John Connolly
«Τα όργανα του σκότους»
μτφρ. Χριστίνα Ριζοπούλου
εκδόσεις Bell
Έχοντας πλέον φανατικό κοινό και στην Ελλάδα, ο Τζον Κόνολι κερδίζει τους αναγνώστες όχι μόνο με τα υψηλά βολτ των περιγραφών του, που κάνουν τα βιβλία του να ακροβατούν μεταξύ νουάρ και θρίλερ, αλλά και με τη δύναμη μιας πρόζας που μαρτυρά την ιρλανδική του καταγωγή: απόδειξη το ποιητικό, μεταφυσικό στοιχείο που παραπέμπει σε διάφορα παλιά, κρυμμένα μυστικά, σε στοιχειωμένα σπίτια και σε καταστάσεις τρόμου άκρως οικείες στους Ιρλανδούς εδώ και αιώνες. Άλλο έντονο ιρλανδικό στοιχείο άμεσα συνυφασμένο με την πολιτική κατάσταση, που επανέρχεται στα βιβλία του Κόνολι, είναι η ενοχοποίηση αθώων. Μια τέτοια υπόθεση αναλαμβάνει να εξιχνιάσει ο ήρωάς του, ο Τσάρλι Πάρκερ, με απρόσμενη κατάληξη. Οι ειδικοί στη σειρά των νουάρ του Κόνολι έγραψαν ότι είναι ένα από τα καλύτερα αλλά και πιο σκοτεινά του έργα, για μια γυναίκα που κατηγορείται για την απαγωγή και τη δολοφονία του ίδιου της του τέκνου.
Ντέιβιντ Πις
«Τόκιο - Η επιστροφή»
μτφρ. Αλεξάνδρα Κονταξάκη
εκδόσεις Τόπος
Το τρίτο μέρος της ασύγκριτης τριλογίας του Τόκιο, που μας εισάγει με τον καλύτερο τρόπο στις αρχές του μετα-νουάρ, ολοκληρώνεται με το «Τόκιο - Επιστροφή», το οποίο περιγράφει ανάγλυφα τη σύνδεση μιας υπόθεσης μυστηρίου με τον κοινωνικό και ιστορικό περίγυρο. Αν το «Τόκιο, έτος μηδέν» διαβάστηκε ως ένα από τα πιο ανατρεπτικά νουάρ της εποχής μας, γραμμένο από έναν μετρ του είδους, που μας έβαλε στην ιαπωνική ατμόσφαιρα, το τελευταίο μέρος ξεδιπλώνει ουσιαστικά τις πιο κεντρικές και τις πιο πολιτικές εκδοχές του Τόκιο: από την κατεχόμενη από τους Αμερικανούς ιαπωνική πρωτεύουσα λίγο μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου σε αυτή των παραμονών των Ολυμπιακών Αγώνων του 1964, έως το κρίσιμο 1988, τη χρονιά του θανάτου του αυτοκράτορα Χιροχίτο. Δεν είναι τυχαίο ότι η τριλογία ανέδειξε τον Πις έναν από τους πιο συναρπαστικούς Βρετανούς συγγραφείς, εκφραστή της πιο «πρωτότυπης και τολμηρής μυθοπλασίας της γενιάς του», όπως έγραψε χαρακτηριστικά ο Ρίτσαρντ Λόιντ Πάρι στους «New York Times».
Δημήτρης Σίμος
«Κανονικά Παιδιά»
εκδόσεις Μεταίχμιο
Γεννημένος μόλις το 1987, ο συγγραφέας και γνωστός σεναριογράφος επιτυχημένων σειρών Δημήτρης Σίμος αποτελεί μια από τις πιο ανατρεπτικές και δυνατές φωνές στον χώρο του νουάρ, με τον ήρωά του, αστυνόμο Καπετάνο, να έχει ήδη τους δικούς του φανατικούς αναγνώστες. Σε αυτήν τη νέα περιπέτεια, η ομάδα του Καπετάνου −ενός μποέμ, μεσογειακού πρωταγωνιστή νουάρ, ανθρώπινου ακόμα και στα ελαττώματά του− καλείται να εξιχνιάσει μια σειρά από δολοφονίες που δείχνουν ότι ο άνθρωπος που κρύβεται πίσω τους δεν είναι απλώς ένας ψυχοπαθής δολοφόνος αλλά γνώστης κάθε υπολογισμένης λεπτομέρειας. Η αναζήτηση θα φέρει στο φως μυστικά από το παρελθόν και αρκετές διαπιστώσεις γύρω από τα τραύματα της παιδικής και εφηβικής ηλικίας αλλά και γύρω από το ηλεκτρονικό έγκλημα που συναντάμε καθημερινά στα δημοσιογραφικά νέα.
