός για να μπορέσει να το διαβάσει ο κόσμος αλλά κι ο ίδιος την ώρα που ενδεχομένως τρώει το πρωινό του και να κρίνει μόνος του πόσο ανάρμοστη είναι μια τέτοια δήλωση.
— «Κρύβονται» πιστεύεις άλλοι λόγοι πίσω από αυτή την ενέργεια και ποιοι μπορεί να είναι αυτοί;
Δε μπορώ να γνωρίζω ποιοι ήταν οι πραγματικοί λόγοι αυτής της ενέργειας, ούτε εγώ ούτε καμία και κανένας από τους συναδέλφους μου, γι’ αυτό και ζητάμε διακαώς να μας εξηγήσει ο επίσημος σχετικός φορέας. Θα ήταν όμως σημαντικό να αποφευχθούν στο μέλλον δικαιολογίες τύπου «εκ παραδρομής» γιατί είναι λίγο cringe να βλέπεις το υπουργείο Πολιτισμού να υποτιμά τόσο τη νοημοσύνη των ανθρώπων του πολιτισμού.
— Η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου στην επίσημη ερώτηση της στο ΥΠΠΟ για το ζήτημα που προέκυψε ζητά διακαώς να ανατεθεί σε αυτήν η ευθύνη επιλογής της ελληνικής υποψηφιότητας για το βραβείο Όσκαρ Διεθνούς Ταινίας. Βρίσκεις δίκαιο το αίτημα; Τι συμβαίνει αντίστοιχα σε άλλες χώρες;
Στην Αγγλία και την Ισπανία, φερ’ειπειν, η απόφαση βγαίνει από τις αντίστοιχες ακαδημίες. Στη Γαλλία που τόσα χρόνια έβγαινε από επιτροπή του υπουργείου και του CNC, και όχι από την Ακαδημία των βραβείων Σεζάρ, από φέτος φαίνεται πως θα αλλάξει διότι πέρυσι ξέσπασε σκάνδαλο που δεν αποφασίστηκε να εκπροσωπήσει τη χώρα στα Όσκαρ η «Ανατομία μιας Πτώσης», που είχε τιμηθεί με τον Χρυσό Φοίνικα. Κάθε χώρα φυσικά μπορεί να κάνει ό,τι θέλει. Η ερώτηση που προκύπτει στη δική μας περίπτωση είναι γιατί ο υφυπουργός αισθάνεται πως «το ΥΠΠΟ παραμένει θεματοφύλακας της διαδικασίας προκειμένου να διασφαλίζεται όχι μόνον η αντικειμενικότητα αλλά και το κύρος της επιτροπής», όπως χαρακτηριστικά δήλωσε. Αλλά ποιος έχει αλήθεια μεγαλύτερο κύρος από μια Ακαδημία που φιλοξενεί τα μεγαλύτερα ονόματα του σύγχρονου ελληνικού σινεμά; Από μεγάλους ηθοποιούς και σκηνοθέτες που έχουν διακριθεί σε όλα τα φεστιβάλ του κόσμου, μέχρι καλλιτεχνικούς συντελεστές και τεχνικούς που γνωρίζουν καλύτερα από τον οποιονδήποτε έναν-έναν τους λόγους που μια ταινία ενδεχομένως να είναι καλύτερη από μια άλλη;
— Πώς κρίνεις τη μαζική απόσυρση όλων των υποψηφίων ταινιών από τη διαδικασία μετά από αυτές τις εξελίξεις πλην τριών;
Το γεγονός πως καλλιτέχνες από όλο το φάσμα της ελληνικής κινηματογραφίας, που ενδεχομένως δεν έχουν βρεθεί ποτέ σε κοινό χώρο, κατάφεραν να συμφωνήσουν σε ένα πράγμα, είναι πολύ αισιόδοξο. Όταν βλέπεις τον Γιάννη Τσιμιτσέλη, ο οποίος με εντιμότητα υπηρετεί διαχρονικά το εμπορικό σινεμά, και τον Αλέξανδρο Βούλγαρη, που εκπροσωπεί το ελληνικό underground, να βρίσκονται μαζί ενωμένοι από τη μια πλευρά της ιστορίας, καταλαβαίνεις πως η άλλη πλευρά δεν είναι εκεί που θα ήθελες να είσαι. Δεν είναι αργά φυσικά για κανέναν. Προσωπικά καλώ την Εύα Νάθενα, σκηνοθέτιδα της «Φόνισσας», που με καλλιτεχνικό σθένος μετέφερε ένα από τα διαμάντια της λογοτεχνίας μας στον κινηματογράφο παραδίδοντας μας μια τεράστια εμπορική επιτυχία, μαζί με τον παραγωγό Διονύση Σαμιώτη, ο οποίος έχει υπογράψει ταινίες που είναι ανεκτίμητα κομμάτια στο ψηφιδωτό της συλλογικής μας μνήμης, να αποσυρθούν κι εκείνοι από τη διαδικασία ψηφοφορίας της ελληνικής πρότασης για το Όσκαρ διεθνούς ταινίας. Γιατί κανείς δε χρειάζεται μια νίκη που έχει αμαυρωθεί τόσο από αυτούς που όφειλαν να την προφυλάξουν. Καλώ επίσης τον Κώστα Χαραλάμπους, σκηνοθέτη της ταινίας «Καπετάν Μιχάλης», να βρει την τόλμη να αποχωρήσει κι εκείνος. Εφόσον τόλμησε να αναμετρηθεί με τον πνευματικό ογκόλιθο Νίκο Καζαντζάκη, θέλω να πιστεύω πως δε θα του είναι πρόβλημα. Τους καλώ, εκ μέρους σύσσωμης της ελληνικής κινηματογραφίας, να παραιτηθούν από μια διαδικασία που, όπως κατέληξε, δεν τιμά κανέναν και να συσπειρωθούν μαζί μας στο αίτημα να περάσει η ψηφοφορία στα χέρια της ΕΑΚ, άρα στα χέρια της δημοκρατίας, η οποία μπορεί να εκφραστεί μόνο μέσα από τη φωνή της ανώνυμης πλειοψηφίας. Έχοντας την τύχη να έχω βραβευτεί για το έργο μου, ξέρω καλά πως τα βραβεία δεν έχουν σημασία, αν δεν σε σέβονται οι άνθρωποι που παλεύουν για τα ίδια πράγματα που παλεύεις κι εσύ κάθε μέρα. Είναι σημαντικότερο από ποτέ να είμαστε όλοι μαζί σε αυτό.
