Το Museum of Fine Arts της Βοστώνης κάνει ένα flash back στα '90s με μια έκθεση αφιερωμένη στην φωτογραφία του Herb Ritts (1952 – 2002). Διάσημος για τις υπέροχες εκτυπώσεις, τις τολμηρές, αποστασιοποιημένες και ταυτόχρονα αισθησιακές μαυρόασπρες εικόνες διασημοτήτων και supermodels όπως οι Cindy Crawford και Naomi Campbel, το έργο του συχνά καθιστούσε δυσδιάκριτα τα όρια τέχνης και εμπορικότητας. Καθόλη την διάρκεια των '90s ήταν αδύνατον να αποφύγει κανείς τις φωτογραφίες του Herb Ritts στην ποπ κουλτούρα. Ήταν παντού, στα εξώφυλλα των περιοδικών, βίντεοκλιπ και διαφημίσεις και στους τοίχους των δωματίων μας.
Η έκθεση αυτή όμως εστιάζει στον καλλιτέχνη, του οποίου η προηγούμενη ριζοσπαστική ρετροσπεκτιβα στο MFA με τίτλο Herb Ritts:WORK παραμένει μία από τις εκθέσεις με την μεγαλύτερη επισκέψιμότητα στην ιστορία των μουσείων. Σχεδόν 20 χρόνια μετά, το MFA παρουσιάζει σφαιρικά το έργο του, το νήμα του οποίου δυστυχώς διεκόπη νωρίς, το 2002, λόγω επιπλοκών υγείας που σχετίζονταν με το AIDS. Μαζί με μια επιλογή βίντεοκλιπ και διαφημίσεων, η έκθεση συμπεριλαμβάνει 52 ασπρόμαυρες φωτογραφίες που εξυμνούν το σώμα και την διαφορετική ομορφιά του ανθρώπινου προσώπου. Η αριστοτεχνική χρήση του φυσικού φωτός από τον Ritts έχει ως αποτέλεσμα δραματικές εικόνες υψηλού κοντραστ φως και σκιάς, καθώς και πιο ήπια εφέ όπως την αντανάκλαση του φωτός στο νερό. Από τα έργα που εκτίθενται τα 15 αποτελούν πρόσφατη δωρεά του Herb Ritts Foundation. Η πιο πρόσφατη δωρεά μαζί με παλαιότερες που ειχε πραγματοποιήσει κι ο ίδιος ο καλλιτέχνης, επιτρέπουν στο μουσείο να παρουσιάσει το σύνολο της επαγγελματικής πορείας του Ritts καθώς διαθέτει την μεγαλύτερη μουσειακή συλλογή φωτογραφιών του παγκοσμίως (248 στο σύνολο τους). Η έκθεση παρουσιάζεται στην πινακοθήκη του MFA την πρώτη που είναι απόκλειστικά αφιερωμένη στην τέχνη της φωτογραφίας, κι έχει ονομαστεί προς τιμήν μιας δωρεάς από το Herb Ritts Foundation.
Η έκθεση εξερευνά κάθε πτυχή του έργου του φωτογράφου και χωρίζεται σε δύο τμήματα: ένα αφιερωμένο στο ανθρώπινο σώμα και ένα αφιερωμένο στα πορτραίτα διασημοτήτων. Η προσέγγιση του για το γυμνό έσπρωξε τα συμβατικά όρια. Ο Ritts δεν φωτογράφιζε μόνο υπέροχα σώματα αλλά και το περιβάλλον, τα στοιχεία της φύσης που έντυναν το σετ του: τον Ειρηνικό Ωκεανό, τοπία της ερήμου και βουνά. Είτε φωτογράφιζε ένα φόρεμα Versace, εναν σταρ του μπάσκετ ή επανεφεύρισκε κλασσικά γλυπτά χρησιμοποιώντας ξεραμένο πηλό πάνω στο δέρμα – όπως στην φωτογραφία Tony with Black Face, Profile, Los Angeles (1986), ο Herb Ritts και η φωτογραφία του δίνουν σάρκα και οστά σε μια ολόκληρη εποχή. Η κυρίαρχη αισθητική στις εικόνες του Ritts ορίζεται από δυνατές γραμμές, έντονα περιγράμματα και εντυπωσιακές σκιές. Σήμερα το έργο του εκτίθεται σε μουσεία και εκθέσεις σε όλο τον κόσμο.