Άγκαθα Κρίστι
«Ηρακλής Πουαρό - Η πλήρης συλλογή διηγημάτων»
μτφρ. Χρήστος Καψάλης, Χρήστος Μπαρουξής, Θεοδώρα Δημ. Δαρβίρη, Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, Χρύσα Μπανιά, Έλλη Συλογίδου
εκδόσεις Ψυχογιός
Αρκούσε ένας μη ευειδής ντετέκτιβ με τέλεια τριμαρισμένο μουστάκι και με ιδιότυπο βελγικό χιούμορ για να κάνει την ανατροπή και να επιβληθεί με τον δικό του ευρωπαϊκό τρόπο στον αγγλοσαξονικό κόσμο. Είναι αυτός που όχι μόνο έσπασε την καθεστηκυία τάξη των Βρετανών επιθεωρητών με την καμπαρντίνα αλλά, διατηρώντας προνομιακή αντιπρόταση στην ορθολογική βρετανική σκέψη, κατάφερε να είναι ταυτόχρονα εγκρατής και μπον βιβάν, ευφυής και με ανατρεπτικές μεθόδους. Επιπλέον, τα μυθιστορήματα στα οποία πρωταγωνιστούσε ο Πουαρό διέθεταν μεγαλύτερη ελευθερία από εκείνα της Μις Μαρπλ και αγαπήθηκαν σε απόλυτο βαθμό − κόντρα στη βούληση ακόμα και της ίδιας της δημιουργού του, που αποφάσισε να τον πεθάνει με μια επίσημη ανακοίνωση το 1975 και με τους «New York Times» να αφιερώνουν μια τεράστια νεκρολογία προς τιμήν του στην πρώτη σελίδα. Παραδόξως, τα διηγήματα με πρωταγωνιστή τον Βέλγο επιθεωρητή τα οποία συγκεντρώνονται σε αυτόν τον τόμο ήταν περισσότερα από τα μυθιστορήματα και ο λόγος είναι ότι συνιστούσαν το πολυτιμότερο δώρο που θα μπορούσε να προσφέρει η κάπως εγκρατής οικονομικά Άγκαθα Κρίστι σε όλους όσοι ζητούσαν τη βοήθειά της: ένα διήγημα γραμμένο από την ίδια το οποίο εκείνοι μπορούσαν να πουλήσουν στη συνέχεια ήταν ο τρόπος της να ξεπληρώνει τις υποχρεώσεις της.
Κριστίνα Όλσον
«Πριν ξεσπάσει η καταιγίδα»
μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης
εκδόσεις Πατάκη
Μια από τις πιο αντιπροσωπευτικές συγγραφείς του λεγόμενου νουάρ του Βορρά, η Σουηδή Κριστίνα Όλσον έγινε γνωστή στην Ελλάδα μέσα από τα βιβλία της που είχαν κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, όπως το «Ανεπιθύμητο» και η «Εξαφάνιση». Στο νέο της έργο, που αυτήν τη φορά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη, η Όλσον επανέρχεται με νέο ήρωα, τον κάπως ψυχρό και υποτονικό Άουγκουστ, μακρινό απόγονο του Αυγούστου Στρίντμπεργκ, και με το ίδιο ονοματεπώνυμο, ο οποίος φτάνει σε ένα ερημικό χωριό με σκοπό να αρχίσει μια νέα ζωή. Μακριά από την πολύβοη πόλη και τις απαιτήσεις της έντονης ζωής που έκανε ως χρηματιστής, αγοράζει ένα γραφείο κηδειών μαζί με τη νεκροφόρα. Μόνο που τα σχέδιά του διακόπτονται όταν η ξαφνική εξαφάνιση της δασκάλας Άγκνες Έρικσον τον βάζει σε περιπέτειες, μετατρέποντάς τον σε δαιμόνιο ερευνητή.
