Ένα ιστορικό κτίριο της Κυψέλης ζωντανεύει ξανά

Ένα ιστορικό κτίριο της Κυψέλης ζωντανεύει ξανά Facebook Twitter
Ρένα Παπασπύρου
1

Η πρώην οικία Ζαρίφη είναι ένα από τα κτίρια της Αθήνας που ξεχειλίζουν από Ιστορία. Χτισμένη το 1924 στη διασταύρωση των οδών Επτανήσου και Άνδρου, είναι ο απόηχος της αστικής τάξης που χάραξε την ιστορία όχι μόνο της Κυψέλης αλλά και της Αθήνας του 20ού αιώνα. Με ιδιοκτήτες εμπόρους που δραστηριοποιούνταν στην Κεϋλάνη, η οικία βρέθηκε στο επίκεντρο μιας ιστορικής πραγματικότητας που περιλάμβανε και άλλες γειτονικές οικίες, όπως αυτή, ακριβώς δίπλα, επί της οδού Άνδρου 18. Εκεί ήταν η πρώτη έδρα του Αμερικανικού Κολλεγίου της Αθήνας για τρία χρόνια (1925-1928), πριν μετεγκατασταθεί στο Ψυχικό. Κατά τη δεκαετία του 1930 εκεί φιλοξενείται ανεπίσημα ο τότε αυτοκράτορας της Αιθιοπίας Haile Selassie (1892-1975) για θερινές διακοπές με την οικογένειά του. Λίγο αργότερα καθίσταται για κάποια χρόνια έδρα του εκπαιδευτικού οργανισμού «Παλλάδιο Λύκειο - Φίλιππου Δούκα», ενώ ολόκληρη η οδός Άνδρου βρίσκεται στο προσκήνιο των συγκρούσεων κατά τα Δεκεμβριανά του 1944.

Το 1984 η οικία Ζαρίφη αλλάζει χέρια και το ισόγειο μετατρέπεται σε σκηνή ρεμπέτικης μουσικής. Το υπόλοιπο κτίριο όμως παρέμενε άδειο και ανενεργό από το 1978, μέχρι που άνοιξε τις πόρτες του τώρα, μετά από 40 χρόνια, για την έκθεση «Άγνωστοι Προορισμοί» που επιμελείται ο δρ. Κώστας Πράπογλου. Εννέα εικαστικοί σύγχρονης τέχνης (ένας αριθμός που παραπέμπει στις εννέα δεκαετίες ζωής του κτιρίου και αντιστοιχεί στα εννέα δωμάτια του κτιρίου) καλούνται να ανταποκριθούν σε ιδέες διαμόρφωσης ενός εννοιολογικού πλαισίου, όπως αυτό ξετυλίγεται με σημείο εκκίνησης την οικία Ζαρίφη. Ποικιλόμορφες θεματικές ενότητες που διαχειρίζονται την ύπαρξη και την εξελικτική πορεία της αρχιτεκτονικής, την κοινωνική ταυτότητα και το ανθρώπινο τοπίο, την προσωπική μυθολογία, το οικονομικό ζενίθ και ναδίρ, τη συλλογική μνήμη, το πολιτικό παρασκήνιο αλλά και την ανάδυση μιας πραγματικότητας-κράμα νοσταλγίας, υπερηφάνειας και υφέρπουσας ελπίδας, συνοδεύουν τους καλλιτέχνες που ενεργούν ως οδηγοί και συνοδοιπόροι.

Ένα ιστορικό κτίριο της Κυψέλης ζωντανεύει ξανά Facebook Twitter
Απόλλωνας Γλύκας
Ένα ιστορικό κτίριο της Κυψέλης ζωντανεύει ξανά Facebook Twitter
Αικατερίνη Γεγησιάν

