Η χιτλερική Ολυμπιάδα

Η χιτλερική Ολυμπιάδα Facebook Twitter
4

Το καλοκαίρι του 1936, το Βερολίνο ετοιμάζεται να γιορτάσει τους 11ους θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, ο Χίτλερ καλεί την νεολαία όλου του κόσμου να αφιχθεί -εξαιρουμένων αρχικά των Μαύρων και των Εβραίων- και το Υπουργείο Εσωτερικών έχει ήδη καθαρίσει την πόλη από τους Ρομά, που κρατούνται μακριά σε ειδικό στρατόπεδο συγκέντρωσης. 49 έθνη και 4.000 περίπου αθλητές θα παρελάσουν την 1η Αυγούστου μαζί με την χιτλερική νεολαία υπό τους ήχους της όπερας Tannhäuser του Wagner, του γερμανικού ύμνου και του ύμνου του Εθνικοσοσιαλιστικού κόμματος, που θα ακουστεί 480 φορές κατά τη διάρκεια των Αγώνων.

Υπό τον κίνδυνο διεθνούς μποϋκοτάζ ο Χίτλερ θα αναγκαστεί τελικά να αφαιρέσει τις πινακίδες απαγόρευσης εισόδου σε Εβραίους και θα επιτρέψει τη συμμετοχή των τελευταίων στους αγώνες. Από την θέση των επισήμων, καθώς θα καμαρώνει τους γερμανικούς υπερήρωες του να ενσαρκώνουν τα όνειρά του για δόξα και μοναδικότητα της φυλής, θα δεχθεί ένα πραγματικό ράπισμα με την επιτυχία του μαύρου αθλητή της Αμερικής Jesse Owens, νικητή τεσσάρων χρυσών μεταλλίων, ο οποιος θα αναδειχθεί στα μάτια του κόσμου ως το μεγάλο αστέρι των αγώνων.

Σύμφωνα με τα αρχεία του «Εστιατορίου των Εθνών», της αίθουσας φαγητού των αθλητών, μέσα στις τρεις εβδομάδες των αγώνων, οι συμμετέχοντες κατανάλωσαν 100 αγελάδες, 91 γουρούνια, πάνω από 650 αρνιά, 8.000 λίτρα καφέ, 150.000 κιλά λαχανικών και 160.000 λίτρα γάλακτος. Κατά τη διάρκεια των αγώνων ο Χίτλερ πίνει μόνο τσάι, προσπαθώντας να νουθετήσει τους αθλητές να μην πίνουν. Αλλά οι Γάλλοι και οι Ιταλοί δεν έκαναν χωρίς κρασί, ενώ Βέλγοι και Ολλανδοί δεν μπορούσαν δίχως μπίρα.

Κατά τη διάρκεια των αγώνων υπήρχαν συνεχείς υπενθυμίσεις του ναζιστικού καθεστώτος και οι αθλητές εποπτεύονταν από υπαλλήλους με ναζιστικές στολές. ΄Ενα ανάγλυφο που κοσμει την είσοδο του Ολυμπιακού Χωριού, οπου απεικονιζονται γερμανοί στρατιώτες να παρελαύνουν, εξακολουθεί μέχρι και σήμερα να βρίσκεται κοντά στο θέατρο, όπου οι αθλητές παρακολουθούσαν βαριετέ και λοιπές παραστάσεις, αφήνοντας να εννοηθούν οι μελλοντικές στρατιωτικές φιλοδοξίες του Χίτλερ.

Μετά το τέλος του πολέμου το 1945, το Ολυμπιακό Χωριό θα καταληφθεί για σχεδόν 50 χρόνια από τον σοβιετικό στρατό και θα χρησιμοποιηθεί από τη SMERSH και την KGB ως χώρος ανάκρισης και βασανιστηρίων. Σήμερα έχει εγκαταλειφθεί πλήρως και παραμένει παντελώς ξεχασμένο. Συνδεδεμένο με το ναζισμό, οι περισσότεροι Γερμανοί το αποφεύγουν συστηματικά. Ειρωνεία, το μικροσκοπικό δωμάτιο του μαύρου ολυμπιονίκη Jesse Owens με τον αριθμο 5, είναι το μόνο δωμάτιο που έχει ανακαινιστεί.

