ΑΝ ΠΡΟΛΑΒΑΤΕ ΤΗΝ ποπ κουλτούρα της δεκαετίας του 2000, θα θυμάστε ότι το κάπνισμα θεωρείτο ακόμα cool, για ένα διάστημα. Η Κέιτ Μος κάπνιζε. Οι δίδυμες αδελφές Όλσεν, επίσης. Ένα τσιγάρο που κρεμόταν από το στόμα ήταν το απόλυτο αξεσουάρ. Η Κάρι Μπράντσοου από το Sex and the City ήταν η βασίλισσα του είδους, καπνίζοντας Marlboro Lights την ώρα που έγραφε τη στήλη της. Όπως και η Μπρίτζετ Τζόουνς καθώς και οι περισσότεροι παίκτες των ριάλιτι.
Στη συνέχεια όμως το κάπνισμα έγινε ξαφνικά πασέ, δυσάρεστο, ακόμη και αηδιαστικό. Έτσι, για μια γενιά που μεγάλωσε με την «ευεξία» και τη νηφαλιότητα, το κάπνισμα είχε χάσει τη γοητεία του (η συζήτηση για το άτμισμα άλλη φορά). Για ένα μεγάλο διάστημα, πολύ σπάνια έβλεπες τσιγάρα στην οθόνη, εκτός κι αν επρόκειτο για σειρά εποχής όπως, για παράδειγμα, το Mad Men.
Από τις γνωστές υπηρεσίες streaming, το Netflix φαίνεται να είναι ο πιο τακτικός παραβάτης. Παρά τις υποσχέσεις να ελαττώσει την «κάπνα» στην οθόνη μετά την σχετική κριτική που έχει δεχτεί (με πιο ακραίο παράδειγμα το Stranger Things που εκτυλίσσεται στα ‘80s), ο καπνός βρίσκεται παντού.
Μέχρι πρόσφατα, δηλαδή. Στο The Idol, την αμφιλεγόμενη νέα σειρά του δημιουργού του Euphoria, Sam Levinson, τα τσιγάρα έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο σε όλη. Μέσα στα πρώτα πέντε λεπτά, η Jocelyn, ο χαρακτήρας που υποδύεται η Λίλι-Ρόουζ Ντεπ, καπνίζει τρία τσιγάρα - ναι, τρία – φορώντας ένα κόκκινο σατέν φόρεμα. «Δεν πρόκειται ποτέ να συναντήσεις ένα κορίτσι σαν την Jocelyn», λέει κάποιος, ενώ ο καπνός στροβιλίζεται προς το ταβάνι. «Δεν πήγε στο λύκειό σου, δεν δουλεύει σε μπαρ ή σε εστιατόριο, δεν παντρεύτηκε τον καλύτερό σου φίλο και δεν πρόκειται ποτέ, μα ποτέ να πάει μαζί σου».
Η πανταχού παρούσα του καπνίσματος στο The Idol μπορεί να εκπλήξει όσους πίστευαν ότι το τσιγάρο είχε εκλείψει ως cool αξεσουάρ, ειδικά μεταξύ των νέων. Όμως η επιστροφή του τσιγάρου είναι γεγονός. Η πρωταγωνίστρια της σειράς Wednesday του Netflix, η 20χρονη Τζένα Ορτέγκα (άλλη μια ηθοποιός της Gen Z), απαθανατίστηκε πρόσφατα να καπνίζει ένα τσιγάρο. Πρόσφατα είδαμε τη Νατάσα Λιόν, να καπνίζει αρειμανίως καθ' όλη τη διάρκεια της σειράς Russian Doll του Netflix σαν να εξαρτιόταν η ζωή της από αυτό. Και παρακολουθώντας το reboot του Sex and the City, το And Just Like That, μαθαίνουμε πως η Κάρι Μπράντσοου δεν εγκατέλειψε ποτέ τη μοναδική αληθινή της αγάπη: το κάπνισμα.
Από τις γνωστές υπηρεσίες streaming, το Netflix φαίνεται να είναι ο πιο τακτικός παραβάτης. Παρά τις υποσχέσεις να ελαττώσει την «κάπνα» στην οθόνη μετά την σχετική κριτική που έχει δεχτεί (με πιο ακραίο παράδειγμα το Stranger Things που εκτυλίσσεται στα ‘80s), ο καπνός βρίσκεται παντού. Τόσο το The Queen's Gambit όσο και το The Umbrella Academy, τα οποία παρακολούθησαν εκατομμύρια τηλεθεατές το 2020, περιλάμβαναν τη χρήση τσιγάρου σε κάθε επεισόδιο.
Εν τω μεταξύ, από τις 39 φετινές υποψηφιότητες για Όσκαρ, 28 ταινίες περιείχαν καπνό σε κάποια μορφή στην οθόνη. Οι κίνδυνοι είναι ευρέως τεκμηριωμένοι - απλώς οι δημιουργοί φαίνεται να έχουν σταματήσει να ενδιαφέρονται. Η επιστροφή του καπνίσματος στην οθόνη δεν είναι συμπτωματική. Το 2020, οι πωλήσεις τσιγάρων παγκοσμίως αυξήθηκαν για πρώτη φορά μετά από 20 χρόνια. Η μοιρολατρική συμπεριφορά που φάνηκε να διεισδύει στη συλλογική συνείδηση με την πανδημία, σίγουρα δεν έχει γίνει καπνός.
Με στοιχεία από τον Guardian
