1.
THOMAS VINTERBERG
Οικογενειακή γιορτή
Όταν είδα το «Festen» σάστισα. Θυμάμαι να με συνεπαίρνει ο ρεαλισμός του «Δόγματος 95» ταυτόχρονα με την πτώση της έννοιας του Πατέρα. Η πατρότητα πλέον δεν συνιστά προστασία αλλά απόλαυση. Η άρρωστη επιθυμία βιώνεται συντριπτικά για τον θεατή. Ο Βίντερμπεργκ επίσης καταφέρνει, πιστός στις αρχές του «Δόγματος 95», να κρατήσει αρμονικά τον χωρόχρονο του δράματος, συνδέοντας κάθε τι που συμβαίνει στο παρόν με πράξεις του παρελθόντος. Πρόκειται για μια ταινία που έχει επηρεάσει πολύ τους στίχους μου καθώς και όλη τη δραματουργία με την οποία περιβάλλω τα άλμπουμ μου. Είναι επίσης μια ταινία που δεν την ξεχνάς ποτέ, ακόμα κι αν τη δεις μία φορά.
2.
ΑΡΓΥΡΗΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ
Suntan
Η πιο διαπεραστική ματιά στην έννοια της εμμονής έχει δοθεί σ’ αυτό το αριστούργημα. Η μονομανία του έρωτα μπερδεύεται με την απομόνωση που είναι πάντα εκεί: είτε το νησί είναι έρημο τον χειμώνα, είτε είναι γεμάτο κόσμο το καλοκαίρι. Οι ερμηνείες είναι ανατριχιαστικές, ενώ αποτελεί μια από τις λίγες ταινίες που δεν διατυπώνουν επιφανειακά το ζήτημα της ιδιοκτησιακής πατριαρχίας. Επίσης αξεπέραστο το φροϊδικό φινάλε της: ο πρωταγωνιστής έχει να διαλέξει ανάμεσα στη ζωή του έρωτα και στη νέκρωση της επιθυμίας του. Και επιλέγει φυσικά την τελευταία.
3.
CHARLOTTE WELLS
Aftersun
Νιώθω μια απροσδόκητη ταύτιση με αυτήν την ταινία. Ίσως όχι και τόσο απροσδόκητη, τώρα που το σκέφτομαι. Μια εντελώς καινούργια κινηματογραφική γλώσσα που μας θυμίζει ότι μερικές φορές η ανάμνηση της ενηλικίωσης είναι πιο δυνατή από την ίδια την ενηλικίωση. Το «Αftersun» επίσης διδάσκει πως το μινιμαλιστικό χτίσιμο των χαρακτήρων μπορεί να κάνει τους ίδιους χαρακτήρες συγκλονιστικά πολυεπίπεδους. Βούρκωσα όταν τέλειωσε, γαμώτο.
4.
MICHAEL HANEKE
Amour
Ο Χάνεκε είναι ο αγαπημένος μου σκηνοθέτης και το «Amour» ίσως η πιο ώριμη ταινία του. Η μάχη του έρωτα με τον θάνατο, ο εγκλωβισμός, η εγκατάλειψη και η φυγή χορεύουν όλα μαζί κάτω από τις μπαγκέτες του μαεστρικού ρεαλισμού του σκηνοθέτη. Κι εδώ οι χαρακτήρες είναι ταυτόχρονα μινιμαλιστικοί και σύνθετοι, κάτι που λατρεύω να βλέπω στο σινεμά. Καταλαβαίνεις ότι ο Χάνεκε είναι μεγάλος σκηνοθέτης όχι τόσο τη στιγμή που βλέπεις μια ταινία του, αλλά τις μέρες που ακολουθούν, γιατί διαρκώς τη σκέφτεσαι.
5.
ΘΟΔΩΡΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ
Το βλέμμα του Οδυσσέα
Θυμάμαι ότι είχα δει την ταινία έφηβος, σ’ ένα άδειο από θεατές, παλιό θερινό σινεμά της Πάτρας. Δεν ξέρω αν ήταν αυτή η ερημιά του σινεμά, η εφηβεία μου ή η σεκάνς με το άγαλμα του Λένιν, αλλά η ταινία μ’ έβαλε σ’ έναν περίεργο κόσμο στοχασμού που με ακολουθεί πάντα. Να ξαναδείς τον κόσμο με νέα μάτια: αυτή είναι η μεγάλη περιπέτεια. Σίγουρα στις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών για μένα.
