Όπως το συνηθίζουμε, προτείνουμε και φέτος 10 ταινίες (και μία μπόνους) για το φετινό Διεθνές Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης που ξεκινάει την Παρασκευή και ολοκληρώνεται την επόμενη Κυριακή. Η ταινία έναρξης είναι το «Βικτόρια» του Σεμπάστιαν Σίπερ, που διακρίθηκε με πολλά εθνικά βραβεία καθώς και για τη φωτογραφία του στο πρόσφατο Φεστιβάλ Βερολίνου. Μια μεγάλη ταινία για απαιτητικούς θεατές, ο «Γιος του Σαούλ», ξεχωρίζει μακράν, αλλά οι επιλογές μας καλύπτουν μια ευρεία γκάμα του εγχώριου και διεθνούς σινεμά, από όλα τα τμήματα, με ενδιαφέρουσα στάση στον παραγνωρισμένο στην Ελλάδα Γάλλο σκηνοθέτη Αρνό Ντεπλεσέν.
1.
«Ο γιος του Σαούλ»
του Λάζλο Νέμες (Ειδικές Προβολές)
Το Ολοκαύτωμα σε «close up»
Το εξαιρετικό ντεμπούτο-φιλμ «Ο γιος του Σαούλ» του πρωτοεμφανιζόμενου Ούγγρου σκηνοθέτη Λάζλο Νέμες τιμήθηκε στο τελευταίο Φεστιβάλ Καννών με το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής και το Βραβείο Fipresci. Η ταινία αποτυπώνει όλη τη φρίκη του Ολοκαυτώματος, με ήρωα έναν Εβραίο κρατούμενο που εξαναγκάζεται από τους ναζί να εξολοθρεύει τους ανθρώπους που συρρέουν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Με το συνεχές κοντινό πλάνο στον απελπισμένο «πτωματοκαθαριστή», ο «Γιος του Σαούλ» δίνει σε ένα από τα πολλά θύματα της θηριωδίας των ναζί την ευκαιρία να εξαγνιστεί, όταν βρίσκει ένα παιδί που αργοπεθαίνει και, θεωρώντας πως είναι ο γιος του, θέλει να το σώσει, θάβοντάς το με τη θρησκευτική τιμή που του αρμόζει, πριν σταλεί στο νεκροτομείο. Μια εντελώς διαφορετική οπτική, με τη δράση στο φόντο και το περιθώριο και την κάμερα σχεδόν φοδραρισμένη στον Σαούλ, τον οποίο υποδύεται ένας Ούγγρος ποιητής. Μία από τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς, και σίγουρα η πιο συγκλονιστική φιλμική εμπειρία εδώ και χρόνια. Το φιλμ είναι η επίσημη υποψηφιότητα της Ουγγαρίας για το Όσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας.
2.
«Το ξύπνημα της άνοιξης»
του Κωνσταντίνου Γιάνναρη (ελληνικό τμήμα)
Το «Ξύπνημα της Άνοιξης» είναι η ιστορία πέντε εφήβων που στήνουν μια ένοπλη συμμορία, ένα μωσαϊκό έρωτα, χαμένων σχέσεων, προδοσίας και μηδενισμού που διαδραματίζεται σε μια φθίνουσα πόλη, όπου τα πάντα καταρρέουν μέσα στην οικονομική και κοινωνική κρίση.
3.
«Rams»
του Γκριμούρ Χακόναρσον (Διεθνές Διαγωνιστικό)
Με τα πιο απλά υλικά, ο Γκριμούρ Χακόναρσον δημιουργεί μια υπέροχη ταινία με σκανδιναβική ψυχή. Δύο αδέρφια που από πείσμα έχουν να μιλήσουν περισσότερο από σαράντα χρόνια ζουν σε διπλανές φάρμες, σε μια απομακρυσμένη κοιλάδα της Ισλανδίας. Ο κόσμος τους στρέφεται γύρω από τα πρόβατά τους. Όταν μια ασθένεια προσβάλλει ένα κριάρι, φόβος απλώνεται σε όλη την περιοχή. Μαύρο χιούμορ και δράμα εναλλάσσονται σε μια ταινία που ο ρυθμός της συμβαδίζει με τον ρυθμό της φύσης, δίνοντας χώρο στους ήρωες να αναπνεύσουν. Το φιλμ υμνεί τους δεσμούς του ανθρώπου με τα ζώα, ειδικά σε απομονωμένες περιοχές, ενώ προβάλλει με αυθεντικότητα και τις σχέσεις που αναπτύσσονται σε μικρές κοινότητες, στις οποίες το περιβάλλον προσδιορίζει καταλυτικά τον παράγοντα «ζωή».
