Στον κόσμο του Καβάφη

Στον κόσμο του Καβάφη Facebook Twitter
0

Θυμάστε πότε ήρθατε για πρώτη φορά σε επαφή με τον κόσμο του Καβάφη; Ποια είναι η πρώτη εικόνα που έχετε να συνοδεύει τα ποιήματά του;

Η επαφή έγινε από πολύ νωρίς, στα προεφηβικά μου χρόνια, τότε που ο πατέρας μου -τα βράδια του '55- μ' έπαιρνε στην αγκαλιά του και μου διάβαζε τα «Τείχη», τους «Αλεξανδρινούς βασιλείς», την «Υπεροψία και τη μέθη του Δαρείου». Από τότε, τα ποιήματα του Αλεξανδρινού μ' ακολουθούσαν συνεχώς, σε πολλές φάσεις της ζωής μου, με συντροφεύουν αδιάλειπτα όλα αυτά τα χρόνια, κάποια με ταξιδεύουν σε κόσμους που δεν υπάρχουν πια, κάποια με πονάνε, κάποια με συνθλίβουν...  

Πόσο δύσκολο είναι να μελοποιήσετε τα συγκεκριμένα ποιήματα;

Είμαι ένας καλλιτέχνης που λατρεύει την Ποίηση και τους Ποιητές και μια από τις εμμονές μου είναι να «ξεκλειδώνω μουσικά» τους κόσμους τους. Δύσκολο, μα εξαιρετικά γόνιμο μονοπάτι! Μέσα σ' αυτήν τη βαρβαρότητα που ζούμε, η Ποίηση δείχνει το δρόμο και ο Καβάφης τον φωτίζει. Ξεκίνησα να μελοποιώ Καβάφη το 1971. Η «Πόλις» ήταν το πρώτο ποίημα. Ακολούθησαν πολλές προσπάθειες, μα όσο ο Καβάφης αντιστεκόταν, η απόπειρα φαινόταν να με οδηγεί σ' ένα ανεξήγητο αδιέξοδο, κυρίως όταν προσπαθούσα από το λόγο του ποιητή να φτιάξω τραγούδι. Δέκα ολόκληρα χρόνια αγωνιζόμουν, αγωνιούσα, μα τίποτα το ικανοποιητικό δεν προέκυπτε, εκτός από την προσέγγιση της «Πόλης», που όμως αποτελούσε ειδική περίπτωση. Μέχρι που συναντήθηκα με τον Ανρί Ρονς. Οι ενδοιασμοί έπαψαν, και το μεγάλο βήμα προς τη μουσική κατάκτηση του καβαφικού λόγου έγινε. Με συγκίνησε η επιμονή του Ρονς, ο οποίος ήρθε στην Αθήνα για μερικές μόνο ώρες με σκοπό να με πείσει. Ήτανε πολύ γοητευτικός και μου εξήγησε λεπτομερώς τα σχέδιά του. Επρόκειτο για το έργο Ο Γέρος της Αλεξάνδρειας σε κείμενα Καβάφη, Λόρενς Ντάρελ και Γιάννη Ρίτσου, που θ' ανέβαινε στο Nouveau Théâtre de Belgique στις 15 Σεπτεμβρίου 1982. Πήγα στις Βρυξέλλες και ένα ωραιότατο απόγευμα, θυμάμαι, βρέθηκα σ' ένα πάρα πολύ ωραίο μαύρο θέατρο, με σπουδαίο σκηνικό χώρο. Οι πρόβες είχαν αρχίσει χωρίς να υπάρχει η μουσική. Τον Καβάφη υποδυόταν ο σπουδαίος Βέλγος ηθοποιός Πολ Ρολάν. Εκεί, ανακάλυψα ξαφνικά πώς μελοποιείται ο Καβάφης. Όχι ότι έγινε κάτι μαγικό, με την έννοια ότι μου ήρθε ξαφνικά η θεία επιφοίτηση, αλλά ο σκηνικός χώρος και ο τρόπος που τοποθετούσε τα πράγματα ο Ρονς έδιναν αυτομάτως τη λύση: είχα την Αλεξάνδρεια των αρχών του αιώνα, έβλεπα ένα καπηλειό, άλλοτε ένα χαμαιτυπείο, άλλοτε τη συνάντηση των πέντε εραστών του Καβάφη ντυμένων στα άσπρα - εκεί ήταν και τα κείμενα του Ρίτσου, όπου χρησιμοποιήθηκε και ο τρόπος του ψίθυρου που είχα εφαρμόσει ήδη στην «Καντάτα για τη Μακρόνησο». Αυτά καθώς και η συμμετοχή δύο τραγουδιστών (Γιώργος Μεράντζας και Κώστας Θωμαΐδης), που ντυμένοι στα άσπρα σεργιάνιζαν στους δρόμους της Αλεξάνδρειας, με οδήγησαν κατευθείαν στη λύση της μελοποίησης του Καβάφη. Ακολουθώντας τις δεδομένες σκηνικές προδιαγραφές, τα τραγούδια για το Γέρο της Αλεξάνδρειας δημιουργήθηκαν εύκολα, μέσα σε μερικές μόνον μέρες. 

