Ευτυχώς που, μετά από πολλές τυπικές, αδιάφορες ή απλά εκνευριστικά μανιερίστικες ερμηνείες, ο Νίκολας Κέιτζ γύρισε τη Διαφθορά στη Νέα Ορλεάνη και θυμηθήκαμε πόσο σπουδαίος, αναπάντεχος, αυτοσχεδιαστικός ηθοποιός μπορεί να γίνει («ο τζαζ μουσικός της υποκριτικής», όπως τον είχε αποκαλέσει ο Ντέιβιντ Λιντς), όταν το καθήκον και η επιθυμία του τον καλούν σε κάτι πρωτότυπο και ακραίο. Εδώ υποδύεται έναν ναρκομανή μπάτσο στη μετα-Κατρίνα Νέα Ορλεάνη, και ήρθε ορεξάτος και υγιής στη Βενετία, για να ξεδιπλώσει προσεκτικά κάποιες από τις εκκεντρικότητές του. Έχοντας ξεκόψει οριστικά από τις ουσίες και τα οινοπνεύματα, οικογενειάρχης, αθεράπευτος μυστικιστής και φανατικός πότης μεταλλικού νερού, ο ανιψιός του Κόπολα και κάποτε σύζυγος της Λίζα Μαρί Πρίσλεϊ μιλάει για την απόκτηση του δικέφαλου φιδιού του, που πίστευε πως κάποια σχέση είχε με τον Νέμπεκαου, τον θεό των αρχαίων Αιγυπτίων, το μενού του, που ακολουθεί πιστά τις ερωτικές πρακτικές των ζώων, και τις μεγάλες προκλήσεις που αταβιστικά ψάχνει να βρει στο διάβα του.

Υποδύεστε έναν σχεδόν σακατεμένο αστυνομικό και θα πρέπει να πονούσατε μετά τη δουλειά, έτσι που στραβώνατε το σώμα σας κατά τη διάρκεια της ταινία. Κάνατε κάποια προετοιμασία γι' αυτό;

Ο Τέρενς Μακντόνα στη Διαφθορά στη Νέα Ορλεάνη έχει τραυματίσει την πλάτη του και μου φάνηκε μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να κάνω κάτι σωματικό με τον χαρακτήρα αυτό. Έχω νιώσει πόνο στη ζωή μου -όχι πως θα μοιραστώ τις λεπτομέρειες μαζί σας, φυσικά-, αλλά κανείς δεν είναι σε θέση να γνωρίζει για ποιο λόγο καταφεύγεις στα ναρκωτικά ώστε να τον καταπολεμήσεις. Πάντως, δεν ζήτησα τη βοήθεια χειροπρακτικού με το τέλος των γυρισμάτων. Ηθοποιός είμαι.

«Κουβαλάτε» ακόμη τους ρόλους σας στο σπίτι;

Το έκανα όταν ήμουν πιτσιρικάς, όταν ξεκίνησα, στα 15 μου. Τότε μου ήταν δύσκολο να ζω ευτυχισμένα και να δουλεύω εντατικά. Τώρα είμαι οικογενειάρχης και τα διαχωρίζω μια χαρά, έχω μια ολοκληρωμένη ζωή. Σταμάτησα να καπνίζω και να πίνω, άρχισα να παίρνω στα σοβαρά τα αισθήματα των αγαπημένων μου ανθρώπων και να μην τους πληγώνω με την απουσία μου, δηλαδή έγινα ενεργό μέλος της κοινότητάς μου. Στο φιλμ, λόγω της γλώσσας του σώματος του Τέρενς, είναι σα να φοράω φόρμα εργασίας. Ξεκινάω μια μικρή ιεροτελεστία κάθε μέρα και φτάνω στο τέλος. Ήθελα να προσθέσω πως η Νέα Ορλεάνη είναι ένα μοναδικό μέρος στον κόσμο, μια ιστορική πόλη από πολλές πλευρές, και ειδικά όσον αφορά τη γέννηση της τζαζ. Προσαρμοζόμενος σε αυτό, εμπνεύστηκα για να πλάσω μια ερμηνεία αυτοσχεδιασμού, ας πούμε πιο jazzy απ' ότι συνήθως. Δεν μπορείς να παρά να είσαι πρωτότυπος σε μια πόλη που περιλαμβάνει ισπανικά, γαλλικά και αφρικανικά στοιχεία και έμψυχο υλικό σε μια συνεχή μείξη. Ο Τέρενς συμβολίζει έναν από τους αστυνομικούς που επέλεξαν να μείνουν στην πόλη μετά την καταστροφή του Κατρίνα και τραυματίστηκε στην προσπάθεια του να προστατεύσει τους κατοίκους.