Ρώτησα τον επιμελητή της έκθεσης δρ. Πράπογλου πώς κατέληξε στο συγκεκριμένο κτίριο. «Η Κυψέλη είναι μια περιοχή του κέντρου της Αθήνας με σημαντική Ιστορία. Eκεί έζησαν σπουδαίες προσωπικότητες της πόλης αλλά και όλης της Ελλάδας. Υπήρξε το κέντρο της καλλιτεχνικής ζωής και διανόησης, γειτονιά με αναρίθμητα θέατρα, μουσικά στέκια και επίκεντρο της διασκέδασης τις δεκαετίες του '50 και του '60. Η αρχιτεκτονική ανάπλαση του αστικού τοπίου της περιοχής ήδη από τα τέλη του 19ου και την αρχή του 20ού αιώνα με εξαίρετα δείγματα νεοκλασικής αισθητικής καθώς και μοντερνισμού και art deco ανέδειξαν την Κυψέλη από πολύ νωρίς σε ένα κομμάτι της πόλης με ισχυρή αρχιτεκτονική ταυτότητα και χαρακτήρα. Αναζητούσα, λοιπόν, ένα κτίριο που να αντανακλά τον απόηχο αυτής της αίγλης, που να αποτυπώνει στο πετσί του τις κοινωνικο-ιστορικές και οικονομικές συνθήκες αλλά και τις αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών, ξυπνώντας και ξαναμιλώντας μετά από πολυετή λήθαργο. Όλα αυτά τα βρήκα στην πρώην οικία Ζαρίφη επί της οδού Επτανήσου 9».

Άραγε μπορούν και άλλα, εξίσου ιστορικά κτίρια που ρημάζουν χρόνο με τον χρόνο στην Κυψέλη να ξαναζωντανέψουν με παρόμοιες δράσεις; «Η διαδικασία ενεργοποίησης χώρων που έχουν παραμείνει άδειοι και σε πολυετή αχρηστία στο ιστορικό κέντρο της πόλης (της Κυψέλης συμπεριλαμβανομένης) είναι πολύπλοκη και πολλές φορές ατελέσφορη. Ανοίγοντας τις πόρτες και τα παράθυρα της πρώην οικίας Ζαρίφη μετά από τέσσερις δεκαετίες, το κτίριο επανασυστήνεται με τη νέα αστική πραγματικότητα, τον δημόσιο χώρο και τα σύγχρονα οικοδομικά τετράγωνα. Η σφαίρα του αστικού και του ιδιωτικού εμπλέκονται σε μία εκ νέου διάδραση και συναλλαγή καθ' όλη τη διάρκεια της έκθεσης. Η εικαστική πράξη γίνεται μέσο έκφρασης, πομπός αλλά και δέκτης αυτής της νέας συνθήκης. Ο θεατής παίζει ρόλο αυτόπτη μάρτυρα απέναντι στην ανασύνταξη μιας νέας στιγμής στην ιστορία του κτιρίου και της περιοχής. Βλέπω την έκθεση αυτή ως την αφετηρία ενός ευρύτερου προγράμματος ενεργοποίησης παράλληλων χώρων, τη διάδραση μεταξύ περισσότερων καλλιτεχνών και την ανάδειξη της περιοχής όπως της αξίζει. Ευελπιστώ η σύγχρονη τέχνη να δώσει το φιλί της ζωής στην Κυψέλη» μας είπε ο δρ. Πράπογλου.

Ένα ιστορικό κτίριο της Κυψέλης ζωντανεύει ξανά Facebook Twitter
Απόλλωνας Γλύκας
Ένα ιστορικό κτίριο της Κυψέλης ζωντανεύει ξανά Facebook Twitter
Αικατερίνη Γεγησιάν
Ένα ιστορικό κτίριο της Κυψέλης ζωντανεύει ξανά Facebook Twitter
Μπέτυ Ζέρβα
Ένα ιστορικό κτίριο της Κυψέλης ζωντανεύει ξανά Facebook Twitter
Δέσποινα Μεϊμάρογλου
Ένα ιστορικό κτίριο της Κυψέλης ζωντανεύει ξανά Facebook Twitter
Δέσποινα Μεϊμάρογλου
Ένα ιστορικό κτίριο της Κυψέλης ζωντανεύει ξανά Facebook Twitter
Δημήτρης Σκουρογιάννης
Ένα ιστορικό κτίριο της Κυψέλης ζωντανεύει ξανά Facebook Twitter
Δημήτρης Σκουρογιάννης
Ένα ιστορικό κτίριο της Κυψέλης ζωντανεύει ξανά Facebook Twitter
Ελένη Λύρα
Ένα ιστορικό κτίριο της Κυψέλης ζωντανεύει ξανά Facebook Twitter
Ελένη Λύρα
Ένα ιστορικό κτίριο της Κυψέλης ζωντανεύει ξανά Facebook Twitter
Μαρία Ανδρομάχη Χατζηνικολάου
Ένα ιστορικό κτίριο της Κυψέλης ζωντανεύει ξανά Facebook Twitter
Μαρία Ανδρομάχη Χατζηνικολάου
Ένα ιστορικό κτίριο της Κυψέλης ζωντανεύει ξανά Facebook Twitter
Ανδρέας Σάββα
Ένα ιστορικό κτίριο της Κυψέλης ζωντανεύει ξανά Facebook Twitter
Το κτίριο