Η εποχή είναι δύσκολη για ανάλογα εγχειρήματα. Πόσο μεγάλο είναι το ρίσκο της κυκλοφορίας μια τέτοιας δουλειάς, τώρα που «η δισκογραφία έχει πεθάνει»;

Από την πρώτη στιγμή που η δουλειά μου άρχισε να εκδίδεται, δεν υπολόγιζα το μεγάλο κοινό. Κριτήριό μου ήταν η μέσω του ήχου μου αποκωδικοποίηση των ποιητικών κειμένων που επιχειρούσα να μελοποιήσω. Κάποιες εργασίες μου έγιναν ιδιαιτέρως δημοφιλείς και κάποια τραγούδια μου λειτουργούν διαχρονικά. Αλλά αυτό δεν ήταν στις προθέσεις μου. Βεβαίως χαίρομαι και συγκινούμαι ιδιαίτερα που αυτό συνέβη, αλλά το ίδιο χαίρομαι με τον Ευριπίδη IV, τον Ρεμπό που μελοποίησα, τον Βιγιόν, τον Ρίτσο της Σονάτας του Σεληνόφωτος και είμαι πάντα κοντά στον Μολιέρο, τη Λούλου αλλά και τον Σταντάλ και τον Βιλλέμς, που μελοποίησα επίσης. Βεβαίως, τώρα που η δισκογραφία έχει πεθάνει, τα πράγματα στένεψαν τόσο πολύ που αρχίζει και αναρωτιέται κανείς ποια είναι η σημασία του να βγει μια δουλειά σε CD. Όμως, ειδικά στις μέρες μας, είναι για μένα πολύ ουσιαστικό να ξέρω ότι επικοινωνώ και συνομιλώ με ανθρώπους -έστω λίγους- σ' αυτήν τη βαρβαρότητα που ζούμε. Ελπίζω αυτή η ολοκληρωμένη έκδοση του Καβάφη μου να φτάσει σε καλά χέρια. 

Μετά από τόσων χρόνων εμπειρία πώς βλέπετε το μέλλον της ελληνικής μουσικής; Πώς μπορεί να αντισταθεί κάποιος στη μουσική που επιβάλλουν οι μηχανισμοί προώθησης επιτυχιών; 

Κάνοντας μουσική με τις προϋποθέσεις της τέχνης του. Εξερευνώντας και ανακαλύπτοντας τις κρυμμένες πλευρές των κειμένων που μονίμως αντιστέκονται σε όσους προσπαθούν να τις αποκαλύψουν. Μελετώντας καθημερινά νέες και παλιότερες μουσικές και μη υποκύπτοντας στη «γοητεία» του αγοραίου. Γυρίζοντας την πλάτη στο χαμηλό γούστο της τηλεόρασης και στα κελεύσματά της. Βρίσκοντας καθημερινά το κοινό με το οποίο κανείς θέλει να συνομιλήσει. Φτιάχνοντας τελικά ο καθένας μας τη μικρή νησίδα αναπνοής...

