Παρά το εύλογο γεγονός πως η συντριπτική πλειονότητα των ταινιών ελληνικής παραγωγής έχει γυριστεί στην Αθήνα, δεν βλέπουμε συχνά αφιερώματα με επιλογές που να στοχεύουν στην ίδια την πόλη. Κι όμως, μέσα από τις κάμερες μπορούμε, χωρίς να αψηφήσουμε τις ιστορίες, να δούμε την εξέλιξη της πρωτεύουσας, τη μεταμόρφωση συγκεκριμένων περιοχών και πόσο διαφορετικά φαίνεται μια βόλτα στους δρόμους της μέσα στο πέρασμα του χρόνου.
Το τριήμερο αφιέρωμα των atenistas στην Ταινιοθήκη, μέρος της γενικότερης έρευνάς τους που συνδέει το παρελθόν με το παρόν της πόλης, συγκεντρώνει 10 ταινίες διαφορετικών χρονικών περιόδων που καλύπτουν ένα εντυπωσιακό εύρος 90 χρόνων σχεδόν. Ξεκινώντας από τις περιπέτειες του κωμικού Νικόλαου Σφακιανού που ψάχνει την αγαπημένη του στους Στύλους του Ολυμπίου Διός και φτάνοντας στον φακό του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου που αιχμαλωτίζει σύγχρονες εικόνες κρίσης και σύγχυσης, οι Αθηναίοι θα έχουν την ευκαιρία να δουν την πόλη τους ως έναν ζωντανό οργανισμό που μεγαλώνει και εξαπλώνεται. Παράλληλα, θα βρεθούν μπροστά σε μερικά φιλμ που δεν προβάλλονται συχνά. Η περιπλάνηση μιας ρόδας στη «Ρόδα» του 1964, την πρώτη μικρού μήκους ταινία της Τώνιας Μαρκετάκη, η «Όλγα Ρόμπαρντς» του Χρήστου Βακαλόπουλου, αλλά και ταινίες των Ροβήρου Μανθούλη, Νίκου Παναγιωτόπουλου και Νίκου Κούνδουρου πλαισιώνουν ένα πρόγραμμα με διττό ενδιαφέρον, που στρέφεται στην αφήγηση και στο τοπίο.
Αναλυτικά το πρόγραμμα
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 9/9
20:15 ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΟΥ ΒΙΛΛΑΡ (1924, 24') του Joseh Hepp
Πρόκειται για την παλιότερη ελληνική ταινία που υπάρχει στο αρχείο της Ταινιοθήκης. Ο διάσημος κωμικός της εποχής Νικόλαος Σφακιανός ενσαρκώνει τον Βιλλάρ που πιάνει δουλειά σε ένα στεγνοκαθαριστήριο, αλλά ερωτεύεται και μπλέκει σε ένα γαϊτανάκι αστείων συμβάντων κυνηγώντας τον έρωτά του. Η αναζήτησή του αρχίζει από τους Στύλους του Ολυμπίου Διός και συνεχίζει μέχρι το Φάληρο, κατορθώνοντας να δώσει μια δυνατή εικόνα της Αθήνας του 1920. Η ταινία προβάλλεται με τη ζωντανή μουσική επένδυση του Μηνά Ι. Αλεξιάδη.
20:50 Ο ΜΑΓΟΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ (1931, 47') του Αχιλλέα Μαδρά
Ένας μουσικός-μάγος ευγενικής καταγωγής (Αχιλλέας Μαδράς) κερδίζει τις καρδιές των γυναικών. Όταν η αγαπημένη του τον εγκαταλείπει για έναν πλούσιο, εκείνος θα κάνει τα πάντα για να την ξανακερδίσει. Η ταινία άρχισε να γυρίζεται το 1922 με τίτλο «Η Τσιγγάνα της Αθήνας». Τα γυρίσματά της δεν ολοκληρώθηκαν, αλλά αποσπάσματα, συνοδευόμενα με επίκαιρα της Μικρασιατικής Εκστρατείας και Καταστροφής, προβλήθηκαν σε διάφορες εκδηλώσεις των ομογενών της Αμερικής. Εκείνο που πρέπει να σημειώσουμε είναι ότι η κόπια της ταινίας που κυκλοφόρησε είχε προσθήκη σκηνών ζωγραφισμένων καρέ-καρέ στο χέρι από φοιτητές της Σχολής Καλών Τεχνών. Η ταινία προβάλλεται με τη ζωντανή μουσική επένδυση του Μηνά Ι. Αλεξιάδη.
21:40 ΜΑΓΙΚΗ ΠΟΛΗ (1954, 80') του Νίκου Κούνδουρου
Μια λαϊκή συνοικία της Αθήνας (Δουργούτι) αποτελεί το σκηνικό στο οποίο εκτυλίσσεται η ιστορία ενός σκληρά εργαζόμενου νέου (Γιώργος Φούντας) που βρίσκεται μπλεγμένος σε μια παράνομη δοσοληψία με έναν απατεώνα (Στέφανος Στρατηγός). Με τη βοήθεια των γειτόνων του θα βγει αλώβητος από αυτή την περιπέτεια και θα κερδίσει την καρδιά της αγαπημένης του (Μαργαρίτα Παπαγεωργίου).