Info

«Άγνωστοι Προορισμοί»

Εγκαίνια Παρασκευή 15 Σεπτεμβρίου

Επτανήσου 9 + Άνδρου Κυψέλη Αθήνα

Συμμετέχοντες καλλιτέχνες: Αικατερίνη Γεγησιάν, Απόλλωνας Γλύκας, Μπέττυ Ζέρβα, Ελένη Λύρα, Δέσποινα Μεϊμάρογλου, Ρένα Παπασπύρου, Ανδρέας Σάββα, Δημήτρης Σκουρογιάννης, Μαρία Ανδρομάχη Χατζηνικολάου. 

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO

Εικαστικά
1

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η Υπόγεια Αθήνα: η αθέατη (και αληθινή) πόλη κάτω απ’ την πόλη

Urban Culture / Η Υπόγεια Αθήνα: η αθέατη (και αληθινή) πόλη κάτω απ’ την πόλη

Ένα απέραντο δίκτυο από στοές, σήραγγες, καταφύγια, και το ρέμα του Ιλισού δημιουργούν έναν ολόκληρο κόσμο στο υπέδαφος του κέντρου της Αθήνας που συνδεόταν πάντα με ιστορίες, μύθους και αστικούς θρύλους
M. HULOT

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η «λίστα Τραμπ» και τα «απαράδεκτα έργα τέχνης» οδηγούν σε μια άλλη Αμερική

Εικαστικά / Tο μένος του Τραμπ για το Smithsonian: Λογοκρισία, ρατσισμός, λίστες με «απαράδεκτα» έργα

Με στόχο το μεγαλύτερο συγκρότημα μουσείων και ερευνητικών κέντρων στον κόσμο, ο Τραμπ επιχειρεί να ασκήσει έλεγχο και λογοκρισία σε έργα τέχνης και στο περιεχόμενο εκθέσεων, κατηγορώντας το Smithsonian ως «woke» και απειλώντας με περικοπές της χρηματοδότησής του.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το σπίτι-μουσείο της Πολίν Καρπίδα βγάζει τους θησαυρούς του στο σφυρί (μέχρι κεραίας)

Εικαστικά / Το σπίτι-μουσείο της Πολίν Καρπίδα βγάζει τους θησαυρούς του στο σφυρί (μέχρι κεραίας)

Μια από τις πιο εξέχουσες συλλέκτριες στην Ευρώπη, η οποία έχει αφήσει το αποτύπωμά της και στην Ύδρα, αποφάσισε να πουλήσει τη συλλογή σουρεαλιστικής και μεταπολεμικής τέχνης που στεγάζει στο σπίτι της στο Λονδίνο -τη μεγαλύτερη αυτού του είδους- σε μια δημοπρασία-ορόσημο.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Χάρις Επαμεινώνδα: Η γλώσσα μου δεν είναι οι λέξεις

Εικαστικά / Χάρις Επαμεινώνδα: «Η γλώσσα μου δεν είναι οι λέξεις»

Η βραβευμένη με Αργυρό Λέοντα Κύπρια εικαστικός συνθέτει έναν κόσμο θραυσμάτων, αποκομμάτων της εσωτερικότητας, με ελλειπτικές εικόνες, τον οποίο μας προκαλεί να ανακατασκευάσουμε μέσα από τη σταδιακή του αποκάλυψη.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
 Μαρία Λοϊζίδου και Πέτρος Μώρης στη 13η Μπιενάλε του Λίβερπουλ

