ΩΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ που στοχεύει στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής παρουσίασε το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην Ολομέλεια της Βουλής την Τετάρτη. Μίλησε για τον «πολυδύναμο εκσυγχρονισμό» που «θα αντιμετωπίσει τις στρεβλώσεις του παρελθόντος» αναφέροντας ότι στη δεύτερη τετραετία θα κατανοήσουν δικαιότερα τα φορολογικά βάρη.
Ο πρωθυπουργός εξήγγειλε για άλλη μια φορά ότι τα POS θα εφαρμοστούν σε όλη τη λιανική πώληση, ότι όπου παρατηρούνται κρούσματα νοθείας καυσίμων οι εγκαταστάσεις θα σφραγίζονται, ότι θα απαγορευτεί η αγοραπωλησία ακινήτων με μετρητά και το τίμημα θα καταβάλλεται μέσω τραπεζών, ενώ θα ρυθμιστεί και η αγορά βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Τα έσοδα που θα προκύψουν για το Δημόσιο υπολόγισε ότι θα ξεπεράσουν τα 550 εκατομμύρια ευρώ και είπε ότι θα κατευθυνθούν στην υγεία και την παιδεία.
Η κυβέρνηση αυτή συνηθίζει να υπολογίζει από πριν το πολιτικό κόστος και για να προχωράει σημαίνει ότι εκτιμά πως δεν θα έχει απώλειες. Στην πραγματικότητα η επικοινωνιακή στόχευση των μέτρων αφορά περισσότερο τους μισθωτούς (στον νέο προϋπολογισμό προβλέπονται κι αυξήσεις στους δημοσίους υπαλλήλους μετά από 14 χρόνια) και τους συνταξιούχους.
Για τη φορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών, που έχει προκαλέσει την αντίδραση των συλλόγων τους, ανέφερε ως παράδοξο ότι σήμερα ο μέσος μισθωτός στην Ελλάδα καταβάλλει περισσότερα από το 80% των ελευθέρων επαγγελματιών. «Ενώ όλοι το συζητάμε», είπε, «κανείς δεν έχει κάνει κάτι για να το διορθώσει», υποστηρίζοντας ότι πρώτη φορά η κυβέρνησή του έρχεται να κάνει κάτι για αυτό.
Αρνήθηκε την κατηγορία ότι πρόκειται για οριζόντια μέτρα, λέγοντας ότι «το τεκμήριο αυτό είναι μαχητό» και ότι ο ελεύθερος επαγγελματίας μπορεί να ζητήσει τη διενέργεια ελέγχου από τις φορολογικές αρχές αν δηλώνει εισόδημα μικρότερο του τεκμαρτού και θέλει να αποδείξει ότι η δήλωση του είναι ακριβής.
Στα 10 δισ. η φοροδιαφυγή, στα 550 εκ. τα έσοδα
Ο Νίκος Ανδρουλάκης χαρακτήρισε το νομοσχέδιο αναχρονιστικό και υποστήριξε ότι θα αποδειχθεί στην πράξη από τα έσοδα που θα φέρει, ότι δεν θα δημιουργήσει φορολογική συνείδηση. Ανέφερε ότι το ΠΑΣΟΚ απορρίπτει τον πυρήνα του νομοσχεδίου διότι πρόκειται για οριζόντια φορολόγηση βάσει τεκμηρίου και δεν διασφαλίζει τη φορολογική δικαιοσύνη, όπως λέει ο πρωθυπουργός. Συμφώνησε όμως, όπως είπε, με ορισμένες ρυθμίσεις, τις οποίες οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ στηρίζουν, όπως τις διατάξεις που προωθούν τις ηλεκτρονικές συναλλαγές και αυτές που ρυθμίζουν τις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Το ΠΑΣΟΚ ανέφερε ότι θεωρεί θετική την κατάργηση ή αναστολή στην golden visa η οποία στρεβλώνει την αγορά.
Κατά τ’ άλλα, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ άσκησε έντονη κριτική στην κυβέρνηση. Αναρωτήθηκε αν κατάλαβαν τώρα ότι η φοροδιαφυγή είναι 10 δισεκατομμύρια και τι έκαναν τα προηγούμενα 4 χρόνια για να την περιορίσουν. «Όλη την ώρα ακούμε για σύνδεση ταμειακών μηχανών και POS. Γιατί δεν το κάνατε επί πέντε χρόνια;» ρώτησε από το βήμα της Βουλής. Υποστήριξε ότι αν ο πρωθυπουργός ήθελε πραγματική μεταρρύθμιση, θα έπρεπε «οι εταίροι, οι φορείς, οι πολιτικές δυνάμεις να κάτσουμε σε ένα τραπέζι και να συζητήσουμε αυτό το μεγάλο ζήτημα».