Οι υπόλοιποι συμπρωταγωνιστές σας επηρεάστηκαν από την τζαζ ατμόσφαιρα;

Βεβαίως. Με την Έβα Μέντες παίξαμε μαζί στο Ghost Rider, όταν ήταν, όπως πάντα, μια πανέμορφη κοπέλα, και πιστεύω πως από τότε έχει μεταμορφωθεί σε μια ώριμη ηθοποιό. Η διαφορά είναι μεγάλη κι ευχάριστη. Στη σκηνή που βγάζει το όπλο μου και με χαϊδεύει στην κοιλιά και το στήθος, με ξάφνιασε εντελώς, δεν ήταν γραμμένο στο σενάριο, και φυσικά το αφήσαμε ως έχει.

Ποια είναι η γνώμη σας για τα ναρκωτικά;

Κάνουν τον κόσμο δυστυχισμένο. Δεν μπορείς να διαπραγματευτείς οτιδήποτε, ας πούμε την παγκόσμια ειρήνη, με έναν «φτιαγμένο», γιατί απλά δεν είναι σε θέση να κατανοήσει και να εκτιμήσει τι ακριβώς γίνεται και με ποιον συνομιλεί. Είμαι φανατικά αντίθετος.

Η ταινία (Bad Lieutenant είναι ο πρωτότυπος τίτλος) προφανώς χαράζει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στο καλό και το κακό. Πώς θα ορίζατε το κακό, εσείς προσωπικά;

Η στάση στη ζωή μου δεν σχετίζεται με τον χαρακτήρα. Η πρώτη ταινία, με τον Χάρβεϊ Καϊτέλ, ήταν μια ιουδαιοχριστιανική εμπειρία, καθώς ο ήρωας ήταν φορτωμένος με ενοχές. Εδώ, μιλάμε για κάτι διαφορετικό. Ο Τέρενς περνάει μια υπαρξιακή φάση και δεν γνωρίζει την έννοια της τύψης, απλώς επιβιώνει. Για μένα, δαιμονική είναι η απόλαυση του πόνου του άλλου. Το ζώο που σκοτώνει ένα άλλο ζώο συμμετέχει στον κύκλο της ζωής. Αλλά ένα ζώο που παρακολουθεί ένα άλλο να πεθαίνει ως μέσον ψυχαγωγίας είναι διαβολικό.

Όπως στα Οχτώ Χιλιοστά.

Ακριβώς! Ο σαδισμός ως μονόδρομος.

Έχετε πει πως ξαναγεννηθήκατε στη Νέα Ορλεάνη...

