«ΝΙΩΘΩ ΝΑ ΚΟΥΒΑΛΑΩ τον κόσμο στους ώμους μου». Κάπως έτσι θα μετέφραζα εκείνο το ποστ της Σιμόν Μπάιλς με το οποίο η αθλήτρια εξήγησε ότι αποσύρεται λίγο για λόγους ψυχικής υγείας.
Εκείνος ο μύθος της ισορροπίας αποδεικνύεται πιο γερός απ’ ό,τι θα περίμενε κανείς. Ακόμα κυκλοφορεί η ιδέα ότι μπορούμε να κάνουμε λίγο απ’ όλα. Με μέτρο και «με χαμόγελο». Να πετυχαίνουμε διαρκώς, όλοι, και στα προσωπικά, στα επαγγελματικά και στην υγεία μας, λες και είναι η ζωή μας η πραγμάτωση των θετικών προβλέψεων κάποιου υπερτυχερού ζωδίου κι όχι κάτι που συμβαίνει σε κανονικούς ανθρώπους, που την ίδια εβδομάδα τα πάνε χάλια και τα πάνε και υπέροχα, τα βρίσκουν σκούρα ή ευτυχούν, επειδή το ραδιόφωνο έβαλε το αγαπημένο τους τραγούδι. Είμαστε περίπλοκα πλάσματα.
Οι αθλητές δεν είναι υπεράνθρωποι που δεν κουράζονται ποτέ. Τίποτα ρομαντικό και τίποτα σπουδαίο δεν κρύβεται στην άλλη πλευρά. Κι ούτε και τίποτα ιδιαίτερο μάλλον. Απλώς η ανθρώπινη φύση. Και η δυσκολία της ανθρώπινης συνθήκης. Η πρόκληση της κάθε μέρας. Η πεισματάρικη αναζήτηση της καλοσύνης και της καθαρής χαράς.
Οι απόπειρες κατανόησης των ανθρώπων που δεν αρνούνται την περιπλοκότητα (όπως η τέχνη) δεν έχουν κανένα πρόβλημα μ’ αυτό. Γι' αυτό αισθανόμαστε λιγότερο μόνοι μέσα στην τέχνη ή τη γλώσσα. Από την άλλη, η διαφήμιση, η εταιρική κουλτούρα της διαρκούς αυτοβελτίωσης (μέχρι το burnout φυσικά και την πλήρη δυστυχία), η μονόπλευρη θέαση της ζωής σαν κάτι που πρέπει να βελτιστοποιείται διαρκώς (προσταγή χωρίς πολύ νόημα), έχουν πρόβλημα με την περίπλοκη ανθρώπινη φύση.
Η ισορροπία τείνει να μοιάζει με το multitasking, την ικανότητα να εκτελεί κανείς πολλά διαφορετικά πράγματα ψιλοταυτόχρονα. Καθόλου τυχαίο δεν είναι, φυσικά, που τέτοιες δεξιότητες είναι πολύτιμες στους υπαλλήλους γραφείου.
Η υποτιθέμενη ανισορροπία έχει χώρο να φανεί μόνον ως μύθος. Ο συγγραφέας είναι μονομανής. Η ροκ σταρ παίρνει ναρκωτικά. Οι ποιητές πίνουν μέχρι τελικής πτώσης. Τα μοντέλα έχουν ανορεξία. Η αλήθεια είναι ότι χίλιοι δυο άνθρωποι είναι μονομανείς, εθισμένοι, πότες και με διατροφική διαταραχή κι αυτό είναι οκ. Η ανθρώπινη ζωή δεν είναι ακριβώς συναλλαγή. Η συμφωνία δεν πάει κάπως έτσι: δωσ' μου καλά τραγούδια/ποιήματα/επιδόσεις και θα σου συγχωρήσω το πρόβλημά σου. Η αληθινή συμφωνία που έχουμε μεταξύ μας περιλαμβάνει την ενσυναίσθηση, την κατανόηση και τη βαθιά συνειδητοποίηση ότι όλοι/όλες/όλα έχουμε τα θέματά μας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλοι είμαστε στην ίδια βάρκα. Κάποια προβλήματα είναι σοβαρότερα από άλλα.
