ΠΟΙΑ ΘΑ ΕΙΝΑΙ η έκβαση της σύγκρουσης της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.) και του ΠΑΣΟΚ και πώς αυτή θα μπορούσε να επηρεάσει τις μετεκλογικές ισορροπίες; Σήμερα, ουδείς μπορεί με ακρίβεια να απαντήσει στο ερώτημα αυτό. Όποια όμως κι αν είναι η απάντηση, θα αποτελέσει σημαντικό παράγοντα στην κυβερνητική εξίσωση της επόμενης ημέρας. Εκείνο που είναι σαφές είναι οι διαφορετικές στρατηγικές που ακολουθούν τα δύο κόμματα, καθώς και η προσέγγιση της Νέας Δημοκρατίας έναντι των δύο σχηματισμών.
Η ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα είναι αναμφίβολα ένα αρχηγικό κόμμα. Τα πάντα περιστρέφονται γύρω από τον ηγέτη του, ο οποίος, επιδιώκοντας να εκμεταλλευτεί το «γαλόνι» του πρώην Πρωθυπουργού, επιθυμεί να κυριαρχήσει στον ευρύτερο κεντροαριστερό χώρο χωρίς συμβιβασμούς και υποχωρήσεις – τουλάχιστον σε αυτήν τη φάση. Η ανάδειξη ενός «ηγετικού και αδιαμφισβήτητου» προσωποπαγούς προφίλ συνιστά βασικό συστατικό του περίφημου «rebranding» – εδραζόμενου και στην επώδυνη εμπειρία της διαρκούς τήρησης ισορροπιών όταν ηγούνταν του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Η σκληρή αρχηγική φύση της ΕΛ.Α.Σ., σε συνδυασμό με τον μειλίχιο και μετριοπαθή λόγο με τον οποίο ο Τσίπρας εκφέρει τις προτάσεις του, καταδεικνύει την πεποίθηση του πρώην Πρωθυπουργού ότι μπορεί να εκφράσει τον ευρύτερο κεντροαριστερό χώρο, διαμορφώνοντας το δίπολο/δίλημμα Μητσοτάκης ή Τσίπρας.
Εστιάζοντας στον Τσίπρα, αποδυναμώνεται η προσωπική εικόνα και ισχύς του Νίκου Ανδρουλάκη με σκοπό να μπορέσει η Νέα Δημοκρατία να «κορφολογήσει» κεντρώους ψηφοφόρους που ειδικά σε μία δεύτερη εκλογική αναμέτρηση δεν θα ήθελαν να πορευτούν προς την Αμαλίας, αλλά θα προτιμούσαν μία επανεκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου.
Ουσιαστικά, ο αρχηγός της ΕΛ.Α.Σ. επιδιώκει τόσο να προσεγγίσει κεντρώους ψηφοφόρους όσο και να αφαιμάξει το μεγαλύτερο κομμάτι τού άλλοτε «μεγάλου ΣΥΡΙΖΑ». Για να επιτύχει το πρώτο, το οποίο είναι και το σημαντικότερο, πρέπει να διχάσει το ΠΑΣΟΚ και να περάσει το επιχείρημά του ότι αν ο… χώρος δεν ενωθεί, η Νέα Δημοκρατία θα ξανακερδίσει. Οι κεντρώοι ψηφοφόροι όμως δίνουν σημασία και στο πρόγραμμα. Είναι στη ΔΕΘ που θα φανεί αν η ΕΛ.Α.Σ. μπορεί προγραμματικά να σταθεί και να παρουσιάσει κάτι νέο και συνεκτικό, όχι απλώς μία συρραφή ιδεών.
Από την άλλη πλευρά, το ΠΑΣΟΚ επιδιώκει να εκμεταλλευτεί τη δομική του υπεροχή, ως ένας ιστορικός κομματικός σχηματισμός που παρά τις αμαρτίες του παρελθόντος κινείται με υπευθυνότητα (όπως απέδειξε την εποχή των Μνημονίων) και προγραμματική συνοχή. Δύσκολα μπορεί να αμφισβητήσει κανείς ότι η Χαριλάου Τρικούπη έχει διαμορφώσει σοβαρές προγραμματικές θέσεις σε σειρά ζητημάτων και μία επίσκεψη στην ιστοσελίδα του κόμματος αρκεί για να το διαπιστώσει. «Πράσινα» στελέχη κατηγορούν μάλιστα την ΕΛ.Α.Σ. ότι κλέβει επιλεκτικά πολλές από τις ιδέες τους για να τις παρουσιάσει ως δικές της, ενώ η πρόσφατη αντιπαράθεση για τα δάνεια του ΠΑΣΟΚ κρίθηκε ως χτύπημα κάτω από τη ζώνη και οδήγησε, πολύ λογικά, σε σκληρή αντεπίθεση επί των αδιαφανών, όπως τα χαρακτήρισε η Χαριλάου Τρικούπη, οικονομικών στοιχείων της ΕΛ.Α.Σ.