Ο Νίκος Ανδρουλάκης στόχευσε και τον Κυριάκο Πιερρακάκη στην ομιλία του για το φορολογικό στη Βουλή, ρωτώντας γιατί δεν χρησιμοποίησε τα ψηφιακά εργαλεία για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, όταν επί πέντε χρόνια στην κυβέρνηση, «μας λέγατε ότι μέχρι και οι Ιάπωνες ζήλεψαν την ψηφιακή σύγκλιση της Νέας Δημοκρατίας».
Παρά τη δριμεία κριτική ωστόσο, τόνισε πολλές φορές σημεία στα οποία συναινεί. «Βεβαίως θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε όλες αυτές τις τεχνικές, όπως είναι το myDATA, η αυτόματη σύνδεση ταμειακών μηχανών με το υπουργείο Οικονομικών, τα POS. Να γίνουν. Εμείς είμαστε στην όχθη της λογικής και της προόδου», είπε, «εσείς δεν τα κάνατε και πορεύεστε τώρα με τα ξεπερασμένα εργαλεία των τεκμηρίων, που ανήκουν σε παλαιότερες δεκαετίες».
Μίλησε επίσης για διορθώσεις στο φορολογικό νομοσχέδιο σχετικά με την αρχική εξαίρεση από τη μείωση του τεκμηρίου όσων ζουν σε χωριά με έως 500 κατοίκους στη νησιωτική Ελλάδα, οι οποίες έγιναν με παρέμβαση του εισηγητή του ΠΑΣΟΚ, κ. Κουκουλόπουλου. «Αλλιώς η μισή ορεινή Κρήτη, η Ρόδος, η Νάξος, η Λέσβος, η Χίος και άλλα μεγάλα νησιά θα φορολογούνταν κανονικά» ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι αυτό δείχνει τη διάθεση τους να συζητήσουν, αλλά δεν μπορεί να είναι μονόπλευρο.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης αμφισβήτησε τα προϋπολογιζόμενα έσοδα των 550 εκατομμυρίων που η κυβέρνηση είπε ότι θα κατευθυνθούν στην υγεία και την παιδεία. «Άραγε γιατί ξαφνικά οι αρχικές εκτιμήσεις για 700 εκατομμύρια έγιναν 550; Να δούμε σε πόσα θα καταλήξετε στο τέλος» είπε, όταν η φοροδιαφυγή προσδιορίζεται στα 10 δισεκατομμύρια ευρώ.
Αντικείμενο κριτικής υπήρξε και η μείωση τεκμηρίου για τους πολύτεκνους, που ζήτησε να επεκταθεί και στους τρίτεκνους, αναφέροντας ότι στην Ελλάδα οι οικογένειες με δύο παιδιά υπόκεινται σχεδόν στους ίδιους φορολογικούς συντελεστές με τις οικογένειες χωρίς παιδιά, ενώ στην Ιρλανδία η διαφορά στον συντελεστή φορολογίας μιας οικογένειας με δύο παιδιά και μιας οικογένειας χωρίς παιδιά είναι 14 μονάδες.
Καταλήγοντας, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ανέφερε ότι «χαϊδεύουν» τους μεγάλους φοροφυγάδες αφού τους επιτρέπουν με πολύ λίγα χρήματα να είναι νομότυποι, καθώς κάποιος που έχει εισοδήματα ακόμα και 100.000 ευρώ μπορεί πλέον να κρύβεται πίσω από το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα.
Φάμελλος: Άδικες λύσεις του ποδαριού
Ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτης Φάμελλος ξεκίνησε την ομιλία του με εκτενείς αναφορές στον Αλέξανδρο Γρηγορόπουλο, τα ελληνοτουρκικά, και τη γυναικοκτονία στη Σαλαμίνα πριν μιλήσει για το νομοσχέδιο, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι αποφεύγει τη φορολόγηση των υπερκερδών και των μεγάλων επιχειρήσεων.
«Δεν μπορεί αιφνιδιαστικά 473.000 αυτοαπασχολούμενοι να καλούνται να πληρώσουν επιπλέον φόρο για τα φετινά εισοδήματα ξεκινώντας από 1.102 ευρώ, αλλά με πολύ υψηλότερο μέσο όρο» είπε. «Αν βάλουμε και το φετινό τέλος επιτηδεύματος, πάμε σε ελάχιστη επιβάρυνση 1.427,40 ευρώ. Πέρα από το ότι για το 2023 οι ελεύθεροι επαγγελματίες που κανονικά θα δήλωναν λιγότερα από 10.920 ενδέχεται να πληρώσουν και πρόστιμο επειδή δεν έχουν ηλεκτρονικές δαπάνες ίσες με το 30% του τεκμαρτού εισοδήματος!».
Ο Σωκράτης Φάμελλος μίλησε για εισπρακτικές και άδικες λύσεις του ποδαριού που δεν προάγουν ούτε τη φορολογική συνείδηση και επανέλαβε το αίτημα να αποσυρθούν οι διατάξεις για τους ελεύθερους επαγγελματίες.
