Αχιλλέας Κυριακίδης

1 Διάβασα το εξαιρετικό βιβλίο του Τάσου Γουδέλη Η Παρουσία (Κέδρος, 2010). Λέω «βιβλίο», γιατί, πραγματικά, σε όποια προσπάθεια και αν κατέβαλα για να του βρω έναν ειδολογικό χαρακτηρισμό δοκιμάστηκε η μικρή φιλολογική (και η μεγάλη αναγνωστική) εμπει- ρία μου. Μικρά κείμενα, φαινομενικώς ποικίλα αλλά ουσιαστικώς ομόκεντρα, συναρθρωμένα γύρω από το κεφαλαιώδες υπαρξιακό ερώτημα, ασφυκτικώς πυκνά τόσο ως προς το νόημα όσο και ως προς τη διατύπωσή του. Αρκετό καιρό μετά την ανάγνωσή του, και με αφορμή το παρόν, θυμήθηκα τι είχε απαντήσει ο Αντρέι Ταρκόφσκι όταν τον κατηγόρησαν ότι στον Αντρέι Ρουμπλιόφ είχε διαπράξει έναν ιστορικό αναχρονισμό: «Δεν μ' ενδιέφερε ν' απο- δώσω την Ιστορία, αλλά την ατμόσφαιρα της Ιστορίας». Ε, λοιπόν, η Παρουσία του Γουδέλη καταλείπει στον αναγνώστη της μια στοιχειωτική μετάγευση, μιαν ατμόσφαιρα όπου πρυτανεύουν το υποδόριο μαύρο χιούμορ, η κωμικοτραγική ειρωνεία και, πάνω απ' όλα, η ευφρόσυνα έντονη αίσθηση μιας ωραίας, στιλπνής γλώσσας.

2 Ένα άλλο βιβλίο που απόλαυσα πρόσφατα είναι το τελευταίο αντι-μυθιστόρημα του Jean Echenoz, Des Éclairs (Les Éditions de Minuit, 2010). Γιατί αντι-μυθιστόρημα; Γιατί εδώ, όπως και στα δύο αμέσως προηγούμενα βιβλία του [Ραβέλ και Δρόμος Αντοχής (Πόλις, 2007 και 2009, αντίστοιχα)], ο Echenoz πραγματεύεται τη βιογραφία μιας ιδιοφυΐας (του εφευρέτη Nikola Tesla), αλλά και πάλι προσαρμοσμένη στις δικές του μυθοπλαστικές ανάγκες και τη σαγηνευτική ιδιορρυθμία του ύφους του - τόσο σαγηνευτική, ώστε ο αναγνώστης, απόλυτα μεσμερισμένος, δεν έχει την παραμικρή δυσκολία να πιστέψει ότι ο Tesla, στο τέλος της ζωής του, ερωτεύτηκε παράφορα ένα περιστέρι...