Το ΠΑΣΟΚ όμως έχει και ορισμένες αδυναμίες. Η άμεση εκτόξευση της ΕΛ.Α.Σ. στη δεύτερη θέση έπληξε σοβαρά το ηγετικό προφίλ του Νίκου Ανδρουλάκη ως αντίβαρου στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Αυτό θα μπορούσε να τροφοδοτήσει –πιθανόν μετά τις εκλογές– κάποιου είδους εσωκομματική αμφισβήτηση όχι απαραίτητα προς το πρόσωπό του όσο προς την εκλογική στρατηγική που ακολούθησε. Είναι δε σαφές ότι ο στόχος περί νίκης ακόμη και με μία ψήφο δεν ήταν η πλέον ενδεδειγμένη επιλογή. Παράλληλα, η έμφαση στην υπόθεση των υποκλοπών (αναμφίβολα αναγκαία) δεν έχει επιτρέψει μία ουσιαστική παρουσίαση των προτάσεων του κόμματος σε άλλα ζητήματα. Αυτό οφείλεται εν μέρει και στην έλλειψη εκείνων των προσώπων και εργαλείων που θα βοηθούσαν στην προβολή αυτών των προτάσεων, καθώς ορισμένες φορές η Άννα Διαμαντοπούλου (και δευτερευόντως ο Παύλος Γερουλάνος) μοιάζει να παλεύει μόνη της.
Ο πόλεμος ΕΛ.Α.Σ.-ΠΑΣΟΚ παρακολουθείται στενά από την κυβέρνηση. Όλα δείχνουν ότι η Νέα Δημοκρατία «προτιμά» τον Αλέξη Τσίπρα ως αντίπαλο, καθώς θεωρεί ότι «οι σκελετοί στην ντουλάπα του» είναι πολλοί και… πολύ φρέσκοι, στοιχείο που θα βοηθήσει στη συσπείρωση του κόμματος. Υπάρχει βέβαια και μία δεύτερη ανάγνωση σε αυτή την επιλογή. Η αναγόρευση του Τσίπρα σε βασικό αντίπαλο θα μπορούσε να προσφέρει στον πρώην Πρωθυπουργό αυτό ακριβώς που επιζητά: την αναγόρευσή του δηλαδή στο κύριο και μοναδικό «αντίπαλο δέος» στον σημερινό Πρωθυπουργό, κινητοποιώντας υπέρ του όσους θα επιθυμούσαν μία πολιτική αλλαγή.
Η «γαλάζια επιλογή» έχει βέβαια άλλη μία εξήγηση. Εστιάζοντας στον Τσίπρα, αποδυναμώνεται η προσωπική εικόνα και ισχύς του Νίκου Ανδρουλάκη με σκοπό να μπορέσει η Νέα Δημοκρατία να «κορφολογήσει» κεντρώους ψηφοφόρους που ειδικά σε μία δεύτερη εκλογική αναμέτρηση δεν θα ήθελαν να πορευτούν προς την Αμαλίας, αλλά θα προτιμούσαν μία επανεκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου. Θα αρκέσουν όμως αυτοί για να βάλει η Νέα Δημοκρατία τα χέρια της πάνω στο ιερό δισκοπότηρο της αυτοδυναμίας;
Όλα αυτά προμηνύουν ενδιαφέρουσες εξελίξεις με ορίζοντα τη φετινή ΔΕΘ – όπου, σημειώνεται, τιμώμενη χώρα είναι η Ιαπωνία. Ποιο κόμμα θα αποφύγει το χαρακίρι κατά την παρουσίαση προτάσεων και ιδεών προτού αρχίσει ο εκλογικός μαραθώνιος; Συστήνουμε υπομονή, καθώς πλέον μετράμε αντίστροφα…
