«Αυτό που έφτασε στην περιοχή μας χτες, ήταν κυριολεκτικά αδύνατο να περιοριστεί με οποιαδήποτε μάχη», δηλώνει συντετριμμένος στη LiFO ο Γιώργος Χατζηγεωργίου, Πρόεδρος της τοπικής κοινότητας του Άβαντα, που εδώ και τέσσερεις ημέρες δίνει μαζί με τους κατοίκους της περιοχής μια ασταμάτητη πάλη με τις φλόγες. «Ήταν ένα πύρινο μέτωπο που μέσα σε δύο μέρες γιγαντώθηκε, και όσο περνούσε ο χρόνος θέριευε ακόμα περισσότερο. Χθες το βράδυ έφτασε στο σημείο να είναι όχι απλά εκτός ελέγχου, αλλά εντελώς μη διαχειρισίμο» καταλήγει.
Εδώ και τέσσερις ημέρες, η περιοχή της Αλεξανδρούπολης πλήττεται από πληθώρα επικίνδυνων πύρινων εστιών, ωστόσο οι χθεσινές συνθήκες μετέτρεψαν την κατάσταση σε έναν ανεξέλεγκτο εφιάλτη, προκαλώντας μια ανείπωτη καταστροφή με τραγικό απολογισμό, αλλά και αμέτρητες συνέπειες στις περιουσίες των κατοίκων και το οικολογικό οικοσύστημα της περιοχής. Οι περιγραφές των κατοίκων που μοιράστηκαν τις μαρτυρίες τους με τη LiFO συνθέτουν μια εικόνα βιβλικής καταστροφής.
«Πρόκειται για την χειρότερη νύχτα στην ιστορία της Αλεξανδρούπολης» δηλώνει στη LiFO σαστισμένος και ο Άγγελος Σιμσιρίκης, κάτοικος της πόλης, καθώς ξεκινά να μεταφέρει την εικόνα της καταστροφής από την ευρύτερη περιοχή. «Η φωτιά έφτασε πια μέχρι τις παρυφές της Μάκρης στον δυτικό μέρος της πόλης, και βόρεια από το Νοσοκομείο στην Ιατρική Σχολή, ενώ το μέτωπο της Δαδιάς ενώθηκε με το μέτωπο της Νίψας. Για τέταρτη ημέρα η πόλη είναι τυλιγμένη σε ένα τοξικό νέφος. Αυτό που συμβαίνει είναι αδιανόητο» συμπληρώνει.
Εδώ και τέσσερις ημέρες, η περιοχή της Αλεξανδρούπολης πλήττεται από πληθώρα επικίνδυνων πύρινων εστιών, ωστόσο οι χθεσινές συνθήκες μετέτρεψαν την κατάσταση σε έναν ανεξέλεγκτο εφιάλτη, προκαλώντας μια ανείπωτη καταστροφή με τραγικό απολογισμό, αλλά και αμέτρητες συνέπειες στις περιουσίες των κατοίκων και το οικολογικό οικοσύστημα της περιοχής.
Πως βγήκε εκτός ελέγχου το μέτωπο; Η εξέλιξη από το Σάββατο μέχρι σήμερα.
«Είχα δει με τα μάτια μου το μέτωπο της Νίψας το Σάββατο το μεσημέρι, όταν πήγα στην περιοχή για να ελέγξω την κατάσταση», επισημαίνει ο Χατζηγεωργίου, ο οποίος εξακολουθεί να βρίσκεται στην περιοχή του Άβαντα και δεν έχει σταματήσει να επιτηρεί την περιοχή αλλά και να συμβάλλει στις προσπάθειες των κατοίκων. «Είπα στον εαυτό μου πως αν αυτό το πράγμα δεν σβηστεί, αν πάρει φόρα και έρθει στο χωριό μας καβαλώντας δέκα χιλιόμετρα απόσταση μέσα από τα βουνά, όταν φτάσει σε εμάς θα είναι θεριό ανήμερο. Δυστυχώς», συνεχίζει, έπειτα από μια παύση, «οι χειρότεροι φόβοι μου έμελλε να επιβεβαιωθούν».