Μισέλ Πεντινιέλι
«Μποκανέρα»
μτφρ. Γιάννης Καυκιάς
εκδόσεις Πόλις
Όλοι όσοι έχουμε βρεθεί αρκετές φορές στη Νίκαια και έχουμε υπάρξει φανατικοί αναγνώστες της νουάρ τριλογίας του Ιζό για τη γειτονική Μασσαλία καταλαβαίνουμε ότι δεν υπάρχει πιο ιδανικό περιβάλλον από το πολυπολιτισμικό σύμπαν της Γαλλίας του Νότου για να στηθεί ένα συναρπαστικό αφήγημα. Ειδικά αν είσαι μια συγγραφέας με τα αντανακλαστικά της Πεντινιέλι, που κομίζει έναν άλλο, πιο ευαίσθητο αέρα στην κραταιά παράδοση του μεσογειακού νουάρ, γράφοντας ένα αστυνομικό με τρυφερότητα και ανθρωπιά − δύσκολο στοίχημα στους σύγχρονους καιρούς. Στην περίπτωση αυτή, πρωταγωνιστικό ρόλο έχει μια γυναίκα και μάλιστα κορσικανικής καταγωγής, η Τζούλια Μποκανέρα − από την οποία δανείζεται τον τίτλο του το μυθιστόρημα. Αντισυμβατική, ελεύθερη και μακριά από τα ανδρικά στερεότυπα του σκληροτράχηλου επιθεωρητή, η Μποκανέρα συγκατοικεί με έναν γκέι γκαλερίστα και ζει σύμφωνα με την εποχή της. Έχοντας έντονα υψωμένες κεραίες λόγω του ετερόκλητου περιβάλλοντος και των διαφορετικών ανθρώπων με τους οποίους έρχεται σε επαφή, αντιλαμβάνεται αμέσως ότι κάτι διαφορετικό συμβαίνει με τον στραγγαλισμό του πλούσιου γκέι επιχειρηματία, πέρα από ομοφοβικά κίνητρα, και ότι, όπως συνήθως συμβαίνει στην πόλη όπου ζει, τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται.
Derek Raymond
«Απρίλης φονιάς»
μτφρ. Όλγα Καρυώτη
εκδόσεις Έρμα
Δεν χρειάζεται πολλή φαντασία για να αντιληφθείς ότι όλα όσα περιγράφει ένας από τους θεμελιωτές του σύγχρονου αστυνομικού νουάρ, γόνος εύπορης οικογένειας αλλά φύσει και θέσει τυχοδιώκτης, είναι άκρως πολιτικά και αποτυπώνουν με ακρίβεια τις πολιτικές αναταράξεις που συγκλόνισαν την Αγγλία την εποχή του θατσερισμού. Εκτός από τις αναλυτικές περιγραφές των ακραίων φόνων και της άγριας δολοφονίας που ακολουθούσε τα σημεία των αντίστοιχα άγριων καιρών, γεμάτων από μπράβους, ανθρώπους της μαφίας και διεφθαρμένους αξιωματούχους, ο Ρέιμοντ ξέρει να διεισδύει στις κοινωνικές διαστρωματώσεις και να αναδεικνύει όλες τις αντιθέσεις και τις πολιτικές διαφορές. Επίσης, είναι αυτός που εισήγαγε τα λεγόμενα «Factory Novels» με τους ανώνυμους αστυνομικούς, μέρος των οποίων είναι ο «Απρίλης φονιάς», όπου ο ανώνυμος αστυνομικός του Τμήματος Ανεξιχνίαστων Θανάτων συνειδητοποιεί ότι ο δράστης δεν είναι ένας τυχαίος serial killer αλλά ένας επαγγελματίας δολοφόνος και ότι η υπόθεση έχει διάφορες διακλαδώσεις, όπως θα αποδειχθεί στην πορεία. Τα σπουδαία, αντικομφορμιστικά νουάρ του Ντέρεκ Ρέιμοντ, δηλαδή του αξέχαστου Ρόμπερτ Γουίλιαμ Άρθουρ Κουκ, κυκλοφορούν στην Ελλάδα σε καλές μεταφράσεις από τις εκδόσεις Έρμα.
Cristina Cassar Scalia
«Το πυροφάνι»
μτφρ. Βιολέττα Ζεύκη
εκδόσεις Διόπτρα
Με φόντο την ομορφιά και την υποβλητική ατμόσφαιρα της Ιταλίας, η Σκάλια στήνει ένα αστυνομικό με νέα υλικά και με ανατρεπτική διάθεση, κερδίζοντας φανατικούς αναγνώστες σε όλο τον κόσμο και επιβεβαιώνοντας τη δυναμική επιστροφή του ιταλικού νουάρ. Πρόκειται για το δεύτερο βιβλίο της που μεταφράζεται στα ελληνικά μετά τη «Μαύρη άμμο» με την ίδια ηρωίδα, την αστυνομική υποδιευθύντρια Βανίνα Γκουαράζι, η οποία, σε αντίθεση με τους διάφορους σκληροτράχηλους συναδέλφους της, επιβάλλει έναν νέο, πιο ρεαλιστικό και απτό χαρακτήρα. Μάλιστα, στη συγκεκριμένη υπόθεση της δολοφονίας μιας κοπέλας σε παραθαλάσσια βίλα, δέχεται τη βοήθεια ενός συνταξιούχου αστυνομικού με τον οποίο αποτελούν ένα σταθερό πλην όμως ετερόκλητο και άκρως αλληλοσυμπληρούμενο δίδυμο. Όσο για τον τίτλο, προφανώς παραπέμπει, μεταφορικά μιλώντας, στο πυροφάνι που μπορεί να φέρει στην επιφάνεια όσα ψάρια προσπαθούν να αποφύγουν τα δίχτυα.