Εικαστικά / Μαρία Λοϊζίδου και Πέτρος Μώρης στη 13η Μπιενάλε του Λίβερπουλ

Οι δύο καλλιτέχνες με καταγωγή από Κύπρο και Ελλάδα αντίστοιχα, παρουσιάζουν νέα έργα τους σε μια από τις σημαντικότερες εικαστικές διοργανώσεις της Βρετανίας που φιλοξενεί 30 καλλιτέχνες και συλλογικότητες, με αναθέσεις και θεματικές που έχουν να κάνουν με τη γεωγραφία και τις αξίες που διαπερνούν την πόλη αυτή: καταγωγή και μνήμη.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Μια έκθεση για την πολύχρωμη, πολύπλοκη Αθήνα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Εικαστικά / Μια έκθεση για την πολύχρωμη και πολύπλοκη Αθήνα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Ο Τόνι Μιλάκης καταγράφει μια πόλη που η πραγματικότητα προσφέρει τις καλύτερες ζωγραφικές λύσεις, που ακόμη και το πιο ευφάνταστο μυαλό ενός καλλιτέχνη δεν μπορεί να τις επινοήσει.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
CHECK Ο Ζαν Φρανσουά Μιλέ και η ατέρμονη γοητεία της φύσης και των εργατών της γης

Εικαστικά / Ζαν Φρανσουά Μιλέ: ο ζωγράφος που ο Βαν Γκογκ αποκαλούσε «πρωτοπόρο»

«Όσο το σκέφτομαι, τόσο περισσότερο νομίζω ότι ο Μιλέ πίστευε σε κάτι ανώτερο» έγραφε ο Βαν Γκογκ για τον «ζωγράφο των χωρικών» αλλά και έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του γαλλικού ρεαλισμού. Η Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου τον τιμά με μια μεγάλη έκθεση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το Μοναστήρι του Καρόλου: Το μουσείο του «κομμωτή των σταρ»

Εικαστικά / Κάρολος: O «κομμωτής των σταρ» έχει πλέον δικό του μουσείο στα Χανιά

Το «Μοναστήρι του Καρόλου», ένα ενετικό κτίσμα του 1583 και κατοικία του αυτοδίδακτου δημιουργού από το 1991, έχει μετατραπεί σε ένα μοναδικό καταφύγιο όπου συνυπάρχουν η ιστορία της κομμωτικής, έργα Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών μαζί με μνήμες της Μαρίας Κάλλας, της Μπριζίτ Μπαρντό αλλά και της Μαντάμ Ορτάνς.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Γιγάντιοι φαλλοί, το σεξ ως ζωτική δύναμη: Τα «ερωτικά» του Takis αναστατώνουν ακόμα

Εικαστικά / Γιγάντιοι φαλλοί, το σεξ ως ζωτική δύναμη: Τα «ερωτικά» του Takis αναστατώνουν ακόμα

«Τα έργα του αποθεώνουν την ικανότητα του έρωτα να μας αποσπά από την ιδέα του θανάτου». Και έχουμε την ευκαιρία να τα δούμε στην αναδρομική έκθεση του Ιδρύματος Γουλανδρή στην Άνδρο, και στην Αθήνα. Όλα σχεδόν, εκτός από το πιο γνωστό του, το οποίο οι επιμελητές απέρριψαν ως «κραυγαλέο»...
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Το Fondation Louis Vuitton υποδέχεται 270 έργα του Gerhard Richter σε μια μεγάλη αναδρομική έκθεση

Εικαστικά / Gerhard Richter: «Τώρα που δεν απέμειναν ιερείς ή φιλόσοφοι, οι καλλιτέχνες είναι οι σημαντικότεροι άνθρωποι στον κόσμο»

270 έργα ενός από τους σημαντικότερους εν ζωή ζωγράφους θα εκτεθούν το φθινόπωρο στο Fondation Louis Vuitton σε μια μεγάλη αναδρομική έκθεση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Μια αθέατη ως τώρα πλευρά της Φρίντα Κάλο στη Θεσσαλονίκη