«Η φωτιά μας χτύπησε πρώτη φορά την Κυριακή το απόγευμα, όταν πέρασε τη Νίψα από το νότιο τμήμα, διασχίζοντας τα χωράφια που έχουν χαμηλή βλάστηση, και όχι από το βουνό απ’ όπου ήρθε αργότερα», εξηγεί ο Πρόεδρος της τοπικής κοινότητας του Άβαντα. Σύμφωνα με τις περιγραφές του, οι κάτοικοι του χωριού είχαν την πρώτη τους επαφή με τον πύρινο κλοιό στα ανατολικά, στη βιομηχανική περιοχή Αλεξανδρούπολης, όπου έγιναν τρομερές προσπάθειες για τον περιορισμό της πυρκαγιάς από την τοπική κοινότητα αλλά και από τις δυνάμεις της πυρόσβεσης.
«Δόθηκε μια τεράστια μάχη με αγροτικά μηχανήματα από εθελοντές του χωριού», λέει, «από νέα παιδιά με σύγχρονα τρακτέρ τα οποία δημιουργούσαν ζώνες οργώματος στη γη, στα σημεία όπου προέβλεπαν πως θα ερχόταν η φωτιά για να την σταματήσουν. Όπως και έγινε τελικά. Με μια μεγάλη κινητοποίηση της περιοχής αλλά και με την συνδρομή των δυνάμεων της πυροσβεστικής, την Κυριακή το βράδυ η φωτιά που πλησίαζε τη βιομηχανική περιοχή είχε πλέον σταματήσει. Εκεί που μπορούσαμε σαν κάτοικοι να βοηθήσουμε κάναμε τα πάντα», συμπληρώνει.
«Όμως τα τρακτέρ δεν μπορούν να επέμβουν στο δάσος», προσθέτει στην συνέχεια. «Τελικά το μεγάλο κακό ήταν αυτό που μας βρήκε την Δευτέρα, και ήρθε από το βουνό».
Ο Σιμσιρίκης, ο οποίος διατηρεί επιχείρηση στα ανατολικά της Αλεξανδρούπολης, στον οικισμό Αμφιτρίτη που είναι κοντά στο αεροδρόμιο, βρισκόταν και αυτός σε μόνιμη επιφυλακή από το Σάββατο όταν είχαν ξεσπάσει οι πρώτες εστίες στην Νίψα. «Η περιοχή κινδύνεψε να καεί ήδη από την Κυριακή, όταν η φωτιά έφτασε στις παρυφές της πόλης από την ανατολική πλευρά», εξηγεί στη LiFO. «Εγώ βρισκόμουν εδώ με την προσωπική μου μάνικα, και μαζί με άλλους κατοίκους βρέχαμε τα δέντρα, για να αντιμετωπίσουμε μια εστία στο βόρειο μέτωπο, που τελικά πέρασε ξυστά, στα 500 μέτρα» προσθέτει.
Ο προσωρινός κατευνασμός της φωτιάς, αργά το βράδυ της Κυριακής, φαίνεται πως παραπλάνησε αρκετούς από τους κατοίκους της περιοχής, καθώς όπως εξηγεί ο επιχειρηματίας, «όταν ξημέρωσε η Δευτέρα η κατάσταση έμοιαζε πιο ήρεμη, και ο ουρανός φαινόταν ακόμη γαλανός. Υπήρχε βέβαια μια εστία στη Νίψα, η οποία φαινόταν από την Εγνατία, την είδα καθώς οδηγούσα. Από την εικόνα υπέθεσα πως θα κατορθώσουν να την σβήσουν. Επιστρέφοντας ωστόσο στην περιοχή λίγο αργότερα, είδα μια εικόνα που θύμιζε κυριολεκτικά πυρηνικό μανιτάρι», λέει σοκαρισμένος. «Η πυρκαγιά είχε αναζωπυρωθεί γιατί ο άνεμος είχε δυναμώσει τρομακτικά εκείνη την ώρα, και εξαπλωνόταν με ασταμάτητους ρυθμούς».