Το ντεμπούτο της Νέας Αριστεράς απέναντι στη Νέα Δημοκρατία
Ο Αλέξης Χαρίτσης, που έχει διατελέσει αναπληρωτής υπουργός Οικονομίας στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, έκανε την πρώτη του εμφάνιση ως πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Αριστεράς, μιλώντας για το φορολογικό νομοσχέδιο, για το οποίο είπε ότι αφορά ιδιαίτερα «τη γενιά της κρίσης» και «τους ανθρώπους που σαν σήμερα, την 6 Δεκεμβρίου, είδαν την ενηλικίωσή τους να σφραγίζεται από την κρατική δολοφονία ενός 15χρονου παιδιού, του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου».
Κατηγόρησε τη Νέα Δημοκρατία ότι δαιμονοποίησε προεκλογικά τη φορολογία ως εχθρό της ανάπτυξης και τη χαρακτήρισε κόμμα της φοροδιαφυγής. Στην ομιλία του στη Βουλή ανέφερε ότι η κυβέρνηση «μας επιστρέφει στο παρελθόν και δεν μπορεί να ρυθμίσει με δίκαιο τρόπο τα ζητήματα της φορολογίας», αλλά, αντίθετα, εισάγει «αυθαίρετα και άδικα κριτήρια». Υποστήριξε επίσης ότι καταφεύγει σε μέτρα που παραβιάζουν τη συνταγματική αρχή που λέει ότι οι Έλληνες συνεισφέρουν στα δημόσια βάρη ανάλογα με τις δυνάμεις τους.
Η Νέα Αριστερά είπε ότι είναι υπέρ της «αναδιανομής του φορολογικού βάρους των άμεσων φόρων εις όφελος των ασθενέστερων μέσω της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής και της υπερβολικής κερδοφορίας των ισχυρών» και ότι «απέναντι στον κοινωνικό αυτοματισμό, τον λαϊκισμό της δαιμονοποίησης των φόρων στους ισχυρούς και στον κυνισμό της οριζόντιας φορολόγησης των πολλών» αυτοί αντιτάσσουν την τεκμηριωμένη, στρατηγική ανάγκη για φορολογική και κοινωνική δικαιοσύνη.
Ο Αλέξης Χαρίτσης στην πρώτη του ομιλία ως εκπρόσωπος της Νέας Αριστεράς θέλησε να εκπέμψει κι ένα πολιτικό μήνυμα, λέγοντας ότι απέναντι στην αλαζονεία της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας αυτοί θα επιδιώξουν την προγραμματική συνεννόηση των «προοδευτικών πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων» για μια ουσιαστική και πραγματική φορολογική μεταρρύθμιση. Ποιες εννοεί ως προοδευτικές δυνάμεις και αν σε αυτές συμπεριλαμβάνει το κόμμα από το οποίο έφυγαν, ήταν κάτι που δεν διευκρίνισε.
Μικρή υποχώρηση, πολλή επικοινωνία
Η κυβέρνηση, πάντως, έχει αναγκαστεί να κάνει αρκετές υποχωρήσεις από τις αρχικές ρυθμίσεις και στις κατηγορίες για το τεκμήριο απαντά ότι αυτό είναι μαχητό. Όποιος πραγματικά δεν έχει τα εισοδήματα αυτά μπορεί να ζητήσει από τις αρχές να τον ελέγξουν, επισημαίνουν τα κυβερνητικά στελέχη, με την ανομολόγητη πεποίθηση ότι όσοι φοροδιαφεύγουν –και είναι πολλοί– δεν πρόκειται να το κάνουν. Από τα ποσά που προϋπολογίζει διαπιστώνει κανείς ότι δεν περιμένει μεγάλα έσοδα και φαίνεται ότι ο στόχος είναι (και) άλλος.
Η κυβέρνηση αυτή συνηθίζει να υπολογίζει από πριν το πολιτικό κόστος και για να προχωράει σημαίνει ότι εκτιμά πως δεν θα έχει απώλειες. Στην πραγματικότητα η επικοινωνιακή στόχευση των μέτρων αφορά περισσότερο τους μισθωτούς (στον νέο προϋπολογισμό προβλέπονται κι αυξήσεις στους δημοσίους υπαλλήλους μετά από 14 χρόνια) και τους συνταξιούχους, καθώς το Μέγαρο Μαξίμου έχει μετρήσει τη δυσαρέσκεια της μισθωτής μεσαίας τάξης, που αποτελεί και τη μεγάλη βάση των ψηφοφόρων της, μαζί με τους συνταξιούχους.
Το μέτρο αυτό στοχεύει σε μεγάλο βαθμό να ικανοποιήσει αυτούς που αισθάνονται ότι τα προηγούμενα χρόνια επωμίστηκαν το βάρος της κρίσης, προκειμένου να τους δείξει η κυβέρνηση ότι μοιράζει και σε άλλους τα βάρη.