4.
«Iacob»
του Μίρτσεα Ντανελιούκ (Αφιέρωμα Μίρτσεα Ντανελιούκ, Ματιές στα Βαλκάνια)
Στο «Ιάκομπ»/«Iacob» (1988), o ήρωας του τίτλου εργάζεται σε χρυσωρυχείο, τον κατηγορούν για κλοπή χρυσού και ως τιμωρία τον στέλνουν σε ένα μακρινό ορυχείο. Τα Χριστούγεννα, απ' τη λαχτάρα του να επιστρέψει στο σπίτι του νωρίτερα, καταδικάζεται από τη μοίρα σε ένα τραγικό τέλος. Πρωταγωνιστής της ταινίας είναι στην πραγματικότητα ο αγώνας για αξιοπρέπεια σε συνθήκες εξευτελισμού. Μέσα απ' την πάλη του Ιάκομπ η πλοκή ισορροπεί σε ένα εύθραυστο σκοινί χωρίς δίχτυ ασφαλείας, καθηλώνοντας με τον άγριο ρεαλισμό της τον θεατή μέχρι το τελευταίο λεπτό.
5.
«The diary of a teenage girl»
της Μαριέλ Χέλερ (Ανοιχτοί Ορίζοντες)
Οι Αλεξάντερ Σκάρσγκαρντ και Κρίστεν Γουίγκ πρωταγωνιστούν στο πνευματώδες «The diary of a teenage girl» της Μαριέλ Χέλερ (βραβείο Generation 14plus στο Φεστιβάλ Βερολίνου) που βασίζεται στη ομώνυμη νουβέλα της Φίμπι Γκλέκνερ, με οδηγό μια έφηβη κοπέλα που βιώνει τη σεξουαλική της αφύπνιση με τον σύντροφο της μητέρας της. Με φόντο το Σαν Φρανσίσκο του 1976, όταν το χίπικο κίνημα έπνεε τα λοίσθια και η πανκ βρισκόταν προ των πυλών.
6.
«Queen of Εarth»
του Άλεξ Ρος Πέρι (Ανοιχτοί Ορίζοντες), παραγωγή της Faliro House
Η ευθραυστότητα σε μια ταινία που παίζει με ημιτόνια. Η Ελίζαμπεθ Μος σε μια εξαιρετική ερμηνεία.
Μία από τις πιο χαρισματικές νέες Αμερικανίδες ηθοποιούς, η Ελίζαμπεθ Μος, πρωταγωνιστεί στο «Queen of Earth» (ΗΠΑ) του Άλεξ Ρος Πέρι, το οποίο εξερευνά τα όρια της λογικής, της ψυχικής υγείας και της φιλίας μέσα από δύο γυναίκες που περνούν μια εβδομάδα αποκλεισμένες σε ένα εξοχικό σπίτι.
7.
«Arabian Nights»
του Μιγκέλ Γκόμες (Ανοιχτοί Ορίζοντες)
Στο φεστιβάλ θα προβληθεί και μία από τις πιο πολυσυζητημένες ταινίες –σε τρία μέρη– του πρόσφατου Φεστιβάλ Καννών. Το «Arabian Nights» του Πορτογάλου Μιγκέλ Γκόμες είναι ένα φιλόδοξο εγχείρημα χωρισμένο σε τρεις ταινίες, που με αφετηρία τις «Χίλιες και μία νύχτες» απεικονίζει τη σύγχρονη κοινωνική κατάσταση στην Πορτογαλία, και ιδιαίτερα την οικονομική κρίση και τις επιπτώσεις της. Το 2ο μέρος του «Arabian Nights» είναι η επίσημη υποψηφιότητα της Πορτογαλίας για το Όσκαρ Ξενόγλωσσης Ταινίας.
8.