Ναι, δεν γεννήθηκα εκεί, αλλά είχα εμπειρία αφύπνισης και πλέον μια σχέση αγάπης-μίσους, αφού εκεί είναι η μόνιμη κατοικία μου. Αισθάνομαι καταραμένος και ευλογημένος ταυτόχρονα σε αυτή την πόλη. Τρομοκρατήθηκα όταν έμαθα οτι θα γυρίσουμε την ταινία στη Νέα Ορλεάνη - αρχικά νόμιζα πως θα δουλεύαμε στο Ντιτρόιτ. Από τη στιγμή που πάτησα το πόδι μου στην πόλη, είμαι στην ευχάριστη θέση να πω πως τα έβγαλα πέρα στο διαολεμένο κινηματογραφικό ταξίδι των γυρισμάτων. Η Νέα Ορλεάνη είναι μια πόλη μαγείας και μυστικισμού, που σε γοητεύει και σε φρικάρει. Ένα βράδυ ονειρεύτηκα έναν δικέφαλο αετό, χωρίς λόγο, και αναρωτήθηκα αν ένα τέτοιο πράγμα υφίσταται. Την επόμενη μέρα έλαβα ένα e-mail από το γραφείο του Τζέρι Μπρουκχάιμερ, πως κάποιος ήθελε να μου πουλήσει ένα φίδι με δυο κεφάλια. Τον συνάντησα και το αγόρασα. Σκέφτηκα να το έχω στη Νέα Ορλεάνη ως σωματοφύλακά μου. Λίγο αργότερα, έτρωγα με τον σκηνοθέτη μου, τον Βέρνερ Χέρτσογκ, και τον ρώτησα αν θέλει να γνωρίσει τον σωματοφύλακά μου κι εκείνος φυσικά μου απάντησε ναι. Μόλις αντίκρισε τον δικέφαλο όφι, ξετρελάθηκε και ήθελε να τον βάλει στην ταινία. Του είπα πως δεν είναι για δημόσια χρήση και με το τέλος των γυρισμάτων τον δώρισα σε έναν ζωολογικό κήπο.

Πιστεύετε στον μυστικισμό;

Ναι. (γελάει). Δεν έχω κάτι άλλο να προσθέσω.

Πώς συνεργαστήκατε με τον Βέρνερ Χέρτσογκ, έναν τυπικά Ευρωπαίο σκηνοθέτη, σε μια πολύ αμερικάνικη ιστορία;

Πολύ καλά. Ο Βέρνερ δεν χάνει τον χρόνο του με περιττά πλάνα και επιπλέον λήψεις. Η αυτοσυγκέντρωσή του και η τρέλα μου λειτούργησαν μια χαρά. Τώρα, δεν είμαι καθόλου σίγουρος αν αυτός είναι ο τυπικός Ευρωπαίος ή Γερμανός δημιουργός, κι εγώ αντίστοιχα η επιτομή του Αμερικανού method actor. Δεν με νοιάζει καθόλου από πού κατάγεται. Για μένα είναι ο Βέρνερ, ένας σπουδαίος σκηνοθέτης, που τον είχα συναντήσει στα 8 μου χρόνια, μέσα στο αμάξι του θείου μου Φράνσις στη Νάπα Βάλεϊ, και το μόνο που θυμάμαι είναι το τατουάζ του με το ερπετό που φορούσε καπέλο να ξεπροβάλλει μέσα από ένα λευκό φανελάκι. Σιχαίνομαι τα στερεότυπα.

Τα παιδιά σας βλέπουν τις ταινίες σας;

Είναι λίγο ακατάλληλες για τον μικρό, εκτός από το National Treasure. Γενικά, δεν μιλάμε για τη showbiz, δεν αφήνουμε ανοιχτή την τηλεόραση, κι έχουμε μια ελευθερία έκφρασης. Ο μεγάλος μου γιος είναι σχεδόν 20 ετών και κάνει τα δικά του, ούτως ή άλλως (ο δεύτερος είναι τεσσάρων και λέγεται Καλ-Ελ, από τον ήρωα στον Σούπερμαν).