Εμιλιάνο Μόνχε
«Ρημαγμένοι τόποι»
μτφρ. Γιώργος Κασαπίδης
εκδόσεις Carnivora
Με μια γραφή που κόβει σαν μαχαίρι και με σημείο αναφοράς τον άγριο κόσμο των συνόρων που χωρίζουν το Μεξικό από τη Βόρεια Αμερική, ο Μόνχε στήνει ένα ρεαλιστικό αστυνομικό μυθιστόρημα που κερδίζει με τη μυθοπλαστική του δεινότητα ακόμα και όσους δεν είναι λάτρεις του είδους. Διακινητές ανθρώπων, εκμεταλλευτές της ανθρώπινης σάρκας και αρχηγοί συμμοριών μοιάζουν να κινούνται σαν εκπρόσωποι της κόλασης σε ένα δαντικό καθαρτήριο, όπου η αλληλεγγύη είναι ανύπαρκτη και επικρατεί αποκλειστικά ο νόμος της ζούγκλας. Αυτά είναι τα απτά υλικά που έχει στη διάθεσή του ο Μεξικανός συγγραφέας για να φτιάξει ένα αφήγημα που συγκλονίζει. Ο λόγος, μάλιστα, που το βιβλίο μοιάζει βγαλμένο από την πραγματικότητα που περιγράφει αυτήν τη στιγμή τα σύνορα είναι ότι ο Μόνχε βασίστηκε σε περισσότερες από 1.800 μαρτυρίες για να γράψει αυτό το γοητευτικό μυθιστόρημα που κερδίζει με την παραστατικότητά του − και δεν είναι τυχαίο ότι αρχικά προοριζόταν για το θέατρο. Σε αυτό το σύμπαν φωλιάζει ο έρωτας ανάμεσα στον Επιτάφιο και την Επιτύμβια, αρχηγούς συμμοριών, ως η μοναδική κινητήριος δύναμη σε ένα άνυδρο τοπίο γεμάτο κάκτους, κουφάρια ζώων και αυτοκινήτων, χωρίς ελπίδα, με ρημαγμένες ψυχές και κυριολεκτικά ρημαγμένους τόπους, από όπου και ο τίτλος.
Γιώργος Σύρμας
«Rec»
εκδόσεις Ίκαρος
Είναι παρήγορο να βλέπει κανείς νέους συγγραφείς να στρέφονται στο αστυνομικό μυθιστόρημα με άλλες περγαμηνές και άλλους τρόπους: η θεατρική σχεδόν αφήγηση του Σύρμα κάνει τη διαφορά, με φόντο μια Αθήνα που λειτουργεί ως υποβλητικό τοπίο, και με πρωταγωνιστές κλασικούς εκπροσώπους διαφορετικών κοινωνικών κατηγοριών. Στα χρόνια της ελληνικής κρίσης και συγκεκριμένα στην Αθήνα του 2012 δολοφονείται στο ατελιέ της στην Κυψέλη μια 30χρονη αγιογράφος, σύντροφος του διάσημου πολίστα και γιου της υπουργού Δημόσιας Τάξης, Γιώργου Μήτρου. Την εξιχνίαση του εγκλήματος θα αναλάβει ο επικεφαλής του Τμήματος Δίωξης Εγκλημάτων Κατά Ζωής, Μηνάς Κούρτογλου, ο οποίος παράλληλα έχει να αντιμετωπίσει και τους δικούς του, ανίκητους, προσωπικούς δαίμονες.