Ο λαμπαδηδρόμος που άναψε τη φλόγα στο Ολυμπιακό Στάδιο του Βερολίνου ήταν ο αθλητής Fritz Schilgen. Η τότε "αισθητική επιτροπή" των Αγώνων έκρινε πως το "θαυμάσιο στυλ" του στο τρέξιμο τον καθιστούσε ένα ιδανικό "σύμβολο της γερμανικής νεολαίας" κι ας μην ήταν μέλος ούτε του ναζιστικού κόμματος, ούτε και της γερμανικής ολυμπιακής αποστολής. Η λαμπαδηδρομία καθιερώθηκε για πρώτη φορά στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου. 'Ηταν μία ιδέα του αξιωματικού και Γενικού Γραμματέα της Επιτροπής των Αγώνων (και των υπηρεσιών αθλητισμού του Τρίτου Ράιχ) Carl Diem την οποία υιοθέτησε ο Joseph Goebbels.

 

 

 

Ρεπορτάζ για το Βερολίνο της Ολυμπιάδας των τσέχων φωτογράφων των Šechtl & Voseček Studios.

1936. Τα μπάνια των Βερολινέζων.

 

 

 

Το πρόγραμμα της ταινίας Olympia της Leni Riefenstahl.

 

 


Η κούρσα του Jesse Owens σε HD από τα κινηματογραφικά επίκαιρα British Pathé.

 

 

O Jesse Owens κέρδισε 4 χρυσά μετάλλια στα 100 μέτρα, στα 200, στο άλμα εις μήκος και στη σκυταλοδρομία 4 x 100.

 

Αριστερά, ο Σπύρος Λούης προσφέρει ένα κλαδί ελιάς στον Xίτλερ. Δεξιά, φωτογραφίζεται με τον Βασιλιά Παύλο.

4

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η εξάπλωση του «Μαύρου Θανάτου»: Μια μεσαιωνική ιστορία τρόμου

Αρχαιολογία & Ιστορία / Η εξάπλωση του «μαύρου θανάτου»: Μια μεσαιωνική ιστορία τρόμου

Η μαύρη πανώλη στοίχισε τη ζωή σε περίπου 100 εκατομμύρια ανθρώπους στα μέσα του 14ου αιώνα και ήταν, σύμφωνα με ένα νέο βιβλίο, «η πιο θανατηφόρα φυσική καταστροφή στην ιστορία της ανθρωπότητας».
THE LIFO TEAM
Μανόλης Κορρές: «Θα είχε ενδιαφέρον να δούμε το Ηρώδειο όπως ήταν»

Αθήνα / Μανόλης Κορρές: «Λίγοι γνωρίζουν πως το Ηρώδειο διέθετε στέγη»

Αφότου αναστηλώθηκε τη δεκαετία του ’50, το Ωδείο του Ηρώδου του Αττικού καθιερώθηκε ως η κεντρική σκηνή του Φεστιβάλ Αθηνών. Με αφορμή το επικείμενο κλείσιμό του λόγω εργασιών, ο επικεφαλής συντήρησης μνημείων της Ακρόπολης αποκαλύπτει κάποια «μυστικά» του και αναφέρεται σε εγκεκριμένες μελλοντικές παρεμβάσεις.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Μήπως τελικά διαβάζαμε λάθος το «σβήσιμο» της Χατσεψούτ;

Πολιτισμός / Μήπως τελικά διαβάζαμε λάθος την εξαφάνιση της Χατσεψούτ από την ιστορία;

Μελέτη που επανέρχεται στο προσκήνιο αμφισβητεί την παλιά εκδοχή ότι τα αγάλματα της Χατσεψούτ καταστράφηκαν από εκδίκηση και συνδέει μεγάλο μέρος της φθοράς τους με τελετουργικό σπάσιμο και μεταγενέστερη επαναχρησιμοποίηση.
THE LIFO TEAM
Από τον χρησμό στην εξουσία: Η άγνωστη ιστορία της Δωδώνης

Ιστορία μιας πόλης / Από τον χρησμό στην εξουσία: Η άγνωστη ιστορία της Δωδώνης

Πώς ένας υπαίθριος ιερός χώρος μετατράπηκε σε ένα από τα σημαντικότερα μνημειακά συγκροτήματα της αρχαιότητας; Και τι μας αποκαλύπτει η εξέλιξη της Δωδώνης για τη σχέση ανάμεσα στην εξουσία, τη λατρεία και την κοινωνική ζωή; Η δρ. Βαρβάρα Ν. Παπαδοπούλου μας ξεναγεί στον χώρο.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Ρουκετοκίνητα, ρομπότ και βιντεοκλήσεις στον ελληνικό Μεσοπόλεμο

Μεσοπόλεμος / «Τα “ρομπότς” θα κάμνουν τα φαγητά»

Οι εφημερίδες της εποχής έκαναν προβλέψεις για τις τεχνολογικές εξελίξεις, σύμφωνα με τις οποίες «θα είμεθα οι απόλυτοι κύριοι των μηχανών, όχι οι δούλοι των» μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα, και δεν έπεσαν έξω.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Αμφίπολη: Η θεά, οι όρκοι και ένας μύθος που ταξίδεψε στον χρόνο