«Στις έξι τα ξημερώματα της Δευτέρας, όταν ανέβηκα στο βουνό να δω τι γίνεται, στον ουρανό δεν φαινόταν ούτε συννεφάκι καπνού», συμφωνεί ο Χατζηγεωργίου, καθώς περιγράφει την πορεία των γεγονότων. «Αυτό συνέβη επειδή την νύχτα πέφτει πολύ η θερμοκρασία, δημιουργείται υγρασία και φυσικά κοπάζουν οι άνεμοι. Η φωτιά παραμένει μεν πολύ χαμηλά, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει πως είχε σβήσει. Συνέχιζε να καίει, και φυσικά όταν είναι καλοκαίρι, αρχίζουν να εξατμίζονται οι υγρασίες και καθώς αυξάνονται οι θερμοκρασίες και οι άνεμοι, είναι σαν να έχεις μια σχάρα γεμάτη κάρβουνα και ο αέρας να τα αναζωπυρώνει συνεχώς».
Σύμφωνα με τον Σιμσιρίκη, ο οποίος γνωρίζει πολύ καλά τους ανέμους της περιοχής λόγω της ασχολίας του με την ιστιοπλοΐα, χθες φυσούσε ασταμάτητα ένας Βορειοανατολικός άνεμος, «και σε συνδυασμό με τα εποχικά μελτέμια που τον δυνάμωσαν, μέσα στην ημέρα έγινε τρομερά ισχυρός, φτάνοντας τα 5 με 6 μποφόρ - ενώ κοντά στις πύρινες εστίες σε τοπικό επίπεδο γινόταν ακόμα ισχυρότερος».
«Έτσι τα μέτωπα φαίνεται πως συνενώθηκαν», συνεχίζει, «και το μέτωπο της Δαδιάς κατέβηκε κάτω στην Νίψα, όπου βρίσκονται όλα τα δάση της Αλεξανδρούπολης. Από επικοινωνία μου με άνθρωπό που βρίσκεται στην περιοχή της Δαδιάς, έμαθα πως η πυρκαγιά ήταν πλέον τόσο μεγάλη που είναι αδύνατο κάποιος να επέμβει. Βρισκόταν στο κέντρο της Δαδιάς, στην καρδιά του δρυμού, και κατέβηκε μια απόσταση περίπου 40 χιλιομέτρων μέχρι την Νίψα. Τα έκαψε όλα στο πέρασμά της, μια περιοχή που αποτελείται κυρίως από πευκόδασος και έλατα. Σύμφωνα με τους χάρτες αλλά και την εικόνα που βλέπουμε από τους καπνούς, η πυρκαγιά λοιπόν ενοποιήθηκε, δημιουργώντας ένα ενιαίο μέτωπο τρομακτικών διαστάσεων» εξηγεί.
Μια εικόνα ανείπωτης καταστροφής
Όταν την Δευτέρα, η αναζωπυρωμένη πυρκαγιά έφτασε τελικά στον Άβαντα από την πλευρά της ορεινής δασώδους περιοχής, σύμφωνα με τον πρόεδρο της τοπικής κοινότητας, σχημάτιζε πλέον μια εικόνα ολικής καταστροφής πολέμου, μια βιβλική καταστροφή. «Δεν βρίσκω τα λόγια να το περιγράψω», αναφέρει στη LiFO. «Ήταν τόσο μαζική η φωτιά και ερχόταν από όλα τα σημεία που ήταν ανεξήγητο», συμπληρώνει. «Όπου και να κοίταζε κανείς, παντού έβλεπε φλόγες».