Πέτρος Μάρκαρης
«Η απάτη είναι το μέλλον»
εκδόσεις Κείμενα
Ανέκαθεν ο Μάρκαρης έδειχνε ότι έχει τα αντανακλαστικά και μπορεί να αφουγκράζεται τις συνθήκες που ορίζει η εποχή του και να προσαρμόζει τον κλασικό του ήρωα, τον Χαρίτο, στα σημεία των καιρών: κάποτε ο κεντρικός του πρωταγωνιστής προσπαθούσε να τα βγάλει πέρα στην Αθήνα της κρίσης, ενώ πλέον ασχολείται με τα φλέγοντα ζητήματα της τεχνητής νοημοσύνης και της αρχαιοκαπηλίας. Εδώ όλα ξεκινούν όταν ο φύλακας του αρχαιολογικού χώρου της Ελευσίνας βρίσκεται δολοφονημένος και η υπόθεση παραπέμπει σε κύκλωμα αρχαιοκάπηλων, κάτι που αυτομάτως κινητοποιεί τον διευθυντή Ασφάλειας Αττικής Κώστα Χαρίτο ώστε να ξεκινήσει έρευνα. Μια επιστολή, ωστόσο, που φτάνει από τρεις αρχαιολόγους αλλάζει τα δεδομένα, καθώς οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι «δανείστηκαν» τις αρχαιότητες προκειμένου να δημιουργήσουν πιστά αντίγραφα με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, με σκοπό να πιέσουν για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα. Ωστόσο, οι δολοφονίες που ακολουθούν μάλλον περιπλέκουν τα πράγματα, σε μια υπόθεση που αποκτά διεθνείς προεκτάσεις αλλά έχει απολύτως ελληνική ταυτότητα, όπως όλα τα αστυνομικά μυθιστορήματα του Μάρκαρη.
George Simenon
«Η υπόθεση Σαιν Φιακρ»
εκδόσεις Άγρα
Ένα από τα πιο κλασικά έργα του Ζορζ Σιμενόν, γραμμένο το 1932, το οποίο εμπνέεται από τη «χρυσή περίοδο» του αστυνομικού μυθιστορήματος στην οποία ανήκαν τα νουάρ της Άγκαθα Κρίστι, που θεωρεί όλους συγχρόνως τους υπόπτους εξίσου ικανούς για τον φόνο: εν προκειμένω, για τον φόνο της κόμισσας του Σαιν-Φαιγκρέ ύποπτοι θεωρούνται όλοι, από τον γραμματέα και τον διαχειριστή έως τον ιερέα και τον γιατρό. Ο κλασικός ήρωας του Σιμενόν, ο επιθεωρητής Μαιγκρέ, εδώ μοιάζει περισσότερο αποστασιοποιημένος και μάλλον παρατηρητής του ίδιου του τού βίου, καθώς ανατρέχει, όπως ο ίδιος ο συγγραφέας, στα παιδικά του χρόνια και στις απαρχές της πορείας του. Ο τρόπος εξιχνίασης του Μαιγκρέ, ωστόσο, διαφέρει από την άκρως λογική εξέταση των λεπτομερειών και των πειστηρίων και περισσότερο σχετίζεται με τη βαθιά ψυχολογική κατανόηση των κινήτρων. Το βιβλίο είναι ιδιαίτερα κατατοπιστικό για την εξέλιξη αυτής της μεθόδου, ταυτόχρονα με την ενηλικίωση του άκρως παρατηρητικού και στοχαστικού Μαιγκρέ.
Νανά Ρούσσου
Φόνος στο Πικέρμι
εκδόσεις Αλεξάνδρεια
Θυμίζοντας καλοστημένη ξένη σειρά αλλά με φόντο το «εξωτικό» ελληνικό Πικέρμι, το άκρως πρωτότυπο αυτό νουάρ με δόσεις χιούμορ εμπνέεται από μια παρέα γυναικών, παλιών αρσακειάδων, οι οποίες αναλαμβάνουν να εξιχνιάσουν το μυστήριο μιας παράξενης δολοφονίας: μια εύπορη και αξιοσέβαστη κυρία της περιοχής βρίσκεται δολοφονημένη στο ίδιο της το σπίτι και η αστυνομία βρίσκεται σε θολά νερά, καθώς ούτε οι συγγενείς, ούτε ο περίγυρος της άτυχης γυναίκας προτίθενται να βοηθήσουν στην εξιχνίαση του εγκλήματος. Τότε είναι που αναλαμβάνουν οι καλές φίλες, που μελετούν σαν παλιές, καλές μαθήτριες όλα τα δεδομένα, χωρίς να φοβηθούν να λάβουν μέρος σε μια ιδιότυπη, πλην όμως μακάβρια, αν και ενίοτε κωμικοτραγική, υπόθεση. Καθοριστικό ρόλο στην προσπάθειά τους παίζουν οι κοινοί γυναικείοι κώδικες και οι αρμονικοί κανόνες της συνενοχής που τους επιτρέπουν να μοιράζονται όχι μόνο τα μαγικά φίλτρα της οικειότητας και της μπιρίμπας αλλά και εκείνα της θέασης του κόσμου.