Ιστορία μιας πόλης / Αμφίπολη: Η θεά, οι όρκοι και ένας μύθος που ταξίδεψε στον χρόνο

Πόσο βαθιά μπορεί να ριζώσει ένας μύθος σε μια πόλη; Μπορεί μια θεότητα να ταξιδέψει μαζί με τους αποίκους και να γίνει μέρος της πολιτικής και συλλογικής τους ταυτότητας; Ο καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας Δημήτρης Δαμάσκος εξηγεί.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Τι ρωτούσαν τους θεούς οι αρχαίοι Έλληνες;

Ιστορία μιας πόλης / Αρχαία Δωδώνη: Τι ρωτούσαν τους θεούς οι αρχαίοι Έλληνες;

Μπορεί ένα δέντρο να δίνει χρησμούς; Ποιοι άνθρωποι ταξίδευαν μέχρι την Ήπειρο για μια απάντηση από τον θεό; Και τι μας λένε σήμερα τα μικρά μολύβδινα ελάσματα για τους φόβους και τις ελπίδες τους; Η δρ. Βαρβάρα Ν. Παπαδοπούλου απαντά.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Αμφίπολη: Tο τοπίο, η πόλη, και τα στρώματα της ιστορίας της

Ιστορία μιας πόλης / Αμφίπολη: Tο τοπίο, η πόλη, και τα στρώματα της ιστορίας της

Η Αμφίπολη δεν είναι μόνο ένας εμβληματικός αρχαιολογικός τόπος ούτε ένα όνομα που πυροδοτεί ιστορικούς συνειρμούς. Είναι ένα σύνθετο πεδίο όπου το ποτάμι, το βουνό, τα τείχη και οι διαδοχικές κατοικήσεις αφηγούνται μια ιστορία αιώνων. Ο αρχαιολόγος Δημήτρης Δαμάσκος μιλά για τη γεωγραφία, τη στρατηγική σημασία και τα ανοιχτά ερωτήματα που εξακολουθεί να θέτει η αρχαία Αμφίπολη.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Σιδηροδρομικό δυστύχημα στις Θερμοπύλες

Μεσοπόλεμος / «Έντρομοι έσπευδον να πηδήσουν από τα παράθυρα του τραίνου διά να σωθούν»

Τον Μάρτη εκείνης της χρονιάς σημειώθηκε σιδηροδρομικό δυστύχημα κοντά στις Θερμοπύλες με δύο νεκρούς, έναν βαριά και τέσσερις ελαφρά τραυματισμένους. Το ρεπορτάζ της «Ακροπόλεως» κατέγραψε το συμβάν.
ΤΑΣΟΣ ΘΕΟΦΙΛΟΥ
Αλεξάνδρας, Βύρωνας, Πειραιάς: Τα προσφυγικά της Αθήνας 100 χρόνια μετά

Ιστορία μιας πόλης / Αλεξάνδρας, Βύρωνας, Πειραιάς: Τα προσφυγικά της Αθήνας 100 χρόνια μετά

Πώς μια λύση «έκτακτης ανάγκης» μετατρέπεται σε πολιτιστική κληρονομιά; Μπορούν τα προσφυγικά να αποτελέσουν πρότυπο για το μέλλον της κατοικίας; H καθηγήτρια Ιστορίας και Θεωρίας της Αρχιτεκτονικής Αμαλία Κωτσάκη εξηγεί.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Πολυμέρης Βόγλης: «Ο ηρωισμός των μελλοθάνατων στην Καισαριανή ήταν ωμή πραγματικότητα»

Αρχαιολογία & Ιστορία / Πολυμέρης Βόγλης: «Ο ηρωισμός των 200 δεν ήταν κάποιο “κλισέ”»

Ο ιστορικός και καθηγητής Κοινωνικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας εξηγεί πώς φτάσαμε στην εκτέλεση των 200 κομμουνιστών πολιτικών κρατουμένων στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του ’44.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
«Αναζητώντας την Ανατολή» μεταξύ πραγματικότητας και μύθων, παρελθόντος και παρόντος

Αρχαιολογία & Ιστορία / Τα μυστικά της Μέσης Ανατολής σε μια έκθεση στην Αθήνα

Η έκθεση «Αναζητώντας την Ανατολή - Διασταυρούμενες πορείες αρχαιολόγων» παρουσιάζει τις απαρχές της αρχαιολογικής έρευνας στη Μέση Ανατολή, τη σημασία της και τη σχέση της με τις ανασκαφές στην Ελλάδα.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