23:00 WASTED YOUTH (2011, 94') των Αργύρη Παπαδημητρόπουλου & Jan Vogel
Καλοκαίρι στην Αθήνα. Ο καύσωνας χτυπάει την πόλη. Ένας έφηβος skateboarder ξεκινά μια συνηθισμένη μέρα με τους φίλους του. Ένας μεσήλικας προσπαθεί σκληρά για την επιβίωση της οικογένειάς του, με μια δουλειά την οποία απεχθάνεται και έναν επικείμενο νευρικό κλονισμό. Μια ταινία για μία πόλη και μία κοινωνία που βρίσκονται σε κρίση. Και όπως αναφέρουν οι ίδιοι οι σκηνοθέτες: «Στην ουσία, η ταινία αυτή είναι το πορτρέτο μιας πόλης που βρίσκεται στα πρόθυρα νευρικού κλονισμού. Ταυτόχρονα, πρόκειται για μια ταινία που αναφέρεται στην πραγματική υπόσταση της εφηβείας, στη ζωντάνια και στην ενέργεια που σιγοκαίει μέσα της. Η ιστορία ενός εφήβου στην Αθήνα μπορεί, δυστυχώς, να είναι και η ιστορία μιας ολόκληρης γενιάς που παλεύει να κάνει ό,τι κάνουν οι νέοι άνθρωποι, μη γνωρίζοντας ότι το μέλλον τους μπορεί να χαραμιστεί – και, μερικές φορές, κυριολεκτικά χαραμίζεται...». Η ταινία κέρδισε το Βραβείο Καλύτερου Μοντάζ από την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου και το Βραβείο Καλύτερου Πρωτοεμφανιζόμενου Ηθοποιού στο διεθνές φεστιβάλ κινηματογράφου της Αθήνας «Νύχτες Πρεμιέρας» το 2011.
ΣΑΒΒΑΤΟ 10/9
20:30 Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ Ο ΔΡΟΜΟΣ (1967, 20') της Τώνιας Μαρκετάκη
Είναι η πρώτη ταινία της Τώνιας Μαρκετάκη. Είναι μικρού μήκους και ολοκληρώθηκε μία εβδομάδα πριν από την 21η Απριλίου. Το σενάριο βασίστηκε σε ένα διήγημα του Μενέλαου Λουντέμη. Στην ταινία ακούγεται και το ποίημα του Λουντέμη «Απόψε», σε απαγγελία του Φίλιππου Βλάχου. Ο Γιάννης (Γιώργος Βότσης) της Μαρκετάκη είναι ένας άνθρωπος μόνος που περπατάει στους δρόμους της Αθήνας. Περιφέρεται στην πόλη άσκοπα, σε μια απελπισμένη περιπλάνηση, μια «ψυχογεωγραφία του ρημαγμένου άστεως». Πρόκειται για ένα σινεμά που δεν ακολουθεί τη γραμμική αφήγηση και δράση. Η Τώνια Μαρκετάκη δήλωσε σε συνέντευξή της για την ταινία: «Δεν θυμάμαι πια τι ήθελα να κάνω με αυτή την πρώτη ταινία... Ένας άνθρωπος που κολυμπά ανάμεσα στα πράγματα... Περιφέρεται στους δρόμους, βλέπει και αισθάνεται θαμπά, δεν ξέρει πού τελειώνει η ονειροπόληση και που αρχίζει η πραγματικότητα. Κι όμως, μέσα σε όλα αυτά υπάρχει μια διαύγεια, μια υποσυνείδητη διαύγεια. Το πίσω μέρος του μυαλού σου καταγράφει τα μηνύματα, τα επεξεργάζεται ερήμην σου και το υποσυνείδητό σου καταλήγει να ξέρει αυτό που εσύ δεν ξέρεις...».
20:50 ΟΛΓΑ ΡΟΜΠΑΡΝΤΣ (1989, 80') του Χρήστου Βακαλόπουλου
Η Όλγα Ρόμπαρντς (Όλια Λαζαρίδου) είναι η δολοφόνος που κρύβεται πίσω από τον θάνατο Αράβων μεγιστάνων στην Αθήνα. Ένας διαρρήκτης (Αντώνης Καφετζόπουλος) ανακαλύπτει την ταυτότητά της και με τη βοήθεια ενός φίλου του (Σταύρος Τσιώλης) αρχίζει να την παρακολουθεί. Ενώ η ταινία διαθέτει κλασική δομή, μια υπόθεση με αρχή, μέση και τέλος, είναι αξιοσημείωτος ο τρόπος που χρωματίζεται το ενδιάμεσο. Η σκέψη των ηρώων βγαίνει εκτός ταινίας, υπερβαίνει τα τεκταινόμενα και επικοινωνεί μαζί μας σε ανώτερο επίπεδο, με καθαρά ανθρώπινους και φιλοσοφικούς όρους, σαν εκείνους που πρεσβεύει ο ίδιος ο δημιουργός της. Η ταινία κέρδισε το Βραβείο Φωτογραφίας στο Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 1989.