Έχετε κάνει ακραία πράγματα στο σινεμά, έχετε φάει ζωντανή κατσαρίδα, για όνομα του Θεού! Θα κάνατε κάτι εξίσου extreme τώρα;

Μα έκανα κάτι ακραίο για τη Διαφθορά στη Νέα Ορλεάνη: έπαιξα το ρόλο του ναρκομανή ξεμέθυστος! Ο Χέρτσογκ με ρωτούσε συνέχεια αν έχω κοκαΐνη επάνω μου και δεν του απαντούσα. Τον ανάγκαζα να ανησυχεί για το αν κάνουμε κάτι παράνομο, ενώ στην πραγματικότητα ενεργοποιούσα τη φαντασία μου. Ο Χέρτσογκ ήταν απασχολημένος με τα ερπετά του, τις ιγκουάνες του και τους αλιγάτορες, επειδή δεν μπορούσε να πείσει τους παραγωγούς να τα χωρέσει μέσα στο έργο. Προσφέρθηκα να ανταλλάξω κάποιες δικές μου σκηνές, γιατί δεν θα έβγαινε σωστή η προκαθορισμένη διάρκεια της ταινίας, αλλά αρνήθηκε ευγενικά και τελικά πέρασε το δικό του.

Από πότε ξεκίνησε ο έρωτάς σας με τα ερπετά;

Με συναρπάζουν όλα τα ζώα, οι φάλαινες, τα πτηνά, τα ερπετά. Θα σας πω κάτι που θα εκνευρίσει πολύ την publicist μου, αλλά δεν πειράζει. Η δίαιτά μου εξαρτάται άμεσα από τον τρόπο που κάνουν έρωτα τα ζώα. Με λίγα λόγια, στο τραπέζι μου υπάρχουν μόνο ζώα που διαθέτουν μια αξιοπρέπεια στον τρόπο που κάνουν σεξ, όπως τα ψάρια ή τα πουλιά. Όχι όμως τα γουρούνια, γι' αυτό και δεν τρώω ποτέ χοιρινό και τα παρόμοια.

Τελικά, μπήκατε στον πειρασμό να δοκιμάσετε ποτό ή ουσίες για να ενισχύσετε την αληθοφάνεια του ρόλου;

Στο Αφήνοντας το Λας Βέγκας ήμουν λιώμα σε κάποιες σκηνές, επηρεασμένος από τον Φράνσις Μπέικον, ο οποίος ήταν μεθυσμένος για να ζωγραφίζει καλύτερα. Εκεί λειτούργησε μια χαρά η φωτορεαλιστική προσέγγιση. Εδώ ήθελα να κάνω ένα ιμπρεσιονιστικό πορτρέτο και ανέτρεξα με τη μνήμη μου στις πολύ παλιές μου συνήθειες. Όπως καταλαβαίνετε, μου αρέσει πολύ η ζωγραφική.

Θα γίνετε ποτέ κινηματογραφικός Σούπερμαν; Ακούγεται χρόνια τώρα αυτό το σχέδιο.

Όχι, όχι, η ιδέα αυτή φαίνεται ότι πέρασε ανεπιστρεπτί. Ακόμη και να ήταν αλήθεια, δεν λέω πια τίποτε γιατί σέρνεται ως φήμη στο Διαδίκτυο και μπερδεύει τους πάντες. Άλλωστε, έκανα την comic book ταινία μου, το Ghost Rider, αλλά και τη φωνή στο Astro Boy. Προσπαθώ να είμαι εκλεκτικός, καθώς μεγάλωσα βλέποντας ταινίες τέχνης του Γκοντάρ και του Μουρνάου, αλλά και περιπέτειες με τον Στιβ Μακουίν και τον Κλιντ Ίστγουντ. Πιστεύω και στα δυο παραμύθια και προφανώς τσαντίζω και τους καλλιτεχνικούς και τους εμπορικούς γιατί κάνω και τα δυο και θέλω μόνο εγώ να επιλέξω το ιερογλυφικό του προσώπου μου. Κατά κάποιον τρόπο, σε αυτό το σημείο της ζωής μου θέλω να γυρίζω ταινίες που θα κάνουν καλό στον κόσμο. Δεν είναι ευκρινές το πώς ή ποιο ακριβώς θα είναι αυτό το καλό.