«Cemetery of Splendour»
του Απιτσατπόνγκ Βιρασεττάκουλ (Ειδικές Προβολές)
Η νέα ταινία του Απιτσατπόνγκ Βιρασεττάκουλ με τίτλο «Cemetery of Splendour» είναι μια αλληγορική, ονειρική ιστορία στο γνώριμο, σουρεαλιστικό ύφος του δημιουργού που διαδραματίζεται σε μια κλινική για στρατιώτες, οι οποίοι βυθίζονται σε κώμα εξαιτίας μιας μυστηριώδους ασθένειας.
9.
«My Golden Days»
του Αρνό Ντεπλεσέν (Αφιέρωμα Ντεπλεσέν & Ταινία Λήξης του 56ου Φεστιβάλ)
Η διοργάνωση πραγματοποιεί αφιέρωμα στο έργο του Γάλλου σκηνοθέτη Αρνό Ντεπλεσέν και αποκαλύπτει στο ελληνικό κοινό έναν οραματιστή και ιδιαίτερο δημιουργό, πιστό σε ένα προσωπικό σινεμά, με χαρακτήρες, σύμβολα και έννοιες που επιστρέφουν στις ταινίες του σε έναν αέναο κύκλο καλλιτεχνικής εξέλιξης. H πιο πρόσφατη ταινία του, «My Golden Days» (2015), με τον πρωτότυπο γαλλικό τίτλο να σημαίνει «Τρεις αναμνήσεις από τη νεότητα μου, μια ελεγεία για τη νεότητα», που απέσπασε το βραβείο SACD στο Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών στο τελευταίο Φεστιβάλ Καννών, θα κλείσει την αυλαία του φετινού Φεστιβάλ. Εδώ, ο Ντεπλεσέν συναντά ξανά έναν παλιό του ήρωα, τον καθηγητή Πολ Ντενταλούς, ο οποίος, φεύγοντας από το Τατζικιστάν, θυμάται ανθρώπους και εικόνες που τον στιγμάτισαν. Από την παιδική του ηλικία και τη μητέρα του, την εφηβεία και τον απαρηγόρητο χήρο πατέρα του, ως τους φίλους, το μέντορά του και, φυσικά, τον μεγάλο έρωτα της ζωής του. Η ενηλικίωση καταγράφεται με τον μοναδικό τρόπο του Ντεπλεσέν, μέσα από όλα τα στάδια που μένουν χαραγμένα στη μνήμη. Η απώλεια και οι απογοητεύσεις δίνουν τη σκυτάλη στο ξύπνημα νέων συναισθημάτων και την ανακάλυψη του εαυτού μας.
10.
«Mustang»
της Ντενίζ Γιαμζέ Εργουβέν (Ματιές στα Βαλκάνια)
Το εξαιρετικό ντεμπούτο-φιλμ «Ατίθασες»/»Mustang» της Ντενίζ Γιαμζέ Εργουβέν που κέρδισε το Europa Cinemas Label Award στο πρόσφατο Φεστιβάλ Καννών και ξεκίνησε την πορεία του απ' το Crossroards του 53ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης έχει εκλεκτικές συγγένειες με τις «Αυτόχειρες Παρθένους» της Σοφία Κόπολα. Οι ηρωίδες της Εργουβέν, πέντε αδελφές που ζουν με τη γιαγιά και τον θείο τους, βιώνουν την καταπίεση και τα ασφυκτικά ήθη που θέλουν τη γυναίκα υποταγμένη σ' έναν ανδροκρατούμενο κόσμο. Υπέροχα πρόσωπα και φρέσκια σκηνοθετική ματιά σε μια ταινία που μοιάζει άλλοτε με χάδι κι άλλοτε με γροθιά στο στομάχι.
11.
«Sam Klemke's time machine»
του Μάθιου Μπέιτ (Ρεύματα)
Με υπότιτλο «Portrait of an extraordinary nobody», το φιλμ παρουσιάζει 30 χρόνια από τη ζωή του Σαμ Κλέμκε, ενός Aμερικανού που κινηματογραφούσε εμμονικά τη ζωή του από 19 ετών, με όλες τις χαρές, τις απογοητεύσεις (κυρίως αυτές), το χιούμορ και τον ρεαλισμό της.