Εικαστικά / Μια αθέατη ως τώρα πλευρά της Φρίντα Κάλο στη Θεσσαλονίκη

Μια διεθνής έκθεση με 241 φωτογραφίες, που μέχρι πρόσφατα δεν είχαν δει το φως δημοσιότητας και αποκαλύπτουν άγνωστες πτυχές της ζωής της πιο διάσημης ζωγράφου του 20ού αιώνα, κάνει στάση το φθινόπωρο στη συμπρωτεύουσα.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Έκθεση αφισών στην Ύδρα μιας Ελλάδας ανόθευτης και ταπεινής

Εικαστικά / Πώς διαφήμιζε η Ελλάδα τον εαυτό της στο εξωτερικό από το ’30 έως το ’60;

Μια σειρά αφισών του ΕΟΤ, σε μια έκθεση που φιλοξενείται στην οικία Λαζάρου Κουντουριώτη, αποκαλύπτει τις πρώτες απόπειρες και τα αρχικά βήματα του ελληνικού τουρισμού, με την υπογραφή σημαντικών Ελλήνων καλλιτεχνών.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Νίκος Τρανός: «Η τέχνη είναι ένα πολύ αποτελεσματικό αντικαταθλιπτικό» 

Εικαστικά / Νίκος Τρανός: «Η τέχνη είναι ένα πολύ αποτελεσματικό αντικαταθλιπτικό» 

Έχει βοσκήσει πρόβατα, έχει πουλήσει κουλούρια και έχει δουλέψει στην οικοδομή, μέχρι που αποφάσισε ότι το μόνο που ήθελε να γίνει είναι καλλιτέχνης. Τελικά, εξελίχθηκε σε έναν από τους κορυφαίους και διεθνώς αναγνωρισμένους Έλληνες δημιουργούς. Ο πρώην πρύτανης της ΑΣΚΤ είναι άνθρωπος από σπάνια πάστα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Οι πρώτοι ομοφυλόφιλοι» και η γέννηση μιας νέας ταυτότητας

Εικαστικά / «Οι πρώτοι ομοφυλόφιλοι» και η γέννηση μιας νέας ταυτότητας

Μια μεγάλη έκθεση στο Σικάγο εξετάζει την γκέι ταυτότητα ως ιστορικό φαινόμενο μέσα από 300 έργα που δημιουργήθηκαν κυρίως στην περίοδο μεταξύ του 1869, όταν δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά η λέξη «ομοφυλόφιλος», και του 1939
THE LIFO TEAM
Η Χίλμα αφ Κλιντ έβρισκε γαλήνη ζωγραφίζοντας λουλούδια

Εικαστικά / Η Χίλμα αφ Κλιντ έβρισκε γαλήνη ζωγραφίζοντας λουλούδια

Σε μια σειρά έργων που παρουσιάζει το θαύμα της ανθοφορίας των λουλουδιών και των φυτών, μια από τις πιο αξιοσέβαστες καλλιτέχνιδες της Σουηδίας στρέφεται σε έναν κόσμο ομορφιάς, γαλήνης και ισορροπίας για να αποκαλύψει αλήθειες για την ανθρώπινη κατάσταση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το «Πλέγμα των Κυκλάδων» και μια έκθεση που μας ταξιδεύει στις διαχρονικές του συνδέσεις

Εικαστικά / Το «Πλέγμα των Κυκλάδων» και μια έκθεση για τις διαχρονικές του συνδέσεις

Μπορεί η σύγχρονη τέχνη να συνομιλήσει δημιουργικά με την αρχαία πολιτιστική κληρονομιά; Στην ΕΦΑ Κυκλάδων πίστεψαν στο «στοίχημα» και έτσι προέκυψε μια έκθεση με ξεχωριστό ενδιαφέρον στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ίου.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ

σχόλια

1 σχόλια
Το άρθρο τα λέει όλα, για την ιστορία της Κυψέλης, της Αθήνας και της Ελλάδας που τόσο βάναυσα λεηλατήθηκε από την ξενοφοβία και τον νεοπλουτο επαρχιωτισμό των προαστίων.Η γραμμή μετρό της πραγματικής καρδιάς της Αθήνας (Κυψέλη, Εξάρχεια, Κολωνάκι, Παγκράτι) γίνεται τελευταία-δείγμα του τυχοδιωκτισμού των πολιτικών μας.Να μας χαιρόμαστε