Μαζί με το ταμπού της ψυχικής υγείας πρέπει να σπάσει και η άλλη όψη, η ρομαντικοποίηση. Οι καλλιτέχνες δεν είναι πιο δημιουργικοί όταν βουλιάζουν στη μοναχική έρημο μιας κοσμοαντίληψης πλήρως απροσπέλαστης στα άλλα ανθρώπινα όντα. Οι αθλητές δεν είναι υπεράνθρωποι που δεν κουράζονται ποτέ. Τίποτα ρομαντικό και τίποτα σπουδαίο δεν κρύβεται στην άλλη πλευρά. Κι ούτε και τίποτα ιδιαίτερο μάλλον. Απλώς η ανθρώπινη φύση. Και η δυσκολία της ανθρώπινης συνθήκης. Η πρόκληση της κάθε μέρας. Η πεισματάρικη αναζήτηση της καλοσύνης και της καθαρής χαράς.
Είναι όμορφο ένα γεροδεμένο αγόρι, νεότατο, πανέμορφο, να παραδέχεται την ευαλωτότητά του. Είναι και χρήσιμο για όσους νομίζουν ότι τα σπουδαία επιτεύγματα έρχονται σε όσους τα πράγματα τούς πάνε διαρκώς καλά. Αυτοί που πετυχαίνουν το κάνουν παρά τις αντιξοότητες, όχι χωρίς αυτές. Δεν υπάρχει άνθρωπος που δεν συναντά εμπόδια (ειδικά μέσα στο μυαλό του). Η εξομολόγηση Καραλή έχει την ομορφιά της θέας στα αποδυτήρια. Τίποτα λαμπερό και φανταχτερό δεν υπάρχει εκεί. Μόνο ιδρώτας, επαναλαμβανόμενες κινήσεις, ρουτίνες που σε τρελαίνουν, στερήσεις και σωματικός πόνος. Και επειδή, ειδικά στους άντρες, ειδικά σ’ αυτούς που έχουν το σώμα του Καραλή και την ηλικία του, η συνηθισμένη αντίδραση στην εξομολόγηση της ψυχικής τους κόπωσης είναι η προσβλητική άρνηση του στυλ «νέο παιδί, ωραίος, τι να πάθεις;», είναι πολύ σπουδαίο που ο αθλητής βρήκε το θάρρος.
Μια τέτοια εξομολόγηση δεν σε ξεχωρίζει από τους άλλους ανθρώπους. Δεν σε θέτει σε κάποιο ανώτερο/κατώτερο σκαλί. Η λιτή δήλωση Καραλή (ότι βουτήχτηκε στην κατάθλιψη) δημιουργεί αθέατες συνδέσεις. Χωρίς να υποτιμώ την απέραντη μοναξιά της ψυχικής πάθησης, πιστεύω ότι ενίοτε το τείχος «σπάει». Χωμένος/χωμένη μέσα στις ατελείωτες ώρες του ψυχικού προβλήματος, βουλιάζοντας σε κάποιον καναπέ που τον έχεις σιχαθεί ή παλεύοντας να καταπιείς φαγητό και να το κρατήσεις στον οργανισμό σου, ίσως να βοηθιέσαι κάθε φορά που νιώθεις ότι κάποιος/α σε καταλαβαίνει κι ότι έχει υπάρξει κι αυτός/αυτή κάπου σκοτεινά, όπως όλοι. Κι αυτό είναι οκ. Και κάποτε περνάει, αφήνοντας μια νέα, ήσυχη, εκτίμηση του πόσο απίστευτο είναι που ζούμε.