Για αυτό τον λόγο αρνηθήκατε το ρόλο του Κορτέζ σε μια ταινία που σχεδίαζε και πάλι ο Χέρτζογκ, το 1995;

Περίπου. Ήμουν νεώτερος, μόλις είχα ολοκληρώσει τα γυρίσματα στο Λας Βέγκας και, καταγόμενος από το Λος Άντζελες, είχα πολλούς Μεξικανούς φίλους και δεν ήθελα με τίποτε να ταυτιστώ με έναν στυγνό δικτάτορα. Διότι ο Κορτέζ είχε σκοτώσει χιλιάδες, ήταν ο Χίτλερ της Κεντρικής Αμερικής. Δεν ήθελα να νομίσουν πως είχα οποιαδήποτε σχέση με εκείνον, ή να με βλέπουν και να λένε «να ο Κορτέζ».

Δουλεύοντας εκτός της περιοχής σας, έχετε εμπειρίες που σας μεταμόρφωσαν;

Ναι. Την πρώτη φορά στη Χαβάη, δυο φορές στην Αφρική, στην Ασία. Εισέπραξα την ενέργεια και την κουλτούρα και άλλαξα τον τρόπο που σκέφτομαι και δουλεύω. Στη Νέα Ορλεάνη αγόρασα γη για λόγους που προφανώς είναι γραμμένοι σε μια πυραμίδα στην Αίγυπτο, τελείως άγνωστοι σε μένα, προερχόμενοι από μια ζώνη του λυκόφωτος (γελάει), κι έμαθα να χαιρετάω τους ανθρώπους που περνούν μπροστά από το σπίτι μας, να αγκαλιάζω τα συναισθήματά τους. Στο Λος Άντζελες είχα φρικάρει με την επιθετικότητα των παπαράτσι και τη συγκεκριμένη κουλτούρα της αφαίμαξης των γνωστών προσώπων.

Κάποτε φορούσατε ένα δαχτυλίδι σε σχήμα κρανίου. Αν δεν κάνω λάθος, πιστεύατε πως με αυτό τον τρόπο συμφιλιώνεστε με το θάνατο. Δεν το φοράτε πια;

Είχα επηρεαστεί από την ιαπωνική φιλοσοφία, που λέει πως πρέπει να κερδίσεις το δικαίωμά σου στο θάνατο. Με τη δουλειά μου κερδίζω το δικαίωμά μου στη ζωή, διασκεδάζοντας τους θεατές, κι έτσι άφησα στη άκρη το δαχτυλίδι. Έχω πάντως ανάλογο τατουάζ.

Είστε αρκετά λεπτός.

Να έχετε την ευχή μου! (γελάει)

Κάνετε ειδική γυμναστική, ή απλά δεν τρώτε πολύ;

Δεν θέλω να φαίνομαι αφύσικα γυμνασμένος. Το μυστικό είναι το νερό. Πίνω τρία λίτρα τη μέρα: ένα το πρωί μόλις ξυπνάω, ένα το μεσημέρι και ένα το βράδυ πριν κοιμηθώ. Σαν την καμήλα που το έχει ανάγκη, αλλά δεν το βρίσκει στην έρημο και ξεκουράζεται συνέχεια.

Και ποιο είναι το επαγγελματικό σας αξίωμα;

Αν μπορούσα να το εκφράσω κανονικά, δεν θα είχε κανένα νόημα. Θέλω να με βλέπετε σε κάθε ταινία και να μην ξέρετε πώς το έκανα και να ξαφνιάζεστε από την προσωπική σας σχέση με μένα. Τα λόγια θα κατέστρεφαν κάθε μου απόπειρα.

Θα θέλατε να απομονωθείτε; Θα σας βοηθούσε κάτι τέτοιο;

Ίσως, σε καμιά εικοσαριά χρόνια. Τώρα έχω πολλά να κάνω. Με βλέπω άνετα σε ένα δάσος. Μου αρέσουν πολύ τα αιωνόβια δέντρα.