22:30 ΗΣΥΧΕΣ ΜΕΡΕΣ ΤΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ (1991, 108') του Παντελή Βούλγαρη
Τρεις παράλληλες καθημερινές κι ανθρώπινες ιστορίες που διαδραματίζονται σε μια έρημη αυγουστιάτικη Αθήνα. Στην πρώτη ιστορία, ένας συνταξιούχος ναυτικός, ο Νικόλας, περιθάλπει με τις ευλογίες της συζύγου του μια δυστυχισμένη μεσήλικη γυναίκα, η οποία λιποθύμησε στον ηλεκτρικό σιδηρόδρομο. Στη δεύτερη, δύο άγνωστες μεταξύ τους φωνές, του τραπεζικού υπαλλήλου Λευτέρη και της μοναχικής Ειρήνης, ερωτοτροπούν κάθε απόγευμα τηλεφωνικά, αλλά το νήμα της επαφής τους κόβεται όταν ο άντρας κατορθώνει να εντοπίσει τη συνομιλήτριά του. Και στην τρίτη, μια γηραιά κυρία συνδέεται φιλικά με μια νεότερή της γειτόνισσα, διασκεδάζοντας μ' αυτό τον τρόπο τη μοναξιά της. Όταν διαπιστώνει ότι η νεαρή γυναίκα την έχει εξαπατήσει, αρνείται να την καταγγείλει. Παρακολουθούμε πρόσωπα με τις δικές τους αναμνήσεις, τις δικές τους ευαισθησίες και τις δικές τους επιθυμίες να διψούν για επικοινωνία και ανθρώπινη επαφή μέσα από μια όμορφη και λυρική κινηματογραφική γραφή που μιλά κατευθείαν στην ψυχή του θεατή. Η ταινία κέρδισε τα βραβεία Καλύτερης Ταινίας, Α' Ανδρικού Ρόλου και Α' Γυναικείου στο Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 1992.
ΚΥΡΙΑΚΗ 11/9
20:30 Η ΡΟΔΑ (1964, 14') του Θεόδωρου Αδαμόπουλου
Οι περιπέτειες μιας ρόδας στην αττική γη. Η ρόδα τέθηκε απροσδόκητα εκτός μηχανής, περιπλανώμενη αυτόνομα σε ετερόκλητα μέρη.
20:45 ΠΡΟΣΩΠΟ ΜΕ ΠΡΟΣΩΠΟ (1966, 84') του Ροβήρου Μανθούλη
Η βασική ιστορία αφορά τον πρόσκαιρο δεσμό ενός καθηγητή Αγγλικών (Κώστας Μεσσάρης) με την κόρη μιας οικογένειας πλουσίων, στην οποία κάνει φροντιστήριο για να παντρευτεί έναν Άγγλο επιχειρηματία. Εκτός από το ειδύλλιο με την κόρη Βαρβάρα (Ελένη Σταυροπούλου), που θα μείνει στη μέση λόγω της εμφάνισης του Άγγλου επιχειρηματία, ο καθηγητής θα υποκύψει και στον έρωτα της μάνας (Θεανώ Ιωαννίδου). Η συντριβή των ονείρων της νιότης, ο συμβιβασμός, η υποκρισία του μεγαλοαστικού περιβάλλοντος, το αδιέξοδο μιας γενιάς με φόντο το ταραγμένο πολιτικό κλίμα της προδικτατορικής Αθήνας του 1966 είναι μερικά από τα θέματα που πραγματεύεται η ταινία μέσα από την προσωπική και μοντέρνα ματιά του σκηνοθέτη. Η ταινία κέρδισε το Βραβείο Σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 1966 και το Ειδικό Βραβείο στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Λοκάρνο το 1967.
22:20 DELIVERY (2004, 100') του Νίκου Παναγιωτόπουλου
Παρακολουθούμε την κάθοδο ενός νεαρού από την επαρχία στην αχανή Αθήνα και στον κόσμο της νύχτας, καθώς εργάζεται ως μεταφορέας σε παρακμιακή πιτσαρία. Μια διερευνητική και ιδιαίτερη ματιά της εξόριστης και παραγκωνισμένης πραγματικότητας της μεγαλούπολης με τους άστεγους, τους μετανάστες και γενικά τους ξεχασμένους ανθρώπους. Η ταινία φέρνει στην επιφάνεια την αφανή όψη της πρωτεύουσας μέσα από το γνώριμο σαρκαστικό ύφος του Νίκου Παναγιωτόπουλου αλλά και σκηνές ωμού ρεαλισμού.
Info
9-11 Σεπτεμβρίου στον θερινό κινηματογράφο της Ταινιοθήκης της Ελλάδος «Λαΐς» (Ιερά Οδός 48, μετρό Κεραμεικός).
Είσοδος ελεύθερη, άμεση πρόσβαση στις θέσεις χωρίς χρήση δελτίου προτεραιότητας
Διοργάνωση: atenistas, Ταινιοθήκη της Ελλάδος