Τα τελευταία χρόνια απέχετε από την πολιτική. Είναι συνειδητή επιλογή; 

Πολιτικό ον είμαι από έφηβος μέχρι σήμερα. Με επηρεάζουν οι κοινωνικές καταστάσεις και ενίοτε και οι πολιτικές. Έχω ταξιδέψει με το μυαλό μου στις μεγάλες επαναστάσεις του παρελθόντος, ιδίως στις μεγάλες ήττες. Το 1870 ήμουν στο Παρίσι. Δεν μπορείτε να φανταστείτε ποιους συνάντησα εκεί. Μια ημέρα μάλιστα βρέθηκα από τους Ζαπατίστας να τρέχω με τους Σκωτσέζους και να κλείνομαι στο κάστρο του Εδιμβούργου στην πολιορκία των Εγγλέζων στα 1327. Πολλές περιπέτειες. Κι άλλη μια φορά όντως ενέδωσα και έγινα υπουργός Πολιτισμού. Νομίζω ότι ήταν το 1993. Δεν το μετανιώνω, έκανα πράγματα για το σινάφι μου -κι όχι μόνο- αλλά δεν ξαναβγαίνω από τη μουσική.

0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Νίκος Ζιώγαλας

Μουσική / Νίκος Ζιώγαλας: «Δεν ξέρεις ποτέ πώς θα τα φέρει η ζωή, να είσαι ευγενικός, να παλεύεις για την καλοσύνη»

Aπό πολύ νωρίς, η μουσική τον χτύπησε στο δόξα πατρί, μπήκε σε αυτό το τριπ και δεν βγήκε ποτέ. «Σαν star του σινεμά», «Πάρε με απόψε πάρε με», «Βασιλική», «Βέροια, Θεσσαλονίκη, Αθήνα», «Πέρασε η μπόρα» και για πολλά ακόμα τραγούδια ευθύνεται ο τραγουδιστής και τραγουδοποιός που σήμερα αφηγείται τη ζωή του στη LifO
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Μαντόνα: «Είμαι σκληρή, φιλόδοξη και ξέρω ακριβώς τι θέλω. Αν αυτό με κάνει σκύλα, δεν πειράζει»

Χρόνια Πολλά Μαντόνα! / «Είμαι σκληρή, φιλόδοξη και ξέρω τι θέλω. Αν αυτό με κάνει σκύλα, δεν πειράζει»

Pop icon, μίλησε για το woman empowerment πριν υπάρξει καν ο όρος, gay icon, fashion icon, η απόλυτη σταρ, η πιο πετυχημένη γυναίκα μουσικός όλων των εποχών, όπως και να τη χαρακτηρίσει κανείς, είναι μία και μοναδική και ήρθε για να αλλάξει τα πάντα.
M. HULOT
«Love to love you baby»: Αυτό είναι το τραγούδι που γέννησε τη Disco

Μουσική / «Love to love you baby»: Το τραγούδι των 23 οργασμών που γέννησε τη Disco

Με 23 οργασμούς και τη βοήθεια του μάγου Τζόρτζιο Μορόντερ, η Ντόνα Σάμερ, μισό αιώνα πριν, εγκαινίασε επίσημα, με το επικό και ατελείωτα ερωτικό «Love to love you baby», την ντίσκο μουσική, ένα είδος που πολεμήθηκε λυσσαλέα λίγα χρόνια μετά την επέλασή του και κρατάει γερά μέχρι σήμερα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Στην αρχή με ενοχλούσαν τα σχόλια για το Ozempic, όχι όμως πια»

Lifo Videos / «Στην αρχή με ενοχλούσαν τα σχόλια για το Ozempic, όχι όμως πια»

Η Marseaux, μια από τις πιο αναγνωρίσιμες φωνές της σύγχρονης ελληνικής ποπ σκηνής μιλά για την τυχαία της συνάντηση με το τραγούδι αλλά και για τις προσωπικές δυσκολίες που έχει αντιμετωπίσει και την έφεραν μέχρι το σήμερα.
ΣΩΤΗΡΗΣ ΒΑΛΑΡΗΣ