6.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΑΝΘΙΜΟΣ
Κυνόδοντας
Δεν είναι έκπληξη για κανέναν, φαντάζομαι, ότι με συναρπάζει ο Λάνθιμος. Για τον «Κυνόδοντα», τους συμβολισμούς και τις προεκτάσεις του έχουν γραφτεί πολλά κείμενα και χιλιάδες λέξεις. Την αντιμετωπίζω πάντα σαν μια βαθύτατα επαναστατική ταινία. Λανθασμένα ίσως, αλλά μάλλον γιατί έχω ανάγκη να τη βλέπω έτσι. Ειδικά σήμερα που κατ’ αντιστοιχία το εκάστοτε σύστημα προσπαθεί να μας πείσει ότι το μ***ί είναι η μεγάλη λάμπα.
7.
ANDREW NICCOL
Gattaca
Αρκετά με την κουλτούρα. Το «Gattaca» είναι στις αγαπημένες μου ταινίες, μάλλον επειδή έχω ένα πάθος με την αστρονομία, το διάστημα και τους ανθρώπους που έχουν μεγάλη μυωπία. Πέρα απ’ αυτό όμως, είναι ένα υπέροχο φιλμ νουάρ, με ένα μείγμα φουτουριστικού και ρετρό art direction, γοητευτικά πλάνα και εξαιρετική μουσική από τον Μάικλ Νάιμαν. Όλα αυτά με ένα μικρό περιτύλιγμα Χόλιγουντ βέβαια, αλλά χαλάλι.
8.
STEVE MCQUEEN
Shame
Η αφαιρετική ματιά του Στιβ ΜακΚουίν στο «Shame» μπαίνει στο μεδούλι ενός σύμπαντος στο οποίο οι σχέσεις δεν έχουν κανένα νόημα. Κάπως επίκαιρο; Απ’ τη μια η αγαπημένη μου Νέα Υόρκη κι από την άλλη η αριστουργηματική φωτογραφία, με καθήλωσαν αμφότερες. Σαγηνευτική και η ερμηνεία του Φασμπέντερ. Παρότι εκ πρώτης νομίζεις ότι είναι μια ταινία που μιλά για το σεξ, νομίζω ότι οι προεκτάσεις της είναι ξεκάθαρα ένας ύμνος στον έλεγχο και στο πόσο μας κοστίζει η απώλειά του.
9.
JOEL & ETHAN COEN
No Country for Old Men
Η πιο ενδιαφέρουσα και συνάμα πιο ρεαλιστική απεικόνιση του κακού που έχει υπάρξει ποτέ στο σινεμά. Οι αδελφοί Κοέν βάζουν τους ήρωές τους να πλέουν σ’ ένα τόσο ρευστό σύμπαν όσο είναι στ’ αλήθεια και το δικό μας. Είναι σαν να μας λένε ότι το καλό και το κακό δεν πηγάζουν από πουθενά και δεν πάνε πουθενά. Ο Μπαρδέμ είναι πραγματικά ανίκητος, και σεναριακά και υποκριτικά, ενώ και η παραμικρή λεπτομέρεια του φιλμ είναι διαβολεμένα προσεγμένη. Ένα υπαρξιακό masterpiece.
10.
ABBAS KIAROSTAMI
Close-Up
Η τέχνη πάει κάθε φορά πιο μπροστά μέσα από τις εξάρσεις της και ο Κιαροστάμι πήγε το σινεμά λίγο πιο πέρα με αυτή την ταινία. Μια περίεργη ιστορία ενός άνδρα που υποδύθηκε πως είναι σκηνοθέτης και εξαπάτησε μια οικογένεια πως θα συμμετάσχει στη νέα του ταινία. Ένα πρωτοποριακό έργο που δεν συγκαταλέγεται σε κανένα υπαρκτό κινηματογραφικό είδος. Αντιμετωπίζει το ψέμα χωρίς ίχνος διδακτισμού και την πραγματικότητα ως ψευδαίσθηση. Δεν είναι;