Ο Ritts προτιμούσε να φωτογραφίζει τις «χρυσές» ώρες της ημέρας, όταν ο ήλιος είναι σε αμβλεία γωνία και δημιούργουσε έργα που επιδεικνύουν όχι μόνο μια αριστοτεχνική χρήση του φυσικού φωτός αλλά και την ικανότητα να απαθανατίζει τα πρόσωπα που βρίσκονται μπροστά στην κάμερα του. Περαν της φωτογραφίας είχε ασχοληθεί με την σκηνοθεσία 13 βίντεοκλιπ και πάνω από 50 διαφημιστικών. Η εξερεύνηση της ανθρώπινης φιγούρας στην εξιδανικευμένη της μορφή είναι ένα επαναλαμβανόμενο θέμα στα βίντεο του, μία επιλογή των οποίων περιλαμβάνεται στην έκθεση και προβάλλονται σε τρεις οθόνες. Το Herb Ritts Foundation έχει δανείσει τα βίντεο από το Cherish της Μαντόνα (1989), το Wicked Game του Chris Isaak (1991) καθώς και από διαφημιστικά ανάμεσα στο 1990 και το 2002. Ένα ειδικό playlist στο Spotify επιτρέπει στους επισκέπτες να ακούνε συγκεκριμένη μουσική καθώς απολαμβάνουν τα εκθέματα ενώ μία βιτρίνα με αρχειακό υλικό συμπεριλαμβάνει ένα contact sheet κι ένα περιοδικό με σημειώσεις επάνω, αντικείμενα που μας διαφωτίζουν για τη δημιουργική διαδικασία που ακολουθούσε ο Ritts.
Από την αρχή της καριέρας του ο Ritts δημιούργησε ισχυρούς δεσμούς με τα μοντέλα του, πολλοί εκ των οποίων έγιναν στενοί του φίλοι. Στην έκθεση οι επισκέπτες μπορούν να διαβάσουν δηλώσεις κάποιων από αυτούς, συμπεριλαμβανομένης της Cindy Crawford που είπε: «Υπήρχε κάτι μαγικό στο να στέκεσαι μπροστά στην φωτογραφική του και σε όσα συνέβαιναν εκεί. Αυτό το πάρε – δώσε ήταν που το έκανε ευχάριστο. Είχα την ευκαιρία να δουλέψω με τον Helmut Newton, τον Avedon, τον Penn, αλλά νομίζωπως οι εικόνες που θεωρώ πιο διαχρονικές, οι περισσότερες είναι του Ritts. Πρόκειται για κάποιες από τις πιο αγαπημένες μου φωτογραφίες.»
Η Crawford εμφανίζεται σε μία από τις πιο διάσημες φωτογραφίες του Ritts με τον τίτλο Stephanie, Cindy, Christy, Tatjana, Naomi, Hollywood (1989). Η φωτογραφία αυτή τραβήχτηκε στο τέλος μια κουραστικής ημέρας δουλειάς για ένα editorial του περιοδικού Rolling Stone και συμμετείχαν επίσης οι Stephanie Seymour, Tatjana Patitz, Naomi Campbell και Christy Turlington. Ο Ritts συνεργάστηκε ξανά με την Turlington σε μια διαφημιστική εκστρατεία του Gianni Versace στην αποξηραμένη λίμνη El Mirage στην έρημο Mojave όπου ο ανοιχτός ορίζοντας του έδωσε μια αίσθηση δημιουργικής ελευθερίας. Στην φωτογραφία Versace Dress, Back View, El Mirage (1990) χρησιμοποίησε τις έντονες ριπές αέρα για να αιχμαλωτίσει μια λωρίδα υφάσματος σαν αψίδα πάνω από το κεφάλι του μοντέλου. Οι φωτογραφίες διασημοτήτων και μοντέλων του Ritts έχουν δημοσιευθεί σε εξώφυλλα περιοδικών όπως τα Vanity Fair, Vogue, Interview, Playboy, TIME, Rolling Stone, και Allure.
Ο Ritts είχε ένα ιδιαίτερο χάρισμα στο να φωτογραφίζει ηθοποιούς, μουσικούς και ινδάλματα. Η καλλιτέχνις με την οποία συνεργάστηκε συχνότερα από όλους ήταν η Μαντόνα, της οποίας η παιχνιδιάρικη φωτογραφία στο Tόκυο (1987) τραβήχτηκε στο ξενοδοχείο της κατά την έναρξη της περιοδείας Who's That Girl στην Ιαπωνία. Εν γένει ο Ritts προτιμούσε να απαθανατίζει τα μοντέλα του σε αυθόρμητες και παιγνιώδεις στιγμές όπως αυτή. «Νομίζω ότι μαζί της , όπως και με άλλους ανθρώπους, η λέξη κλειδί είναι εμπιστοσύνη» είχε πει ο ίδιος. «Οι άνθρωποι σε εμπιστεύονται γιατί γνωρίζουν την φήμη σου και τι άνθρωπος είσαι. Ή απλά το νιώθουν γιατί με τον χρόνο αναπτύσσεται μια στενή σχέση όπως έγινε με την Μαντόνα. Συνεργάζεστε και κολλάτε, η σχέση εξελίσσεται.»
—E.Σ.Θ.