Παρόμοια είναι και η εικόνα που μεταφέρθηκε στον Χατζηγεωργίου από τους διοικητές ενός στρατοπέδου που βρίσκεται πέντε χιλιόμετρα βορειότερα του Άβαντα, οι οποίοι από το Σάββατο δούλευαν ασταμάτητα, επί 24 ολόκληρες ώρες, για να φτιάξουν μια αντιπυρική ζώνη γύρω από τις εγκαταστάσεις.
«Περίμεναν την φωτιά την Δευτέρα, εξοπλισμένοι με ένα Leopard, ένα τανκ στο οποίο έχει γίνει μετατροπή ώστε να λειτουργεί ως ειδικό πυροσβεστικό όχημα, ένα τρομερό εργαλείο», αναφέρει. «Ήταν προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουν ένα μέτωπο 150 μέτρων μπροστά στο στρατόπεδο. Όμως τελικά, όπως μου περιέγραψε ο διοικητής, στην πορεία ήρθαν αντιμέτωποι με ένα ατελείωτο πύρινο μέτωπο χιλιομέτρων, και εκεί που την περίμεναν μονάχα μετωπικά, η φωτιά ήρθε καταπάνω τους και από την αριστερή κατεύθυνση. Φοβούμενοι πως θα καούν και θα περικυκλωθούν από τις φλόγες, αναγκάστηκαν να παρατήσουν τα πάντα και να εγκαταλείψουν το στρατόπεδο, και η φωτιά τελικά διέσχισε όλες τις εγκαταστάσεις» συμπληρώνει.
Αφού διέσχισε από την περιοχή του Άβαντα, η ανεξέλεγκτη φωτιά συνέχισε με ορμή την προέλαση της νοτιότερα, φτάνοντας μέχρι και τον οικισμό της Παλαγίας αλλά και την περιοχή του νοσοκομείου της πόλης. «Μιλάμε για απίστευτη ταχύτητα - όλα γίνονταν λεπτό προς λεπτό», σημειώνει ο Χατζηγεωργίου.
«Από το μαγαζί μου δεν έχω σταματήσει να βλέπω τον καπνό», προσθέτει με την σειρά του ο Σιμσιρίκης ο οποίος εξακολουθεί να βρίσκεται στην Αλεξανδρούπολη. «Η πόλη έχει στάχτη παντού, η κατάσταση είναι ασφυκτική, δεν μπορείς να κυκλοφορήσεις καθόλου. Η βόρεια πλευρά της πόλης είναι, κυριολεκτικά, μια επίγεια κόλαση».
Η εκκένωση των περιοχών, οι προβλέψεις για εξελίξεις, και η παραπληροφόρηση
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες των κατοίκων, η κατάσταση στην περιοχή παραμένει εξαιρετικά ανησυχητική καθώς οι συνθήκες δεν είναι καθόλου ευνοϊκές. Ενώ το πρωί της Τρίτης ο αέρας ήταν σχετικά ήπιος, στην πορεία της ημέρας δυνάμωσε και πλέον έχει εξελιχθεί σε ένα ισχυρό ανατολικό άνεμο που σπρώχνει συνεχώς τα μέτωπα προς τα δυτικά.
«Σίγουρα η πυρκαγιά θα έχει περαιτέρω εξέλιξη, καθώς υπάρχει πολύ δάσος για να κάψει ακόμη η πυρκαγιά», αναφέρει ο Σιμσιρίκης. «Πέρα από τα δάση, ο μεγάλος φόβος είναι η εξέλιξη της στα δυτικά, στην Μάκρη και τα Δίκελλα, όπου βρίσκονται όλες οι παραθεριστικές κατοικίες. Εκεί μιλάμε για μια γεωγραφία αντίστοιχη με το Μάτι, γεμάτη αδιέξοδα και περιφράξεις, οπότε ευτυχώς που χθες έγινε έγκαιρη εκκένωση εκεί γιατί αλλιώς θα μιλούσαμε ξανά για εκατόμβη νεκρών», σημειώνει.
Η ειδοποίηση για άμεσες εκκενώσεις στην περιοχή αποδείχθηκε πράγματι σωτήρια για πολλούς κατοίκους, ανάμεσα τους και για τους γονείς του Χατζηγεωργίου. «Αργά το βράδυ, ήμουν με το κινητό στο χέρι, και τότε είδα τα μηνύματα του Δήμου που μας είχαν ειδοποιήσει να εκκενώσουμε τη Μάκρη», αναφέρει χαρακτηριστικά. «Εκεί βρίσκονταν οι γονείς μου, 82 χρονών άνθρωποι, και έτσι το ξημέρωμα έκανα άμεσες ενέργειες ώστε να φύγουν και να πάνε στην Κομοτηνή. Ευτυχώς που οι αρχές την νύχτα πήραν χαμπάρι τι πρόκειται να γίνει, γιατί υπήρχε η εμπειρία από τις προηγούμενες ημέρες και η κατανόηση πως τα πράγματα εξελίσσονται πολύ γρήγορα, και δόθηκε εντολή να φύγει ο κόσμος. Υπήρξε, έστω, η προνοητικότητα να εκκενωθούν οι περιοχές, γιατί αν τους έβρισκε η φωτιά εκεί θα ήταν τραγική η κατάσταση», συμπληρώνει.
Και οι δύο κάτοικοι επαναλαμβάνουν πως έχουν μεγάλη ευγνωμοσύνη στις δυνάμεις της πυρόσβεσης, καθώς είδαν από κοντά την δράση πυροσβεστών και εθελοντών, κλιμακίων του στρατού και εναέρια μέσων. «Τους αισθάνθηκα δίπλα μου, μάχονται μέχρι σήμερα, δεν έχουν σταματήσει οι άνθρωποι», αναφέρει ο Σιμσιρίκης. «Ήμουν εκεί, είδα πόσο το πολεμήσανε οι δυνάμεις της πυροσβεστικής», συμφωνεί ο Χατζηγεωργίου. «Όμως πρέπει να σου πω πως όσο του ρίχνανε νερό, όσο περνούσε η ώρα φούντωνε».
Σύμφωνα με τον επιχειρηματία από την Αλεξανδρούπολη, η περιοχή εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δύο εχθρούς: ο ένας είναι η μαινόμενη πυρκαγιά, και ο άλλος η παραπληροφόρηση. «Υπάρχει δυστυχώς τρομερά μεγάλη και επικίνδυνη παραπλάνηση και παραπληροφόρηση στον κόσμο, μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ψευδείς πληροφορίες για τα μέτωπα των πυρκαγιών αλλά και τις αιτίες», αναφέρει χαρακτηριστικά. «Κυριαρχεί απίστευτη παραφιλολογία και συνωμοσιολογία».
Όμως μαζί με την παραπληροφόρηση, ο Κώστας Ορδουμποζάνης, κάτοικος του οικισμού της Παλαγίας, βρίσκει πως την φρίκη των ημερών ενίσχυσε και η πλήρης απουσία κάλυψης των γεγονότων από τα ΜΜΕ. «Τα κανάλια γενικά δεν δείξανε τίποτα από αυτό που έγινε εδώ, και ακόμα γίνεται», αναφέρει στη LiFO. «Η μάχη με τον αέρα είναι απλά αδύνατη, και οι πυροσβέστες κάνανε απίστευτες υπερθυσιες για να σώσουμε τα σπίτια μας» συμπληρώνει.
«Το χωριό μέσα είναι σε γενικές γραμμές καλά μετά το πέρασμα της πυρκαγιάς, παρότι υπάρχουν μερικά σπίτια καμένα», καταλήγει ο κάτοικος της Παλαγίας. «Αλλά όλα γύρω μας θυμίζουν νεκροταφείο. Μαύρη, κατεστραμμένη, καμένη γη».
